Өвөрхангай аймгийн Хархорин сум дахь Сум дундын шүүхийн шүүгч Ц.Дагиймаа даргалж тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар

            Нэхэмжлэгч: Өвөрхангай аймаг, **** тоотод оршин суух, **** регистрийн дугаартай, *** овгийн **** нэхэмжлэлтэй,

            Хариуцагч: Өвөрхангай аймаг, **** багт оршин суух, **** регистрийн дугаартай, *** овгийн **** холбогдох

            “Эцэг тогтоож, тэтгэлэг гаргуулах” тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв. 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ****, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ****, нарийн бичгийн дарга Н.Ням нар оролцов.   

                                               ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Нэхэмжлэгч **** нь хариуцагч **** холбогдуулан “эцэг тогтоолгож, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай” нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд:

1.1 Нэхэмжлэгч **** шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: “...*** миний бие охин *** хамт Архангай аймгийн **** түр оршин суудаг. Миний бие *** 2020 онд танилцаж дотносож бидний дундаас **** охин *** төрсөн. Тухайн үед гэрлэлтийн гэрчилгээгүй байсан тул би өөрөө овоглож хүүхдэдээ төрсний гэрчилгээ авсан. Мөн **** сараас *** нь надтай болон хүүхэдтэйгээ уулзахгүй, холбоо харилцаагүй болж эхэлсэн ба хааяа холбогдохоор хүүхдэдээ тусламж дэмжлэг үзүүлнэ, орон байраар хангана гэх зүйлийг ярьдаг байсан. Гэтэл сүүлийн үед холбоо харилцаагүй удаж байгаа ба хүүхдэдээ болон надад тусламж дэмжлэг үзүүлэхгүй байгаа тул хуулийн дагуу хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах хүсэлтэй байна. Иймд охин **** эцэг нь **** мөн болохыг тогтоож, түүнээс хуулийн дагуу хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулж өгнө үү...” гэв.

            1.2 Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: “...Өнөөдрийн шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгч **** хууль ёсны итгэмжлэлийн дагуу оролцож байгаа. Өмнөх итгэмжлэлийн хугацаа дууссан байсан тул **** өдөр дахин итгэмжлэл хийлгээд хэрэгт нотлох баримтаар хавсаргаж өгсөн байгаа. Ямар нэхэмжлэл гаргасан бэ гэхээр *** нь *** дотно харилцаатай байсан. Тэдний дундаас **** өдөр *** гэх хүүхэд төрсөн. Үүнээс хойш энэ хүмүүс тусдаа амьдарч байгаа учраас хүүхдэдээ эцгээс нь тэтгэлэг тогтоолгохоор нэхэмжлэл гаргасан байгаа…” гэв.

            2. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: “...Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч байгаа. Хүүхдийн тэтгэлэг төлөх тал дээр маргах зүйл байхгүй. Эцэг тогтоолгох шинжилгээ өгсөн учраас тэтгэлэг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байгаа...” гэв.

            3. Нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, **** хуулбар зэргийг гаргаж өгсөн байна.

            Шүүх зохигчийн тайлбар, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

                                                 ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Шүүх хуульд заасан журмаар хэрэгт цугларсан нотлох баримт, зохигчдын шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбаруудыг үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж дүгнэв.

2. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаа “...**** нь *** дотно харилцаатай байсан. Тэдний дундаас *** өдөр *** гэх хүүхэд төрсөн. Үүнээс хойш энэ хүмүүс тусдаа амьдарч байгаа учраас хүүхдэдээ эцгээс нь тэтгэлэг тогтоолгохоор нэхэмжлэл гаргасан байгаа...” гэж тодорхойлсон.

3. Хариуцагч “...Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч байгаа. Хүүхдийн тэтгэлэг төлөх тал дээр маргах зүйл байхгүй. Эцэг тогтоолгох шинжилгээ өгсөн учраас тэтгэлэг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байгаа...” гэж тайлбарласан.

4. Хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

4.1. Нэхэмжлэгч ****, хариуцагч **** нарын дундаас **** өдөр охин *** төрсөн болох нь хэрэгт авагдсан хүүхдийн төрсний гэрчилгээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын **** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт зэргээр нотлогдож байхаас гадна зохигчид энэ талаар маргаагүй.

4.2. Түүнчлэн охин **** төрсөн цагаасаа эхийнхээ асрамжид эрүүл энх өсөж байгаа болох нь Архангай аймгийн **** өрхийн эрүүл мэндийн төвийн тодорхойлолт, Архангай аймгийн **** дугаартай тодорхойлолт, Архангай аймгийн **** дугаартай тодорхойлолтоор тогтоогдож байна.

5. **** төрсөн эцэг нь мөн гэдэгтэй хариуцагч маргаагүй тул нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ. 

6. Гэр бүлийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2 дахь хэсэгт зааснаар гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй эцэг, эхээс төрсөн хүүхдийг ялгаварлан гадуурхаж, эрх ашиг сонирхлыг нь хохироохыг хориглосон, мөн хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.1 дэх хэсэгт зааснаар эцэг эх нь насанд хүрээгүй үр хүүхдээ тэжээн тэтгэх үүрэг хүлээнэ гэж тус тус заажээ.

7.  Иймд **** өдөр төрсөн охин **** эцгээр нь **** тогтоож, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулж шийдвэрлэх үндэслэлтэй байна.

8. Мөн Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.6-д зааснаар хүүхдийн эрх ашиг сонирхолд харшлахааргүй бол тусдаа амьдрах болсон эцэг, эхийн хэн нэг нь нөгөөдөө хуульд заасан эцэг, эхийн үүргээ хэрэгжүүлэхэд саад учруулахыг хориглосон байх тул **** нь эцгийн хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлэх, үр хүүхэдтэйгээ уулзахад нь эх **** хориг саад болох эрхгүйг анхааруулах нь зүйтэй.

9. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1, 40.1.2 дахь хэсэгт зааснаар **** төрсөн охин **** 11 нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшний тавин хувиар, 11-16 нас хүртэл, хэрвээ суралцаж байгаа бол 18 настай болон насанд хүрсэн боловч хөдөлмөрийн чадваргүй бол тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшний хэмжээгээр сар бүр тэтгэлэг гаргуулан эцэг **** тэжээн тэтгүүлэхээр шийдвэрлэв.

           10. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагчаас гаргуулах хүүхдийн тэтгэлгийн хэмжээ нь түүний цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын тавин хувиас хэтрэхгүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

11. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн тул улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуульд зааснаар хуваарилах нь зүйтэй.

           Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай  хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1., 116, 118 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

   ТОГТООХ нь:

1. Гэр бүлийн тухай хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.1-т заасныг баримтлан ***** өдөр төрсөн охин **** эцэг *** овгийн **** мөн болохыг тогтоосугай.

2. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1, 40.1.2 дахь хэсэгт зааснаар **** өдөр төрсөн охин **** 11 нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшний тавин хувиар, 11-16 нас хүртэл, хэрвээ суралцаж байгаа бол 18 настай болон насанд хүрсэн боловч хөдөлмөрийн чадваргүй бол тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшний хэмжээгээр сар бүр тэтгэлэг гаргуулан эцэг **** овгийн ***** тэжээн тэтгүүлсүгэй.

3. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагчаас гаргуулах хүүхдийн тэтгэлгийн хэмжээ нь түүний цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын тавин хувиас хэтрэхгүй болохыг дурдсугай.

4. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.4, 26.6-т зааснаар мөн хуульд заасан үүргээ биелүүлэхийг эцэг ****, энэ үүргээ хэрэгжүүлэхэд нь саад учруулахгүй байхыг эх **** нарт тус тус даалгасугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2-т зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээн, хариуцагчаас 70,200 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр хүчинтэй болсноос хойш 14 хоногийн дотор бичгийн хэлбэрээр гарах бөгөөд ийнхүү гарснаас хойш зохигчид нь 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй бөгөөд шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан хугацаанд тоолоход саад болохгүйг мэдэгдсүгэй.

7. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба нэхэмжлэгч, хариуцагч, тэдгээрийн төлөөлөгч болон өмгөөлөгч нар нь анхан шатны шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор шийдвэр гарсан шүүхээр дамжуулан Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

         

         ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                           Ц.ДАГИЙМАА