Сүхбаатар аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн  шүүгч Х.Санжидмаа даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Цолмон                                                                                                                       

Улсын яллагч С.Сугар

Шүүгдэгч Ж.Аын өмгөөлөгч Ж.Дэлгэрхишиг

Шүүгдэгч Ж.А нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны “Б” танхимд нээлттэй явуулсан шүүх хуралдаанаар тус аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор С.Сугарын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Ж.Ат холбогдох эрүүгийн 1830000870061 дугаартай  хэргийг Сүхбаатар аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхээс дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасныг  2018 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалтын талаар.

 

Монгол Улсын иргэн, 1994 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр Сүхбаатар аймгийн Халзан суманд төрсөн, 24 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 3, эцэг, эхийн хамт Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт сумын 9 дүгээр баг, ... тоотод оршин суух,  2016 онд Сүхбаатар аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс Эрүүгийн хуулийн 147 дугаар зүйлийн 147.1-т зааснаар 3 жил 1 сарын хорих ялыг 1 жил 6 сарын хугацаагаар тэнсэж, тэнсэгдсэн хугацаандаа захиргааны зөрчил үйлдэж, хорих ялаа биечлэн эдэлж байгаад 2017 оны 12 сарын 21-ний өдөр хорих ялаас хугацааны өмнө тэнсэн суллагдсан, Ж.А гэв. 

 

Холбогдсон хэргийн талаар: /яллах дүгнэлтээр/

  

Шүүгдэгч Ж.А нь 2018 оны 03 дугаар сарын 12-ны өдрийн 12 цагийн орчимд  Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт сумын 7 дугаар багийн нутаг автовокзол дээр  Ц.Чийн  эрүүл мэндэд нь “ дээд уруулд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал , дээд баруун 3- р шүд , доод баруун 3,4 дүгээр шүдний  хөдлөл” бүхий  хөнгөн хохирол  учруулсан гэмт хэрэгт  холбогджээ.

Шүүхийн   хэлэлцүүлэгт талуудын гаргасан хүсэлтээр хэрэгт цугларсан яллах болон цагаатгах талын дараах нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь бүрэн, бодитойгоор шинжлэн   судлаад ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүгдэгч  Ж.А шүүхийн хэлэлцүүлэгт: Мэдүүлэг гаргахгүй гэв.

 

   Эрүүгийн 1830000870061 дугаартай хэргээс: 

 

Хохирогч Ц.Чийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...2018 оны 03 дугаар сарын 12-ны өдөр Жтэй таарч ямаагаа нэхэхэд  Ж нь манай эхнэр О рүү гичий минь чи заргалдаад ч юмаа олж авч чадахгүй шүү гэхээр нь би  “чамайг хэрэгт хийгээгүй нь миний буруу байж гэхэд” манай найз М ирээд битгий олон нийтийн газарт хэрүүл хий гээд надтай цуг автовокзалын сандал дээр сууж байхад Жийн хүү А миний араас ирээд намайг багалзуурдаж арагш унагаад миний нүүр рүү гараараа 2 цохисон. Ойр орчимд байсан хүмүүс бид 2-ыг салгахаар нь би  цагдаагийн газарт дуудлага өгсөн.  Одоо надад нэхэмжлэх зүйл байхгүй, гомдол санал байхгүй ...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 5/

Хохирогч Ц.Ч 2018.04.30-ны өдөр шүүхэд гаргасан: “Ц.Ч би 2018 оны 03 дугаар сарын 12-ны өдөр Ж.Ат цохиулсаны улмаас шүдэндээ гэмтэл авсан. Шүүгдэгч Ж.А нь шүдний эмчилгээний зардалд 350 000 төгрөг төлсөн. Надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй бид эвлэрсэн” гэх хүсэлт /хх-ийн 73/

 

Гэрч Ц.Оийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...2018 оны 03 дугаар сарын 12-ны өдөр нөхөр Чоймболдоржийн хамт Сүхбаатар аймгийн төвд байдаг  автовокзалын орчимд явж байгаад Жтэй таарч түүнээс авах ёстой ямааныхаа мөнгийг нэхсэн.  Тэгсэн чинь Ж би мэдэхгүй гэхээр нь чи мэдэхгүй байхдаа яадаг юм гээд маргасан.  Ж нь намайг гичий, нохой хэлдэг газраа хэл гээд байсан. Тэгээд хэрэлдэж байсан чинь гэнэт хүмүүс цагдаа дууд гээд байсан. Тэгэхээр нь харсан чинь манай нөхрийг зодсон байсан. Тэгээд цагдаад гомдол гаргасан, ямар шалтгаанаар зодсоныг нь мэдэхгүй байна ...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 8/

 

-Шүүх шинжилгээний албаны шинжээчийн 2018 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдрийн 154 дугаар дүгнэлтэнд  “1. Ц.Чийн  дээд уруулд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, дээд баруун 3 дугаар шүд, доод баруун 3,4 дүгээр шүдний хөдлөл бүхий гэмтэл тогтоогдлоо.  2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой. 3.Дээрх гэмтэл нь Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулсан хөнгөн зэргийн гэмтэлд хамаарна. 4. Цаашид эрүүл мэнд энгийн хөдөлмөрийн чадварт  тогтмол нөлөөлөхгүй ” гэх  /хх-ийн 11-р хуудас/

 

Яаралтай тусламжийн хуудас  /хх-ийн 7/

Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт  сумын 8 дугаар багийн Засаг даргын 8/123 дугаар тодорхойлолт /хх-ийн 10/

Шүүгдэгч Ж.Аын ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хх-ийн 22/

 зэрэг баримтуудыг шинжлэн  судлав.

 

Шүүгдэгч Ж.А нь  2018 оны 03 сарын 12-ны өдрийн 12 цагийн орчимд  Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт сумын 7 дугаар багийн нутаг автовокзол дээр  хохирогч Ц.Чийн  эрүүл мэндэд нь “ дээд уруулд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал , дээд баруун 3- р шүд , доод баруун 3,4 дүгээр шүдний  хөдлөл” гэмтэл бүхий  хөнгөн хохирол  учруулсан гэмт хэргийг  үйлдсэн  болох нь шүүгдэгч Ж.Аын мөрдөн байцаалт, шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн мэдүүлгүүд, хохирогч Ц.Ч, гэрч Ц.О нарын мэдүүлэг, Шүүхийн шинжилгээний албаны шинжээчийн 2018 оны 05 дугаар сарын 13-ны  өдрийн 154 дүгээр дүгнэлт зэрэг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу хавтаст хэрэгт бэхжүүлэгдэн шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна. 

 

Шүүгдэгч Ж.Ат холбогдох хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн байцаалтын шатанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй болно.

 

 Шүүгдэгч Ж.А нь уг  гэмт хэргийг гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр үйлджээ. Тэрээр бусдын эрх чөлөөнд халдаж болохгүй, өөрийн үйлдлийн хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж мэдсэн атлаа хохирогч Ц.Чийг зодож эрүүл мэндэд нь зориуд хөнгөн хохирол учруулсан байна.

 

Шүүгдэгч Ж.Аын үйлдсэн хэрэг нотлогдсон, хэргийн зүйлчлэл тохирсон тул Ж.Аыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, хуульд заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй гэж шүүх дүгнэв.

           

            Шүүгдэгч Ж.Ат ял шийтгэл оногдуулахад Эрүүгийн хуулийн 6.5 дугаар зүйлд заасан хөнгөрүүлэх, 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

 

            Шүүгдэгч  Ж.А нь хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах  гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь тогтоогдсон учир “гэмт хэрэг үйлдсэн  нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх” гэм буруугийн зарчим, “эрүүгийн хариуцлага нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх” шударга ёсны зарчим болон эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцүүлэн эрүүгийн хариуцлагын талаарх улсын яллагчийн саналыг харгалзан шүүгдэгч Ж.Аыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан ялын төрөл хэмжээнд нийтэд тустай ажил хийлгэх ял шийтгэх нь  зүйтэй байна.

 

Шүүгдэгч Ж.А  нь цагдан хоригдоогүй, хэрэгт бичиг баримт, эд мөрийн баримт ирээгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдэгч Ж.А нь  хохирогч Ц.Чид 350 000 төгрөг төлсөн, хохирогч гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг дурдаж шийдвэрлэв.

 

           Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.5 дугаар зүйлийн 1,  36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүгдэгч Ж.Аыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

            2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Ж.Аыг 240 /хоёр зуун дөчин / цагийн  нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар шийтгэсүгэй.

 

            3. Эрүүгийн хуулийн 5.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар ялтан Ж.Ат оногдуулсан нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг өдөрт 4-өөс дээшгүй цагаар тогтоосугай.

 

            4. Эрүүгийн хуулийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар  ялтан Ж.А нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын 8 цагийн ажлыг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.

 

          5. Ялтан Ж.А нь  цагдан хоригдоогүй, хэрэгт бичиг баримт, эд мөрийн баримт ирээгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч Ц.Чид 350 000 төгрөг төлсөн, хохирогч гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.

 

          6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.5-д зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Ж.Ат  авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.   

         

          7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

 

          8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, улсын яллагч, дээд шатны прокурор гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Сүхбаатар аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                        Х.САНЖИДМАА

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Шүүгдэгч Д.Дэлгэрсайханы үйлдсэн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь мөн хуулийн 2.6 дугаар зүйлийн 2-д зааснаар хөнгөн гэмт хэргийн ангилалд багтах бөгөөд Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1-д зааснаар “Хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн хүн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлж хор уршгийг арилгасан, эсхүл гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлоо нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн бол гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдлыг харгалзан тухайн зүйл хэсэг заалтад заасан хорих ялыг оногдуулахгүйгээр таван жил хүртэл хугацаагаар тэнсэж болно” гэжээ. Шүүгдэгчийн хувийн байдал, хохирогчид учирсан хохирлыг нөхөн төлсөн, хохирогч Г.Батчулуу гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн  зэргийг харгалзан  Прокурорын гаргасан саналын хүрээнд буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Д.Дэлгэрсайханд хорих ял оногдуулахгүйгээр 6  /зургаан/ сарын хугацаагаар тэнсэх эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

 

   Шүүгдэгч М.Батболд, Х.Бадамсэрээжиднар  нь  цагдан хоригдоогүй, хэрэгт бичиг баримт, эд мөрийн баримт хураагдаж ирээгүй, битүүмжлэгдсэн зүйлгүй, хохирогч Г.Батчулуу гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус  дурдаж шийдвэрлэв. 

 

           Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Орлой овогт Дамдинсүрэнгийн Дэлгэрсайханыг хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2. Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1-д заасныг баримтлан мөн хуулийн 17.1 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Д.Дэлгэрсайханыг хорих ял оногдуулахгүйгээр 6 /зургаан/ сарын хугацаагаар тэнссүгэй.

           

          3. Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар тэнссэн хугацаанд санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол шүүх тэнсэх шийдвэрийг хүчингүй болгож, Эрүүгийн хуулийн 6.8, 6.9 дүгээр зүйлд заасан журмаар ял оногдуулахыг шүүгдэгч Д.Дэлгэрсайханд мэдэгдсүгэй.

 

          4. Ялтан  М.Батболд, Х.Бадамсэрээжиднар   цагдан хоригдоогүй, хэрэгт бичиг баримт, эд мөрийн баримт ирээгүй, битүүмжлэгдсэн зүйлгүй, хохирогч Г.Батчулууд хохирол төлөгдсөн, хохирогч гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй  гэснийг тус тус дурдсугай.

 

            5. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.5-д зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Д.Дэлгэрсайханд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй          

         

            6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

 

            7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх зааснаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, улсын яллагч, дээд шатны прокурор гардан авснаас  хойш 14 хоногийн  дотор  Сүхбаатар  аймгийн  Эрүү, Иргэний  хэргийн давж

 

 

заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                        Х.САНЖИДМАА