МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

*******маг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Ж.Чимэддулам даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хотын Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хороо, Юнион бюлдинг А-******* тоотод б*******рлах Эф Ай Эф ******* ХХК /РД:5400317/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: *******мгийн С*******нцагаан сумын 7-р багт б*******рлах - орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газар /цаашид ******* гэх/ /Рд:*******/- т хариуцагдах

Нэхэмжлэлийн шаардлага:  Гэрээний үүрэгт 937931415,95 төгрөг гаргуулах тух******* иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Л.*******

Хариуцагчийн төлөөлөгч: Т.*******

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга О.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Ман******* "Эф Ай Эф *******" ХХК нь 01 онд үүсгэн б*******гуулагдаж, үйл ажиллагаа явуулж б*******на. "-" *******-ын Хатуу түлш /нүүрс/ нийлүүлэх 04 оны 8 сарын 7-ны өдөр зарлагдсан тендер шалгаруулалтад оролцож, шалгарсан. Тиймээс ман******* компани "- *******-т******* 04 оны 9 сарын 7-ны өдөр доорх багц гэрээнүүдийг б*******гуулж хатуу түлш буюу нүүрс нийлүүлэх болсон.

- №ДУОНӨҮГ/04010001/ дугаар "Хатуу түлш /нүүрс/ 1,-р уурын зууханд Орон нутгийн ХХК-ийн 000 тн нүүрс нийлүүлэх" Багц №1 гэрээ б*******гуулсан. Тус гэрээний нийт төлбөр 547800000 төгрөг б*******х, "-" *******-ын 1, -р зуухны хашаанд барааг 04 оны 10 сарын 1-ний өдрөөс 05 оны 5 сарын 1-ний өдрийн хооронд нийлүүлэхээр харилцан тохирсон.

- №ДУОНӨҮГ/04010001/ дугаар "Хатуу түлш /нүүрс/ 3,4-р уурын зууханд Орон нутгийн ХХК-ийн 000 тн нүүрс нийлүүлэх" Багц № гэрээ б*******гуулсан. Тус гэрээний нийт төлбөр 547800000 төгрөг б*******х, "-" *******-ын 3, 4-р зуухны хашаанд барааг 04 оны 10 сарын 1-ний өдрөөс 05 оны 5 сарын 1-ний өдрийн хооронд нийлүүлэхээр харилцан тохирсон.

- №ДУОНӨҮГ/04010001/ дугаар "Хатуу түлш /нүүрс/ 1,-р уурын зууханд Хөөтийн 1000тн нүүрс нийлүүлэх" Багц №3 гэрээ б*******гуулсан. Тус гэрээний нийт төлбөр 150700000 төгрөг б*******х, "- *******-ын 1,-р зуухны хашаанд барааг 04 оны 10 сарын 1-ний өдрөөс 05 оны 5 сарын 1-ний өдрийн хооронд нийлүүлэхээр харилцан тохирсон.

- №ДУОНӨҮГ/04010001/ дугаар "Хатуу түлш /нүүрс/ 3,4-р уурын зууханд Хөөтийн 1000 тн нүүрс нийлүүлэх" Багц №4 гэрээ б*******гуулсан. Тус гэрээний нийт төлбөр 150700000 төгрөг б*******х. "-" *******-ын 3,4-р зуухны хашаанд барааг 04 оны 10 сарын 1-ний өдрөөс 05 оны 5 сарын 1-ний өдрийн хооронд нийлүүлэхээр харилцан тохирсон. Бид гэрээгээр тохирсон нүүрсийг зохих ёсоор, хугацаандаа нийлүүлж б*******сан боловч хариуцагч нь төлбөр төлөх боломжгүй болсон тул харилцан тохиролцож нийлүүлэлтийг зогсоосон. Гэрээний тусг******* нөхцөлийн 3.9-д "Төлбөр төлөх хугацаа: Нүүрс нийлүүлэн нэхэмжлэх, зарлагын баримт өгсөн өдрөөс хойш ажлын 10 хоногийн дотор шилжүүлнэ" гэж заасан боловч төлбөрийг бүрэн шилжүүлж дуусгаагүй, хугацаандаа үүргээ гүйцэтгээгүй. Талууд 05 оны 4 сарын 5-ны өдрийн б*******длаар тооцоо нийлсэн акт үйлдсэн бөгөөд 419491534 төгрөгийн үнэ бүхий Хөөтийн нүүрс 783.60 тн, 673013385 төгрөгийн үнэ бүхий ХХК-ийн нүүрс 457.150 тн нийлүүлсэн б*******сан. Нийт нүүрсний үнэ 109504919 төгрөг болсон бөгөөд хариуцагч "- *******-аас 46136308 төгрөг төлсөн. Үлдэх 631178611 төгрөгийг өнөөдрийг хүртэл хариуцагч нь төлж барагдуулаагүй б*******на. Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 4.18-д "Захиалагч нь төлбөр төлөх үүргээ хугацаандаа гүйцэтгээгүй тохиолдолд хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн ГТН-д заасан хувь хэмжээгээр алдангийг нийлүүлэгчид төлнө", Гэрээний тусг******* нөхцөлийн 4.18-д "0.3 хувиар алданги тооцно" гэж заасан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ гүйцэтгээгүйтэй холбоотой алданги нэхэмжлэх эрхтэй гэж үзэж б*******гаа бөгөөд тооцоо нийлсэн 05 оны 4 сарын 5-ны өдрөөс нэхэмжлэл гаргах 05 оны 10 сарын 3-ны өдөр хүртэл 16 өдөр болно. 1 өдрийн алданги 1893535833 төгрөг гэж тооцвол 30675804.95 төгрөгийн алдангийг хариуцагч төлөх үүрэгтэй.

Иймд хариуцагч "-" *******азраас Хатуу түлш нийлүүлэх 4 багц гэрээний үүрэгт 631178611 төгрөг, алданги 30675804.95 төгрөг, нийт 937931415.95 төгрөг гаргуулж өгнө үү. гэжээ:

. Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Л.******* шүүх хуралдаанд гаргасан т*******лбартаа: Нэхэмжлэлийн шаардлагаа дэмжиж б*******на. Ман******* компани "- *******-т******* 04 оны 9 сарын 7-ны өдөр хатуу түлш буюу нүүрс нийлүүлэх 4 багц гэрээ б*******гуулсан. Энэ гэрээний дагуу ман******* б*******гууллага нүүрсээ нийлүүлээд явж б*******сан. Гэрээний тусг******* нөхцөлийн 3.9-д төлбөр төлөх хугацааг нүүрс нийлүүлэн нэхэмжлэх, зарлагын баримт олгосон өдрөөс ажлын 10 хоногийн дотор шилжүүлнэ гэж заасан б*******сан. Хариуцагч төлбөрөө төлдөггүй б*******сан ч гэсэн ман******* б*******гууллага нийгмийн хариуцлагын хүрээнд *******мгийн дулаант******* холбоотой асуудал б*******сан учир нүүрсээ нийлүүлсээр б*******сан. 05 оны 04 сарын 5-ны өдрийн б*******длаар Хөөтийн нүүрс 783,60 тн, н нүүрс 457,150 тонныг нийлүүлсэн б*******сан. Энэ хугацаанд - компаниас төлбөр төлж чадахгүй нөхцөлд хүрсэн гэж мэдэгдсэн. Тиймээс талууд харилцан ярилцаад цаашдаа нийлүүлэлтээ зогсооё дахин нийлүүлэх юм бол дахин төлбөр төлж чадахгүй өрийн дарамт үүсэх юм б*******на. Ийм учраас одоо тооцоогоо нийлье гэж харилцан тохиролцсон. Тух*******н үед Хөөтийн нүүрс 419491534 төгрөг, н нүүрс 637013385 төгрөг, нийт 109504919 төгрөгийн нүүрсийг нийлүүлсэн б*******сан. Үүнээс хариуцагч 46138308 төгрөгийг төлсөн. Энэ талаар 04 оны 09 сарын 6-ны өдрөөс 05 оны 04 сарын 5-ны өдрийг хүртэл өглөг, авлагын тооцоогоо нийлээд Эф Ай Эй ******* ХХК-ийн захирал , нягтлан бодогч , - орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газрын захирал *******, нягтлан бодогч нар бол тооцоо нийлсэн акт үйлдсэн б*******даг. Энэ актыг хэрэгт гаргаж өгсөн б*******гаа. Төлөх төлбөр 631178611 төгрөг юм б*******на гэж талууд харилцан тохиролцоод гарын үсгээ зурсан. 04 сарын 5-ны өдрөөс хойш нэг ч төгрөг төлөөгүй б*******гаа. Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 4.18-т захиалагч нь төлбөр төлөх үүргээ хугацаандаа гүйцэтгээгүй б*******х юм бол хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн гэрээний тусг******* нөхцөлд заасан хувь хэмжээгээр алдангийг нийлүүлэгчид төлнө. Гэрээний тусг******* нөхцөлийн 4.18-т 0.3%-аар алданги тооцно гээд заасан б*******гаа. Тиймээс хариуцагчаас гэрээний үүрэг гүйцэтгээгүйтэй холбоотой алданги нэхэмжлэх эрхтэй гэж үзэж б*******гаа. Тооцоо нийлсэн 05 оны 04 сарын 5-ны өдрөөс нэхэмжлэл гаргасан 05 оны 10 сарын 03-ны өдөр хүртэл 16 хоног болж б*******гаа. Нэг өдрийн алданги 1893535 төгрөг 833 мөнгө болсон. 16 хоногоор бодоод үзэхээр алданги 30675804 төгрөг 95 мөнгө болж б*******на. Ийм учраас - орон нутгийн өмчит өмчит аж ахуй тооцоот үйлдвэрийн газраас хатуу түлш нийлүүлэх 4 багц гэрээний үүрэгт 631178611 төгрөг, алданги 30675804 төгрөг 95 мөнгө, нийтдээ 937931415 төгрөг 95 мөнгийг гаргуулж өгнө үү гэж хүсэж б*******на гэв.

3. Хариуцагч - *******азар /дарга Т.*******/ шүүхэд ирүүлсэн т*******лбартаа: Ман******* б*******гууллага санхүүгийн т*******лангаар 03 онд 168373.3 мянган төгрөг, 04 онд 1666440.9 мянган төгрөг, 05 оны дугаар улирлаар 156757.7 төгрөгийн алдагдалт******* ажилласан бөгөөд үйл ажиллагааны орлогоороо зардлаа нөхөж чаддаггүй, өр төлбөр үүсдэг тул Эф Ай Эф ******* ХХК-ийн нэхэмжилсэн 30675804 төгрөгийн алдангийг төлөх боломжгүй, үндсэн төлбөр болох 631178611 төгрөгийг төлж барагдуулах болно гэжээ.

4. Хариуцагчийн төлөөлөгч Т.******* шүүх хуралдаанд гаргасан т*******лбартаа: Миний бие - *******азрын даргаар 05 оны 0 сард томилогдон ажиллаж б*******на. 03 оны 0 сарын 01-ний өдөр ХХК нь *******мгийн төвийн 50 орчим хувийг халаалтаар хангадаг уурын зуухны үйл ажиллагааг эрхлэх боломжгүй болсон гэдэг асуудлыг тух*******н үеийн орон нутгийн удирдлагууд болон *******мгийн онцгой б*******длын комисст асуудлыг тавьж, түүний дагуу тух*******н үеийн орон нутгийн удирдлагууд болон онцгой комиссыг хуралдуулаад гаргасан шийдвэр нь ХХК-ийн ширхэг уурын зуухны үйл ажиллагааг - *******азарт нэгтгэн явуулах шийдвэрийг тух*******н үеийн онцгой комисс, *******мгийн удирдлагуудын шийдвэрээр гаргаж, ман******* компанид уг компанийн зуухны үйл ажиллагааг шилжүүлсэн б*******даг. компани нь яагаад үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болсон юм бэ гэхлээр өөрийнх нь одоо үндсэн орлого эх үүсвэрээ олдог аж ахуйн нэгж буюу метр куб эзлэхүүнээр халаалтаа авдаг 3 төрийн б*******гууллага буюу 3 дугаар цэцэрлэг, дугаар цэцэрлэг, 3 дугаар сургууль, дугаар сургууль гэсэн том объектуудыг дахин төлөвлөлтөд оруулж, шинээр барихаар буулгасант******* холбоотой халаалтын зардалд мөнгө авахаа больсон. Тус компанийн уурын зуухыг ман******* б*******гууллагад шилжүүлсэнтэй холбоотой хатуу түлштэй холбоотой дэмжлэгийг орон нутгийн зардлаас дэмжлэг үзүүлж явна гэсэн ийм ойлголттойгоор энэ уурын зуухыг ман******* компанид өгсөн б*******даг. Ингээд 03 оны 0 сараас 05 сарын 01-ний өдрийг хүртэл халаалтын улиралд - *******азар нь энэ зуухны үйл ажиллагааг хариуцаж явсан. Миний сонссоноор тух*******н үед сард 90 орчим сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлдэг б*******сан. Үүнийг 03 оны 10 сарын 01-нээс болон үүнээс хойш огт *******маг орон нутгаас одоо дэмжлэг үзүүлээгүй. Тух*******н б*******гууллага маань өөрийн эрхэлсэн хүрээнд борлуулалтынхаа орлогоор энэ өр төлбөрийг шахаж гүйцэтгэж явсан. Үндсэндээ энэ б*******гууллага маань энэ уурын зуухны үйл ажиллагааг авч явуулж эхэлснээс хойш татварын болон нийгмийн даатгал, мөн хатуу түлшний нийлүүлэх компанид жил жил дамжиж ингэж өр үүсэж ингэж явж б*******сан. Нам*******г ажил хүлээж авахад 590 гаруй сая төгрөгийн хатуу түлшний өр үүссэн гэдэг ийм мэдээлэлтэй. Мөн дээр нь нийгмийн даатгал болон татварт одоо 800 гаруй сая төгрөгийн өртэй б*******даг ийм б*******гууллагыг хүлээж авч б*******сан. Энэ өр яаж үүссэн юм бэ гээд б*******гууллагынхаа санхүүг үзэхлээр санхүүгийн бүх орлого, зарлагууд нь тодорхой, *******маг орон нутгаас дэмжлэг үзүүлэхгүй л бол энэ б*******гууллага өөрийнхөө борлуулалтын орлогоор энэ хатуу түлшний төлбөр төлөх, бусад цалин хөлс, нийгмийн даатгал, татвар, урсгал зардлуудын төлбөрийг үнэхээр төлөх боломжгүйгээр ийм л санхүүгийн төлөвлөлт т*******лант******* б*******сан. Нэхэмжлэгч тал эдийн засгийн тооцоололгүй, энэ буруу тооцоолол гаргасны үүднээс энэ өр авлага үүссэн гэдэг асуудлыг тавьж б*******гаа. Гэтэл үндсэндээ нийгмийн хариуцлагын хүрээнд энэ *******л өрх, албан б*******гууллагуудыг халаах ёстой л гэж *******маг орон нутгаас энэ б*******гууллага руу өгсөн. Тэгээд үүнээс болж өр үүссэн учраас тух*******н үеийн гэрээ хийгдэх, энэ б*******гууллагын үйл ажиллагаа шилжих хатуу түлш бүх юмыг тооцоолол хийж тух*******н үеийн удирдах зөвлөлөөрөө бид бүхэн тух*******н жилдээ хэдэн төгрөгийн орлого орох вэ, хэдэн төгрөгийн борлуулалтт******* вэ, ямар хэмжээний хатуу түлш авах вэ гэдэг танилцуулгыг тух*******н үеийн удирдах зөвлөлдөө хандаж, удирдах зөвлөл маань илүү орлогоос давсан төлбөрийг орон нутгийн төсөвт суулгах ч юм уу ийм үйл ажиллагааг хариуцаж зохион б*******гуулах ёстой б*******сан боловч энэ дээр ямар нэгэн энэ б*******гууллагын санхүүгийн хүндрэлээс гарах бусад асуудалт******* холбоотой үйл ажиллагааг зохион б*******гуулаагүйгээс энэ их хэмжээний өр авлага үүсэж - *******азар маань одоо өнөөдрийн б*******длаар өр, авлагат******* холбоотой шүүхийн шийдвэр гардаг бол хаалгаа барих хэмжээнд хүрнэ.

Миний хувьд тух*******н үед яг энэ б*******гууллагыг удирдаж б*******гаагүй болохоор санхүүгийн хүмүүс ямар тооцоолол хийж энэ 1. тэрбум төгрөгийн хатуу түлш худалдан авах ажиллагаа зохион б*******гуулсан. Энэ эдийн засгийн тооцооллуудыг хийж б*******сан тух*******н үеийн удирдлагууд бол одоо б*******хгүй б*******гаа. Тэгэхлээр бид бүхний мэдэхгүй өшөө ямар гарц гаргалгаа б*******сан тал дээр нэмэлтээр т*******лбар авах л ийм л хүсэлтэй б*******гаад б*******гаа юм.

Бид 05 оны 03 сарын 15-наас хойш тух*******н нийлүүлэгч компанийн удирдлагууд нь бид бүхэнтэй холбогдоод ийм мөнгөний үлдэгдэл б*******гаа үүнийг яах вэ гэж б*******сан. Миний бие ажлаа аваад удаагүй б*******сан. Тэгээд ямар өр б*******гаа вэ гээд ярилцсан. 05 оны 03 сарын 10-аас хойш тан******* б*******гууллага дээр өр үүсэх учир нийлүүлэлтээ зогсоох уу гэж бид ярилцсан. Тэгээд хэсэг хугацаанд хүндрэл үүссэн. Тух*******н үед нүүрс б*******хгүй б*******сан учир хувь иргэнтэй гэрээ хийж б*******сан. Бид тооцоо нийлсэн акт үйлдсэн. Хатуу түлш, нүүрс нийлүүлэх 4 багц гэрээг б*******гуулсант******* марган зүйл б*******хгүй, гэрээг нийтэд нь дүгнэсэн, таван н нүүрс үнэ өртгийн хувьд хямд б*******даг тул гэрээнд зааснаас ар******* илүү авсан б*******хыг үгүйсгэхгүй, нийт нүүрсний төлбөрт 46136308 төгрөг төлсөн. Нэхэмжлэлийн шаардлагаас ман******* б*******гууллагад нийлүүлэгдсэн үндсэн нүүрсний үнэ 631 сая төгрөгийг ман*******х төлөхөд татгалзах зүйлгүй. Энэ дээрээ хугацаа график гаргаж өгөөд аль болох санхүүгийнхээ тооцооллыг хийгээд богино хугацаанд төлье, алдангийг төлөх боломжгүй гэв.

 

5. Нэхэмжлэгч нотлох баримтаар: Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ / хэргийн 6-р тал/, Эф Ай Эф ******* ХХК-ийн дүрэм / хэргийн 7-10-р тал/, гүйцэтгэх захирал С.ын иргэний үнэмлэхийн нотариатаар батлуулсан хуулбар / хэргийн 11-р тал/, Эф Ай Эф ******* ХХК-ийн 05.10.03-ны өдрийн 5/6 дугаар Итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч томилох тух******* албан бичиг / хэргийн 1-р тал/, Гэрээ баталгаажуулах маягт Хатуу түлш/ нүүрс/ 1,-р зууханд Орон нутгийн ХХК-ний 000 тн нүүрс нийлүүлэх / дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц №1 гэрээ, бараа нийлүүлэлтийн хуваарь / хэргийн 13-8-р талд/, Гэрээ баталгаажуулах маягт Хатуу түлш/ нүүрс/ 3.4-р зууханд Орон нутгийн ХХК-ний 000 тн нүүрс нийлүүлэх / дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц № гэрээ, бараа нийлүүлэлтийн хуваарь / хэргийн 9-44-р талд/, Гэрээ баталгаажуулах маягт Хатуу түлш/ нүүрс/ 1,-р зууханд Хөөтийн 1000 тн нүүрс нийлүүлэх / дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц №3 гэрээ, бараа нийлүүлэлтийн хуваарь / хэргийн 45-61-р талд/, Гэрээ баталгаажуулах маягт Хатуу түлш/ нүүрс/ 3,4-р зууханд Хөөтийн 1000 тн нүүрс нийлүүлэх / дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц №4 гэрээ, бараа нийлүүлэлтийн хуваарь / хэргийн 6-76-р талд/, Тооцоо нийлсэн акт / хэргийн 77-р тал/ зэрэг баримтыг ирүүлсэн б*******на.

6. Хариуцагчийн төлөөлөгч нотлох баримтаар: - *******-ын 03 оны санхүүгийн т*******лангийн аудитын т*******лан /хэргийн 89-9-р тал/, - аж ахуйн тооцоотой үйлдвэрийн газар-ын 05 оны хагас жилийн санхүүгийн т*******лан / хэргийн 93-97-р талд/ гэх хуулбар баримтуудыг, мөн Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатаар батлуулсан хувь баримтыг ирүүлсэн б*******на.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК нь хариуцагч - *******азарт холбогдуулан хатуу түлш, нүүрс нийлүүлэх 4 багц гэрээний үүрэгт 937931415,95 төгрөг гаргуулах тух******* нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

1.Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон. Үүнд:

Эф Ай Эф ******* ХХК нь - *******азарт******* тус газрын 1,,3,4-р зууханд болон Хөөтийн хатуу түлш / нүүрс/ нийлүүлэх 4 багц гэрээг 04 оны 09 сарын 7-ны өдөр б*******гуулж, гэрээний хугацаа , нүүрс нийлүүлж дуусах 05 оны 05 сарын 01-ний өдрийн б*******длаар дууссан, 4 багц гэрээг 05 оны 04 сарын 5-ны өдрийн б*******длаар дүгнэж, гэрээний төлбөрийн үлдэгдэл 631178611 төгрөг болох талаар Тооцоо нийлсэн акт үйлдсэн, гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 4.18-д зааснаар 0.3 хувиар алданги тооцож, гэрээний үлдэгдэл төлбөр 631178611 төгрөг, 16 хоногийн алданги 30675804,95 төгрөг, нийт 937931415,95 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү гэж үндэслэлээ тодорхойлсон.

. Хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг зөвшөөрч, зарим хэсгийг дараах үндэслэлээр үгүйсгэсэн. Үүнд: - *******азар нь Эф Ай Эф ******* ХХК-т******* 04 оны 09 сарын 7-ны өдөр хатуу түлш, нүүрс худалдан авах гэрээ б*******гуулсан б*******сан. Гэрээний хугацаа нүүрсний нийлүүлэлт хийх хугацаагаар б*******гуулсан б*******сан. Энэхүү гэрээг өмнө нь б*******гуулсан албан тушаалтан, орон нутгийн удирдлагууд хаанаас хэрхэн санхүүжнэ гэж ийм өндөр дүнтэй гэрээ б*******гуулсныг тэр үеийн удирдлагуудаас асуумаар б*******гаа юм. Гэрээний үндсэн төлбөр болох 631178611 төгрөгийг төлж барагдуулахыг зөвшөөрч б*******на. Ман******* б*******гууллага санхүүгийн т*******лангаар 03 он, 04 он болон 05 оны дугаар улирлаар 156757.7 төгрөгийн алдагдалт******* ажилласан бөгөөд үйл ажиллагааны орлогоороо зардлаа нөхөж чаддаггүй өр төлбөр үүсдэг, ХХК-ийн зуухны үйл ажиллагааг ман******* б*******гууллагад шилжүүлж, тус зуухны гол орлого олдог 3 аж ахуй гэж дахин төлөвлөлтөнд орж буулгаснаас болж халаалтын төлбөрөө авч чадахгүй нөхцөл б*******далд орсон, мөн орон нутгаас тух*******н зуухны үйл ажиллагааг ман******* б*******гууллагад шилжүүлчхээд 03 оны 09 сараас хойш огт дэмжлэг өгөөгүйгээс санхүүгийн хүндрэлд орж, өр үүссэн б*******на. Иймээс Эф Ай Эф ******* ХХК-ийн нэхэмжилсэн 30675804,95 төгрөгийн алдангийг төлөх боломжгүй гэж татгалзлаа т*******лбарлав.

3.Шүүх хэрэгт авагдсан, тодорхойлох хэсэгт дурдагдсан, талуудын гарган өгсөн нотлох баримтуудын хүрээнд дүгнэлт хийж, дараах үйл баримт, хууль зүйн үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь үндэслэлтэй гэж үзлээ.

3.1. Эф Ай Эф ******* ХХК болон - *******азрын хооронд 04 оны 09 сарын 7-ны өдөр Хатуу түлш /нүүрс/ 1,,3,4-р зууханд Орон нутгийн ХХК-ний нийт 4000 тонн нүүрс нийлүүлэх /дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц №1, Багц № гэрээ, Хатуу түлш /нүүрс/ 1,, 3,4-р зууханд Хөөтийн нийт 000 тонн нүүрс нийлүүлэх /дугаар №ДУОНӨҮГ/04010001/ Багц№3, Багц№4 дугаарт******* 4 багц гэрээ б*******гуулагдаж, 4 багц гэрээний нийт төлбөр 1.397.000.000 төгрөгөөр нийлүүлэхээр тус тус тохиролцож, хатуу түлш, нүүрс нийлүүлэх хугацааг 04.10.01-ний өдрөөс 05.05.01-ний / ГЕН-.6-д/ хооронд тогтоож, төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.3 хувиар алданги ногдуулахаар тохиролцсон б*******на.

Хатуу түлш, нүүрс нийлүүлэх 4 багц гэрээний дагуу нийлүүлэгч тал болох Эф Ай Эф ******* ХХК нь - *******азрын 1,,3,4-р уурын зууханд хөөтийн нүүрс 783.60 тонн, н нүүрс 457,150 тонн, нийт 540,77 тонн хатуу түлш, нүүрсийг 1,09,504,919 төгрөгөөр нийлүүлсэн, үүнээс - *******азар 46136308 төгрөгийн төлбөрийг төлсөн, 4 багц гэрээний үлдэгдэл төлбөр 631178611 төгрөг болох талаар б*******гууллагын дарга, нягтлан бодогч нар 05 оны 04 сарын 5-ны өдрийн б*******длаар Тооцоо нийлсэн акт-ыг үйлдэж, холбогдох албан тушаалтнууд гарын үсгээ зурж, тамгаар баталгаажуулсан үйл баримт зохигчдын т*******лбар, хэрэгт авагдсан дээрх бичгийн баримтуудаар тогтоогдож б*******на.

3.. Дээрх үйл баримтуудаас дүгнэхэд нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК болон - *******азрын хооронд Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.1-т заасан худалдах, худалдан авах гэрээ б*******гуулагдсан, гэрээ хүчин төгөлдөр б*******на.

Энэхүү гэрээгээр Эф Ай Эф ******* ХХК нь - *******азрын уурын зууханд хөөтийн болон таван н нийт 540,77 тонн хатуу түлш, нүүрсийг 1,09,504,919 төгрөгөөр нийлүүлсэн, гэрээнээс төлбөрөөс хариуцагч 46136308 төгрөгийг төлсөн, б*******гууллагын дарга, нягтлан бодогч нарт 05 оны 04 сарын 5-ны өдрийн б*******длаар Тооцоо нийлсэн акт / хэргийн 77-р талд / үйлдэж, гэрээний төлбөрийн үлдэгдэл 631178611 төгрөг болохыг баталгаажуулсан, хариуцагчийн төлөөлөгчөөс гэрээний үндсэн төлбөрийг төлөхийг зөвшөөрч, маргаагүй болно.

Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчөөс гэрээний хугацаа дуусгавар болсон, гэрээний хугацааг нүүрсний нийлүүлэлт хийх хугацаагаар тогтоосон, 4 багц гэрээ тус бүрийн Гэрээний тусг******* нөхцөлийн ГЕН .6-д Бараа нийлүүлэх хугацаа: 04.10.01-нээс 05.05.01-ний хооронд графикийн дагуу гэж тохиролцсон гэж, мөн хариуцагчийн төлөөлөгч Т.******* гэрээний хугацаа нүүрсний нийлүүлэлт хийх, халаалтын улирлын хугацаагаар дууссан гэх т*******лбарыг шүүх хуралдаанд гаргасныг хатуу түлш нийлүүлэх 4 багц гэрээний хугацаа 05 оны 05 сарын 01-ний өдрөөс дуусгавар болсон, талууд энэ талаар маргаагүй гэж дүгнэлээ.

 

Иймд нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.1-т зааснаар гэрээний үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл 631178611 төгрөгийг хариуцагчаас шаардах эрхтэй б*******на.

 

3.3. Талуудын хооронд б*******гуулсан дээрх хатуу түлш, нүүрс нийлүүлэх 4 багц /Багц №1, №0, №03, №04/ дугаарт******* гэрээнүүдийн Ерөнхий нөхцөлийн 3.9-д Захиалагч нь төлбөрийн хүсэлт, нэхэмжлэхийг үндэслэн ГТН-д заасан хугацаанд төлбөрийг нийлүүлэгчид төлнө, 4.18-д Захиалагч нь төлбөр төлөх үүргээ хугацаандаа гүйцэтгээгүй тохиолдолд хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн ГТН-д заасан хувь хэмжээгээр алдангийг нийлүүлэгчид төлнө., гэрээний Тусг******* нөхцөлийн ГЕН 3.9-д Төлбөр төлөх хугацаа: Нүүрс нийлүүлэн нэхэмжлэх, зарлагын баримт өгсөн өдрөөс хойш ажлын 10 хоногийн дотор шилжүүлнэ, ГЕН 4.18-д 0.3 хувиар алданги тооцно гэж тус тус гэрээгээр тохиролцжээ.

Хариуцагч - *******азар нь дээрх 4 багц гэрээний үлдэгдэл төлбөр 631178611 төгрөгийг нэхэмжлэгчид төлөөгүй тул гэрээний дээрх заалтаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.3 хувиар тооцож нэхэмжлэгч нь алданги нэхэмжлэх эрхтэй б*******на.

Нэхэмжлэгч нь 05 оны 04 сарын 5-ны өдрөөс нэхэмжлэл гаргах 05 оны 10 сарын 03-ны өдөр хүртэл 16 хоногийн алданги / 1 хоногийн алданги 1893535,830 төгрөг/ нийт 30675804,95 төгрөгийг нэхэмжилсний 50 хувь болох 15337640,475 төгрөгийн алдангийг хариуцагчаас гаргуулж, үлдэх 15337640,475 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэлээ.

 

Учир нь талуудын хооронд Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.1 дэх хэсэгт заасан Худалдах, худалдан авах гэрээ б*******гуулагдсан талаар дээр дүгнэсэн. Энэхүү гэрээний хугацаа 05 оны 05 сарын 01-ний өдрийн б*******длаар дуусгавар болсон, талууд 05.04.5-ны өдрийн б*******длаар Тооцоо нийлсэн акт үйлдэж, гэрээний үлдэгдэл төлбөр 631178611 төгрөгийг болохыг талууд тохиролцож баталгаажуулсан. Иймээс гэрээний үлдэгдэл төлбөр, гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүн 631178611 төгрөгөөс хоногийн 0.3 хувиар алданги тооцох үндэслэлтэй.

Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчөөс шүүх хуралдаанд гаргасан т*******лбартаа ... - компаниас төлбөр төлж чадахгүй нөхцөлд хүрсэн гэж мэдэгдсэн. Тиймээс талууд харилцан ярилцаад цаашдаа нийлүүлэлтээ зогсооё, дахин нийлүүлэх юм бол дахин төлбөр төлж чадахгүй өрийн дарамт үүсэх юм б*******на. Ийм учраас одоо тооцоогоо нийлье гэж харилцан тохиролцож, тооцоогоо нийлсэн, - *******азрын нөхцөл б*******длаас шалтгаалаад 1,09,504,919 төгрөгийн нүүрсийг нийлүүлсэн гэх т*******лбарыг гаргасан, 05.04.5-ын өдрийн б*******длаар гэрээг дүгнэн дуусгавар болгож, тооцоо нийлсэн, нэгэнт хариуцагч - *******азрын санхүүгийн хүндрэлтэй нөхцөлийг мэдсээр б*******ж төлбөрийг холбогдох б*******гууллагад хандаж нэхэмжлэхгүйгээр 16 хоногийн хугацаа хэтрүүлж, алдангийн хэмжээг 30675804,95 төгрөг хүртэл ихэсгэх үндэслэлийг нэхэмжлэгч бий болгосон б*******на.

Хариуцагчийн төлөөлөгч Т.*******аас 03 оны сард ХХК үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болж, тэдний уурын зуухны үйл ажиллагааг ман******* компанид тух*******н үеийн удирдлага, онцгой комиссын шийдвэрээр шилжүүлж, орон нутгаас тодорхой хэмжээний санхүүгийн дэмжлэг өгөхөөр шийдэж, дэмжлэг өгч б*******сан мөртлөө 03 оны 09 сараас хойш огт өгөхөө болсон, ХХК-ний уурын зуухны орлогын ихэнх хэсгийг бүрдүүлж, халаалт авч б*******сан 3 том төрийн б*******гууллага / 3-р сургууль, -р сургууль, -р цэцэрлэг/ дахин төлөвлөлтөд орж барилгыг буулгаж, шинээр баригдах хугацаанд метр күб эзлэхүүнээр тооцож авдаг халаалтын төлбөрийг тух*******н хугацаанд огт өгөөгүй зэрэг нөхцөл б*******длуудаас ман******* б*******гууллага 1,,3,4-р уурын зууханд нийлүүлэх хатуу түлш, нүүрсний өр төлбөрт он дамжин орох нөхцөл б*******дал бий болж, 4 багц гэрээний үндсэн төлбөрөө ч төлж чадахгүй болох б*******сан тул нүүрс нийлүүлэлтийг зогсоосон, алдангийг төлөх санхүүгийн боломжгүй гэх т*******лбарыг гаргасан.

Иргэний хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.6-д хууль болон гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн тал хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр төлөх анзыг алданги гэнэ, 3.3-т хуульд өөрөөр заагаагүй бол анзын гэрээг бичгээр хийнэ гэж заажээ. 

Зохигчийн хооронд б*******гуулагдсан Хатуу түлш / нүүрс/ нийлүүлэх 4 багц гэрээ бичгийн хэлбэртэй, уг гэрээнүүдийн Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 3.9-д Захиалагч нь төлбөрийн хүсэлт, нэхэмжлэхийг үндэслэн ГТН-д заасан хугацаанд төлбөрийг нийлүүлэгчид төлнө гэж, Гэрээний тусг******* нөхцөлийн ГЕН .6-д Бараа нийлүүлэх хугацаа: 04.10.01-нээс 05.05.01-ний хооронд графикийн дагуу, ГЕН 4.18-д Алданги тооцно, Гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрийн үүргээ гүйцэтгээгүй тохиолдолд хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутамд гэрээний дүнгийн 0.3 хувиар алданги тооцно гэж заасан б*******на. Иймээс талууд үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтрүүлсэн бол алданги төлөхөөр бичгийн гэрээгээр харилцан тохиролцсон гэж үзнэ.

 

Иргэний хуулийн 08 дугаар зүйлийн 08.1-д үүргийг хууль буюу гэрээнд заасан хугацаанд гүйцэтгэхийг хуульчилсан тул 4 багц гэрээний үүргийг хариуцагч - *******азар гүйцэтгэх үүрэгтэй.

 

Иргэний хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.8-д Анзын хэмжээ илт их б*******вал хэргийн нөхцөл б*******длыг харгалзан шүүх түүнийг багасгаж болно гэж заасан тул дээрх нөхцөл б*******длыг харгалзан үзэж нэхэмжлэгчээс алдангид нэхэмжилсэн 30675804,95 төгрөгийг 50 хувиар багасгаж, алдангид 15337640,475 төгрөгийн хариуцагч - *******азраас гаргуулж, үлдэх 15337640,475 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.

 

4. Хариуцагчийн төлөөлөгчөөс ирүүлсэн хавтаст хэргийн 89-97-р талд авагдсан - *******азрын 03, 04 оны санхүүгийн т*******лангийн аудитын т*******лан, - аж ахуйн тооцоотой үйлдвэрийн газар-ын 05 оны хагас жилийн санхүүгийн т*******лан гэх хуулбар баримтууд нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тух******* хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.-т заасан баримтын шаардлагыг хангаагүй тул баримтаар үнэлээгүй болно.

 

 5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тух******* хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар 60.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид 4847607 төгрөгөөс нэхэмжлэлээс хэрэгсэхгүй болсон 15337640,475 төгрөгд ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 9483 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч - *******азраас нэхэмжлэлийн хангагдсан 784555013,475 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 39775 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК-нд олгож шийдвэрлэлээ.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тух******* хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115., 115.., 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.1, 3 дугаар зүйлийн 3.6, 3.8-д зааснаар баримтлан хариуцагч *******мгийн С*******нцагаан сумын 7-р багт б*******рлах - орон нутгийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газар /Рд:*******/- аас 784555013,475 /долоон зуун наян дөрвөн сая таван зуун тавин таван мянга арван гурван төгрөг, дөрвөн зуун далан таван мөнгө/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК /Рд:/-нд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 15337640,475 / нэг зуун тавин гурван сая гурван зуун далан зургаан мянга дөрвөн зуун хоёр төгрөг, дөрвөн зуун далан таван мөнгө / төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосуг*******.

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тух******* хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид 4847607 / дөрвөн сая н*******ман зуун дөчин долоон мянга зургаан зуун долоон/ төгрөгөөс 9483 / есөн зуун хорин дөрвөн мянга н*******ман зуун гучин хоёр/ төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч - *******азраас улсын тэмдэгтийн хураамжид 39775 / гурван сая есөн зуун хорин хоёр мянга долоон зуун далан таван/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Эф Ай Эф ******* ХХК-нд олгосуг*******.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тух******* хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өмгөөлөгч энэ шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор *******мгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг т*******лбарласуг*******.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Ж.ЧИМЭДДУЛАМ