| Шүүх | 2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | З.Баярмаа |
| Хэргийн индекс | 191/2025/10517/И |
| Дугаар | 191/ШШ2026/00127 |
| Огноо | 2025-12-25 |
| Маргааны төрөл | Банкны зээл, |
2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр
2025 оны 12 сарын 25 өдөр
Дугаар 191/ШШ2026/00127
| 202******* оны *******2 саын 2******* өдө | *******угаа **************/ШШ2026/00*******2 | лаанбаата хот |
Баянзүх, Сүхбаата, ингэлтэй дүүгийн Игэний хэгийн анхан шатны тойгийн шүүхийн шүүх хуалдааныг шүүгч З.Баямаа дагалж, тус шүүхийн шүүх хуалдааны танхимд хийсэн игэний хэгийн шүүх хуалдаанаа,
Нэхэмжлэгч: лаанбаатахот, ингэлтэй дүүэг, ******* ******* *******, *******.******* ******* ******* хаягт лах, ******* ******* /Р*******:20*******3/-ийн нэхэмжлэлтэй,
Хаиуцагч: лаанбаата хот, Сүхбаата дүүэг, ******* *******, *******лол, , 22******* , 6 хаягт ошин суух, - /Р*******:ВП3*******2*******6*******/,
Хаиуцагч: лаанбаата хот, Хан-ул дүүэг, *******, , 3*******0 хаягт ошин суух, /Р*******:З0032*******/ нат / холбогдох,
Зээлийн гэээний үүэгт *******00,03*******,3. төгөг гагуулах, баьцаа хөөнгөө үүгийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай игэний хэгийг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуалдаанд: Шүүх хуалдаанд нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ., хаиуцагч ., шүүх хуалдааны наийн бичгийн дага Г.Тамжид на оолцов.
ТО*******ОРХОЙЛОХ нь:
*******.Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүхэд гагасан нэхэмжлэл болон шүүх хуалдаанд гагасан тайлбатаа:
., . на нь 2022 оны саын *******2-ны өдө *******тай 3****************************226 тай Оон сууцны зээлийн гэээ байгуулж, нийт 2,,600 төгөгийг жилийн 6 хувийн хүүтэй, 360 саын хугацаатай зээлж авсан.
г зээлийн үүгийн гүйцэтгэлийн баталгаа болгож, 2022 оны саын *******2-ны өдө ЗБ3****************************226 Ипотекийн гэээг-ээ .гийн өмчлөлийн Сүхбаата дүүгийн - *******, - *******лол, , 22******* , 6 хаягт лах, 42 м.кв *******тай, хоё өөө оон сууцыг баьцаалсан.
Мөн . нь 2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдө **************00204******* тай *******ижитал зээлийн гэээ байгуулж, нийт 24,**************0,000 төгөгийг жилийн ************** хувийн хүүтэй 30 саын хугацаатай зээл авсан болно.
Манай байгууллагын зүгээс зээлдэгч . нь ажлаасаа гасан тул санхүүгийн байдал доойтсон гэж үзэж зээлийн гэээг хугацаанаас өмнө цуцлан шүүхэд нэхэмжлэл гагасан.
Шүүхийн шийдвэ гачихвал хүү нь зогсож хаиуцагчийн эх зүйн байдлыг дээдүүлнэ гэж үзэж байгаа. Хаиуцагч нь зээлийн зөчилтэй байсан тул манайх дотоод дансаа хаадаг. 202******* оны сад нэхэмжлэл гагах үед хаиуцагч саын 2-ны өдө 640,000 төгөг төлсөн. сааас ******* саын төлбө төлөгдөөгүй байгаа.
Ипотекийн зээлийн хувьд хоногийн хугацаа хэтэлттэй байгаа, хаиуцагчийн дансанд хэдэн төгөг байгааг бол мэдэхгүй. Байгууллагын зүгээс бол зээлдэгч үү байнга утсаа яьж байсан.
Иймд зээлдэгч ., . на нь 3****************************226 Оон сууцны зээлийн гэээ болон R**************00204******* *******ижитал зээлийн гэээ-нүүдийн хавсалт нэгд заасан эгэн төлөлтийн хувааийг удаа дааа зөчсөн бөгөөд 202******* оны саын 30-ны өдийн байдлаа 3****************************226 буюу оон сууцны зээлийн төлбөт нийт үндсэн зээлийн төлбөт нь ,644,3*******4.0 төгөг, хүүгийн төлбөт нь *******,34,26.0 төгөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөт нь 2.60 төгөг, ын төлбөт **************,44*******.*******3 төгөг, нийт *******,04,0.3******* төгөг,
2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдө авсан дижитал цалингийн зээлийн төлбөт үндсэн төлбөт нь *******,366,20.4 төгөг, хүүгийн төлбөт *******60,*******.0 төгөг, нэмэгдүүлсэн хүү ,3*******.4 төгөг, нийт *******,36,60.6 төгөгийг тус тус гагуулахаа нэхэмжилж байгаа.
Нийт 2 зээлийн төлбө *******00,03*******,3. төгөг болж байх бөгөөд ипотекийн гэээгээ баьцаалсан .гийн өмчлөлийн Сүхбаата дүүгийн ******* *******, *******лол, ны 22******* ны 6 , 42 м.кв ******* бүхий оон сууцаа үүгийн гүйцэтгэлийг хангуулж өгнө үү гэв.
2.Хаиуцагч . шүүх хуалдаанд гагасан хаиу тайлбатаа:
******* *******тай зээлийн гэээ байгуулж зээл авсан нь үнэн. Миний эхэлдэг ажлаас шалтгаалаад зээлээ төлж чадаагүй. Зээлээ төлөх гээд *******,000,000 төгөг, 600,000 төгөг гээд са бү *******ныхаа дансуу шилжүүлж байсан. 202******* оны сааас хойш дээх байдлаа хийгээд ************** сад хоцогдолтой зээлүүдийнхээ эгэн төлөлтийг бүгдийг нь төлсөн.
Банкнаас данс битүүмжилсэн тул мөнгө гаахгүй байгаа. Ипотекийн зээлээ үгэлжлүүлээд төлөөд явах хүсэлтэй байгаа. чи нь энэ зээл 20*******2 онд дуусах бөгөөд ут хугацааны зээл тул миний бие дахин ингэж оон сууцны зээл авч чадахгүй. Цаашид ч зээлээ цаг тухайд нь төлж байх болно. Хаин цалингийн зээлийн гэээг цуцалж, зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү нэхэмжилсэн нэхэмжлэлийн шаадлагыг хүлээн зөвшөөч байна.
Миний бие ипотекийн зээл дээ бага зээг зөчил гагасан нь үнэн. 202******* оны , , ******* сад мөнгө төлж байсан. Ингээд зөчлөө аилгаад үгэлжлүүлээд төлөх гэхэд данс хаачихсан байсан. Банктайгаа уулзахад Тусгай активаас хаачихсан, шүүхийн магаан дуусахаа нээнэ гэсний улмаас зээлээ үгэлжлүүлж төлж чадаагүй.
Хаиуцагч .ын хувьд бид хоё гэ бүлийн хүмүүс бөгөөд магаантай байгаа. Би хоё хүүхдээ аваад, гэлэлтээ цуцлуулж байгаа. нэ оон сууцандаа хүүхдүүдтэйгээ амьдач байгаа бөгөөд одоо эцэг эхтэйгээ яилцаад, өөийн бизнессээ үгэлжлүүлээд явж байгаа тул цаашид яма нэг асуудал гагахгүй зээлийг төлөөд явах боломжтой. Иймд нэхэмжлэлийн шаадлагын заим хэсгийг хээгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.
3.Хээгт авагдсан бичгийн нотлох баимтууд,
нэхэмжлэгчээс: хуулийн этгээдийн улсын бүтгэлийн гэчилгээ, төлөөлөгчид олгосон итгэмжлэл, зээл хүсэгчийн хүсэлт, 2022 оны саын *******2-ны өдийн Оон сууцны зээлийн гэээ, зээл эгэн төлөлтийн хувааь, Ипотекийн гэээ, Үл хөдлөх эд хөөнгийн өмчлөх эхийн гэчилгээ, зээлдэгчийн амь нас гэнэтийн ослын ын гэээ, баьцаа хөөнгийн ын гэээ, мемоиалын баимт, улсын бүтгэлийн еөнхий газын лавлагаа, 2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдийн *******ижитал зээлийн гэээ, зээл эгэн төлөлтийн хувааь, зээл хүссэн өгөдөл, хүү тооцооллын хүснэгт зээг баимтуудыг шүүхэд гагаж өгсөн.
Зохигчдын шүүхэд болон шүүх хуалдаанд гагасан тайлба, шүүх хуалдаанаа хэлэлцсэн нотлох баимтуудыг шинжлэн судлаад,
ҮН*******СЛХ нь:
*******.Нэхэмжлэгч ******* ******* нь хаиуцагч ., . нат холбогдуулан, 2022 оны саын *******2-ны өдийн 3****************************226 тай Оон сууцны зээлийн гэээ-ний үүэгт *******,04,0 төгөг гагуулж, баьцаа хөөнгөө үүгийн гүйцэтгэлийг хангуулах, 2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдийн -R**************00*******22 тай *******ижитал зээлийн гэээ-ний үүэгт *******,36,6******* төгөг гагуулах нэхэмжлэлийн шаадлага гагасныг хаиуцагч .гийн хувьд нэхэмжлэлийн шаадлагын заим хэсгийг эс зөвшөөч магаж байна.
*******ааах үндэслэлээ нэхэмжлэлийн шаадлагын заим хэсгийг хангаж шийдвэлэх нь зүйтэй гэж үзэв.
2.Нэхэмжлэгчийн *******,04,0 төгөг гагуулах нэхэмжлэлийн шаадлагын тухайд, 2022 оны саын *******2-ны өдийн 3****************************226 тай Оон сууцны зээлийн гэээ-ний үүэг зээл, хүү төлөх үүгээ удаа дааа зөчсөн гэх үндэслэлээ зээлийн гэээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үндсэн зээлийн үлдэгдэл ,644,3*******4 төгөг, хүү *******,34,26 төгөг, нэмэгдүүлсэн хүү 2 төгөг, ын төлбө **************,446 төгөг, нийт *******,04,0 төгөг гагуулж, баьцаа хөөнгөө үүгийн гүйцэтгэлийг хангах үндэслэлтэй гэж тодохойлж байна.
Зохигчдын хооонд 2022 оны саын *******2-ны өдийн 3****************************226 тай Оон сууцны зээлийн гэээ гэээ байгуулагдаж, нэг талаас 2,,600 төгөгийг, 360 саын хугацаатай, 6 хувийн хүүтэй зээлдүүлэх, нөгөө талаас зээлийг хувааийн дагуу төлөх үүгийг тус тус хүлээсэн байна.
Мөн 2022 оны саын *******2-ны өдийн ЗБ3****************************226 тай Ипотекийн гэээ-гээ .гийн өмчлөлийн Сүхбаата дүүгийн - *******, - *******лол, , 22******* , 6 хаягт лах, 42 м.кв *******тай, хоё өөө оон сууцыг баьцаалсан болох нь зохигчдын тайлба, зээлийн гэээ, зээл эгэн төлөлтийн хувааь зээг бичгийн баимтуудаа тогтоогдож байна.
Игэний хуулийн 4************** ******* зүйлийн 4**************.*******. дэх хэсэгт Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эхлэх эх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэээгээ *******, зээлийн үйл ажиллагаа эхлэх эх бүхий хуулийн этгээд /цаашид "зээлдүүлэгч" гэх/ нь мөнгөн хөөнгийг хуульд заасан үндэслэл, жумын дагуу тодохой хугацаатайгаа, зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөөнгө, гэээнд заасан бол түүний хүүг буцаан төлөх үүгийг тус тус хүлээнэ гэж заасан.
Талуудын хүсэл зоигийн илэхийлэл, гэээний агуулга нь Игэний хуулийн 4************** ******* зүйлийн 4**************.*******. дэх хэсэгт заасан Банк, зээлийн үйл ажиллагаа явуулах эх бүхий этгээдээс олгох зээлийн гэээний агуулгад нийцэж байна.
Хээгт авагдсан хүү тооцооллын хүснэгт баимтаа үндсэн зээлийн үлдэгдэл төлбө ,644,3*******4, төгөг, хүүгийн төлбөт *******,34,26 төгөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөт 3 төгөгийн төлбөтэй гэх үйл баимт тогтоогдож байна.
3.Хаиуцагчаас татгалзлын үндэслэлийг, үүгийн гүйцэтгэлийг ялимгүй зөчсөн, гагасан зөчлөө аилгасан тул гэээг цуцалж байгаа нь үндэслэлгүй гэж магаж байна.
Игэний хуулийн 22******* зүйлийн 22*******.*******.-д Талуудын аль нэг нь гэээгээ хүлээсэн үүгээ зөчсөн бөгөөд үүэг гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч ү дүн гааагүй бол нөгөө тал гэээнээс татгалзах эхтэй гэж заасан.
Талуудын хооонд байгуулагдсан оон сууцны зээлийн гэээний хувьд ут хугацаатай зээлийн гэээ бөгөөд нэхэмжлэгчээс хуульд заасан нэмэлт хугацаа тогтоосон үйл баимт тогтоогдохгүй байна. Тодуулбал, нэхэмжлэгчийн зүгээс мэдэгдэл хүгүүлэх, хугацаа олгох зөчлийг аилгах боломж өгөх үүгээ хангалттай хээгжүүлсэн гэж үзэхээгүй байна.
Игэний хуулийн 22******* зүйлийн 22*******.4.*******.-т үүгийг ялимгүй зөчсөн бол талууд гэээнээс татгалзаж болохгүй гэж заасан.
Хээгт авагдсан хүү тооцооллын хүснэгт, талуудын тайлбааа хаиуцагч на нь 202******* оны сааас са хүтэл хугацааны зээлийн төлбө төлөх үүгээ зөчсөн буюу зээлийн гэээний үүгийн хоногоо хэтүүлсэн үйл баимт тогтоогдож байна.
Нэхэмжлэгчээс зээл төлөх хувааийг тодохой хэмжээгээ зөчсөн хэдий ч зээл, түүний хүүг нөхөн төлж байсан үйл баимт тогтоогдож байх бөгөөд ут хугацаатай оон сууцны зээлийн гэээний нийт хугацаатай хаьцуулахад гэээний үндсэн зоилгыг алдагдуулах хэмжээнд хүээгүй байна.
Мөн талуудын тайлбааа хаиуцагчаас ******* дансыг нь битүүмжилсэнтэй холбоотой зээлийн төлбөийг нөхөн төлж чадахгүй байсан талаа болон энэ хугацаанд тодохой хэмжээний төлбөийг төлсөн үйл баимт тогтоогдож байх бөгөөд энэ нь зээлдэгч нь зээлээ үгэлжлүүлэн төлөх санаа зоилго хэвээ байгаа өөийн хүсэл зоигийг илэхийлж байна гэж үзэхээ байна.
Иймд нэхэмжлэгчээс Оон сууцны зээлийн гэээ-г хугацаанаас өмнө нь цуцалсан нь үндэслэлгүй гэж үзэхээ байх тул үндсэн зээл ,644,3*******4 төгөг, зээлийн хүү *******,34,26 төгөг, нэмэгдүүлсэн хүү 3 төгөг нийт *******,03,363 төгөг гагуулах нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгож шийдвэлэх нь зүйтэй гэж үзэв.
4.Нэхэмжлэгчийн үндсэн зээлийн гэээний үүэгтэй холбоотой нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгож шийдвэлэсэн тул тус зээлийн гэээний үүэгт баьцаалсан үл хөдлөх хөөнгөө үүгийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаадлагыг мөн хээгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.
*******.Нэхэмжлэгчийн ын гэээний төлбөт **************,44******* төгөгийг хаиуцагчаас гагуулах шаадлагын тухайд, 2022 оны саын *******-ний өдө нэхэмжлэгч ******* ******* нь Х-тай зээлдэгчийн ам нас, гэнэтийн ослын ын гэээ байгуулсан байна.
*******ээх гэээгээ даатгуулагч буюу зээлдэгч на нь ын хуаамж төлөх, даатгагч нь ын тохиолдол болсон нөхцөлд ын зүйлд учисан хохилыг нөхөн төлөх үүэг хүлээсэн байна.
Хээгт авагдсан бичгийн баимтаа нэхэмжлэгч ******* ******* нь даатгуулагчийн нэийн өмнөөс ын гэээний хуаамж нэхэмжлэх эхтэй гэж үзэх үйл баимт тогтоогдохгүй байх бөгөөд нэхэмжлэгчид **************,44******* төгөгийн хохиол учисан гэж үзэхээгүй байна.
Иймд Игэний хуулийн 22 зүйлийн 22.3. дахь хэсэгт зааснаа хаиуцагчаас **************,44******* төгөг гагуулах тухай нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгон шийдвэлэх үндэслэлтэй байна.
6.Нэхэмжлэгчээс 2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдийн *******ижитал зээлийн гэээ-ний үүэгт үндсэн зээл *******,366,2******* төгөг, хүүгийн төлбө *******60,******* төгөг, нэмэгдүүлсэн хүү ,3******* төгөг, нийт *******,36,64 төгөг гагуулах шаадлага гагасан.
Нэхэмжлэгч ******* ******* , хаиуцагч . наын хооонд 2024 оны *******0 саын 2*******-ны өдө *******ижитал зээлийн гэээ байгуулагдсан байна.
Тус гэээгээ нэхэмжлэгч нь 24,**************0,000 төгөгийг, жилийн ************** хувийн хүүтэй, 30 саын хугацаатай зээлдүүлэх, хаиуцагч . нь зээлийн гэээний хавсалтад заасан хугацаанд зээл, хүүгийн төлбөийг төлөх үүгийг тус тус хүлээсэн.
Иймд нэхэмжлэгч ******* ******* болон хаиуцагч . наын хооонд Игэний хуулийн 4************** ******* зүйлийн 4**************.******* дэх хэсэгт заасан Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эхлэх эх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэээ байгуулагдсан байна.
.Нэхэмжлэгчээс хаиуцагч нь зээлийн гэээний хавсалтад заасан зээл эгэн төлөх хувааийг удаа дааа зөчсөн гэх үндэслэлээ зээлийн гэээг хугацаанаас өмнө цуцалж байгаа гэж тайлбалаж байх бөгөөд хээгт авагдсан зээл эгэн төлөх хувааь, талуудын тайлбааа хаиуцагч . нь 202******* оны ******* саын *******0-ны өдөөс хойш зээл, түүний хүү төлөх гэээгээ хүлээсэн үүгээ биелүүлээгүй үйл баимт тогтоогдож байна.
*******ээх 30 саын хугацаатай зээлийн гэээний хувьд, хаиуцагчаас зээл эгэн төлөх хувааийг *******6 удаа зөчсөн үйл баимт тогтоогдож байх тул хаиуцагчийн үүгийн зөчлийн улмаас гэээг хугацаанаас өмнө цуцалсан нь үндэслэл бүхий байна.
Игэний хуулийн 20 зүйлийн 20.*******.-д үүгийг хууль буюу гэээнд заасан хугацаанд гүйцэтгэнэ гэж, 22******* зүйлийн 22*******.*******.-д талуудын аль нэг нь гэээгээ хүлээсэн үүгээ зөчсөн бол үүэг гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч ү дүн гааагүй бол нөгөө тал гэээнээс татгалзах эхтэй гэж заасан.
Хаиуцагчаас нэмэлт хугацаа тогтоосон ч ү дүн гаахгүй талаа тайлбалаж байх тул нэхэмжлэгчийн гэээг хугацаанаас өмнө цуцалсан нь үндэслэл бүхий байна.
Нэхэмжлэгчийн нотлох баимтаа гагаж өгсөн хүү тооцооллын хүснэгт гэх баимтаа *******ижитал зээлийн гэээ-ний үүэгт *******,366,2******* төгөг, хүүгийн төлбө *******60,******* төгөг, нэмэгдүүлсэн хүү ,3******* төгөг, нийт *******,36,6******* төгөгийн төлбөийн үлдэгдэлтэй байх бөгөөд хаиуцагчаас үндсэн зээлийн үлдэгдэл төлбө болон зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн хэмжээн дээ магаагүй.
.*******удсан үндэслэлээ Игэний хуулийн 4************** ******* зүйлийн 4**************.*******., 4*******3 зүйлийн 4*******3.*******. дэх хэсэгт зааснаа хаиуцагчаас зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбө нийт *******,36,6******* төгөгийг гагуулж, нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлтэй байна.
. Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн *******00 зүйлийн *******00.3. дахь хэсэгт зааснаа хаиуцагч .ын эзгүйд хэгийг хянан шийдвэлэв.
Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн ********************* зүйлийн *********************.*******., *********************.2.2. дахь хэсэг, **************6, ************** зүйлд заасныг удидлага болгон
ТОГТООХ нь:
*******.Игэний хуулийн 4************** ******* зүйлийн 4**************.*******., 4*******3 зүйлийн 4*******3.*******., 22******* зүйлийн 22*******.*******., 22 зүйлийн 22.*******., ************** зүйлийн **************..******* дэх хэсэгт тус тус заасныг баимтлан хаиуцагч .гээс *******,36,6******* төгөгийг гагуулж, нэхэмжлэгч ******* ******* -д олгож, нэхэмжлэлийн шаадлагаас *******,04,0 төгөг гагуулах болон баьцаа хөөнгөө үүгийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийн шаадлагыг хээгсэхгүй болгосугай.
2.Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн *******6 зүйлийн *******6.2., 60 зүйлийн 60.*******., лсын тэмдэгтийн хуаамжийн тухай хуулийн зүйлийн .*******.*******.-д заасныг баимтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хуаамжид төлсөн 2,30 төгөгийг улсын төсвийн ологод хэвээ үлдээж, хаиуцагч .гээс улсын тэмдэгтийн хуаамжид 2*******2,634 төгөгийг гагуулж нэхэмжлэгч ******* ******* -д олгосугай.
3.Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн *******20 зүйлийн *******20.2.-т зааснаа зохигч, тэдгээийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэийг эс зөвшөөвөл шийдвэийг гадан авсан өдөөс хойш *******4 хоногийн дото Нийслэлийн Игэний хэгийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гагах эхтэй болохыг дудсугай.
*******АРГАЛАГ, ШҮҮГ З.БАЯРМАА