2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

2025 оны 12 сарын 02 өдөр

Дугаар 191/ШШ2025/11233

 

 

 

 

 

*******0*******5 оы ******* сары 0******* өдөр

Дугаар 9/ШШ*******0*******5/**************

Улаабаатар хот

ОГОЛ УЛСЫ ЭРИЙ ӨӨӨС

 

аязүрх, Сүхбаатар, Чигэлтэй дүүргий Иргэий хэргий аха шаты тойргий шүүхий шүүх хуралдааыг шүүгч З.аярмаа даргалж, тус шүүхий шүүх хуралдааы тахимд хийсэ иргэий хэргий шүүх хуралдаааар,

эхэмжлэгч: Улаабаатар хот, аягол дүүрэг, ******* ******* *******, ******* *******, ******* *******, ******* ******* хаягт *******лах, , , /:*******405*******/-ы эхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Улаабаатар хот, Чигэлтэй дүүрэг, *******, хаягт *******лах, /:546576/-д холбогдох,

гэрээий үүрэгт 6,90,000 төгрөг гаргуулах тухай иргэий хэргийг хяа хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаад: эхэмжлэгчий төлөөлөгч .олдбаатар, хариуцагчий итгэмжлэгдсэ төлөөлөгч .ишрэлт, .лү, шүүх хуралдааы арий бичгий дарга Г.амжид ар оролцов.

ОДОРХОЙЛОХ ь:

 

.эхэмжлэгч шүүхэд гаргаса эхэмжлэл боло шүүх хуралдаад гаргаса тайлбартаа: аай хэвэл мэдээллий байгууллагыг ы мөгөий хөгжлий зөвлөлий гишүүд байгуулж дахь жилдээ ажиллаж байа. Компаи биш хэвлэл мэдээллий байгууллага.

ы Ерөхийлөгч .аярсайха ь ий зөвлөлий даргаар согогдсо. Сэтгүүлий зөвлөлий хурлаар амайг ий эрхлэгчээр томилж, 4 жилий хугацаатай хөдөлмөрий гэрээ байгуулса. Дахи 4 жилээр сугаса.

аай байгууллагы хувьд 7 жилий хугацаад ийт 9 ******* гаргаса. Улирал тутам гардаг мэргэжлий бөгөөд жилд дуджаар 5 ******* гаргадаг байсыг сүүлдээ улиралд эг гаргадаг болсо.

.Лхагвасүрэ ь ы ерөхийлөгчөөр согогдож, ий зөвлөлий даргаар согогдсо. *******07 ооос *******0*******4 оы хоород 9 *******, ийт 7*******0,000,000 төгрөгий зардал гарсаас 470,000,000 төгрөгийг аас жүүлж өгсө бөгөөд маай ий 60 хувийг жүүлсэ.

ид ******* од 0 жилий хугацаатай түрээсий гэрээ байгуулса байдаг.

үрээслэгч ь , ийг хэвлэ гаргах, холбогдох байгууллагад хүргүүлэх, оло ийтэд таиула сурталчлах ажлыг түрээслэгчий өмөөс гүйцэтгээ. ө гэрээий .4 дэх хэсэгт заасы дагуу түрээсий төлбөр төлөхгүй гэсэ.

ид жил болго төсвөө батлуулдаг бөгөөд *******0******* оы ******* сард 7-40 ******* ийг хэвлүүлэх тухай гэж төсвөө батлуулса баримт байгаа.

Сэтгүүлий тоог 450 байсыг 400 ширхэг болгож, илүү зардлыг хасса. ө ширхэг ий үэ 6,500 төгрөг байсыг ,600 төгрөг болго эмсэ. Игээд *******0*******4 од ийт төсөв 6,000,000 орчим төгрөг болсо. Ээ төсөв дээр ы амгы газры захирал ь .Лхагвасүрэ ь гары зурса байгаа. Өмө ь бид ээ бэлдээд зөвлөлий дарга руу оруулдаг. ы ерөхийлөгч гары үсгээ зурвал би хэвлэлтэд өгдөг. 7 ******* гэдэг ь ритаий 60 жилд гэсэ оло улсы эрдэм шижилгээий хурал хийж агли хэл, могол хэл дээр ах удаа гаргаса байса. Агли хэл дээр гарсыг Их ритаий элчи сайды яам хэвлэлтий зардлыг хариуцса байгаа. хэл дээр ийг маайх хэвлэхээр болсо. Игээд 7 ******* , ******* , 9 ******* хэвлэгдэж тамгы газры захиралд зуруулах гэсэ боловч ы ерөхийлөгч өөрөө гары зурса байхад тамгы газры захирал ь миий оруулса 7 ******* , ******* ий гэрээд зурахгүй эс үйлдэхүй хийсэ. ид үүдээ хэвлэж тарааса байхад тамгы дарга ь гэрээд зурахгүй эс үйлдэхүй хийсээс болж бид төсөвлөсө мөгө олж авч чадаагүй байгаа.

Эвлэрүүлэ зуучлал хадахад хариуцагч тал хичээ хувийг хэд тарааса ь мэдэгдэхгүй байа гэсэ тул маай байгууллага тарааса жагсаалтаа сая шүүхэд гаргаж өгсө.

ид ар хөдөө оро утагт 00 гаруй захиалагчтай байдаг. ы салбарууд аймгуудад байдаг. Аймагт байгаа арилжааы ууд мө ээ ийг захиалдаг. ид ар 7- ******* ээ гаргаса. 40 ******* хэвлэгдээгүй байгаа *******ыг хэвлэлтэд шилжүүлсэ байдалтай байа.

ы ерөхийлөгчий гары тэй баримт байхад амгы даргы гары гүйгээс гэрээ бичгээр байгуулагдах боломжгүй болсо эг ******* гаргахад дуджаар 7,000,000 төгрөг орчим болдог. Сүүлд өхий компаи ь адаас мөгө эхэмжлээд маайд төсөв өгөөгүй тул аргаа бараад ид хадаж ь өхий компаи руу *******0*******4 оы ******* ******* сары -ий өдөр ,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэ байса. Иймд маай эхэмжилж байгаа 6,90,000 төгрөгөөс ,000,000 орчим төгрөг ь хасагдаа.

Иймд эхэмжлэлий шаардлагыг хагаж шийдвэрлэж өгө үү гэв.

*******.Хариуцагчий итгэмжлэгдсэ төлөөлөгч араас шүүхэд боло шүүхэд гаргаса хариу тайлбартаа: ы зүгээс бол , , хэвлэл мэдээллий байгууллагаас аас шаардаж байгаа эхэмжлэлий шаардлагыг эс зөвшөөрч байгаа.

эхэмжлэлий шаардлага 6,000,000 төгрөгийг эхэмжилж байгаа үдэслэлийг 0**************/ ******* бэлтгэ ийлүүлэх ажил гүйцэтгэх гэрээг үдэслэж эхэмжилж байа гэж ойлгож байа. ус 0**************/ *******тай гэрээ ь *******0******* од байгуулагдса. ******* *******тай ийг хэвлэ ийтлэх, захиалагч талаас гэрээд зааса төлбөрийг шилжүүлэх харилцааг зохицуулса гэрээ байгаа. Хари *******0*******4 од эхэмжлэгчтэй ямар эг гэрээ байгуулаагүй. *******0******* оы гэрээий үүрэгт төлөх ий төлбөрийг бүрэ төлсө бөгөөд уг гэрээ дуусгавар болж, ******* талаас үүргээ гүйцэтгэсээр гэрээ дуусгавар болсо.

эхэмжлэгчээс талууды хоород байгуулагдса түрээсий гэрээ ь бэлтгэ ийлүүлэх гэрээ байгуулагдсаыг отоло гэж байгаа ь үдэслэлгүй. Учир ь 0 жилий хугацаатай байуулса түрээсий гэрээгээр хариуцагч тал буюу түрээслэгчий зүгээс эхэмжлэгч талд түрээсий *******ыг бэлтгэ ийлүүлэх, түрээслэгч тал буюу , баялгий зүгээс түрээсий төлбөрт ийг бэлтгэ ийлүүлэх харилцааг зохицуулса гэрээ байгаа.

үрээсий гэрээ ь одоогоор хүчи төгөлдөр байгаа боловч эхэмжлэгчий эхэмжлэлд дурдса 7 ******* ээс 40 , 4 *******ы ий ы зүгээс захиалса, бэлтгэ ийлүүлж байгаа харилцааг зохицуулса гэрээ биш.

, ий зүгээс төсөв батлуулахаар таилцуулга бичээд ы удирдлагуудад аль хэдий зурагдса гэж байа. Гары зурса ь ээ хэвлэх үдэслэл болсо гэж яриад байгаа боловч ь захиргааы байгууллага учраас өөрсдий үйл ажиллагаадаа төрий боло оро утгий өмчөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалда авах тухай хуулийг дагаж мөрддөг.

Ээ хуулий хүрээд дотооддоо худалда авах ажиллагааы журам гэж хэрэгждэг. Журмы дагуу ь өдөр тутмыхаа үйл ажиллагаа боло үйл ажиллагаадаа хамаарах бүрэ эрхийхээ хүрээд байгуулах бараа, ажил үйлчилгээ худалда авах гэрээг ямар ямар шаттайгаар байгуулах, гэрээг ямар тохиолдолд байгуулсад тооцох, жилтийг хэрхэ тооцох талаар зохицуулса.

Журам ь хүчи төгөлдөр хэрэгждэг. эхэмжлэгчий талы тайлбарласаас таилцуулга явагддаг. ухай бараа, ажил үйлчилгээг худалда авахад ямар зардал хэрэгтэй байгаа талаарх таилцуулга эхлээд удирдлагад таилцуулагдаж, зурагдаж гарч ирдэг. үүий дараа амгы газры худалда авалтыг хариуцса эгж байдаг. эр эгжээс тухай гэрээг байгуулах, иргэ, хуулий этгээдтэй тохиролцож гэрээийхээ төслийг харилца тохиролцож баталдаг гэсэ үг. ухай гэрээий төсөл Хууль эрх зүй газраас хяагдаж гарч ирсий дараа гэрээ алба ёсоор байгуулагддаг. Хүчи төгөлдөр гэрээ байгуулагдсаы үдсэ дээр аас жилтийг шилжүүлдэг ч юм уу, иргэий эрх зүй харилцаад ордог.

Иймд аас шаардаж байгаа 7 ******* ээс 40 ийг хэвлэ ийтлэх хүчи төгөлдөр гэрээ байгуулагдаагүй. Хүчи төгөлдөр гэрээ байгуулагдаагүй ч бидий зүгээс хэвлэлтий зардал болох ,*******50,000 төгрөгийг өхий -д шилжүүлсэ.

Сэтгүүлийг бэлтгэ ийлүүлэх хүчи төгөлдөр гэрээг байгуулаагүй учраас ы дагаж мөрдөх хууль журмы дагуу ээхүү жилтийг шилжүүлэх боломжгүй байа. Иймд эхэмжлэлий шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгө үү гэв.

.Хэрэгт авагдса отлох баримтууд:

эхэмжлэгчээс, ий дүрэм, улсы бүртгэлий гэрчилгээ, эд хогшлы жагсаалт, ий *******0*******4 оы №7-40 *******ыг хэвлүүлэх зардлы таилцуулга, зардлы төсөв, баярлаг ий №7, №, №9 *******уудыг тарааса жагсаалт, өхий -ий эхэмжлэхүүд, ий редакций зөвлөлий хурлы тогтоол, зохиогчий гэрчилгээ, баярлаг ий *******0*******4 оы №9,

хариуцагчаас, байгууллагы улсы бүртгэлий гэрчилгээ, *******0******* оы 0 сары 0*******-ы өдрий Сэтгүүл бэлтгэ ийтлэх, ажил гүйцэтгэх гэрээ, гэрээий хавсралт, гэрээ дүгэсэ акт зэрэг бичгий баримтуудыг тус тус шүүхэд гаргаж өгсө.

 

эхэмжлэгчий шүүхэд гаргаса эхэмжлэл, талууды хуралдаад гаргаса тайлбар, хэрэгт цугларса бичгий отлох баримтуудыг шижлэ судлаад,

 

ҮДЭСЛЭХ ь:

 

.эхэмжлэгч , ь хариуцагч ид холбогдуула, гэрээий үүрэгт 6,90,000 төгрөг гаргуулах эхэмжлэлий шаардлага гаргасыг хариуцагчаас хүлээ зөвшөөрөхгүй гэж маргаж байа.

Дараах үдэслэлээр эхэмжлэлий шаардлагыг зарим хэсгийг хагаж шийдвэрлэх ь зүйтэй гэж үзэв.

*******.эхэмжлэгч ь эхэмжлэлий шаардлагы үдэслэлийг, бэлтгэ, ийтлэх ажил гүйцэтгэх гэрээий үүрэгт *******0*******4 од хэвлэ ийтэлсэ 7, , 9, 40 *******тай үүдий төсөвт өртөг 6,90,000 төгрөгийг гаргуула гэж тодорхойлж байа.

эхэмжлэгчээс *******07 ооос хойш ы захиалгаар , эртэй ийг тасралтгүй хэвлэ ийтэлж байгаа бөгөөд улиралд буюу эг жилд 4 хэвлэ ийтлэхээр тохиролцож, ийт 6,90,000 төгрөг төсөвлөгдсө гэж тайлбарлаж байа.

Хариуцагчаас эхэмжлэгчий *******07 ооос хойш ы захиалгаар ийг хэвлэ ийтэлсэ үйл баримттай маргаагүй бөгөөд хари *******0*******4 од гэрээий харилцаа үргэлжлээгүй тул эхэмжлэлий шаардлагыг хүлээ зөвшөөрөхгүй гэж маргаса.

Хэрэгт авагдса *******0******* оы сары 0*******-ы өдрий Сэтгүүл бэлтгэ ийтлэх ажил гүйцэтгэх гэрээ, жилтий хуваарь гэрээ дүгэх акт гэх бичгий баримт боло талууды хэ алиых ь тайлбараар тэдгээрий хоород *******07 ооос хойш урт хугацааы , ийг хэвлэ ийтлэх гэрээий харилцаа үргэлжилж байса гэж үзэх үйл баримт тогтоогдож байа.

Хэдийгээр талууд *******0*******4 од бэлтгэ ийтлэх ажил гүйцэтгэх гэрээг бичгээр байгуулаагүй хэдий ч , ий *******0*******4 оы №7-40 *******ыг хэвлүүлэх зардлы тухай таилцуулга, төсөл гэх баримтаар талууды хоород эг талаас бэлтгэ ийлүүлэх, өгөө талаас хөлс төлөх үүрэг хүлээсэ гэж үзэхээр байа.

одруулбал, талууды тайлбар боло хэрэгт авагдса бичгий баримтаар зохигчды хоород бэлтгэ ийлүүлэх ажил гүйцэтгэх гэрээг жил бүр байгуулж, тус харилцаа ь удаа хугацааы турш үргэлжилсэ үйл баримт тогтоогдож байх бөгөөд хариуцагчаас удаа хугацааы үргэлжилсэ шижтэй бэлтгэ ийлүүлэх гэрээий харилцааг цуцлах зоригий илэрхийлээгүй байх тул *******0*******4 од тус гэрээий харилцаа үргэлжилсэ гэж үзэхээр байа.

Хариуцагчаас *******0*******4 од бэлтгэ ийлүүлэх гэрээ байгуулагдаагүй *******0******* од гэрээ дүгэсэ акт үйлдсэээр гэрээий харилцаа дуусгавар болгосо гэж маргаж байх хэдий ч хэрэгт авагда *******0******* оы 0 сары 0*******-ы өдрий Сэтгүүл бэлтгэ ийтлэх ажил гүйцэтгэх тухай №0**************/ *******тай гэрээ, гэрээ дүгэсэ актаар талууды хоород байгуулагдса хэвлэ ийтлэх урт хугацааы гэрээг дуусгавар болгосо гэж дүгэх боломжгүй байа. Учир ь, дээрх гэрээий агуулга хүсэл зоригий илэрхийлэл, гэрээ дүгэсэ актаар *******0******* оы ******* *******тай ийг хэвлэ ийтлэхтэй холбогдсо гэрээий харилцаа, ээ гэрээг дүгэсэ акт үйлдсэ үйл баримт тогтоогдож байа.

Иргэий хуулий 4 ******* зүйлий 4. дэх хэсэгт Ажил гүйцэтгэх гэрээгээр ажил гүйцэтгэгч ь захиалагчий буюу өөрий материалаар гэрээд зааса ажил гүйцэтгэх, захиалагч ь уг ажлы үр дүг хүлээ авч, хэлэлцэ тохирсо хөлс төлөх үүргийг тус тус хүлэээ гэж зааса.

Иймд талууды *******0*******4 од бэлтгэ ийлүүлэх ажил гүйцэтгэх гэрээий харилцаа үргэлжилж байса. Ээ гэрээ байгуулагдса гэж үзэхээр байа.

.Хари эхэмжлэгчээс хариуцагчтай байгуулса ******* оы 0 ******* сары *******-ы өдрий түрээсий гэрээ ь талууды хоород байгуулса ажил гүйцэтгэх гэрээий харилцаа, ажлы хөлсий хэмжээг тодорхойло гэж тайлбарласыг хариуцагчаас тус гэрээ ь зөвхө эхэмжлэгчийг ажлы *******аар хагах түрээсий *******тай холбоотой харилцааг зохицуулса гэрээ гэж маргаса.

алууды хоород ******* оы 0 ******* сары *******-ы өдөр байгуулагдса №0*******9 54 ******* гэрээгээр эг талаас Улаабаатар хот аязүрх дүүрэг, ******* *******лол, 6 *******ы ******* ******* гурва өрөө *******ыг которы зориулалтаар түрээслэх, өгөө талаас түрээсий төлбөр ОСА, СӨХ-оос эхэмжлэх *******ы талбай, халаалт, цахилгаа, итерет, суури утасы төлбөр буюу *******ы ашиглалты зардлыг хариуцах үүргийг тус тус хүлээсэ байа.

Дээрх гэрээий агуулга, талууды хүсэл зоригы илэрхийллээс үзэхэд дээрх гэрээ ь эхэмжлэгч -ы үйл ажиллагаа явуулах оро *******аар хагах, холбогдох зардлыг төлөх агуулгатай байх тул тус гэрээгээр талууды хоород байгуулагдса ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдса гэж үзэхгүй бөгөөд ээ талаар гаргаса хариуцагчий тайлбар үдэслэл бүхий байа.

4.Иргэий хуулий 4 ******* зүйлий 4.*******-т Ажил гүйцэтгэх гэрээий зүйл ь гүйцэтгэсэ ажлы үр дү байа гэж зохицуулса.

Хэрэгт авагдса ий *******0*******4 оы 7, , 9 *******ыг тарааса жагсаалт гэх бичгий баримтаар эхэмжлэгч ь гэрээгээр хүлээсэ бэлтгэ ийлүүлэх үүргээ биелүүлсэ гэж үзэхээр байх бөгөөд хариуцагчаас ажлы үр дүгий талаар маргаагүй.

Хари хэрэгт авагдса бичгий баримтаар 40 *******тай хэвлэ ийтлэгдсэ үйл баримт тогтоогдохгүй байх бөгөөд эхэмжлэгчээс 40 *******тай хэвлэ ийтлэгдээгүй гэх тайлбарыг гаргаса.

Иймд эхэмжлэгчий хийж гүйцэтгэсэ ажлы хөлсөөс 40 *******тай ий ажлы хөлсийг хасч тооцох ь зүйтэй байа.

4.Иргэий хуулий 45 ******* зүйлий 45.4-т ажил гүйцэтгэгч төсөв зохиохдоо үдэслэлгүй өдөр үэлгээ тогтоосо бол захиалгч хөлс төлөхөөс татгалзах эрхтэй гэж зааса.

Хэрэгт авагдса , ий *******0*******4 оы №7-40 *******ыг хэвлүүлэх зардлы тухай таилцуулга, төсөв гэх бичгий баримтад ы эрх бүхий алба тушаалтууд гары зурагдса, уг баримтаар *******0*******4 од хэвлэ ийтлэгдэх 7, , 9, 40 *******тай үүдий ийт зардал 6,90,000 төгрөг байх бөгөөд ий ******* эг бүрий үэ 7,*******45,000 төгрөгөөр төсөвлөгдсө гэж үзэх үйл баримт тогтоогдож байа.

Хариуцагчаас дээрх баримт ь төсөвий таилцуулга бөгөөд алба ёсоор гэрээ байгуулагдаагүй гэж маргаж байх хэдий ч гэрээээс татгалзах хүсэл зоригыг илэрхийлээгүй мө ажлы төсөвийг хэт өдөр гэх тайлбараа баримтаар отлоогүй байа.

Иймд хариуцагчаас 7, , 9 ******* үүдий ажлы хөлсийг гаргуулж, эхэмжлэгчид олгох үдэслэлтэй байа.

5.Хэрэгт авагдса өхий -ий эхэмжлэх, талууды тайлбараар хариуцагч ЭЗХЭ-ээс ий хэвлэлтий зардалд ,*******5,000 төгрөг төлсө үйл баримт тогтоогдож байх тул ийт ажлы хөлсөөс дээрх төлбөрийг хасаж тооцох ь зүйтэй байа.

Дурдса үдэслэлээр эг *******ы төсөвт өртөг болох 7,*******45,000 төгрөг буюу 7, , 9 ******* үүдий үэ 5,75,000 төгрөгөөс хариуцагчий хэвлэлтий ажлы хөлсөд төлсө ,*******5,000 төгрөгийг хасаж тооцож, хариуцагчаас ,5*******0,000 төгрөгийг гаргуулж, эхэмжлэгчид олгож, эхэмжлэлий шаардлагаас 0,460,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх ь зүйтэй гэж үзэв.

6.Хавтас хэргий 9-*******9, 0-7 ******* талд авагдса баримтууд ь Иргэий хэрэг шүүхэд хяа шийдвэрлэх тухай хуулий ******* зүйлий *******.******* дахь хэсэгт зааса отлох баримтыг шаардлага хагаагүй тул үэлээгүй болохыг дурдах ь зүйтэй байа.

 

Иргэий хэрэг шүүхэд хяа шийдвэрлэх тухай хуулий 5 ******* зүйлий 5.*******.******* дахь хэсэгт 6, ******* зүйлүүдэд заасыг тус тус удирдлага болго

 

ОГООХ ь:

 

.Иргэий хуулий 4 ******* зүйлий 4.. дэх хэсэгт заасыг баримтла хариуцагч ЭЗХЭ-ээс ,5*******0,000 төгрөгийг гаргуулж, эхэмжлэгч , -д олгож, эхэмжлэлий шаардлагаас 0,460,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

*******.Улсы тэмдэгтий хураамжий тухай хуулий 7 ******* зүйлий 7..., Иргэий хэрэг шүүхэд хяа шийдвэрлэх тухай хуулий 56 ******* зүйлий 56.*******., 60 ******* зүйлий 60.. дэх хэсэгт заасыг тус тус баримтла эхэмжлэгчий улсы тэмдэгтий хураамжид төлсө 50*******,50 төгрөгийг улсы төсвий орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч ЭЗХЭ-ээс улсы тэмдэгтий хураамжид ,*******00 төгрөгийг гаргуулж эхэмжлэгч , -д олгосугай.

 

. Иргэий хэрэг шүүхэд хяа шийдвэрлэх тухай хуулий *******0 ******* зүйлий *******0.*******-т заасаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрий төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гарда авсаас хойш 4 хоогий дотор ийслэлий Иргэий хэргий давж заалдах шаты шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ З.АЯРАА