Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

2018 оны 07 сарын 31 өдөр

Дугаар 626

 

 

 

 

 

 

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянгол дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ч.Отгонбаяр даргалж,

Нарийн бичгийн дарга: Б.Лхагвадорж,

Улсын яллагч: Н.Ням-Очир,

           Шүүгдэгч Д.Э өөрөө өөрийгөө өмгөөлөн тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан шүүх хуралдаанаар Баянгол дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт Д.Эад холбогдуулж яллах дүгнэлт, ялын санал үйлдэж хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр ирүүлсэн эрүүгийн 1805034200669 дугаартай хэргийг 2018 оны 7 дугаар сарын 27-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

     Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, Д.Э, 1987 оны 3 дугаар сарын 24-ний өдөр Сэлэнгэ аймагт төрсөн, эрэгтэй, 31 настай, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, ам бүл 3, эхнэр, хүүхдийн хамт ..., урьд 2006 оны 6 дугаар сарын 20-ны өдрийн Сэлэнгэ аймгийн Сум дундын хоёрдугаар шүүхийн 83 дугаар шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.1 дэх хэсэгт зааснаар хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 5 дахин нэмэгдүүлсэн хэмжээ буюу 212.500 төгрөгөөр торгох ял, 2007 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Сэлэнгэ аймгийн Сум дундын хоёрдугаар шүүхийн 18/А дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 147 дугаар зүйлийн 147.2, 126 дугаар зүйлийн 126.1-т зааснаар 05 жил 05 хоног хорих ял, 2010 оны 5 дугаар сарын 12-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн Сум дундын хоёрдугаар шүүхийн 66 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 126 дугаар зүйлийн 126.2.3-т зааснаар 05 жил 06 сарын хорих ялаар шийтгүүлж, 2013 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдөр эдлээгүй үлдсэн 01 жил 05 сар 05 хоногийн хугацааны өмнө тэнсэн суллагдсан, ... тоот регистртэй,

Шүүгдэгч Д.Э нь 2018 оны 6 дугаар сарын 17-ноос 18-нд шилжих шөнө 03 цагийн  орчим Баянгол дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр 5 шарын автобусны буудлын замын урд талд иргэн О.Быг хувиараа такси үйлчилгээнд явж байхад нь шалтгаангүйгээр зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах, өмгөөлөх талаас шинжлэн судалсан болон хэрэгт цугларсан дараах нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь бүрэн бодитой шинжлэн судлав. Үүнд:

Шүүгдэгч Д.Эын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2018 оны 6 дугаар сарын 17-ноос 18-нд шилжих шөнө таксинд суугаад гэртээ хариад мөнгөө өгье гэж хэлсэн. Тэгээд юу болсныг сайн санахгүй байна. Хохирогчид 500.000 төгрөгийн хохирол өгсөн. Үйлдсэн гэмт хэрэгтээ гэмшиж, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэв.

Хохирогч О.Бын мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...над дээр ирээд миний машины цонх онгорхой байсан явах уу гэхээр нь би явахгүй гэж хэлсэн. Тэгсэн энд юу хийж зогсож байгаа юм гэхээр нь би хүн хүлээж байна гэж хэлэхэд энд суучих уу гээд замын боржур руу заасан, би юм дуугараагүй машиндаа сууж байхад тэр залуу хүүхэн зардаг хүн байна уу гэж надаас асуусан би мэдэхгүй ээ, байдаг байлгүй дээ гэж хэлэхэд гэнэт босоод миний машины жолооч талын хаалгыг онгойлгоод дайрч машин руу ороод миний нүүр рүү гараараа цохьсон, хоолой боогоод намайг үсдээд чамайг ална гээд цаад талын сандал руу суу гээд шахаад байсан. Би тэр залууг миний үснээс тавьчих би сууя гэж хэлсэн. Тэгээд үсээ тавиулаад машинаа унтраагаад машиныхаа түлхүүрийг аваад хажуу талынхаа суудал руу суусан. Хаалга онгойлгоод буух гэтэл гарнаас бариад буулгахгүй байсан. Тэгээд дахиад буулгах гэтэл намайг боогоод үсдээд авсан. Нилээн ноцолдож байгаад нэг юм машинаас би буусан. Тэр залуу надтай ноцолдож байхад миний машины жолоочийн эсрэг талын хаалганы дотор самбар нь хагарсан” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 9-13/,

Шинжээчийн 7689 тоот дүгнэлтэд: “...О.Бын биед тархи доргилт, зүүн шанаа, хүзүү, зүүн шилбэнд зулгаралт, зүүн шилбэ, зулайн хуйхны зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсгэгдсэн байх боломжтой. Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадвар алдалтанд нөлөөлөхгүй” гэсэн дүгнэлт /хх-н 17/,

Сэжигтэн, яллагдагчаар Д.Оын мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...хөнгөн гэмтэл учруулснаа би хүлээн зөвшөөрч байна. Тэр үед ямар учраас Батбаяртай ам мурийснаа санахгүй байна. Миний халаасанд бэлэн мөнгө байхгүй, хариад мөнгөө өгье л гэж хэлээд маргалдсан байх....Батбаярын үснээс нь зулгаасан, хүзүүнээс нь боосон, цамцнаас нь заамдаж хүзүүнд нь гэмтэл учруулсан” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 24, 30/,

Гэмт хэргийн талаархи гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл /хх-н 2/, хохирогчийн өргөдөл /хх-н 3/, эд зүйлийн үнэлгээ /хх-н 21-22/, шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой баримтууд /хх-н 34-36, 45-47, 50-60/, хохирогчийн хүсэлт /хх-н 43/ зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай байна гэж үнэлэв.

Шүүгдэгчийн гэм буруу болон хохирол, хор уршигийн талаар:

Шүүгдэгч нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.3 дугаар  зүйлд заасны дагуу шүүгдэгч, хохирогч нар нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх хүсэлт гаргасан байна.

Уг хүсэлтийн дагуу прокуророос хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх тухай тогтоол гарган, яллах дүгнэлт, ялын санал үйлдэж хэргийг шүүхэд ирүүлснийг шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар хэргийг шууд хянан шийдвэрлэх боломжтой гэж үзэн хэргийг хялбаршуулсан журмаар ял оногдуулах шүүх хуралдаанаар шийдвэрлэсэн болохыг дурдах нь зүйтэй.

Шүүгдэгч Д.Э нь 2018 оны 6 дугаар сарын 17-ноос 18-нд шилжих шөнө 03 цагийн орчим Баянгол дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр 5 шарын автобусны буудлын замын урд талд иргэн О.Быг хувиараа такси үйлчилгээнд явж байхад нь шалтгаангүйгээр зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутай болох нь:

Шүүгдэгчийн мөрдөн байцаалтын шатанд болон шүүх хуралдаанд үйлдсэн хэргээ хүлээн мэдүүлсэн мэдүүлгүүд, хохирогч О.Бын: “...гэнэт босоод миний машины жолооч талын хаалгыг онгойлгоод дайрч машин руу ороод миний нүүр рүү гараараа цохьсон, хоолой боогоод намайг үсдээд чамайг ална ...цаад талын сандал руу суу гээд шахаад байсан. Би тэр залууг миний үснээс тавьчих би сууя гэж хэлсэн. Тэгээд үсээ тавиулаад машинаа унтраагаад машиныхаа түлхүүрийг аваад хажуу талынхаа суудал руу суусан. Хаалга онгойлгоод буух гэтэл гарнаас бариад буулгахгүй байсан. Тэгээд дахиад буулгах гэтэл намайг боогоод үсдээд авсан...” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 9-13/, шинжээчийн 7689 тоот дүгнэлт болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн дээрх нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдлоо.

Шүүгдэгч Д.Эын үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийн бүх шинжийг хангасан байх тул шүүгдэгчид холбогдуулж яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг тохирсон байна гэж шүүх дүгнэлээ.

Шүүгдэгч Д.Э нь согтуурсан үедээ хохирогч О.Быг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан нь өөрийн үйлдэлийн хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсч үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн гэм буруугийн санаатай хэлбэртэй, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид гэмт хэрэгт тооцохоор заасан нийгэмд аюултай үйлдэл болох нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдсон тул гэм буруутайд тооцох нь зүйтэй байна. 

Хохирогч нь шүүгдэгчээс 500.000 төгрөг авсан гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн хүсэлт /хх-н 43/ бичгээр гаргасан тул шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ. 

Эрүүгийн хариуцлагын талаар:

Шүүгдэгч нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн, прокурорын сонсгосон ялыг хүлээн зөвшөөрч, хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг зөвшөөрөн, гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсний улмаас үүсэх хууль зүйн үр дагаврыг ойлгосон болох нь хавтаст хэрэгт авагдсан шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэрэгтээ гэмшиж байна. Хохирол нөхөн төлж хохирогчтой эвлэрсэн. Прокурорын санал болгосон эрүүгийн хариуцлагыг бүрэн хүлээн зөвшөөрч байгаа тул хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэж өгнө үү гэсэн мэдүүлэг, хүсэлтүүд, хохирогчийн хүсэлт, эрүүгийн хариуцлагын төрөл хэмжээний талаарх прокурорын саналтай танилцаж зөвшөөрсөн талаарх баримтууд болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн өгсөн мэдүүлэг, шинжлэн судалсан баримтуудаар тогтоогдож байна.  

          Прокуророос ялын төрөл хэмжээний талаар гаргасан “шүүгдэгч Д.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 500 нэгж буюу 500.000 төгрөгөөр торгох ял” оногдуулах саналыг шүүгдэгчид танилцуулсан байх ба прокурорын дээрх санал нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглээгүй, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуулийг зөрчөөгүй байх тул шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасны дагуу хэргийг хянан шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ. 

          Шүүгдэгч нь торгуулийн ялыг 1 сарын хугацаанд төлөх боломжтой гэсэн хүсэлт гаргасныг хүлээн авч Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5-д зааснаар шүүгдэгч Д.Эад шүүхээс оногдуулсан торгох ялыг 1 сарын хугацаанд төлж барагдуулахыг түүнд даалгах нь зүйтэй гэж үзлээ.

          Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй.  

 Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3.1, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 5, 36.2,  36.6,  36.7,  36.8, 36.10 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон  ТОГТООХ нь:

  1. Шүүгдэгч Д.Эыг “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
  2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.Эыг 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500.000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.
  3.  Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5-д зааснаар шүүгдэгч Д.Эад шүүхээс оногдуулсан 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500.000 төгрөгөөр торгох ялыг 1 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг даалгаж, торгох ялыг биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоног хорих ялаар тооцож солихыг мэдэгдсүгэй.
  4.   Энэ хэрэгт битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, нэгтгэсэн болон тусгаарласан хэрэггүй, шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдсугай.
  5. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоолыг улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч өөрөө гардаж авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.
  6. Шийтгэх тогтоол нь уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох ба давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Д.Эад хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсугай.

 

 

 

                  ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                    Ч.ОТГОНБАЯР