| Шүүх | 2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | З.Баярмаа |
| Хэргийн индекс | 191/2025/00454/И |
| Дугаар | 191/ШШ2025/11411 |
| Огноо | 2025-12-09 |
| Маргааны төрөл | Ажил гүйцэтгэх, |
2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр
2025 оны 12 сарын 09 өдөр
Дугаар 191/ШШ2025/11411
| 0 оны 1 саын 0 өдө | угаа 11/ШШ0/11411 | Улаанбаата хот |
МНЛ УЛЫН НРИЙН ӨМНӨӨ
, үхбаата, Чингэлтэй Игэний хэгийн анхан шатны тойгийн шүүхийн шүүх хуалдааныг шүүгч З.Баямаа дагалж, тус шүүхийн шүүх хуалдааны танхимд хийсэн игэний хэгийн шүүх хуалдаанаа,
Хаиуцагч: Улаанбаата хот, дүүэг, 36 дугаа хооо, , *******, ******* хаягт *******лах, /:6366/,
Хаиуцагч: Улаанбаатахот, дүүэг, 36 дугаа хооо, , *******, ******* хаягт ошин суух, ******* /:/ нат холбогдох,
гэээний төлбөт шилжүүлсэн *******0,000,000 төгөгийг буцаан гагуулах тухай игэний хэгийг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуалдаанд: Нэхэмжлэгч ., нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч .юунчимэг, хаиуцагч наын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ., шүүх хуалдааны наийн бичгийн дага . на оолцов.
ТРХЙЛХ нь:
1.Нэхэмжлэгч шүүхэд гагасан нэхэмжлэлдээ болон, нэхэмжлэгч, түүний өмгөөлөгч на шүүх хуалдааны үед гагасан тайлбатаа:
. нь 01 оны 01 дүгээ саын 07-ны өдө - захиалгын гэээ-г -тай байгуулж, *******0 сая төгөгөө гүйцэтгэгч тал болох 0- хооо, Ша Бухантын *******лах газат 6 м.кв хэмжээтэй, дугаатай 1 шихэг хувийн сууцны баилгыг баьж хүлээгэн өгөх, төлөвлөсөн зугийн дагуу 1400 мет квадат хэмжээтэй эзэмшлийн газа, нийтийн хашаа, нийтийн тогны шугам, нийтийн тогтлоомын талбай, 30 мет квадат хэмжээтэй теас, камин зуухны иж бүдэл 1 комыг тохиолцсон хугацаа 0 оны 7 дугаа саын 10-нд багтаан захиалагч талд түлхүү гадуулах нөхцөлтэйгээ хүлээлгэн өгөх, захиалагч нь хаилцан тохиолцсон хугацаанд төлбөийг саадгүй төлөхөө тохиолцсон.
Нэхэмжлэгчийн хувьд дааах байдлаа гэээнй дагуу төлөлтөө саадгүй хийсэн. Захиалгын эхний төлөлтийг 01 оны 7 дугаа саын 07-ны өдө өөийн охин . данснаас -ийн данс уу 0,000,000 төгөгийг, 0 оны 3 дугаа саын 11-ний өдө .гийн данс уу 10,000,000 төгөг, 0 оны 3 дугаа саын -ний өдө .гийн данс уу 17,00,000 төгөгийг, 0 оны 4 дүгээ саын *******-ны өдө 10,000,000 төгөгийг, 0 оны 4 дүгээ саын -ний өдө 1,000,000 төгөгийг нийт 148,00,000 төгөг шилжүүлсэн ба илүү шилжүүлсэн 18,00,000 төгөгийг буцаан авч захиалгын гэээний дагуу *******0,000,000 төгөгийг төлж баагдуулсан.
эээний дагуу оон сууцыг 0 оны 7 дугаа саын 10-ны өдө хүлээлгэн өгнө гэсэн боловч өнөөдийг хүтэл хугацаанд ашиглалтанд оуулаагүй, зөвхөн сууийг нь тавьсан байдалтай байгаа билээ. Удаа дааа шаадаж байсан бөгөөд захиал . нь ...яма ч байсан *******ыг дуусгаж баьж өгнө гэсэн тул итгэж хүлээж байсан. эвч сүүлдээ утсаа авахгүй больж, компаниас яма ч хаиу иэхгүй болсон. Хамгийн сүүлд -д шилжүүлсэн 1,000,000 төгөгийг банкнаас зээл авч өгсөн бөгөөд одоог хүтэл хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэгч төлж хохич байна.
нь захиалсан оон сууцыг ашиглалтанд оуулж өгөхгүй, гэээний хугацааг дауй жил 3 сааа хэтүүлж байгаа тул гэээнээс татгалзаж, гэээний үүэгт төлсөн *******0,000,000 төгөгийг буцаан гагуулах нэхэмжлэлийн шаадлага гагасан
Төлсөн төлбөүүдийн хувьд ихэнх төлбөийг компаний гүйцэтгэх захиал .гийн дансанд шилжүүлж байсан тул хаиуцагчаа .д оуулж исэн. Мөн хаиуцагчаас тухайн гэээ байгуулах үед газа эзэмших эхийг миний нэ дээ шилжүүлж өгч байсан бөгөөд энэ газыг нь буцаагаад хаиуцагчийн нэ дээ шилжүүлж өгөхөд татгалзах зүйл байхгүй. Иймд гэээний үүэгт төлсөн *******0,000,000 төгөгийг гагуулж өгнө үү гэв.
.Хаиуцагч наын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс шүүхэд болон шүүх хуалдаанд гагасан хаиу тайлбатаа:
Хаиуцагч на нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөөхгүй байгаа. Учи нь, ца тахалын улмаас манай компани гэээгээ хүлээсэн үүгээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон. Анх төлөвлөсөн задлаа нэхэмлэгчийн баилгыг баих боломжгүй бодит нөхцөл байдал үүссэн. Мөн захиалагч наын төлөлт удаашич байсан тул баилгын ажил мөн удаашан оон сууцыг баьж хүлээлгэн өгөх гэээний үүгээ хугацаанд гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн.
Нэхэмжлэгчээс нийт *******0 сая төгөг шилжүүлсэн болон тодохой хэсгийг гүйцэтгэх захиал .гийн данс уу шилжүүлсэнтэй хаиуцагч тал магахгүй. Ковидын улмаас хил гааль хаагдаж, баилгын матеиалын үнэ өссөн.
Тухайн үед бид гэээний дагуу байшин баигдах газыг нь нэхэмжлэгчийн эзэмшилд шилжүүлж өгч байсан. Компани үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болсны улмаас захиал . нь мөнгийг өөийн дансаа авахаас өө агагүй болсон. Нэхэмжлэгч тал мөнгөө буцааж авна гэж байгаа бол Игэний хуулийн 0 дугаа зүйлийн 0.1. дэх хэсэгт зааснаа манай газыг буцааж өгөх шаадлага үүснэ гэв.
оол
3.Хээгт авагдсан бичгийн нотлох баимтууд:
нэхэмжлэгчээс, Цагдаагийн газын нэгдүгээ хэлтсийн 04 оны 1 дугаа саын 3-ны өдийн хаиуцагч наын ошин суугаа газын тодохойлсон албан бичиг, 01 оны 7 дугаа саын 07-ны өдийн Захиалгын гэээ, 0 оны 4 дүгээ саын -ны өдийн Зээлийн гэээ, Ипотекийн гэээ, банкны цахим гүйлгээний баимт, дансны хуулга, Худалдаа хөгжлийн банкны ологын баимт, мөнгөн шилжүүлгийн баимтууд, Игэний хэгийн анхан шатны шүүхийн 04 оны 11 дүгээ саын 1-ны өдийн дугаатай шийдвэ,
хаиуцагчаас, хуулийн этгээдийн улсын бүтгэлийн гэчилгээ, азын нэгдмэн сангийн удидлагын цахим систем зээг бичгийн баимтууды тус тус шүүхэд гагаж өгсөн.
Хаиуцагчийн хүсэлтээ аза зохион байгуулалтын албаны 0 оны 8 дугаа саын 07-ны өдийн албан бичиг, Засаг дагын 01 оны 1 дугаа саын 0-ны өдийн А/60 дугаатай захиамж, аза эзэмших эхийн гэчилгээ, кадастын зуаг, нэгж талбаын хил заагийн эгэлтийн цэгүүд, газа эзэмших хүсэлт зээг бичгийн баимтуудыг шүүхэд иүүлсэн байна.
Зохигч, тэдгээийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч наын шүүхэд болон шүүх хуалдаанд гагасан тайлба, хээгт цугласан нотлох баимтуудыг шинжлэн судлаад,
ҮНЛХ нь:
1.Нэхэмжлэгч . нь хаиуцагч , . нат холбогдуулан, ажил гүйцэтгэх гэээг цуцлан, гэээний үүэгт төлсөн *******0,000,000 төгөгийг гагуулах нэхэмжлэлийн шаадлага гагасныг хаиуцагч хүлээн зөвшөөөхгүй гэж магаж байна.
Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаадлагыг хангуулах үндэслэлийг, 01 оны 7 дугаа саын 07-ны өдийн -тай байгуулсан № - дугаатай Захиалгын гэээ-ний дагуу ажил гүйцэтгэгч гэээгээ хүлээсэн оон сууц баьж хүлээлгэн өгөх үүгээ зөчсөн тул гэээнээс татгалзаж, гэээний дагуу шилжүүлсэн төлбөийг буцаан гагуулна гагуулна гэж тодохойлж байна.
.Шүүх дааах үндэслэлээ нэхэмжлэлийн шаадлагыг хангаж шийдвэлэх нь зүйтэй гэж үзэв.
Нэхэмжлэгч ., хаиуцагч наын хооонд 01 оны 7 дугаа саын 07-ны өдө № - дугаатай Захиалгын гэээ-г байгуулсан байх бөгөөд нэг талаас нь дүүэг, 0 дугаа хооо, Ша , Бухантын 6 м.кв хэмжээтэй, дугаатай, 1 шихэг хувийн сууцыг эзэмшлийн газын хамт баьж нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгөх, нөгөө талаас . нь *******0,000,000 төгөгийг гэээнд заасан хувааийн дагуу төлөх үүгийг тус тус хүлээсэн байна.
Игэний хуулийн 343 дугаа зүйлийн 343.1.-д Ажил гүйцэтгэх гэээгээ ажил гүйцэтгэгч нь захиалагчийн буюу өөийн матеиалаа гэээнд заасан ажил гүйцэтгэх, захиалагч нь уг ажлын ү дүнг хүлээн авч, хэлэлцэн тохисон хөлс төлөх үүгийг тус тус хүлээнэ гэж заасан.
Талуудын байгуулсан гэээ нь агуулга, зоилгын хувьд Игэний хуулийн 343 дугаа зүйлийн 343.1. дэх хэсэгт зааснаа ажил гүйцэтгэх гэээ байгуулсан гэж үзэх үндэслэлтэй. Тодуулбал, нэхэмжлэгч . болон хаиуцагч наын хооонд ажил гүйцэтгэх гэээний хаилцаа үүссэн байна.
3.Нэхэмжлэгч тал хаиуцагч талыг гэээний үүгээ зөчсөн, баилгын ажил явагдаагүйгээс гэээний дагуу захиалгыг хүлээн авах зоилгод хүэх боломжгүй болсон тул гэээнээс татгалзах үндэслэл бий болсон гэж тайлбалаж байна.
эээний .-т захиалагч нь гүйцэтгэгчид хөлс төлөх хувааь хөлсний хэмжээг тусгасан бөгөөд гэээний 4.1.-д гүйцэтгэгч нь оон сууцыг 0 оны 7 дугаа саын 10-ны өпийн дото багтаан ашиглалтанд оуулан захиалагчид хүлээлгэн өгөхөө тохиолцсон байна.
Хээгт авагдсан, .гийн эзэмшлийн банкуудын дансны хуулба, талуудын тайлбааа нэхэмжлэгчээс гэээгээ хүлээсэн *******0,000,000 төгөгийн ажлын хөлс төлөх үүгээ биелүүлсэн үйл баимт тогтоогдож байна.
Хаиуцагчаас ковид ца тахал буюу гэнэтийн давагдашгүй хүчин зүйлээс болж баилга баигдаагүй, мөн захиалагч на гэээнд заасан хувааийн дагуу төлбөийг төлөөгүй гэж магаж байх хэдий ч энэ нь өнөөдийг хүтэл хугацаанд баилга баих үүгээ гүйцэтгэхгүй байх үндэслэл болохгүй юм. Мөн хээгт авагдсан бичгийн баимтаа нэхэмжлэгч талыг гэээгээ хүлээсэн хөлс төлөх үүгийг тохиолцсон хугацаанд биелүүлээгүй гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.
Иймд Игэний хуулийн 08 дугаа зүйлийн 08.1., 30 дугаа зүйлийн 30.1.1.-д зааснаа гэээний гүйцэтгэгч талыг гэээнд заасан үүгээ гүйцэтгээгүй гэээний зөчил гагасан гэж үзсэн нь үндэслэлтэй байна.
Игэний хуулийн дугаа зүйлийн .1., 0 дугаа зүйлийн 0.1.-д зааснаа дээх тохиолдолд нэхэмжлэгч нь гэээнээс татгалзан гэээг цуцлах эхтэй бөгөөд гэээний нэг тал үүгээ зөчсөнтэй холбоотойгоо нөгөө тал гэээнээс татгалзан гэээг цуцлаж, тус гэээний үүэгт төлсөн *******0,000,000 төгөгийг гагуулахаа нэхэмжилсэн нэхэмжлэлийн шаадлага үндэслэл бүхий байна.
4.Хаиуцагчаас тус гэээний үүэгт өөийн эзэмшлийн Улаанбаата хот, дүүэг, Ша н , нэгж талбаын *******330******* дугаатай, 6 м,кв талбайтай газыг нэхэмжлэгчийн эзэмшилд шилжүүлэн өгсөн бөгөөд талууд гэээнээс татгалзаж байгаа тул уг газыг буцаан гагуулж шийдвэлэх нь зүйтэй гэх тайлбаыг гагаж байна.
Нэхэмжлэгчээс хаиуцагчийн дээх тайлбаыг хүлээн зөвшөөч уг газыг хаиуцагчийн эзэмшилд буцаан шилжүүлж өгөхөд татгалзах зүйлгүй гэх тайлбаыг гагасан.
Игэний хуулийн 0 дугаа зүйлийн 0.1.-д хууль буюу гэээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэээнээс татгалзсан бол талууд гэээний гүйцэтгэлийг биет байдлаа нь, түүнчлэн гэээ биелэснээс олсон ашгийг хаилцан буцааж өгөх үүэгтэй гэж заасан.
Иймд талуудын хооонд байгуулагдсан гэээний дагуу хаиуцагчаас оон сууцыг хүлээлгэн өгөх үүэг биелүүлээгүйгээс талууд хэн аль нь гэээнээс татгалзаж байгаа тул Игэний хуулийн 0 дугаа зүйлийн 0.1.-д зааснаа гэээний үүгийн гүйцэтгэлийг биет байдлаа хаилцан буцааж шийдвэлэх нь зүйтэй байна.
.Нэхэмжлэгчээс хаиуцагчид .д холбогдуулан *******0,000,000 төгөг гагуулах шаадлага гагаж байх бөгөөд нэхэмжлэлийн шаадлагын үндэслэлийг оон сууц захиалгын гэээний дагуу түүний дансанд оон сууцны үнийн тодохой хэсгийг шилжүүлж байсан гэж тайлбаласан.
Хаиуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс . нь -д ажиллаж байсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн шилжүүлсэн мөнгө компанид осон үйл баимттай магахгүй гэх тайлбаыг гагаж байна.
Хээгт авагдсан баимтаа, нэхэмжлэгчээс хаиуцагч .гийн дансанд ажлын хөлсийг шилжүүлж байсан үйл баимт тогтоогдож байх хэдий ч энэ төлбөийг -тай байгуулсан оон сууц захиалгын гэээний үүэгт төлж байсан тул хаиуцагч .д холбогдуулан нэхэмжилж байгаа нь үндэслэлгүй байна. Өөөө хэлбэл, нэхэмжлэгч ., хаиуцагч . наын хооонд гэээний хаилцаа үүсээгүй тул оон сууц захиалгын гэээний үүэгт төлсөн мөнгийг .гаас нэхэмжлэх эхгүй байна.
Иймд нэхэмжлэгчийн хаиуцагч .д холбогдуулан гагасан нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгож шийдвэлэх нь зүйтэй гэж үзэв.
7.удсан үндэслэлээ Игэний хуулийн 343 дугаа зүйлийн 343.1., 0 дугаа зүйлийн 0.1. дэх хэсэгт зааснаа -иас *******0,000,000 төгөгийг гагуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэгч .д газа эзэмших эхийн №0000104******* дугаа гэчилгээтэй, нэгж талбаын *******330******* дугаа бүхий 6 м.кв талбайтай газыг хаиуцагч -ийн эзэмшилд шилжүүлэн өгөхийг даалгаж, хаиуцагч .д холбогдуулан гагасан нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгож шийдвэлэв.
Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 11 дугаа зүйлийн 11..1., 11..3., 116, 118 дугаа зүйлд заасныг удидлага болгон
ТТХ нь:
1.Игэний хуулийн 343 дугаа зүйлийн 343.1., 0 дугаа зүйлийн 0.1.-д зааснаа -иас *******0,000,000 төгөгийг гагуулж нэхэмжлэгч .д олгож, газа эзэмших эхийн №0000104******* дугаа гэчилгээтэй, нэгж талбаын *******330******* дугаа бүхий газыг хаиуцагч -ийн эзэмшилд шилжүүлэн өгөхийг нэхэмжлэгч .д даалгаж, хаиуцагч .д холбогдуулан гагасан *******0,000,000 төгөг гагуулах тухай нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгосугай.
.Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 6 дугаа зүйлийн 6.1., 60 дугаа зүйлийн 60.1., Улсын тэмдэгтийн хуаамжийн тухай хуулийн 7 дугаа зүйлийн 7.1.1.-д заасныг баимтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хуаамжид төлсөн 807,0 төгөгийг улсын төсвийн ологод хэвээ үлдээж, хаиуцагч -иас улсын тэмдэгтийн хуаамжид 807,0 төгөгийг гагуулж, нэхэмжлэгч .д олгосугай.
3.Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 10 дугаа зүйлийн 10..-т зааснаа зохигч, тэдгээийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэийг эс зөвшөөвөл шийдвэийг гадан авсан өдөөс 14 хоногийн дото Нийслэлийн Игэний хэгийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гагах эхтэй болохыг тайлбаласугай.
АРАЛАЧ, ШҮҮЧ З.БАЯРМАА