2026 01 30 191/ШШ2026/01782

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Ц.Амармэнд даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч: .... хаягт оршин байрлах, ******* ******* ХХК /РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: ....... хаягт байрлах, ******* ******* ******* ХХК /РД:*******/-д холбогдох,

 

Хууль бус эзэмшлээс үл хөдлөх эд хөрөнгө албадан чөлөөлүүлэх тухай үндсэн нэхэмжлэлтэй,

 

Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй цахилгаан, ус тасалсны улмаас учирсан хохирол 149,926,091 төгрөг, Түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн м.кв-н зөрүүнд үүссэн 85,629,218 төгрөгийг гаргуулах, 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгах тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.*******, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Б.*******, Д., хариуцагчийн төлөөлөгч Т., өмгөөлөгч Ч., гэрч Т., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Булган нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1. Нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Манай компани нь Нийслэлийн .. хаягт орших, үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-... дугаартай 2 давхар барилгын хууль ёсны өмчлөгч билээ. Манай компани 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр өөрийн өмчлөлийн дээрх барилгын 1 дүгээр давхрын 765 м.кв талбайг ******* ******* *******ХХК-д 5 /таван/ жилийн хугацаатай түрээслүүлж, түрээсийн гэрээний хугацаа 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр дууссан. Бидний хооронд харилцан тохиролцож байгуулсан 02/18 дугаартай Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-ний хугацаа дуусаж, цаашид гэрээний хугацааг сунгахгүй түрээсийн гэрээг шинээр байгуулахгүй, үргэлжлүүлэн түрээслэхгүй болсон талаар бичгээр 2024 оны 09 дүгээр сарын 26-ны өдөр мэдэгдэж, түрээсийн байрыг өмчлөгчид хүлээлгэн өгөхийг шаардсан боловч, түрээсийн байрыг чөлөөлж хүлээлгэн өгөхгүй манай компанийг хохироож байна. Бидний хооронд харилцан тохиролцож байгуулсан 02/18 дугаартай Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-ний 7 дугаар зүйлийн 7.1-т Гэрээний хугацаа дуусах болоход гэрээг сунгах тухай талууд тохиролцсон тохиолдолд гэрээг шинээр байгуулна , мөн гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5.1-т Талууд гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа болон түрээсийн гэрээ дуусгавар болоход түрээсийн байрыг акт үйлдэн хүлээлцэж, талуудын эрх бүхий төлөөлөгчид актад гарын үсэг зуран баталгаажуулна гэж тус тус заасан. Нэхэмжлэлийн шаардлага: ******* ******* ******* ХХК болон манай компанийн хооронд байгуулсан 02/18 дугаартай Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-ний хугацаа дуусаж, гэрээ дуусгавар болсон, түрээсийн байрыг гэрээнд заасны дагуу өмчлөгчид хүлээлгэн өгөх талаар удаа дараа бичгээр болон амаар шаардсан бидний зүй ёсны шаардлагыг биелүүлэхгүй өнөөдрийг хүртэл манай компанийн өмчлөлийн барилгад үндэслэлгүйгээр үйл ажиллагаа явуулсаар байх тул, Нийслэлийн .. хаягт орших, үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-... дугаартай манай компанийн өмчлөлийн барилгын 1 дүгээр давхрын 765 м.кв талбайг ******* ******* *******ХХК-ийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж өгнө үү гэжээ.

 

2. Хариуцагч шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: ******* Хишиг ХХК-тай манай компани Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн 8-р хороо Амарын гудамж-2 тоот хаягт байрлах 765 мкв талбайг диско баарны чиглэлээр түрээслэн үйл ажиллагаа явуулахаар 2019 оны 10 дугаар сарын 1-ний өдөр 5 жилийн хугацаатай 02/18 дугаартай Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-г байгуулсан. Бидний хооронд байгуулсан 02/18 дугаартай түрээсийн гэрээний хугацаанд /2020-2022 оны хооронд/ Ковид-19 дэгдэж олон нийтийн үйл ажиллагааг хориглож, хорио цээрийн дэглэм тогтоож энэ давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас 2 жилийн хугацаанд түрээсийн гэрээний дагуу зориулалтаар үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн. Гэсэн хэдий ч манай компани энэхүү цар тахлын үед үйл ажиллагаа явуулаагүй байсан ч гэрээнд заасан түрээсийн төлбөрийг ******* Хишиг ХХК-тай харилцан тохиролцсоны дагуу төлж байсан. Бидний хооронд байгуулсан гэрээний 3.2.3-т Давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас/ хорио цээр тогтоох, гэх мэт / түрээслүүлэгчээс үл хамаарах бүхий хүчин зүйл түрээслэгч түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах боломжгүй болсон тохиолдолд уг үүссэн нөхцөл байдлыг дүгнэж харилцан тохиролцож асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж заасны дагуу манай компани түрээсээр ашиглаагүй 2 жилийн хугацааг нөхөж авахаар амаар санал хүргүүлэхэд ******* Хишиг ХХК зөвшөөрч, та нар түрээсээ цаг хугацаанд төлж бай ажиллаагүй 2 жилийн хугацааг дараагийн гэрээ байгуулах үед нэмж нөхөж өгнө гэж тохиролцсон. Гэтэл ******* Хишиг ХХК нь талбайг диско клубийн чиглэлээр өөр хэрэглэгчид түрээслэх гэж байгаа гэснийг олж мэдсэн. Бидний хооронд байгуулсан гэрээний 4.1-т ... Түрээслэгч нь гэрээний хугацааг дуусах үед объектийг түрээслэгчийн үйл ажиллагаа явуулж байсан чиглэлээр үргэлжлүүлэн түрээслүүлэх тохиолдолд түрээслэгчид тэргүүн эгнээнд үргэлжлүүлэх, гэрээний хугацааг тодорхой хугацаагаар сунгаж болно гэж заасан гэрээг зөрчиж бусад этгээдэд түрээслүүлэхээр биднийг албадан чөлөөлүүлэхээр улайрч байгаад гомдолтой. Манай компани Ковид цар тахлын үед үйл ажиллагаа явуулаагүй байсан ч ажилчиддаа цалин олгож, банкны зээл, бусад холбогдох зардлыг бүгдийг нь төлж байсан. Ковидийн дараа маш олон бизнес хэрэглэгчээ алдан дампуурч байсан ч бид энэ обьектод маш их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж тохижуулсан мөн маш их менежментийн зардал гарган үйлчлүүлэгчээ татаж өнөөдрийг хүртэл ажиллаж байна. Иймд дээрх үндэслэлээр бид нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ.

3.1. Хариуцагч 2025.10.10-ны өдөр шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлдээ: Манай компани 5 жилийн хугацаанд үйл ажиллагаа явуулна гэж итгэж ойролцоогоор 300 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж засан сайжруулсан, мөн Олон нийтэд таниулан сурталчлахаар 200,000,000 төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн байсан. Үндсэндээ бид түрээсийг талбайг 3 жил ашигласан харин түрээслэгч 5 жилийн түрээсийн төлбөр авсан ашиглаагүй 2 жилийг нөхөж өгнө гэж тохиролцсон атлаа тохиролцооноос буцаж өөр бусад этгээдэд түрээслэхээр манай компанийг аргагүй байдалд оруулж түрээсийн талбайг чөлөөлүүлэхээр 2024 оны 10 сард цахилгаан, ус тасалсан, Үүнтэй холбоотойгоор цахилгааны генератор ажиллуулах, зөөврийн цэвэр ус ашиглах гэх мэт нэмэлт зардлууд гарч манай компани хохирсон, түлш сард 10,000,000 төгрөг, 12 сард 130,120,591 төгрөг, цэвэр ус өдөрт 60,000 төгрөг, 10 сард 19,805,500 төгрөг, 149,926,091 төгрөгийн нэмэлт зардал гарч хохирсон, Гэрээнд заасан давагдашгүй хүчин зүйлийн нөхцөл байдал бодитоор бий болж түрээсийн хугацааг нөхөн авах талаар тохиролцсон учраас түрээслэгч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүй цахилгаан, ус тасалсан улмаас манай компанид учирсан хохиролд 149,926,091 төгрөгийг гаргуулна,

б/ Түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн 67,652,200 төгрөгийг гаргуулах сөрөг шаардлагын тухайд: Манай компани ******* ******* ХХК-аас 765 m2 талбай түрээслэх гэрээ байгуулсан боловч түрээсийн зүйл болох талбайг хэмжүүлж үзэхэд 65 m2 талбайн зөрүү гарч байгааг олж мэдсэн. ******* ******* ХХК 765 мкв талбайг нийт 9,000,000 төгрөгөөр буюу 1 мкв талбайг 11,765 төгрөгөөр түрээслүүлэхээр гэрээгээр тохирсон. Гэтэл бодит байдал дээр талбайг хэмжүүлж үзэхэд 700 мкв талбайтай байсан. Түрээсийн гэрээний 4.2-т Түрээсийн 765 мкв байрны нэг сарын түрээсийн төлбөр 9,000,000 төгрөг байна гэж заасан. Гэтэл бодит байдал дээр 765 мкв биш 700 мкв байсан гэдгийг сая мэдсэн. Түрээслүүлэгч нь cap бүр м2-ийн зөрүү 764,705 төгрөгийг (9.000.000 төгрөг 765мкв х 60 cap х 5 жил) 2023 оны 11 cap хүртэл нийт 49 сарын хугацаанд 37.460.500 төг илүү, 2023 оны 11 сараас 12.000.000 сая төгрөгөөр тооцож/1 м2-ийн үнийн зөрүү 3921төг/ 2024 оны 10 cap хүртэл 11 сарын хугацаанд 30.191.700 төгрөг илүү, нийт 67.652.200 төгрөгийг гаргуулна гэжээ.

 

3.2. Хариуцагч 2026.01.05-ны өдөр шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн ихэсгэсэн шаардлагадаа: Түрээсийн талбайг rap утасны аппликейшнаар хэмжиж үзээд 65 м.кв талбай дутуу байсныг мэдэж, шүүхэд 65 м.кв-ын илүү төлсөн түрээсийн төлбөрийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Энэхүү сөрөг нэхэмжлэлийг нотлох зорилгоор ХХК, /РД:5529042/-иар хэмжилт хийлгэхэд нийт талбайн хэмжээ 675.91 м.кв талбай байсан болох нь тогтоогдсон тул 24 м.кв талбайд илүү төлсөн төлбөр болох 17,977,018 төгрөгийг "******* Хишиг ХХК-иас нэмж нэхэмжилнэ.

в/ Манай компани ******* ******* ХХК-тай 765 м.кв талбай түрээслэхээр гэрээ байгуулснаас хойш cap бүр хугацаандаа түрээсийн төлбөрөө төлж, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэсээр ирсэн. Бид түрээсийн гэрээ байгуулснаас хойш талбайн түрээсийн төлбөрт нийт 150,507,898 төгрөгийг төлсөн бөгөөд "******* Хишиг ХХК нь НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан) шивж өгөөгүй. Энэ тухай түрээслүүлэгч ******* Хишиг ХХК-ийн нягтлан болон удирдлагуудтай холбогдох гэж утсаар залгахад утсаа авахгүй, холбогдох боломжгүй, мөн хариу тайлбар өгөхгүй байсаар ирсэн. Хуульд заасны дагуу бидний төлсөн албан татвараас бид буцаан авах ёстой байсан буцаалтаа авах компанийн хуулиар олгогдсон эрхийг эдлүүлэхгүй хохирол учруулж байна. Иймд 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгаж өгнө үү гэжээ.

 

4. Нэхэмжлэгч ******* Хишиг ХХК сөрөг нэхэмжлэлд гаргасан хариу тайлбартаа: Хариуцагч нь гэрээгээр тохирсон талбайнаас дутуу байсан гэсэн үндэслэлээр м.кв-ын зөрүү төлбөрт мөнгөн хөрөнгө нэхэмжилж байгаа боловч, түрээсийн зүйлийг шалгаж авсан талаар түрээсийн гэрээнд тусгагдсан. Мөн тухайн үед өөрсдөө шалгах эрх нь нээлттэй, боломжтой байсан, тухайн үед санал хүсэлтээ гаргаагүй, хүлээн зөвшөөрсөн тул одоо маргах эрхгүй, мөн м.кв-ын зөрүү үүссэнээс ямар үйл ажиллагаа нь доголдсон, түрээсийн үйл ажиллагааг явуулах боломжгүй болсон гэх нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй, хөөн хэлэлцэх хугацааг мэдэх буюу мэдэх боломжтой үеэс тооцох тул хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан. Талууд хүсэл зоригоо илэрхийлээд бичгээр гаргаж, гэрээнд нэмэлт оруулна гэсэн санал хүсэлт ирүүлээгүй, ковид нь түрээсийн гэрээний төлбөртэй холбоотой давагдашгүй хүчин зүйлтэй хамааралгүй, түрээсийн гэрээг сунгах талаар харилцан тохирсон зүйл байхгүй, иймд гэрээ дуусгавар болсон тул хохирлыг зөвшөөрөхгүй, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргажээ.

 

5. Зохигчид дараах баримтуудыг гарган хавтаст хэрэгт өгсөн байна:

 

Нэхэмжлэгчээс: Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, компанийн Улсьн бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар, ******* ******* *******ХХК-тай 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан №02/18 Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ ний хуулбар хувь, үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-... дугаартай гэрчилгээний хуулбар, итгэмжлэл, хариу тайлбар, битүүмжлэх мэдэгдэх хуудас, тайлбар, мемориалын баримт зэрэг баримтуудыг ирүүлжээ.

 

Хариуцагчаас:Хуулийн этгээдийн дэлгэрэнгүй лавлагаа, төрийн үйлчилгээний нэгдсэн системээр дамжуулан мэдээлэл хариуцагчаас олгох лавлагаа, тодорхойлолт, ******* ******* ******* ХХК-ийн итгэмжлэл, хариу тайлбар, тусгай зөвшөөрөл, фото зураг /канон/, шилжүүлгийн мэдээлэл, тайлбар, сөрөг нэхэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга, харилцах дансны харилцагчийн хуулга, шилжүүлгийн мэдээлэл, гялс банк интернет гүйлгээний мэдээлэл, бэлэн мөнгөний орлогын баримт /канон/, депозит дансны хуулга, шилжүүлгийн мэдээлэл, сөрөг нэхэмжлэл, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, компанийн дүрэм, сөрөг нэхэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, шилжүүлгийн мэдээлэл, нийт гарсан зардал, депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга, төлбөрийн баримт, депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга, Монгол улсын засгийн газрын №63 тогтоол, Монгол улсын засгийн газрын №66 тогтоол, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 11 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 10 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 9 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 8 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 7 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 6 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 5 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 4 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 3 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 2 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2025 оны 1 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2024 оны 12 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, ******* ******* *******д ажиллаж буй даатгуулагчдын 2024 оны 11 сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл ноогдуулалт, хэмжилтийн зураг, барилгын талбайн хэмжээ дүгнэлт, тусгай зөвшөөрөл, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, тооцоо нийлсэн акт, сөрөг нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, шилжүүлгийн мэдээлэл, талбайн хэмжилтийн тухай, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, барилгын үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрөл олгох асуудлыг гэрээний үндсэн дээр хариуцагч, барилгын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нарын хооронд байгуулсан гэрээ, тусгай зөвшөөрөл, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээний хавсралт, гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйлийн гэрчилгээ, төлбөрийн баримт, шилжүүлгийн мэдээллүүд, депозит дансны хуулганууд, бэлэн мөнгөний зарлагын баримт зэрэг баримтуудыг ирүүлжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1.  Үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх үндэстэй гэж дүгнэв.

 

2.  Нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК нь хариуцагч ******* ******* ******* ХХК-д холбогдуулан, Сүхбаатар дүүргийн 8 дугаар хороо, Амарын гудамж, 2 тоот хаягт байрлах, өөрийн компанийн хууль ёсны өмчлөлийн, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн Ү-... дугаартай барилгын 1 дүгээр давхрыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүхэд гаргасантай холбогдуулан дараах үндэслэлээр шаарджээ. Үүнд:

2.а. Нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК нь өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн 1 дүгээр давхрын 765 м.кв талбайн хэсгийг 2019.09.17-ны өдрийн түрээсийн гэрээгээр ******* ******* ******* ХХК-д 5 жилийн хугацаатай түрээслүүлсэн, түрээсийн гэрээний хугацаа 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр дуусгавар болсон ба цаашид гэрээний хугацааг сунгахгүй, түрээсийн гэрээг шинээр байгуулахгүй, үргэлжлүүлэн түрээслэхгүй болсон талаар 2024 оны 09 дүгээр сарын 26-ны өдөр мэдэгдэж, түрээсийн байрыг өмчлөгчид хүлээлгэн өгөхийг шаардсан боловч, түрээсийн байрыг чөлөөлж хүлээлгэн өгөхгүй, үндэслэлгүйгээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа тул хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлүүлнэ гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлсон.

 

3. Хариуцагч ******* ******* ******* ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг дараах байдлаар үгүйсгэж татгалзсан. ******* Хишиг ХХК-тай байгуулсан түрээсийн гэрээний хугацаанд Ковид-19-ээс шалтгаалан хорио цээрийн дэглэм тогтоосны улмаас 2 жилийн хугацаанд түрээсийн зүйлийг зориулалтын дагуу ашиглаж чадаагүй, гэвч гэрээний дагуу төлөх ёстой төлбөрөө бүрэн төлсөөр ирсэн, мөн тухайн үед түрээсээр ашиглаагүй 2 жилийн хугацааг нөхөж авахаар амаар санал гаргахад ******* Хишиг ХХК зөвшөөрсөн, түрээсийн төлбөрөө цаг хугацаанд нь төлж бай, ажиллаагүй 2 жилийн хугацааг дараагийн гэрээ байгуулах үед нэмж нөхөж өгнө гэж тохиролцсон боловч энэ тохиролцоогоо биелүүлээгүй, гэрээг зөрчиж бусад этгээдэд түрээслүүлэхээр биднийг албадан чөлөөлүүлэх гэж байгааг зөвшөөрөхгүй, гэрээний хугацаа дууссан гэх үндэслэлээр цахилгаан тасалж, ус хааснаас шалтгаалан үйл ажиллагаа явуулж чадахгүй болсон тул өөрсдөөс гарсан зардлыг гэрээний үүрэг зөрчсөн хохиролд тооцон гаргуулна, мөн түрээсийн төлбөрт НӨАТ бичиж өгөөгүй тул НӨАТ бичиж өгөхийг даалгуулна, Түрээсийн гэрээгээр 765 м.кв талбай бүхий байрыг түрээслэхээр тохирсон боловч бодит байдалд түрээсийн байр нь 675.91 м.кв талбай байсан болох нь тогтоогдсон тул илүү төлсөн төлбөрийг гаргуулна гэж маргажээ.

 

4. Зохигчдын тайлбар, хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдов. Үүнд:

5. Нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК нь Сүхбаатар дүүргийн 8 дугаар хороо, Амарын гудамж, 2 тоот хаягт байршилтай, үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн Ү-... дугаарт бүртгэлтэй, 2304 м.кв талбайтай, үйлдвэрлэлийн зориулалттай, 2 давхар барилга, А корпусын үл хөдлөх эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч бөгөөд ******* ******* ******* ХХК-тай 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр №02/18 дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-г байгуулжээ. /хх-6/

5.1. Түрээсийн гэрээний ерөнхий нөхцөлөөр ******* ******* ХХК-ийн өмчлөлийн дээр дурдсан үл хөдлөх эд хөрөнгийн 1 дүгээр давхрын 765 м.кв талбай бүхий хэсгийг түрээслэгчид гэрээнд заасан хугацаагаар/5жил/ эзэмшүүлж, ашиглуулах, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон төлбөр, хөлсийг түрээслүүлэгчид төлөхөөр харилцан тохиролцжээ.

5.2. Зохигчийн хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан түрээсийн гэрээний хугацаа нь 5 жил байх бөгөөд гэрээний 4.1-т зааснаар 2019.10.01-ний өдрөөс 2024.10.01-ний өдөр хүртэл 5 жилийн хугацаанд үйлчлэх ба хариуцагч тал ковидийн хөл хорионы үед 2 жилийн хугацаанд үйл ажиллагаа явуулаагүй байсантай холбоотойгоор гэрээг 2 жилээр сунгасан тул гэрээний хугацаа дуусгавар болоогүй гэж маргасан боловч хэрэгт цугларсан баримтаар талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний хугацааг сунгасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй байна.

6. Тодруулбал, зохигчдын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний Долоодугаар зүйлд Гэрээг сунгах, гэрээний хугацаа дуусгавар болох асуудлыг гэрээгээр харилцан тохирчээ. Гэрээний 7.1-т Гэрээний хугацаа дуусах болоход гэрээг сунгах тухай талууд тохиролцсон тохиолдолд гэрээг шинээр байгуулна гэсэн зохицуулалтын хүрээнд гэрээг сунгасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй байна.

7. Мөн гэрээний 7.2.1-т Энэхүү гэрээний хугацаа дуусгавар болсон бөгөөд гэрээг дуусгавар болгох тухай нэг тал санал гаргасан бол гэрээг дуусгавар болгоно гэж зааснаас гадна Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.5-д зааснаар түрээсийн гэрээнд эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний журам нэгэн адил үйлчлэхийг хуульчилсан ба мөн хуулийн 296 дугаар зүйлийн 296.1-т зааснаар гэрээг сунгасан гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй байна.

8. Хариуцагч нь, талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний 7.4-т Аль нэг тал энэхүү гэрээний 7.2-т зааснаас бусад шалтгаанаар гэрээг цуцлах тохиолдолд түрээслүүлэгчид 3 сараас доошгүй хугацааны өмнө урьдчилан мэдэгдэнэ гэж заасныг нэхэмжлэгч зөрчсөн, учир нь гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлахдаа 3 сараас доошгүй хугацааны өмнө мэдэгдээгүй тул гэрээг цуцлах эрхгүй гэж маргасан боловч түрээсийн гэрээг сунгасан, түүнд хугацааны талаар өөрчлөлт оруулсан гэх үйл баримт нотлогдоогүй тул нэгэнт дуусгавар болсон гэрээний хувьд гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах тухай асуудал хамаарахгүй бөгөөд гэрээний энэхүү зохицуулалтаар татгалзах үндэслэлгүй гэж үзэв.

9. Түүнчлэн Түрээсийн гэрээний 3.2.3-т Давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас түрээслэгч түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах боломжгүй болсон тохиолдолд уг үүссэн нөхцөл байдлыг дүгнэж харилцан тохиролцож асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж заасан, ковидийн нөхцөл байдлын улмаас түрээсийн гэрээг харилцан дүгнэж эрх бүхий этгээдүүд бичгээр тохирсон гэх үйл баримт тогтоогдоогүй, мөн гэрээний 4.1-т зааснаар гэрээний хугацааг тодорхой хугацаагаар сунгасан гэж үзэх үндэслэл нотлогдоогүй тул түрээсийн гэрээг 2 жилээр сунгасан гэж маргасан хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

10. ******* ******* ХХК болон ******* ******* ******* ХХК нарын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний хугацаа 5 жилийн хугацаанд хэрэгжин, гэрээний 4.1-т тохирсноор 2024.10.01-ний өдрөөр дуусгавар болсон байх тул Иргэний хуулийн 295 дугаар зүйлийн 295.1-д зааснаар эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ дуусгавар болоход тухайн эд хөрөнгийг хөлслүүлэгчид буцааж өгөх үр дагавар үүсэх юм.

11. Дээр дурдсан үндэслэлүүдээр нэгэнт гэрээ дуусгавар болсон тохиолдолд тухайн гэрээний харилцаанд үндэслэн татгалзах үндэслэлгүй тул гэрээний хугацааг амаар харилцан тохиролцож сунгасан гэх тайлбар, татгалзлыг үндэслэн хариуцагч ******* ******* ******* ХХК-ийг хууль ёсоор үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байгаа гэж үзэх үндэслэлгүй юм.

12. Иймд ******* ******* ХХК болон ******* ******* ******* ХХК нарын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний хугацаа 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөр дуусгавар болсон гэж үзэв.

13. Эдгээр үндэслэлээр нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК-ийн хариуцагч ******* ******* ******* ХХК-д холбогдуулан гаргасан Сүхбаатар дүүргийн 8 дугаар хороо, Амарын гудамж, 2 тоот хаягт байрлах, өөрийн компанийн хууль ёсны өмчлөлийн, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн Ү-... дугаартай барилгын 1 дүгээр давхрыг хариуцагчийн хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв.

                                 I.    Түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохиролд 149,926,091 төгрөг гаргуулах сөрөг шаардлагын тухайд.

1. Хариуцагч 2025.10.10-ны өдөр шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлээр, Түрээсийн гэрээний дагуу талбайг 3 жил ашигласан, харин ковидийн хөл хорионы үеэр ашиглаагүй 2 жилийн хугацааг нөхөж сунгахаар харилцан тохирсон атлаа уг тохиролцооноосоо буцаж өөр бусад этгээдэд түрээслэхээр манай компанийг чөлөөлүүлэхээр 2024 оны 10 сард цахилгаан, ус тасалсан. Үүний улмаас цахилгааны генератор ажиллуулах, зөөврийн цэвэр ус ашиглах гэх мэт нэмэлт зардлууд гарч манай компани хохирсонтой холбоотойгоор 149,926,091 төгрөгийн нэмэлт зардал гарч хохирсон, гэрээнд заасан давагдашгүй хүчин зүйлийн нөхцөл байдал бодитоор бий болж түрээсийн хугацааг нөхөн авах талаар тохиролцсон тул түрээслэгч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул компанид учирсан хохиролд 149,926,091 төгрөгийг гаргуулна гэж шаардах эрхийн үндэслэлийг тодорхойлжээ.

2. Нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК нь ******* ******* ******* ХХК-тай 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр №02/18 дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-г байгуулсан, энэхүү гэрээний хугацаа нь гэрээний 4.1-т зааснаар 2019.10.01-ний өдрөөс 2024.10.01-ний өдөр хүртэл 5 жилийн хугацаанд үйлчлэх бөгөөд хариуцагч тал ковидийн хөл хорионы үед 2 жилийн хугацаанд үйл ажиллагаа явуулаагүй байсантай холбоотойгоор гэрээний талууд 2 жилээр сунгасан тул гэрээний хугацаа дуусгавар болоогүй гэж маргасан боловч хэрэгт цугларсан баримтаар талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний хугацааг сунгасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй.

3. Тодруулбал, зохигчдын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний Долоодугаар зүйлд Гэрээг сунгах, гэрээний хугацаа дуусгавар болох асуудлыг талууд гэрээгээр харилцан тохирсон ба гэрээний 7.1-т Гэрээний хугацаа дуусах болоход гэрээг сунгах тухай талууд тохиролцсон тохиолдолд гэрээг шинээр байгуулна гэсэн зохицуулалтын хүрээнд гэрээг сунгасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй байна.

4. Түрээсийн гэрээний 3.2.3-т Давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас түрээслэгч түрээсийн байранд үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах боломжгүй болсон тохиолдолд уг үүссэн нөхцөл байдлыг дүгнэж харилцан тохиролцож асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж заасан, ковидийн нөхцөл байдлын улмаас түрээсийн гэрээг харилцан дүгнэж эрх бүхий этгээдүүд бичгээр тохирсон гэх үйл баримт тогтоогдоогүй, мөн гэрээний 4.1-т зааснаар гэрээний хугацааг тодорхой хугацаагаар сунгасан гэж үзэх үндэслэл нотлогдоогүй байна.

5. ******* ******* ХХК болон ******* ******* ******* ХХК нарын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний хугацаа 5 жилийн хугацаанд хэрэгжин, гэрээний 4.1-т зааснаар 2024.10.01-ний өдрөөр дуусгавар болсон байх тул Иргэний хуулийн 295 дугаар зүйлийн 295.1-д зааснаар эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ дуусгавар болоход тухайн эд хөрөнгийг хөлслүүлэгчид буцааж өгөх үр дагавар үүснэ.

6. Нэгэнт ******* ******* ХХК болон ******* ******* ******* ХХК нарын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр байгуулсан Түрээсийн гэрээний хугацаа 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөр дуусгавар болсон байх тул Түрээсийн гэрээний хугацаа дуусгавар болсон тохиолдолд гэрээний үүргийн зөрчил болон гэрээний үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирол үүсэх үр дагавар яригдахгүй, нөгөө талаас түрээслүүлэгч нь хүчин төгөлдөр гэрээний үүргээ зөрчсөний улмаас түрээслүүлэгчид хохирол учирсан гэх үйл баримт хэрэгт цугларсан баримтаар нотлогдоогүй тул гэрээний хугацаа дуусгавар болсноос хойшхи ******* ******* ******* ХХК-ийн өөрийн үйл ажиллагааг явуулах зорилгоор цахилгааны эрчим хүч ашигласантай холбогдуулан худалдан авсан түлшний зардал болон, ус худалдан авсан төлбөр зэрэг нь гэрээний зөрчлийн улмаас үүссэн хохиролтой шалтгаант холбоогүй юм.

7. Учир нь Иргэний хуулийн 219 дүгээр зүйлийн 219.1-т Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулахаар шаардах эрхтэй гэжээ.

а/ Мөн өөрийн үйл ажиллагаанд ашигласан зардал нь бүхэлдээ түрээслүүлэгчийн хохиролд тооцогдох үндэслэлгүй юм.

8. Иймд түрээслүүлэгч тал гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас цахилгаан, усны зардалд гарсан мөнгөн төлбөр 149,926,091 төгрөгийг учирсан хохиролд тооцон гаргуулахаар шаардсан хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.

                                    II. Түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн /67,652,200 +17,977,018/ 85,629,218 төгрөг гаргуулах шаардлагын хувьд

1.1. Хариуцагч ******* ******* ******* ХХК нь түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн 67,652,200 төгрөгийг гаргуулах сөрөг шаардлагын үндэслэлийг тодорхойлохдоо, Түрээсийн гэрээний 4.2-т зааснаар 765 м.кв талбай түрээслэх-ээр тохирсон боловч талбайг хэмжүүлж үзэхэд 65 м.кв талбайн зөрүү гарсан, ******* ******* ХХК 765 м.кв талбайг нийт 9,000,000 төгрөгөөр буюу 1 м.кв талбайг 11,765 төгрөгөөр түрээслүүлэхээр гэрээгээр тохирсон боловч бодит байдал дээр талбайг хэмжүүлж үзэхэд 700 м.кв талбайтай байсан. Түрээслүүлэгч нь cap бүр м.кв-ийн зөрүү 764,705 төгрөгийг (9.000.000 төгрөг 765мкв х 60 cap х 5 жил) 2023 оны 11 cap хүртэл нийт 49 сарын хугацаанд 37.460.500 төгрөг илүү, 2023 оны 11 сараас 12.000.000 сая төгрөгөөр тооцож, 1 м.кв-ийн үнийн зөрүү 3921төг/ 2024 оны 10 cap хүртэл 11 сарын хугацаанд 30.191.700 төгрөг илүү, нийт 67.652.200 төгрөгийг төлсөн учир гаргуулна гэжээ.

1.2. Мөн 2026.01.05-ны өдөр шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн ихэсгэсэн шаардлагаар, ХХК-иар хэмжилт хийлгэхэд нийт талбайн хэмжээ 675.91 м.кв талбай байсан болох нь тогтоогдсон тул 24 м.кв талбайд илүү төлсөн төлбөр болох 17,977,018 төгрөгийг "******* Хишиг ХХК-иас нэмж гаргуулна гэжээ.

2. Тодруулбал, ******* ******* ******* ХХК нь талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний 4.2-т зааснаар 765 м.кв талбайг түрээслүүлэгч нь эзэмшил, ашиглалтад шилжүүлэх ёстой байхад нийтдээ 675,91 м.кв талбайг шилжүүлсэн, үүний улмаас 89,09 м.кв талбайг дутуу шилжүүлсэн бөгөөд 5 жилийн хугацаанд нийтдээ 85,629,218 төгрөгийг түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн тул нэхэмжлэгчээс буцаан гаргуулна гэжээ.

3. Иргэний хуулийн 290 дүгээр зүйлийн 290.1-т Гэрээгээр тогтоосон тоо, хэмжээ, чанар бүхий эд хөрөнгийг биет байдлын доголдолгүй гэнэ гэж заасан, талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр хэрэгжих хугацаанд түрээсийн зүйлийн талбайн дутуу ашиглалт, гэрээнд заасан 765 м.кв талбайн хэмжээнд бодитоор хүрээгүйгээс шалтгаалан түрээслэгчийн үйл ажиллагаанд саад учирсан гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй, улмаар үйл ажиллагааны хувьд хэвийн үргэлжилсээр гэрээний хугацаа дуусгавар болжээ.

 

4. Иргэний хуулийн 289 дүгээр зүйлийн 289.5-д Гэрээ байгуулах үед буюу хожим нь эд хөрөнгийн доголдол илэрсэн бөгөөд уг доголдлыг арилгах үүргээ хөлслүүлэгч биелүүлэхгүй саатуулж байвал хөлслөгч хөлсний хэмжээг бууруулах, учирсан хохирлоо нөхөн төлүүлэхээр шаардах эрхтэй бөгөөд гэрээний хугацаа дуусгавар болох хүртэлх хугацаанд түрээслэгч уг шаардлагыг гаргаагүй байна.

 

5. Түүнчлэн Иргэний хуулийн 290 дүгээр зүйлийн 290.2-т Гэрээнд эд хөрөнгийн шинж чанарын талаар заагаагүй бол гэрээнд заасан зориулалтаар ашиглах боломжтой эд хөрөнгийг биет байдлын доголдолгүй гэж үзнэ гэж заасан, түрээслэгч нь тухайн түрээсийн талбайг баар, диско клубийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулах зорилгоор анхнаасаа түрээслэхдээ тухайн талбайг өөрийн үйл ажиллагаа явуулахад боломжтой гэж үзсэний үндсэн дээр түрээсэлсэн, тодруулбал, гэрээ байгуулах зорилгын хувьд тухайн байгууламжийн 1 давхрын талбайг бүхэлд нь түрээслэх, түүнд тохирсон үйл ажиллагааг явуулах зорилгоор гэрээний агуулгыг талууд тодорхойлсон, өөрөөр хэлбэл баар, диско клубийн үйл ажиллагааг явуулах зориулалтаар тухайн талбайг түрээсэлсэн, уг давхрын талбай нь үйл ажиллагааг явуулахад хангалттай байсан болох нь зохигчдын шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбараар тогтоогдсон тул эд хөрөнгийн доголдолтой гэж үзэхгүй, гэрээ хүчин төгөлдөр хэрэгжих хугацаанд доголдлын талаар маргасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй тул 5 жилийн хугацаанд м.кв-ын зөрүүнд түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн 85,629,218 төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов.

 

                             III. 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгах тухай

 

1. Хариуцагч ******* ******* ******* ХХК нь 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгах тухай сөрөг шаардлагын үндэслэлийг тодорхойлохдоо, Түрээсийн гэрээг байгуулснаас хойш cap бүр хугацаандаа түрээсийн төлбөрөө төлж, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэсэн. Түрээсийн гэрээ байгуулснаас хойш талбайн түрээсийн төлбөрт нийт 150,507,898 төгрөгийг төлсөн боловч "******* Хишиг ХХК нь НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан) шивж өгөөгүй. Энэ тухай түрээслүүлэгч ******* Хишиг ХХК-ийн нягтлан болон удирдлагуудтай холбогдох гэж утсаар залгахад утсаа авахгүй, холбогдох боломжгүй, мөн хариу тайлбар өгөхгүй байсаар ирсэн. Хуульд заасны дагуу бидний төлсөн албан татвараас бид буцаан авах ёстой байсан буцаалтаа авах компанийн хуулиар олгогдсон эрхийг эдлүүлэхгүй хохирол учруулж байгаа тул 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгуулна гэжээ.

 

2. Гэрээ хүчин төгөлдөр байх хугацааны түрээсийн төлбөртэй холбоотой асуудлаар зохигч маргаагүй бөгөөд 2019.10.01-2024.10.01-ний өдөр буюу гэрээний хугацаанд НӨАТ болон бусад асуудлын талаар аливаа шаардлага гаргасан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй байна.

 

3. Түүнчлэн зохигчдын хооронд 2019.09.17-ны өдөр байгуулсан №02/18 дугаартай Үл хөдлөх хөрөнгийн түрээсийн гэрээ-ний 4.2-т Түрээсийн 765 м.кв байрны нэг сарын түрээсийн нийт төлбөр 9,000,000 төгрөг байна гэж заасан, үүнд нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг хэрхэн тооцох, эс тооцох эсэх асуудлыг гэрээнд тусгаагүй байна.

 

4. Мөн 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагын хувд гэрээний хүчин төгөлдөр хугацаанд хамаарах шаардлага нь 2023.12.08-ны өдрийн 3 сая төгрөг, 2023.12 сарын 12,000,000 төгрөг, 2024 оны 03 дугаар сарын 12 сая төгрөгийн шаардлага хамаарч байгаа, харин бусад 2025.03-2025.12 дугаар сард холбогдох шаардлагын хувьд талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний хугацаа дуусгавар болсноос хойших хугацаанд хамаарах шаардлага байх тул Түрээсийн гэрээний үүрэгтэй холбоотой асуудлаар гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагатай хамаатуулан шийдвэрлэх үндэслэлгүй юм. /хх-2-95/

 

5. Харин холбогдох татварын хууль тогтоомжийн дагуу ажил үүрэг гүйцэтгэгч нь түрээсийн орлогоос олсон татварыг мэдүүлэх, бичилт хийлгэх асуудлаар хууль тогтоомж зөрчсөн гэж үзсэн тохиолдолд холбогдох харьяаллын байгууллагад гомдол, нэхэмжлэл гаргах, зөрчигдсөн эрхийг сэргээлгэх эрхэд нь энэ шийдвэр саад болохгүй болохыг дурдав.

 

6. Баянгол, Хан-Уул Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн 2025.05.14-ний өдрийн №192/ШЗ20285/22231 захирамжаар гэрчээр Ж.ыг оролцуулахаар шийдвэрлэжээ.

 

а/ Захирамжийн биелэлтийг хангуулах зорилгоор гэрч Ж.ыг хүсэлт гаргагчийн шүүхэд тодорхойлж өгсөн хаягийн дагуу дуудан ирүүлэх ажиллагааг шүүхээс шат дараатай хэрэгжүүлсэн, улмаар мэдэгдэх хуудас болон гар утсаар дуудан ирүүлэх, цагдаагийн байгууллагаар албадан ирүүлэх ажиллагааг удаа дараа гүйцэтгэсэн боловч Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2025.09.15, 2025.10.13, 2025.11.06, 2025.12.04, 20216.01.19-ний өдрүүдийн шүүх хуралдаанд гэрч Ж. ирээгүйгээс шалтгаалан нийт 5 удаа шүүх хуралдаан хойшилсны улмаас хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учрах нөхцөл байдал үүссэн.

 

б/ Гэрчийг шүүхэд ирүүлэх ажиллагааг шүүхээс шат дараатай хэрэгжүүлсэн боловч амжилтгүй болсон, цаашид шүүхэд ирүүлэх боломжгүй нөхцөл байдал үүсэн нь 2026.01.28-ны өдрийн Цагдаагийн байгууллагын илтгэх хуудсаар илэрхий болсон байна. Тодруулбал, гэрч Ж. нь оршин суугаа хаягтаа байдаггүй, хаана амьдарч байгаа эсэх нь тодорхойгүй, утсаар холбогдох боломжгүй болсонтой холбоотойгоор шүүхэд дуудан ирүүлэх, албадан авчрах боломжгүй нөхцөл байдал илэрхий болжээ.

 

в/ Дээрх нөхцөл байдалтай холбогдуулан зохигчид гэрч Ж.тай холбоотой асуудлаар шүүх хуралдаанд аливаа санал, хүсэлт гаргаагүй, шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлэх боломжтой талаар хэн аль нь санал гаргасныг үндэслэн хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн болохыг дурдав.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-т заасныг баримтлан Сүхбаатар дүүргийн 8 дугаар хороо, Амарын гудамж, 2 тоот хаягт байрлах, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн Ү-... дугаартай, үйлдвэрлэлийн зориулалттай, 2304м.кв талбайтай, ******* ******* ХХК-ийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн барилгын 1 дүгээр давхрын 765 м.кв талбайг ******* ******* ******* ХХК-ийн эзэмшлээс албадан чөлөөлсүгэй.

 

2. Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1, 289 дүгээр зүйлийн 289.5, 219 дүгээр зүйлийн 219.1-т заасныг баримтлан Түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй цахилгаан, ус тасалсны улмаас учирсан хохирол 149,926,091 төгрөг, Түрээсийн төлбөрт илүү төлсөн м.кв-н зөрүүнд үүссэн 85,629,218 төгрөгийг гаргуулах, 150,507,898 төгрөгийн үнийн дүн бүхий түрээсийн төлбөрт төлсөн НӨАТ-ын төлбөрийн баримт (падаан)-ыг шивж өгөхийг даалгах тухай сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, 7.1.2-т зааснаар нэхэмжлэгч ******* ******* ХХК-иас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөг, ******* ******* ******* ХХК-ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн /1,245,842+247,836+70,200/ 1,563,878 төгрөгийг тус тус улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч ******* ******* ******* ХХК-иас 70,200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7-д зааснаар шүүхийн шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцогч тал шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг гардан авах үүрэгтэй. Гардан аваагүй нь хуульд заасан журмын дагуу давж заалдах гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өмгөөлөгч, шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ц.АМАРМЭНД