Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2026 оны 01 сарын 12 өдөр

Дугаар 304/ШШ2026/00069

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхи******* шүүгч Д.Элбэгзаяа даргалж тус шүүхи******* шүүх хуралдааны В танхимд хийсэн хуралдаанаар

Хүсэлт гаргагч: О******* аймаг, Б******* сум, Б******* **** дугаар баг, *** дугаар гудамж, *** тоотод оршин суух, Б******* овогт Ч******* О*******ын хүсэлттэй

Нэхэмжлэли******* шаардлага: Ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Хүсэлт гаргагч Ч.О*******,

Шүүх хуралдааны нари******* бичги******* дарга Ц.Номин-Эрдэнэ

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.Хүсэлт гаргагч Ч.О******* нь ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгохоор хүсэлт гаргасан бөгөөд хүсэлти******* шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж ба*******а. Үүнд:

-Би 1986 онд цэргээс халагдаж ирээд *** оноос 1990 оны 07 дугаар сарын 10-ны өдөр хүртэл Булган аймги******* О******* а******* аж аху******* мод бэлтгэли******* бригадад ажилласан. Тус ажиллаж байх хугацааны нотлох баримт байхгүй, зөрчилтэй байгаа тул шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. Мөн *** оноос ***оны хооронд Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* трессти******* харьяа О х ажиллаж байсан. Энэ үед ажиллаж байсныг нотлох баримтууд архив шатах үед устаж үгүй болсон ба*******а. Иймд 1986 оны 09 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 07 дугаар сарын 10-ны өдөр хүртэл Булган аймги******* О******* а******* аж аху******* мод бэлтгэли******* бригадад он цэвэрлэгчээр, 1990 оны 09 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* трессти******* харьяа О х ажилчнаар ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох хүсэлтэй ба*******а гэв.

 

2.Хүсэлт гаргагчаас:

-Батлан хамгаалахын төв архивын газрын 2024 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдри******* Хугацаат цэрги******* алба хаасны архивын лавлагаа,

-Ч******* О*******ын иргэний үнэмлэхи******* хуулбар,

-Булган аймги******* Архивын тасги******* 2025 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдри********** дугаар тодорхойлолт,

-Ой модны Аж үйлдвэри******* яамны харъяа Булган аймги******* гэр аху******* модон эдлэли******* үйлдвэри******* даргын 1980 оны 08 дугаар сарын 12-ны өдри******* Ажилд авах тухай ***оот тушаал,

-Ой модны Аж үйлдвэри******* яамны харъяа Булган аймги******* гэр аху******* модон эдлэли******* үйлдвэри******* даргын 1982 оны 07 дугаар сарын 31-ний өдри******* Ажилчид шилжүүлэх тухай *** тоот тушаал, тушаалын хавсралт баримтууд,

-Булган аймги******* Онцгой байдлын газрын 2025 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдри******* Тодорхойлолт,

-Ч******* О*******ын хөдөлмөри******* дэвтри******* хуулбар зэргийг шүүхэд гаргаж өгсөн.

 

3.Хүсэлт гаргагч Ч.О*******ын хүсэлтээр Х.Б, Б.Д нараас асууж авсан гэрчи******* мэдүүлгийг шүүх бүрдүүлсэн.

 

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 133 дугаар зүйл, 6 дугаар зүйли******* 6.6-д заасныг баримтлан шүүхи******* бүрдүүлсэн нотлох баримтууд:

-Улсын бүртгэли******* хэлтсээс ирүүлсэн ХААТР-1, МАЯГТ-1 Хаяги******* хуудас *** маягт,

-Булган аймги******* Нийгми******* даатгалын газрын **** оны 12 дугаар сарын 23-ны өдри******* *** дугаартай албан тоотоор ирүүлсэн Ч.О*******ын 1990-2000 оныг дуустал ажилласан жил нийгми******* даатгалын шимтгэл нөхөн тооцуулсан тухай лавлагаа, хавсарган ирүүлсэн баримтууд,

-Үндэсний төв архивын 2025 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдри******* 03/1338 дугаар 1989 оны хүн ам, орон сууцны тооллогын лавлагаа зэрэг баримтуудыг бүрдүүлжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1.Хүсэлт гаргагч Ч.О*******ын Булган аймги******* О******* а******* аж аху******* мод бэлтгэли******* бригадад 1986 оны 09 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 07 дугаар сарын 10-ны өдөр хүртэл он цэвэрлэгчээр, Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* ангид 1990 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл ажилтнаар тус тус ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлтийг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв.

2.Хүсэлт гаргагч Ч.О******* нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох зорилгоор дээрх хугацаанд ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох хүсэлтийг шүүхэд гаргасан ба хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 44 дүгээр зүйли******* 44.2-т заасан шаардлагыг хангасан дараах нотлох баримтуудаар түүний ажиллаж байсан байдал тогтоогдож ба*******а. Үүнд:

-Булган аймги******* Архивын тасги******* 2025 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдри******* Өмнөговь аймги******* Ханбогд сумын Хайрхан баги******* харъяат Чойжамц овогтой О******* нь Булган аймги******* Гэр аху******* модон эдлэли******* үйлдвэрт 1980-1982 онд ажиллаж байсан үеи******* цалинги******* цэс архивд байгаа тул лавлагаа олгов. гэсэн №27 дугаар тодорхойлолт,

-Ой модны Аж үйлдвэри******* яамны харъяа Булган аймги******* гэр аху******* модон эдлэли******* үйлдвэри******* даргын 1980 оны 08 дугаар сарын 12-ны өдри******* Ажилд авах тухай 62 тоот тушаал /Тушаалын 1 дэх заалтад ...Чойжамц овогтой О*******ыг 1980 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдрөөс эхлэн грушикээр авч ажиллуулсугай./ гэсэн,

-Ой модны Аж үйлдвэри******* яамны харъяа Булган аймги******* гэр аху******* модон эдлэли******* үйлдвэри******* даргын 1982 оны 07 дугаар сарын 31-ний өдри******* Ажилчид шилжүүлэх тухай 70 тоот тушаал /хавсралт нэрси******* жагсаалтад: овог нэр-Чойжамц О*******, албан тушаал-грушик/ гэсэн,

- Булган аймги******* Онцгой байдлын газрын 2025 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдри******* Булган аймги******* С******* сумын "Ахуй үйлчилгээ"-ний архивт тус сумын "Худалдаа бэлтгэли******* анги"-и******* бичиг баримт туха******* үед хамт хадаглагдаж байсан ба уг архив нь 1991 оны 12 дугаар сард гал гарсаны улмаас баримт бичиг, эд зүйлс шатсан болохыг С******* сумын Засаг даргын тамгын газрын даргын 2019 оны 03 дугаар сарын 28-ны өдри******* 03/70 тоот албан бичгийг үндэслэн барилгад гал түймэр гарсан болохыг тодорхойлов, гэсэн тодорхойлолт,

-Булган аймги******* Улсын бүртгэли******* хэлтсээс ирүүлсэн 1987 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдөр олгосон аймаг-Булган, сум-Булган,****, овог-Чойжамц, нэр-О*******, иргэний баримтын нэр-паспорт, сери-БУ, ****, төрсөн аймаг-Булган, сум-Булган, он, сар, өдөр:1964-02-08, эрэгтэй, яс үндэс-халх, нийгми******* бүлэг-ажилчин, ба*******га оршин суудаг бригад-V-Б, сууж эхэлсэн он: 1988, гэр бүли******* байдал-, боловсролын түвшин-бүрэн дунд, эзэмшсэн он-1982, ажилладаг байгууллага-Мод боловсруулах үйлдвэр, ажилд орсон он-1985, эрхэлдэг ажил-мод хөрөөчин, эрхэлж эхэлсэн он-1985, оршдог сум, район-Булган, эцэг-Дашчимэги******* Чойжамц, Эх-Б Б гэсэн ХААТР-1 маягт,

-1987 оны 01 дүгээр сарын 15-ны өдөр олгосон Ч******* О*******, төрсөн он сар өдөр-1964 оны 02 сарын 08, төрсөн аймаг-Булган аймаг, сум-Булган, төрсөн газрын нэр-төрөх тасагт, эрэгтэй, оршин суухаар бүртгэгдэж буй хаяг-Булган аймаг, ОЕГ төв, 6 дугаар хороо, хаана ямар ажилтай-Банз хатаалгын газар гэсэн Хаяги******* хуудас №7 маягт,

-Булган аймги******* Нийгми******* даатгалын газрын 2025 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдри******* №01/368 дугаартай албан тоотоор ирүүлсэн Ч.О******* нь ажилласан жил, тэтгэври******* даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох хуулинд хамрагдаагүй гэсэн тодорхойлолт,

-Булган аймги******* Нийгми******* даатгалын газрын 2025 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдри******* №2/780 дугаар ...Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* анги, ундрах хэрэглээний х 1991-1995 онд нийгми******* даатгалын шимтгэл төлж байсан. ... лавлагаа,

-Үндэсний төв Архивын газрын 2025 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдри******* Булган аймаг, Булган хот, хадгаламжи******* нэгж: 242, хуудасны дугаар: 29, ... овог: Чойжамц, нэр: О*******, өрхи******* тэргүүлэгчтэй ямар хамааралтай: тэргүүлэгч өөрөө, нас: 24, хүйс: эрэгтэй, гэсэн 03-01/8747 дугаартай 1989 оны хүн ам, орон сууцны архивын тооллогын лавлагаа зэрэг баримтууд,

 

-Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 37 дугаар зүйли******* 37.2, 38 дугаар зүйли******* 38.6, 43 дугаар зүйлд зааснаар мэдүүлэг өгсөн:

 

Гэрч Б.Дги*******: Би анх 1982 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдөр Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* ангид эди******* засагч нягтлан бодогчоор ажилд орж байсан. Ч.О******* нь 1990-1995 оны хооронд эхнэр н.Хишигсүрэнги******* хамт тус Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* анги******* О х манаач сахиул, эхнэр нь харин худалдагчаар ажиллаж байсан. Би туха******* газарт *** он хүртэл ажилласан. Ч.О******* нь 1995 онд ажлаасаа гараад Булган аймагруу шилжсэн гэх,

 

Гэрч Х.Бын: Би анх *** онд Булган аймги******* Мод боловсруулах үйлдвэрт ажиллаж эхэлсэн. Ч.О******* нь намайг анх ажилд ороход тус Мод боловсруулах үйлдвэрт мужаан, мод хатгаалга, уулын мод бэлтгэл зэрэгт ажилладаг байсан. 1992 онд туха******* Мод боловсруулах үйлдвэр нь дампуураад бид нар цомхотг ороод ажлаасаа гарсан. Ч.О******* ажлаасаа гараад Булган аймги******* С******* сумын уурхайд ажиллахаар явсан гэх мэдүүлгүүд, хүсэлт гаргагчи******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар зэрэг болно.

 

3.Иймд шүүх хүсэлтийг хангаж шийдвэрлэв.

 

4.Хүсэлт гаргагчи******* улсын тэмдэгти******* хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 115 дугаар зүйли******* 115.2.1, 116, 118, 133 дугаар зүйли******* 133.1.1-д заасныг удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 135 дугаар зүйли******* 135.2.6-д заасныг баримтлан Б******* овогт Ч******* О*******ын Булган аймги******* О******* а******* аж аху******* мод бэлтгэли******* бригад-д 1986 оны 09 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 07 дугаар сарын 10-ны өдөр хүртэл он цэвэрлэгчээр, Булган аймги******* С******* сумын Худалдаа бэлтгэли******* анги-д 1990 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл ажилтнаар ажиллаж байсан байдлыг тогтоосугай.

 

2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 57 дугаар зүйли******* 57.1, Улсын тэмдэгти******* хураамжи******* тухай хуули******* 7 дугаар зүйли******* 7.1.2-т зааснаар хүсэлт гаргагчи******* улсын тэмдэгти******* хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

 

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуули******* 119 дүгээр зүйли******* 119.2, 120 дугаар зүйли******* 120.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд хүсэлт гаргагч, тэдгээри******* төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоноги******* дотор шийдвэр гаргасан шүүхээр дамжуулан Булган аймги******* Эрүү, Иргэний хэрги******* давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Д.ЭЛБЭГЗАЯА