2026 01 29 191/ШШ2026/01765

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Ц.Амармэнд даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч: ....т хаягт оршин суух, ******* овогт ******* *******/РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй

 

Хариуцагч: ..., ******* ******* ******* ******* *******, ******* /РД:/,

 

Хариуцагч: ******* ******* ******* ******* *******, ******* /РД:/-т холбогдох,

 

Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоолыг хүчингүй болгуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М., С., хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б., Б., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Булган нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1. Нэхэмжлэгч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Монгол Улсын дээд шүүхийн хяналтын шатны Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024 оны 12 дугаар сарын 17-ны өдрийн 001 /ХТ2024/00315 дугаар тогтоолоор :::-иас 20,046,337 ам долларыг гаргуулан ...д олгох *******тэй ******* баримт бичигт ШШГЕГ-ын харьяа ******* ******* гүйцэтгэлийн ажиллагаа явуулахдаа төлөгч биш этгээдийн гадаад улсад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх саналыг Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчид гаргаж уг саналыг үндэслэн Ерөнхий ******* гүйцэтгэгч 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 10783 дугаар Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоол-оор нэхэмжлэгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн. ******* ******* ******* тухай хуулийн 32 дугаар зүйлийн 32.3-т авагчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн үүргээ биелүүлээгүй гэж ******* баримт бичигт заасан хүн, хуулийн этгээдийг төлөгч гэнэ гэж заажээ. Гэтэл :::-д ******* гүйцэтгэлийн ажиллагаа явуулахдаа хувьцаа эзэмшигч иргэн Р.*******ийн эрх чөлөөнд нь халдсан хууль бус ажиллагаа явуулж байна. ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-д заасан аль үндэслэлээр зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн нь тодорхой бус байхаас гадна хуулийн этгээдээс гаргуулах ажиллагаанд компанийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхэд халдах тохиолдол нь ******* ******* ******* тухай хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.4, Компанийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.5-д зааснаар хязгаарлагддаг. Харин төлөгч хуулийн этгээдийн хувьцаа эзэмшигчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлж ийг талаар аль ч хуулинд байхгүй. ******* ******* ******* тухай хуулийн 271 дүгээр зүйлийн 271.3 дах хэсэгт Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн эдлэх эрхийг заахдаа 271.3.5-д ******* гүйцэтгэгчийн саналыг үндэслэн төлөгч-иргэн, төлөгч-хуулийн этгээдийн удирдах н тушаалтны гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх, сэргээх гэж заажээ. Тэгвэл Компанийн тухай хуулийн, 9 дүгээр бүлэгт Компанийн удирдлагын бүтцийг тодорхойлохдоо 59 дүгээр зүйлийн 59.1 Компанийн эрх барих дээд байгууллага нь хувьцаа эзэмшигчдийн хурал байна, 59.2 Нэг хувьцаа эзэмшигчтэй компанийн хувьд хувьцаа эзэмшигчийн хурлын бүрэн эрхийг хувьцаа эзэмшигч өөрөө хэрэгжүүлнэ. 59.4 Хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурлыг төлөөлөн удирдах зөвлөл /байхгүй бол ******* удирдлага/-ийн *******ээр ...хуралдуулна гэж заажээ. Төлбөр төлөгч :::-ийн хувьд төлөөлөн удирдах зөвлөл байхгүй бөгөөд ******* захирлаар Б.ийг томилсныг 2018-07-09-ны өдөр бүртгэсэн бүртгэл Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээнд тэмдэглэгдсэн болно. Хариуцагч тал дээрх үндэслэлээр төлөгч :::-ийн ******* захирал Б.ий гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн байдаг. Монгол улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.18 дах хэсэгт ... гадаадад явах, оршин суух, эх орондоо буцаж ирэх эрхтэй. Гадаадад явах, оршин суух эрхийг үндэсний болон хүн амын аюулгүй байдлыг хангах, нийгмийн хэв журмыг хамгаалахын тулд зөвхөн хуулиар хязгаарлаж болно гэж иргэний үндсэн эрх, эрх чөлөөг тунхаглаж өгсөн байхад ахлах ******* гүйцэтгэгчийн гаргасан саналыг Улсын ******* гүйцэтгэгч баталж нэхэмжлэгчийн халдашгүй чөлөөтэй байх эрхэд халдсан. Улсын ******* ******* гүйцэтгэгч нь төлөгч компанийн ******* удирдлагын гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн байхад хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг давхцуулан түдгэлзүүлэх алдаатай ажиллагаа хийгдэхгүй байх боломжтой байжээ. э нь ******* ******* ******* тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.1-д заасан хуульд заасан бүрэн эрхээ хэтрүүлсэн, хувийн ашиг сонирхлоор шүүхийн ******* ******* ажиллагаа явуулсан хууль бус үйлдэл төдийгүй ******* ******* ******* тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.4 дэх хэсэгт заасныг зөрчиж хууль тогтоомжид зааснаас бусад үндэслэлээр шүүхийн ******* ******* ажиллагаа явуулсан хууль бус ажиллагаа тул Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 10783 дугаар Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоол-ыг хүчингүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

2. Хариуцагч бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа: Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн 181/ШШ2025/02257 дугаар *******, Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдрийн 210/МА2024/01610 магадлал, Монгол Улсын Дээд шүүхийн Хяналтын шатны Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024 оны 12 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 001/ХТ2024/00315 дугаартай тогтоолоор :::-аас 57,150,923,863.8 төгрөгийг гаргуулж Худалдаа хөгжлийн банканд олгохоор *******лэжээ. ******* ажиллагааг 2025 оны 03 дугаар сарын 18-ны өдөр үүсгэсэн бөгөөд төлөгч :::/2876671/-ийг шүүхийн ******* биелүүлэхийг мэдэгдсэн боловч биелүүлээгүй байна. ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэх хэсэгт Тавин сая төгрөгөөс дээш хөрөнгийн шаардлага бүхий ******* баримт бичгийн шаардлагыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй ... төлөгч-хуулийн этгээдийн удирдах н тушаалтны гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэхээр заасан бөгөөд 2025 оны 09 сарын 22-ны өдөр 25360510/14 дүгээр мэдэгдэх хуудсыг :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.*******ийн гэрийн хаягаар Монгол шуудан ХК-иар дамжуулан хүргүүлжээ. гүйцэтгэгч хошууч Б. нь :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.*******ийн гэрийн хаягаар биечлэн очиж эхнэр н.хээд зарлан дуудах мэдэгдэл, шүүхийн ******* биелүүлэх мэдэгдлийг 2025 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдөр гардуулан өгсөн. Улсын бүртгэлийн Ерөнхий газрын нээлттэй мэдээллийн сангаас 2025 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдрийн мэдээллээр Р.******* нь " ХХК-ийн эцсийн өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн, мөн төрийн байгууллагын лавлагааны системээс авсан лавлагаагаар :::-ийн одоо эзэмшиж буй этгээд нь Р.******* давхар тогтоогдож байна. Мөн Б. 2024 оны 08 дугаар сарын 20-ны өдөр Чингис хаан агаарын боомтоор Монгол Улсын хилээр гарсан бөгөөд буцаж ирсэн мэдээлэл авагдаагүй 4 болохыг Төрийн байгууллагын лавлагааны системээс авсан лавлагаагаар тогтоогдсон. Хуулийн хүчин төгөлдөр шүүхийн *******ийг үндэслэн ******* ******* ******* тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн ажиллагаа нь хуульд нийцсэн байна. Төлбөр төлөгч ::: ******* ******* ажиллагаа үүсгэснээс хойш шүүхийн *******ийг биелүүлээгүй тул нэхэмжлэл хууль зүйн үндэслэлгүй, ******* ******* ******* тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу длагын арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн гэжээ.

 

3. Зохигчид дараах баримтуудыг гарган хавтаст хэрэгт өгсөн байна:

 

Нэхэмжлэгчээс: Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, итгэмжлэл, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хуулбар, 2024.12.17 өдрийн 001/ХТ2024/00315 тогтоол, улсын бүртгэлийн гэрчилгээ хуулбар, компанийн дүрэм, төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай мэдэгдэх хуудас, 2025.09.24 2-3/5274 н бичиг, №10783 тогтоол, 2025.10.13 нэхэмжлэл, итгэмжлэл,:::-ийн данснаас банкны газрын дансруу таталт хийсэн ийн дүн, шилжүүлгийн мэдээлэл зэрэг баримтуудыг ирүүлжээ.

 

Хариуцагчаас: Итгэмжлэл, хариу тайлбар, №191/ГХ2025/01041 ******* хуудас, №191/ШЗ2025/10679 захирамж, №181/ШШ2024/02257 *******, №210/МА2024/01610 магадлал, №001/ХТ2024/00315 тогтоол, №25360510 тогтоол, төрийн байгууллагуудын лавлагааны систем, шүүхийн ******* биелүүлэх тухай №3-3/1356 н бичиг, ******* гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл, гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай №1-3/2365, мэдэгдэл хүргүүлэх тухай №3-3/3162, шүүхийн ******* биелүүлэх тухай №3-3/3163, зарлан дуудах мэдэгдэл, шүүхийн ******* биелүүлэх мэдэгдэл, ******* гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл, №... төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай мэдэгдэх хуудас, төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийн түдгэлзүүлэх санал, №... төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай мэдэгдэх хуудас, гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай 2-3/5274, №25360510/14 төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай мэдэгдэх хуудас, 2025.09.22 төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх санал, төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоол №10783, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоол, итгэмжлэл, шүүхийн ******* биелүүлэх тухай 2025.03.25 №3-3/1356, ******* гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл, 2025.06.06 №3-3/3162 мэдэгдэл хүргүүлэх тухай, 2025.06.06 ******* гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл, 2025.06.06 №3-3/3163 шүүхийн ******* биелүүлэх тухай, шүүхийн ******* биелүүлэх мэдэгдэл, зарлан дуудах мэдэгдэл, 2025.06.16 ******* гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл зэрэг баримтуудыг ирүүлжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж *******лэх үндэстэй гэж дүгнэв.

 

2. Нэхэмжлэгч Р.******* нь хариуцагчаар ******* ******* ******* ******* газрын ******* , *******т холбогдуулан, өөрийн гадаадад зорчих эрхийг ******* ******* ажиллагаа дуусгавар болох хүртэл хугацаанд түдгэлзүүлсэн Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолыг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл гаргаж, шаардах эрхээ дараах байдлаар тодорхойлсон. Үүнд:

 

а/ Улсын Дээд шүүхийн хяналтын шатны Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024 оны 12 дугаар сарын 17-ны өдрийн 001/ХТ2024/00315 дугаар тогтоолоор :::-иас 20,046,337 ам долларыг гаргуулан ...д олгох *******тэй ******* баримт бичигт ******* ******* гүйцэтгэлийн ажиллагаа явуулахдаа төлөгч биш этгээд буюу тус хуулийн этгээдийн хувьцаа эзэмшигчийн гадаад улсад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэхдээ холбогдох хуулийг зөрчсөн. Тухайлбал, ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-т заасан аль үндэслэлээр зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн нь тодорхой бус байхаас гадна хуулийн этгээдээс гаргуулах ажиллагаанд компанийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхэд халдах тохиолдол нь ******* ******* ******* тухай хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.4, Компанийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.5-д зааснаар хязгаарлагддаг. Харин төлөгч хуулийн этгээдийн хувьцаа эзэмшигчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлж ийг талаар хуулиар зохицуулаагүй. Төлбөр төлөгч ::: нь Төлөөлөн удирдах зөвлөлгүй, ******* захирал Б.ий гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн атлаа хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг давхцуулан түдгэлзүүлсэн нь хуульд нийцээгүй тул Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн №10783 Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоол-ыг хүчингүй болгуулна гэжээ.

 

3. Хариуцагч ******* ******* ******* ******* ******* нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч маргасан бөгөөд Улсын Дээд шүүхийн Хяналтын шатны Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024 оны 12 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 001/ХТ2024/00315 дугаартай тогтоолоор :::-аас 57,150,923,863.8 төгрөгийг гаргуулж Худалдаа хөгжлийн банканд олгохоор *******лэснийг үндэслэн шүүхийн ******* биелүүлэхийг мэдэгдсэн боловч биелүүлээгүй. ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэх хэсгийг үндэслэн :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.*******т гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэхийг зохих журмын дагуу мэдэгдсэн. Р.******* нь " ХХК-ийн эцсийн өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн, харин ******* захирал Б. 2024 оны 08 дугаар сарын 20-ны өдөр Монгол Улсын хилээр гарсан бөгөөд буцаж ирээгүй нь тогтоогдсон тул төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн ажиллагаа нь хуульд нийцсэн. ******* ******* ******* тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу длагын арга хэмжээг хэрэгжүүлсэн гэжээ.

 

4. Зохигчдын шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл, хариу тайлбар, хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдсон болно.

 

5. ...ийн нэхэмжлэлтэй, :::-д холбогдох, Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хороо, Чингисийн өргөн чөлөө 15 тоот хаягт байрлах бизнесийн төвийн зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгөөс хариуцагч :::-ийг дан нүүлгэж, чөлөөлүүлэх үндсэн нэхэмжлэлтэй,

2009 оны 10 сарын 26-ний өдрийн №ЗГ/115 зээлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, 2012 оны 06 сарын 29-ний өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжүүлэх, буцаан худалдан авах гэрээ-г хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг :::-ийн өмчлөлд шилжүүлэхийг даалгах тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй,

2009 оны 02 сарын 06-ний өдрийн №ЗНГ0001/090206 дугаар Зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай гэрээ-г хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах тухай Гуравдагч этгээд Эрдэс холдинг ХХК-ийн бие даасан шаардлагатай хэргийг хянан хэлэлцээд Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024.06.05-ны өдрийн №181/ШШ2024/02257 *******, Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024.08.1-ны өдрийн №210/МА2024/01610 магадлал, Монгол Улсын Дээд шүүхийн хяналтын шатны Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024.12.17-ны өдрийн №001/ХТ2024/00315 тогтоолоор Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.1, 56.5, 171 дүгээр зүйлийн 171.3-т зааснаар 2012.06.29-ний өдрийн tdmb253/2012 дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх шилжүүлэх, буцаан худалдах, худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болохыг тогтоож, ... үл хөдлөх хөрөнгийг хариуцагч Э ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэхийг Улсын бүртгэлийн байгууллагад даалгаж, хариуцагч Э ХХК-аас 20,046,337 ам.долларыг гаргуулан нэхэмжлэгч Х ХК-д олгож *******лэжээ./хх 43-104/

 

6. Дээр дурдсан шүүхийн хүчин төгөлдөр гурван шатны *******ийн дагуу ******* *******ийг дан ******* тухай Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2025.02.28-ны өдрийн №191/ШЗ2025/10679 захирамж, №191/ГХ2025/01041 шүүхийн ******* хуудас бичигдэн, төлөгч :::-д холбогдуулан 2025.03.18-ны өдрийн №25360510 Ахлах ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолоор шүүхийн ******* ******* ажиллагааг үүсгэсэн нь өнөөг хүртэл дуусгавар болоогүй байгаа, ажиллагааны дагуу төлөгчөөс мөнгөн ийг авагчид бүрэн шилжүүлсэн, шүүхийн *******ийн дагуу тооцоог дуусгавар болгосон гэх үйл баримт тогтоогдоогүй тул төлөгч :::-ийн үүрэг хэвээр байна.

7. ******* ******* ******* байгууллагаас :::-д холбогдуулан ******* ******* ажиллагааг үүсгэж, улмаар шүүхийн *******ийг биелүүлэх тухай мэдэгдлийг удаа дараа гардуулсан, төлөгч нь сайн дураар *******ийг биелүүлээгүйтэй холбоотойгоор, хуулийн этгээдийн ******* захирал Б., :::-ийн 85 хувийн хувьцааг эзэмшигч Р.******* нарын гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх зэрэг ажиллагааг мөн явуулжээ.

 

8. ******* ******* ******* байгууллагаас нэхэмжлэгч Р.*******ийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх арга хэмжээг авсантай холбоотойгоор дараах баримтууд хэрэгт авагджээ. Үүнд:

 

а/ Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай 2025.09.02-ны өдрийн №..., 2025.09.22-ны өдрийн №25360510/14 дугаартай газрын 267 дугаар тойргийн ******* гүйцэтгэгчийн мэдэгдэх хуудаст Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны 12 дугаар сарын 17-ны өдрийн 315 дугаар *******ээр авагч Худалдаа хөгжлийн банканд төлөх 57.066.777.923,8 төгрөгийн ийн үүргээ биелүүлээгүй байх тул ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлд заасны дагуу :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.******* таны гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх үндэслэл үүссэнийг мэдэгдэж байна. Төлбөр төлөгч :::-ын 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.******* нь ******* баримт бичгийн шаардлагыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй байх тул гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх санал *******лүүлж, хилээр үл нэвтрүүлэх иргэдийн жагсаалтад оруулахыг мэдэгдье гэжээ. /хх-116, 118, 120/

 

б/ Улмаар, Ахлах ******* гүйцэтгэгчид 2025.09.02-ны өдөр дээрх саналыг хүргүүлснийг хянаад, ... Төлбөр төлөгч ::: нь 57,066,777,923 төгрөгийг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй гэсэн үндэслэлээр тус хуулийн этгээдийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч Р.*******ийн гадаадад зорчих эрхийг ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэх заалтыг үндэслэн түдгэлзүүлэх саналыг *******лүүлэхээр газрын 2025.09.24-ний өдрийн 2-3/5274 н бичгээр ******* ******* ******* Ерөнхий *******т ханджээ. /хх-117, 119/

 

в/ Гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай газрын 2025.09.24-ний өдрийн 2-3/5274 н бичгээр гаргасан саналыг үндэслэн Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн №10783 дугаар тогтоолоор ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 271 дүгээр зүйлийн 271.3.5 дахь заалтыг баримтлан Р.*******ийн гадаадад зорчих эрхийг ******* ******* ажиллагааг дуусгавар болох хүртэл хугацаанд түдгэлзүүлж, ажиллагааны талууд тогтоолыг эс зөвшөөрвөл 14 хоногийн дотор шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурджээ. /хх-122/

 

8. гүйцэх байгууллага нь төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх, хориглох арга хэмжээг төлөгч :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч, эцсийн өмчлөгч Р.*******т авснаас шалтгаалан маргах үндэслэл болжээ.

 

9. Хариуцагч талаас нэхэмжлэгч Р.*******ийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлсэн үндэслэлийг шүүх хуралдаанд тайлбарлахдаа, ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1.1-т заасан төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн, мөн хуулийн 59.1.2-т заасан хөрөнгөө нуун дарагдуулсан гэх үндэслэлүүдээр уг хориг арга хэмжээг авсан гэж маргасан боловч Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн №10783 дугаар тогтоол, уг тогтоолыг гаргах үндэслэл болсон ******* гүйцэтгэгч, ахлах ******* гүйцэтгэгч нарын саналд хуулиар тогтоосон төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг ямар үндэслэлээр түдгэлзүүлж байгаа шалтгаан, үндэслэл тодорхой бус байхад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх арга хэмжээг авсан нь ойлгомжгүй болжээ.

 

а/ Тодруулбал, Төлбөр төлөгч нь эрэн сурвалжлагдаж байгаа, эсхүл төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн, хөрөнгөө нуун дарагдуулсан, төлөхөөс зайлсхийх зорилгоор гадаад улсад оргон зайлж болзошгүй болсон тохиолдолд гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх асуудлыг *******лэхээр хуулиар зохицуулсан боловч эдгээр нөхцөл бүрдсэн гэх үйл баримт ******* ******* ажиллагааны баримтаар нотлогдоогүй, мөн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай тогтоолд хуульд заасан ямар үндэслэлээр уг арга хэмжээг авсан нь тодорхой бус байгаа нь ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-т заасан хэм хэмжээнд нийцээгүй байна.

 

10. ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-т зааснаар тавин сая төгрөгөөс дээш хөрөнгийн шаардлага бүхий ******* баримт бичгийн шаардлагыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг хуульд заагдсан гурван үндэслэл бүрдсэн тохиолдолд түдгэлзүүлж болохоор журамласан байхад :::-ийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч, эцсийн өмчлөгч Р.*******т уг арга хэмжээг авахдаа зөвхөн ******* баримт бичгийн шаардлагыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй гэсэн үндэслэлээр гадаадад зорчих эрхийг хязгаарласан арга хэмжээг авах нь хуульд нийцэхгүй.

 

11. Түүнчлэн хариуцагч нь шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1.1-т заасан төлөхөөс санаатай зайлсхийсэн, мөн хуулийн 59.1.2-т заасан хөрөнгөө нуун дарагдуулсан гэх үндэслэлээр уг арга хэмжээг авсан гэж маргасан боловч эдгээр нөхцөл бүрдсэн гэх байдал хэрэгт цугларсан баримтаар тогтоогдоогүй байна.

 

12. Дээр дурдсан үндэслэлээр нэхэмжлэгч Р.*******ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж *******лэв.

 

13. Шүүх, нэхэмжлэгч Р.*******ийн зөвхөн гадаадад зорчих эрхийг түгдэлзүүлсэн маргаантай асуудалд эрх зүйн дүгнэлт хийж, нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээ, хязгаараар хэрэг маргааныг *******лэж байгаа явдал нь нэхэмжлэгчийг төлөгчийн үүргээс буюу ******* ******* ажиллагаанаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.

 

а/ Түүнчлэн төлөгч :::-ийг итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх эрх бүхий этгээд Б. нь гадаад улс руу гарч явсан, мөн :::-ийн 15 хувийн хувьцаа эзэмшигч болох Л.Чинбат нь нас барсантай холбогдуулан хуулийн этгээдийн 85 хувийн хувьцаа эзэмшигч, эцсийн өмчлөгч Р.*******т холбогдуулан иргэний ******* гүйцэтгэлийг баталгаажуулах арга хэмжээг шат дараатай явуулсныг буруутгах үндэслэл тогтоогдоогүй буюу ******* ******* ******* тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлд нийцсэн гэж үзэв.

 

14. Нэхэмжлэгч Р.******* нь ******* ******* ******* ******* газрын ******* , газруудад холбогдуулан, төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх тухай Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолыг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан, ******* ******* ******* тухай хуулийн 271 дүгээр зүйлийн 271.3.5-д зааснаар төлөгч-иргэн, төлөгч-хуулийн этгээдийн удирдах н тушаалтны гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх, сэргээх асуудал нь Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн бүрэн эрхэд хамаарах асуудал байх тул ******* ******* ******* ******* газрын ******* нд холбогдох нэхэмжлэлийг хангаж, *******т холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

 

1. ******* ******* ******* тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэх хэсгийг баримтлан, Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай ******* ******* ******* ******* газрын ******* ны Ерөнхий ******* гүйцэтгэгчийн Төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрх түдгэлзүүлэх тухай 2025 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн №10783 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, ******* ******* ******* ******* газрын *******т холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2-т зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч ******* ******* ******* ******* газраас 70,200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7-д зааснаар шүүхийн ******* танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцогч тал шүүхэд хүрэлцэн ирж *******ийг гардан авах үүрэгтэй. Гардан аваагүй нь хуульд заасан журмын дагуу давж заалдах гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өмгөөлөгч, *******ийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ц.АМАРМЭНД