2026         02          24                                        157/ШШ2026/00094

 

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч

биелүүлснийг баталж, хэргийг                                                                              хэрэгсэхгүй болгох тухай

 

 

******* аймгийн ******* сум дахь Сум дундын шүүхийн шүүгч         Б.Болор-Эрдэнэ би,

Нэхэмжлэгч: ******* аймаг ******* сум 1 дүгээр баг, Найрамдал 5 дугаар гудамж 501а тоот, ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын  *******ын газрын нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: ******* аймгийн ******* сум, Холбоо 2 дугаар баг 46 дугаар байрны ******* тоотод оршин суух, ******* овогт *******ын *******т холбогдох

“Эрүүл мэндийн даатгалын санд учруулсан хохирол болох 58,000 төгрөг гаргуулах” тухай нэхэмжлэлийг  2026 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдөр хүлээн авч, 2026 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдөр иргэний хэрэг үүсгэж хянаад  

                                                             

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын  прокурорын газрын ерөнхий прокурор Ц.Идэрмөнх шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:

“Хариуцагч С.******* нь 2023 оны 4 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 01 цагийн орчим ******* аймгийн ******* сумын 1 дүгээр багт байрлах Амралт сувиллын байрны 07 тоотод *******ыг заамдаж, хөлөөрөө хавсарч газарт унаган толгойн ар хэсэг рүү нь нэг удаа гараараа цохиж түүний биед хохирол учруулахгүйгээр халдаж зодсон зөрчил үйлдсэн.

Эрх бүхий албан тушаалтан болох тус сумын цагдаагийн хэлтсийн Экологийн асуудал хариуцсан байцаагч, цагдаагийн дэслэгч ******* нь 2023 оны 04 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 0269540 дугаартай шийтгэлийн хуудсаар холбогдогч С.*******т Зөрчлийн тухай хуулийн 5.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 100,000 төгрөгийн торгох шийтгэл оногдуулж шийдвэрлэсэн байна.

Дээрх зөрчлийн хэргийн хохирогч ******* нь С.*******т зодуулсны улмаас Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас тусламж үйлчилгээ авсан эсэх талаарх баримтыг ******* аймгийн эрүүл мэндийн даатгалын хэлтсээс гаргуулан авахад хохирогч ******* нь 2023 оны 4 дүгээр сарын 05-ны өдөр 58,000 төгрөгийн амбулаторийн үзлэг, ерөнхий мэргэжлийн яаралтай тусламж үйлчилгээ авсан байна.

Эрүүл мэндийн даатгалын сан гэж даатгуулагчид эрүүл мэндийн улмаас учирч болзошгүй санхүүгийн эрсдэлийг хуваалцах зорилгоор төр, иргэн, хуулийн этгээдээс төлсөн шимтгэлийн орлого, бусад эх үүсвэрээс бүрдүүлсэн мөнгөн хөрөнгийг хэлдэг бөгөөд тус сангийн хөрөнгийг төр, иргэн, хуулийн этгээдээс хуульд заасан хувь хэмжээгээр төлсөн мөнгө бөгөөд дээрх сангаас гэмт хэрэг, зөрчлийн улмаас тусламж үйлчилгээний зардал гарсан нь төр, нийтийн эрх ашигт хохирол учирсан гэж үзэхээс гадна нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдсөн байна гэж үзнэ.

Иргэний хуулийн 513 дугаар зүйлийн 513.1 дэх хэсэгт “Бусдын амь нас, эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдуулан төлбөр төлсөн нийгмийн даатгал, нийгмийн хангамжийн буюу бусад хуулийн этгээдээс төлбөр, тусламжаа буцаан нэхэмжлэх эрхтэй” гэж  хуульчлан заасан байна.

******* аймгийн Эрүүл мэндийн даатгалын хэлтсээс иргэний эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ авсан тохиолдлыг гэмт хэрэг, зөрчлийн гэж тухай бүр ялгаж шүүлт хийх боломжгүй бөгөөд тус сум дундын прокурорын газраас хийгдсэн судалгааны   хүрээнд   зрүүл   мзндийн   даатгалын   санд   учирсан   хохирлыг тодорхойлсон болно.

Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.1 дэх заалтад “гэмт хэрэг, зөрчлийн улмаас эрүүл мэнд нь хохирсон даатгуулагчийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний зардлын төлбөрийг холбогдох хууль хяналтын байгууллага хариуцан буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлэх”-ээр зохицуулсан бөгөөд прокурор итгзмжлэлгүйгээр оролцох эрх нээлттэй байна.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.1 дэх хэсэг, *******ын тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.1 дэх хэсэг, 41 дүгзэр зүйлийн 41.1 дэх хэсэгт тус тус заасны дагуу прокурор нь төрийн ашиг сонирхлыг хамгаалах эрх нь хуулиар олгогдсон этгээдэд хамаарч нэхэмжлэл гаргах нь хууль, тогтоомжийн шаардлагад нийцэж байгаа тул С.*******аас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учруулсан хохирол болох 58,000 төгрөгийг гаргуулахаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.2, *******ын тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1 дэх хэсэгт дэх хэсэгт тус тус заасныг тус тус үндэслэн нэхэмжлэл гаргаж байна.

 

Нэхэмжлэлийн шаардлага:

Хариуцагч С.*******аас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учруулсан хохирол болох 58,000 төгрөгийг гаргуулан, Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын Төрийн сан банк дахь (IBAN090090) 100900020080 тоот дансанд төлүүлж өгнө үү. *******ын нэхэмжлэл нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.4 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөхөөр байх тул улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлж өгнө үү.” гэжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын  *******ын газар нь хариуцагч С.******* холбогдуулан “Эрүүл мэндийн даатгалын санд учруулсан хохирол болох 58,000 төгрөг гаргуулах” тухай нэхэмжлэлийг тусгайлсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр гаргажээ.

 

*******ын тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.1 дэх хэсэгт “******* төрийн ашиг сонирхлыг зөрчигдсөн гэж үзвэл төрийн байгууллагын хүсэлтээр, нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзвэл төрийн байгууллагын хүсэлт, эсхүл өөрийн санаачилгаар захиргааны болон иргэний хэрэг шүүхээр хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд зохигчоор, эсхүл гуравдагч этгээдээр оролцоно.” гэж,

-Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн  31 дүгээр зүйлийн 31.1 дэх хэсэгт “******* төр, нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзвэл төрийн байгууллагын хүсэлтээр, эсхүл өөрийн санаачилгаар иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд энэ хуулийн 25, 26 дугаар зүйлд заасны дагуу төрийн нэрийн өмнөөс оролцоно.” гэж тус тус заасны дагуу ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын *******ын газар нь нэхэмжлэл гаргах эрхтэй байна.

 

Хариуцагч С.******* нь 2023 оны 4 дүгээр сарын 05-ны өдөр *******ын  биед хохирол учруулахгүйгээр халдаж зодсон, улмаар ******* нь Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас тусламж үйлчилгээ авсан болох нь хэрэгт авагдсан тус Цагдаагийн хэлтсийн байцаагч, цагдаагийн дэслэгч *******гийн оногдуулсан №0269540 дугаартай шийтгэлийн хуудас, ******* аймаг дахь Эрүүл мэндийн даатгалын хэлтсийн 2026 оны 01 дүгээр сарын 16-ны өдрийн 32/08 дугаар албан бичиг, түүний хавсралтаар нотлогдож байна. /хх-ийн 5-7 хуу/

Хариуцагч С.******* нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад буюу 2026 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдөр 58,000 төгрөгийг төлж барагдуулсан болох нь хэрэгт авагдсан дансны хуулгаар нотлогдож байна.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1 дэх хэсэгт “Хэрэг үүсгэснээс хойш шүүх хуралдаан хүртэлх хугацаанд нэхэмжлэгч нэхэмжлэлээсээ татгалзсан, хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн, эсхүл зохигч эвлэрсэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч биелүүлсэн бол хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэнэ.” гэж заажээ.

Иймд хариуцагч С.******* нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг биелүүлсэн нь бусдын эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй, хуульд  харшлаагүй байх тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч биелүүлснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1 дэх хэсэгт “...Улсын тэмдэгтийн хураамжийг урьдчилан нэхэмжлэгчээр төлүүлж нэхэмжлэл хангагдсан тохиолдолд хариуцагчаар төлүүлэн нэхэмжлэгчид буцаан олгоно.” гэж заасан ба нэхэмжлэгч ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын *******ын газрын шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3-т “төсвийн байгууллагын нэхэмжлэлийг тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлнө.” гэж заасны дагуу тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн байна.

 

Шүүх С.*******т холбогдох иргэний хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.5 дахь хэсэгт зааснаар 58,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 4,550 төгрөгийг тал хувиар бууруулж, 2,275 төгрөгийг хариуцагч С.*******аас гаргуулж, төрийн сангийн дансанд оруулан улсын орлого болгохоор шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74, 75 дугаар зүйл, 123 дугаар зүйлийн 123.1 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон  ЗАХИРАМЖЛАХ нь:

 

1.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.2 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч ******* аймгийн ******* сум дахь сум дундын *******ын газрын нэхэмжлэлтэй хариуцагч С.*******т холбогдох 58,000 (тавин найман мянга) төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэрэгт нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч биелүүлснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3-т зааснаар нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөнийг дурдсугай.

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.5 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагч С.*******аас улсын тэмдэгтийн хураамжид 2,275 төгрөгийг гаргуулж төрийн сангийн дансанд оруулан улсын орлого болгосугай.

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.4 дэх хэсэгт зааснаар энэхүү шүүгчийн захирамжид зохигч давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ШҮҮГЧ                           Б.БОЛОР-ЭРДЭНЭ