МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Уранчимэг даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны Б танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* аймгийн ******* сумын *******-р баг, ******* *******, *******-р байрны ******* тоотод оршин суух, ******* овогт *******ын /РД:/

Хариуцагч: ******* аймгийн ******* сумын *******-р багт байрлах, ******* аймгийн ******* сумын дүгээр /эрхлэгч /, /РД:/

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн бичилт хийлгүүлэх тухай, 30/2025/0095/И индекстэй, иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Нэхэмжлэгч Б., түүний өмгөөлөгч

Хариуцагчийн төлөөлөгч

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Ууган-Адъяа

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

. Нэхэмжлэгч Б. нь ******* аймгийн ******* сумын  дүгээр /эрхлэгч /-т холбогдуулан ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн бичилт хийлгүүлэх тухай нэхэмжлэл гаргаж, нэхэмжлэлийн шаардлагаа дараах байдлаар тодорхойлжээ.

Б. миний бие ******* аймгийн ******* сумын -р т 2024 оны 03 сарын 0-ний өдрийн Б/9 дугаар тушаалаар багшаар ажилд орсон. Ажилд орсон цаг үеэс эхлээд ажлын байрны тодорхойлолт болон хөдөлмөрийн гэрээгээр хүлээсэн ажил үүргээ хэрэгжүүлж ажиллаж ирсэн. Эрхлэгч нь 2025 оны 05 сарын 30-ны өдрийн Б/0 дугаартай тушаалыг гаргаж, намайг ажлаас халах шийдвэр гаргасан. Үүнийг миний бие эс зөвшөөрч ******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргасныг 2025 оны 09 сарын 26-ны өдөр хянан хэлэлцэж, 529 дугаартай шийдвэрээр намайг урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоосон. Шүүхийн шийдвэр гарснаас хойш 2025 оны 0 сарын 3-ны өдөр эрхлэгч нь утсаар залгаад маргааш ирж ажилдаа ор гэсэн. Тэгэхээр нь би шүүхийн шийдвэрээ гардаж аваагүй байна гэж хэлсэн. Миний бие шүүхийн шийдвэрээ 0 сарын 3-ны орой гардаж авсан. Тэгээд миний бие шүүхийн шийдвэрээ аваад 2025 оны 0 сарын 4-ний өдрийн 4 цагт эрхлэгчтэй очиж уулзахад ажилд томилсон 2025 оны 0 сарын 4-ний өдрийн Б/23 дугаартай тушаалыг гаргаж, надад гардуулсан. Тушаал гаргачихаад ажил хүлээлцээд, анги руугаа ор гээд байсан. Тэгэхээр нь би анги руугаа ороогүй. Учир нь ******* аймгийн ******* сумын дүгээр ийн хөдөлмөрийн дотоод журмын 0 дугаар зүйлийн 0.6-д Ажилчдыг урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жил бүрийн 8 сард хамруулна гэж заасны дагуу Сүрьеэ, арьсны халдварт өвчнүүд, нян тээгч, хамар залгиурын арчдас, цагаан хорхой зэргийг урьдчилан үзүүлж байж ажилдаа ороё гээд явсан. Дээрх шинжилгээнүүдийг зайлшгүй өгөх шаардлагатай байдаг бөгөөд шинжилгээ өгөхгүйгээр хүний олон нялх хүүхдүүдтэй анги руу нэвтрэх боломжгүй байдаг. 2025 оны 08 сард миний бие ажлаасаа чөлөөлөгдсөн, шүүхийн шатанд хэрэг, маргаан үүссэн байдалтай байсан учраас шинжилгээнд хамрагдаагүй байсан.

Дээрх шинжилгээнд хамрагдах төлбөрийг ажил олгогч байгууллага төлж, баталгаажуулснаар шинжилгээнд хамрагдах эрх үүсдэг бөгөөд 2025 оны 0 сарын 5-нд миний шинжилгээний төлбөр төлөгдөөгүй, шинжилгээнд хамрагдах боломжгүй байсан болохоор эрхлэгчид амаар хандсан чинь хувиараа төл, байгууллагад мөнгө байхгүй гэсэн. Ингээд 2025 оны 0 сарын 6-нд бичгээр эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл төлүүлэх, шинжилгээндээ хамрагдах, мөн Хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.3.-д зааснаар 2025 оны 0 сарын 29-ний өдрийг хүртэл цалингүй чөлөө хүссэн өргөдлийг эрхлэгчид өгсөн. Тухайн үед миний бие эрүүл мэндийн байдалд өөрчлөлт орсон байсан учраас 4 хүртэл хоногийн чөлөө авч, хагалгаанд орж, биеийн эрүүл мэндийн байдлаа сайжруулаад ажилдаа орох зорилготой 2025 оны 0 сарын 6-ны өдөр өргөдөл гаргасан. Энэхүү өргөдлийг эрхлэгч хүлээж авсан. Ингээд шинжилгээнд хамрагдах мөнгөө өөрөө төлж 2025 оны 0 сарын *******-ны өдөр шинжилгээндээ хамрагдаад байгууллагаас шинжилгээнд төлсөн **************000 төгрөгийг, 2025 оны 6, *******, 8, 9, 0 сарын эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлж өгнө үү гэсэн өргөдөл гаргасан. Учир нь тасарсан эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлээ ажил олгогчоор төлүүлж, 4 хоногийн хугацаанд шаардлагатай шинжилгээнд хамрагдах шаардлага үүссэн. Сүрьеэ, арьсны халдварт өвчнүүд, нян тээгч, хамар залгиурын арчдас, цагаан хорхой зэргийн урьдчилан үзлэгт 0 сарын *******-нд хамрагдахад 0 сарын 2-ний өдрийн 6.00 цагаас хойш шинжилгээний хариу гарна гэсэн байсан. Мөн 2 удаа өргөдөл гаргасан байсан учраас өргөдлийн шийдвэрлэлтийг хүлээгээд ямар ч байсан 0 сарын 2-нд шинжилгээний хариугаа авч, чөлөө өгөхгүй бол ажилдаа ороё гэсэн бодолтой байж байтал 2025 оны 0 сарын 20-ны өдрийн 2.00 цагт байгууллагын жижүүрээр уулзахыг мэдэгдсэн 46 дугаартай албан тоотыг ирүүлсэн. Тухайн өдрийн 4.00 цагт би эрхлэгчтэй очиж уулзахад ажилдаа яагаад орохгүй байна гэж л асуусан. Би шинжилгээний хариу 2-нд гарахаар орно гэж хэлсэн. Өөрөөр ажлаас чөлөөлөх талаар огт хэлж мэдэгдээгүй. Ер нь намайг шинжилгээнд хамрагдахгүй ажилдаа орсон бол мөн л чөлөөлөх байсан. Мөн 2 удаагийн өргөдлийн хариуг өгөөгүй, намайг ажлаас чөлөөлөх ямар эн шийдвэрийг гаргах гээд байсан учраас 2025 оны 0 сарын 20-ны өдөр ажлаас өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх өргөдлөө бичиж өгөөд явсан. Ингээд 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн 4 цагт эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаартай Б.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай тушаалыг хүргэж ирсэн. Эрхлэгчийн зүгээс дарамт шахалтыг байнга үзүүлдэг байсан. Анх ажилд орсон цагаас эхлэн миний гаргасан амжилтыг үгүйсгэж, удирдлагын дэмжлэг огт үзүүлэхгүй болж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл намайг хөдөлмөрлөх эрхийг минь байнга зөрчиж, ажлын байранд ялгаварлан гадуурхах үйлдлийг байнга гаргах болсон. Ийм нөхцөлд ажиллах надад маш дарамттай байсан.

Ажлаас чөлөөлөх тухай Б/25 дугаартай тушаалын үндэслэлд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80..4, ******* сумын -р ийн хөдөлмөрийн дотоод журмын 4.6, 2.4.3 дахь заалт, Хөдөлмөрийн гэрээний 5..6.8 дахь заалтыг тус тус үндэслэн чөлөөлсөн. Миний бие ямар ч шалтгаангүйгээр гурваас дээш хоног ажил таслаагүй, удаа дараа өөрт нь өргөдөл гаргаж байсныг шийдвэрлээгүй, ноцтой зөрчил гэж үзэж байгаа бол байгууллагын дэргэдэх ёс зүйн дэд хороогоор шийдвэрлээгүй, ажлаас чөлөөлөх талаар надад мэдэгдэж, тайлбар аваагүй байж намайг чөлөөлсөн нь үндэслэлгүй.

Эрхлэгч ий 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаартай тушаалыг гардан аваад 2025 оны 0 сарын 28-ны өдөр сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд гомдол гаргасан. Тус хороог миний гомдлыг ажлын 0 хоногийн дотор шийдвэрлэхийг хүлээсэн боловч уг хорооноос ямар эн хариу өгөөгүй байна.

Иймээс ******* аймгийн ******* сумын дүгээр ийн багшийн ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын нөхөн бичилт хийлгүүлж өгнө үү гэжээ.

2.Нэхэмжлэгч Б. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Б. миний бие 986 онд төрсөн, эрх зүйч, ийн багшийн бакалаврын зэрэгтэй, дүгээр ийн багшаар тасралтгүй 4 жил ажиллаж байгаад 2024 оны 05 сарын 3-ний өдөр үндэслэлгүйгээр ажлаас халагдаж ******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргаснаар 2025 оны 09 сарын 26-ны өдөр ажилдаа эгүүлэн тогтоолгох шийдвэр гарсан. 2025 оны 0 сарын 4-ний өдөр ажилдаа орох буюу 4 цагийн үед эрхлэгч ажилдаа ор гэж дуудан ажилд томилох тушаал өгч, 2 настай хүүхэд хүлээж ав гэсэн. Бид нар ийн багшаар ажиллахдаа багш, туслах багш, тогооч нар урьдчилан сэргийлэх үзлэгт орж эрүүл гэсэн бичиг гарч, дэвтэр бөглөгдсөний дараа ажилд ордог. Эрхлэгчийн зүгээс өнөөдөр хүүхдүүдээ хүлээж авч, явцын дунд шинжилгээгээ өг гэж хэлсэн. Би үүнийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. Би өөрийгөө эрүүл бишийг мэдэхгүйгээр хүний хүүхдүүдийг авч чадаагүй. Эрхлэгчийн зүгээс ажилдаа орохоо мэдэж байж шинжилгээгээ өгөөд хүлээж байсангүй гэж сөрөг харилцан хандлага гаргасан. Миний зүгээс ажилдаа хэзээ эргүүлэн тогтоохыг мэдэхгүй, мөн ажил олгогч байгууллагаас **************,000 төгрөгийг дсэн эмнэлэгт шилжүүлж ажилчдын нэр очсоны үндсэн дээр шинжилгээ өгдөг. Үүнийг эрхлэгчид хэлэхэд манайх мөнгө байхгүй учир өөрөө мөнгөө төл гэсэн. Миний мөнгийг шийдэж өгөөгүй учир 6-ны өдөр би хувиасаа мөнгөө төлж шинжилгээ өгөхөд 2-ний өдрийн 4 цагаас шинжилгээний хариу гарна гэж дсэн эмнэлгээс хариу өгсөн. Нөхцөл байдлын талаар бичгээр тайлбар бичиж өгсөн боловч хүлээж аваагүй. Надад ажилдаа орох нөхцөл байдал хангагдахгүй байсан тул би хүлээсэн. 20-ны өдөр мөн өргөдөл өгсөн боловч хүлээж аваагүй. Гэтэл 20-ны өдөр надад жижүүрээр мэдэгдэх хуудас хүргүүлсэн. Яваад очтол байнга гаргадаг харилцан хандлага гаргасан. Намайг ажилдаа орохгүй байгаа шалтгааныг асуусан би бүх нөхцөл байдлаа хэлээд гарсан. 2-ний өдөр мөн халагдах тушаал хүргүүлсэн. Дээрх шинжилгээг өгөхгүй ажилдаа орсон тохиолдолд хөдөлмөрийн дотоод журам болон холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу ажлын хариуцлага алдсан гэх шалтгаанаар намайг ажлаас халах байсан тул би ажилдаа ороогүй. Иймд хуучин ажилдаа эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулах, нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалд нөхөн бичилт хийлгүүлэх нэхэмжлэлийг гаргасан. Би тухайн эрхлэгчийн хууль бус, миний болоод бусдын хөдөлмөрлөх эрхийг хязгаарладаг, ёс зүйгүй аашилдаг үйлдлийг нь өөрт нь болон дээд байгууллагад хэлж шаардлага тавьдаг байснаараа ажлаас халагдсан гэв.

3.Хариуцагчийн төлөөлөгч шүүхэд ирүүлсэн тайлбартаа: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэжээ.

4.Хариуцагчийн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Дээрх асуудал гарч байх хугацаанд миний бие тус ийн арга зүйчийн ажлыг хийж байсан. эрхлэгч тэтгэвэртээ гарсан тул миний бие эрхлэгчийн үүргийг хавсран гүйцэтгэж байгаа. Б. багшийг ажилгүй байх хугацаанд манай байгууллага мэргэжлийн багшийн дутагдалтай байгаа. Шүүхээс гарах шийдвэрийг биелүүлэх хүлээлттэй байгаа гэв.

5. Хэрэгт нэхэмжлэл /хэргийн -3-р хуудас/, нэхэмжлэгчийн иргэний үнэмлэхийн хуулбар /хэргийн 4-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын -р ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаартай тушаалын хуулбар /хэргийн 5-р хуудас/, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт /хэргийн 6-р хуудас/, Б.ын урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн дэвтэр /хэргийн *******-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын -р ийн 2025 оны 0 сарын 20-ны өдрийн 46 дугаартай албан бичиг /хэргийн 8-р хуудас/, Б.ын өргөдөл /хэргийн 9-2-р хуудас/, хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хорооны албан бичиг /хэргийн 3-р хуудас/, хариуцагчийн тайлбар /хэргийн 2*******-р хуудас/, ******* аймгийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хорооны хуралдааны тэмдэглэл /хэргийн 3-33-р хуудас/, хөдөлмөрийн гэрээ /хэргийн 43-48-р хуудас/, байгууллагын ажилтны эрүүл мэндийн урьдчилсан үзлэг, шинжилгээний гэрээ /хэргийн 53-55-р хуудас/, ******* сумын -р ийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах багш ажилтнуудын нэрс /хэргийн 56-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын -р ийн эрхлэгчийн 2024 оны 2 сарын 2*******-ны өдрийн А/2******* дугаартай тушаалын хуулбар /хэргийн 5*******-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын -р ийн хөдөлмөрийн дотоод журам /хэргийн 58-6*******-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын -р ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 4-ний өдрийн Б/23 дугаартай тушаалын хуулбар /хэргийн *******4-р хуудас/, ******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2026 оны 09 сарын 26-ны өдрийн 30/ШШ2025/00529 дугаартай шийдвэр /хэргийн *******5-88-р хуудас/, цалин олгох хүст /хэргийн 90-9-р хуудас/, ******* аймгийн Боловсролын газрын даргын 2025 оны 2 сарын 3-ний өдрийн Б/06 дугаартай тушаалын хуулбар /хэргийн 99-р хуудас/ зэрэг баримтыг ирүүлсэн ба шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр гэрч , нараас мэдүүлгийг авчээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

.Нэхэмжлэгч Б. нь хариуцагч  ******* аймгийн ******* сумын дүгээр / эрхлэгч /-т холбогдуулан ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулах, эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлд нөхөн бичилт хийлгүүлэх тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

2. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэлээ.

Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон байна. Үүнд: Миний бие ямар ч шалтгаангүйгээр гурваас дээш хоног ажил таслаагүй, удаа дараа өөрт нь өргөдөл гаргаж байсныг шийдвэрлээгүй, ноцтой зөрчил гэж үзэж байгаа бол байгууллагын дэргэдэх ёс зүйн дэд хороогоор шийдвэрлээгүй, ажлаас чөлөөлөх талаар надад мэдэгдэж, тайлбар аваагүй байж намайг чөлөөлсөн нь үндэслэлгүй байна гэжээ.

3. Хариуцагчийн төлөөлөгч дээрх асуудал гарч байх хугацаанд миний бие арга зүйчийн ажлыг хийж байсан. эрхлэгч тэтгэвэртээ гарсан тул миний бие эрхлэгчийн үүргийг хавсран гүйцэтгэж байгаа. Б. багшийг ажилгүй байх хугацаанд манай байгууллага мэргэжлийн багшийн дутагдалтай байгаа. Шүүхээс гарах шийдвэрийг биелүүлэх хүлээлттэй байгаа гэх тайлбарыг гаргаж байна.

4. Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

5. Нэхэмжлэгч Б. нь ******* сумын дүгээр ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаартай Б.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай тушаалыг 2025 оны 0 сарын 2-ний өдөр гардан авч, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 54 дугаар зүйлийн 54.2, 54.2.-д заасны дагуу ажлаас үндэслэлгүй халсан тухай гомдлоо сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд 2025 оны 0 сарын 28-ны өдөр гаргасан ба тус хороо хариу өгөөгүй тул шүүхэд 2025 оны 2 сарын 2-ны өдөр нэхэмжлэлээ гаргасан байна.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.2.2 дахь хэсэгт хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан буюу дуусгавар болгосон, эсхүл өөр ажилд шилжүүлсэн, сэлгэн ажиллуулсан тухай ажил олгогчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй талаар ажилтан гомдол гаргасан бол шүүхээр шийдвэрлэхээр заасан байх тул нэхэмжлэгч Б. нь уг нэхэмжлэлийг шүүхэд гаргасан маргааныг шийдвэрлэх хэргийн харъяалал зөрчөөгүй байна.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 54 дүгээр зүйлийн 54.2.-д зааснаар хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан буюу дуусгавар болгосон, эсхүл өөр ажилд шилжүүлсэн, сэлгэн ажиллуулсан тухай ажил олгогчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзвэл түүнийг хүлээн авсан өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор шүүхэд хандах эрхтэй байх бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.2-д заасан журмыг баримтлан нэхэмжлэгч Б.  нь ******* сумын дүгээр ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаартай тушаалыг эс зөвшөөрсөн нэхэмжлэлээ шүүхэд 2025 оны 2 сарын 2-ны өдөр гаргасан нь шүүхэд нэхэмжлэл гаргах хугацааг хэтрүүлээгүй байна.

6. Б. нь 2024 оны 03 сарын 0-нд тус т бүлгийн багшаар түр, 2025 оны 04 сарын 24-ний өдрийн Б/06 дугаар тушаалаар үндсэн багшаар томилогдож, 2024 оны 03 сарын 0-ний өдөр хөдөлмөрийн гэрээ байгуулан ажилласан байна.

   *******.******* сумын дүгээр ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаар тушаалаар Б.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай тушаалаар Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80..4, ******* сумын -р ийн хөдөлмөрийн дотоод журмын 4.6 дахь хэсэг, 2.4.3 дахь заалт, Хөдөлмөрийн гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5..6.8 дахь заалтыг үндэслэн багш Б.ыг шалтгаангүйгээр ажил тасалсан гэж 2025 оны 0 сарын 2-ний өдөр ажлаас чөлөөлжээ. / хэргийн 5-р талд/

Тушаалын үндэслэл болсон Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80..4-т ажилтан хөдөлмөрийн сахилгын зөрчлийг давтан /хоёр ба түүнээс дээш/ гаргасан, эсхүл хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг шууд цуцлахаар хөдөлмөрийн гэрээнд тусгайлан заасан ноцтой зөрчил гаргасан гэж,

******* сумын -р ийн хөдөлмөрийн дотоод журмын 4.6-д Хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар ажилдаа ирэх боломжгүй үед ажил эхлэхээс -24 цагийн өмнө эрхлэгчид мэдэгдэж, ажил үүргийг зохицуулах боломжоор хангана гэж, мөн хөдөлмөрийн дотоод журмын 2.4.3-т Сахилгын зөрчил болон ёс зүйн зөрчлийг дахин гаргасан буюу ноцтой зөрчил гаргасан тохиолдолд гэж,

Хөдөлмөрийн гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5..6.8-т Шалтгаангүйгээр 3 хоногоос дээш ажил тасалж ажлын байр эзэнгүй орхисон гэж тус тус заажээ.

 

4. Хэрэгт авагдсан баримтаар нэхэмжлэгч Б. нь чөлөө авах өргөдлийг ******* аймгийн ******* сумын -р ийн захиргаанд 2025 оны 0 сарын 6-ны өдөр гаргасан байна /хэргийн 9-рт/. Мөн нэхэмжлэгч нь урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдсан болох нь хэрэгт авагдсан /хэргийн *******-рт/ баримтаар тогтоогдож байна. ******* аймгийн дсэн эмнэлэг, дүгээр ийн хооронд байгуулсан Байгууллагын ажилтны эрүүл мэндийн урьдчилсан үзлэг, шинжилгээний гэрээ-гээр ажил олгогч урьдчилан сэргийлэх үзлэг, шинжилгээнд ажилтнаа хугацаанд нь бүрэн хамруулах үүрэгтэй байна.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 6 дүгээр зүйлийн 6..2-т зааснаар хүнийг урьд эрхэлж байсан ажлын байранд эгүүлэн тогтоох тухай шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон бол ажил олгогч урьд эрхэлж байсан ажил, албан тушаалд эгүүлэн авах үүрэгтэй байна. Эндээс харахад ажил олгогч буюу ******* сумын -р нь ажилтан Б.ыг ажилд эгүүлэн авахдаа эрүүл мэндийн үзлэг шинжилгээнд хамруулах үүрэгтэй байхад эрүүл мэндийн үзлэг шинжилгээнд хамруулаагүй, ажилтан өөрийн зардлаар эрүүл мэндийн үзлэг шинжилгээнд хамрагдсан, үзлэг шинжилгээний хариу, дүгнэлт гарах боломжтой хугацаа өнгөрөөгүй байхад ажил олгогч ажил тасалсан үндэслэлээр ажлаас халсан нь буруу байна.

Өөрөөр хэлбэл нэхэмжлэгч Б.ын шалтгаангүйгээр ажил тасалсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй, харин эрүүл мэндийн үзлэг шинжилгээнд хамрагдсан, ажил үүргээ гүйцэтгээгүй нь хүндэтгэн үзэх шалтгаантай байсан болох нь тогтоогдож байна гэж үзлээ.

Дээрхи үндэслэлээр ийн эрхлэгчийн 2025 оны 0 сарын 2-ний өдрийн Б/25 дугаар тушаалаар Б.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай тушаал хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул уг тушаалыг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

Иймд нэхэмжлэгч Б.ыг урьд эрхэлж байсан багшийн ажилд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх олговорыг хариуцагч ******* аймгийн ******* сумын нэгдүгээр ээс гаргуулах нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

5. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 2******* дугаар зүйлийн 2*******.-д Хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа нь үндэслэлгүйгээр цуцлагдсан ажилтныг эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр ажлын байранд нь эгүүлэн тогтоосон бол түүнд урьд эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч нөхөн олгоно гэж заасны дагуу ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх олговрыг тооцож, хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй байна.

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 202 оны 2 дугаар сарын 06-ны өдрийн А/92 тоот тушаалаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журам-ын 2.3-д ...ажилтны дундаж цалин хөлсийг тодорхойлохдоо тухайн ажилтны сүүлийн 3 сарын дундаж цалингаас тооцно гэж заасны дагуу нэхэмжлэгч Б.ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолтоос ажлаас үндэслэлгүйгээр чөлөөлөгдөхөөс өмнөх гурван сарын хугацааны бүрэн авсан болох цалин 2025 оны 2, 3, 4 сарын цалингийн дунджаар тооцоход сарын дундаж цалин 2466608 төгрөг болж байна. Үүнээс тооцоход 2025 оны 0, , 2 сарын цалин 032525+2466608+2466608=5965*******4 төгрөг болно. 2026 оны , 2, 3 сарын цалинг хариуцагч талаас бодож ирүүлсэн дүнгээс тооцов. 2026 оны , 2 сард бүрэн ажилгүй байсан тул сарын цалинг бүрэн хэмжээгээр, 3 сард шүүхийн шийдвэр гарах хүртэл хугацаагаар тооцоход 4235940+4235940+806845=92*******8*******25 төгрөг байх бөгөөд Б.д олгох ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх хэмжээний олговор нийт 5244466 төгрөгийг ******* аймгийн ******* сумын дүгээр ээс гаргуулан нэхэмжлэгч Б.д олгож шийдвэрлэв.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2.******* дахь хэсэгт ажилтныг нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалд албан журмаар даатгуулах, хуульд заасан хэмжээгээр шимтгэл төлөх, тайлагнах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл төлснийг баталгаажуулах үүрэгтэй гэж зааснаар дээрх олговроос зохих шимтгэл, хураамжийг тооцон нэхэмжлэгч Б.ын нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөхийг ******* аймгийн ******* сумын дүгээр т даалгах үндэслэлтэй байна.

 

Нэхэмжлэл нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4..5-д зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөх бөгөөд хариуцагчаас *******0200 төгрөгийг гаргуулан төсвийн орлогод оруулах нь зүйтэй байна.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 82 дугаар зүйлийн 82..2, 5 дугаар зүйлийн 5., 5.2., 6, ******* дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

.Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58..-д зааснаар нэхэмжлэгч ******* овогт *******ын /РД: /-ыг ******* аймгийн ******* сумын дүгээр ийн багшийн албан тушаалд эгүүлэн тогтоосугай.

2.Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 2******* дугаар зүйлийн 2*******.-д зааснаар хариуцагч ******* аймгийн ******* сумын дүгээр ээс ажилгүй байсан хугацааны олговорт 5244466 /арван таван сая хоёр зуун дөчин дөрвөн мянга дөрвөн зуун жаран зургаан/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Б.д олгосугай.

3.Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2.*******-д зааснаар дээрх олговроос тооцон нийгмийн даатгалын шимтгэл болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлөхийг хариуцагч ******* аймгийн ******* сумын дүгээр т даалгасугай.

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******., 60 дугаар зүйлийн 60., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******..2-т зааснаар хариуцагчаас *******0200 /далан мянга хоёр зуун/ төгрөгийг гаргуулан төсвийн орлогод оруулсугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2-т зааснаар нэхэмжлэгч, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч, хариуцагч, хариуцагчийн төлөөлөгч энэ шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 4 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг заасугай.

 

  

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ  Д.УРАНЧИМЭГ