МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

******* дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Б.******* даргалж, тус шүүхийн танхимд хаалттай явуулж, Нийслэлийн ******* дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 21.5 дугаар зүйлийн 1 äýõ хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж èð¿¿ëñýí Н.*******д холбогдох эрүүгийн 1804000840092 дугаартай хэргийг 2018 оны 8 дугаар ñàðûí 08-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

     Шүүх хуралдаанд:

 Нарийн бичгийн дарга                            Б.Наранжаргал

 Улсын яллагч                                              Б.Буяндэлгэр

 Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч                         Д.Цэнд-Аюуш

 Шүүгдэгч                                                Н.******* нар оролцов.

 

 Ø¿¿ãäýã÷: Ìîíãîë óëñûí èðãýí, 1976 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдөр ******* аймгийн ******* ******* ******* суманд төрсөн, эмэгтэй, 42 настай, бүрэн бус дунд боловсролтой, оёдолчин мэргэжилтэй, малчин, ам бүл 3, охин, зээ нарын хамт ******* дүүргийн 4 дүгээр хороо, *******ийн 11 дүгээр гудамжны 1 тоотод оршин суух ******* овгийн *******гийн ******* /РД:/

       

           Прокурорын яллах дүгнэлтэд дурдсанаар Н.******* нь 2017 оны 9 дүгээр сарын 25-ны өдөр ******* дүүргийн 1 дүгээр хороо, ын н 5 дугаар гудамжны 19 тоот хашаанд оршин суух иргэн Д.гийн гэрт өөрийн охин Б.гаар “хойд эцэг Н.эд удаа дараа хүчиндүүлсэн” гэж өргөдөл бичүүлж, худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор загнаж, зодох зэргээр хүч хэрэглэсний улмаас эрүүгийн дугаартай хэрэгт 2017 оны 9 дүгээр сарын 25, 30-ны өдрүүдэд ******* дүүрэг дэх цагдаагийн хэлтсийн 2 давхарын мэдүүлэг авах өрөөнд, мөн 2017 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдөр аймгийн Цагдаагийн газрын мэдүүлэг авах өрөөнд насанд хүрээгүй хохирогч Б.гаар худал мэдүүлэг өгүүлсэн гэмт õýðýãт  õîëáîãäæýý.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт дараах баримтуудыг хэлэлцүүлэв. Үүнд:

Шүүгдэгч Н.*******гийн шүүх хуралдаанд мэдүүлсэн: “...2017 оны 9 дүгээр сард ******* дүүрэг, 1 хороо, ын д найз гийн гэрт охин г хойд эцэг эд хүчиндүүлсэн гэж загнаж, уурлаж байгаад өргөдөл бичүүлсэн нь үнэн. Мөн цагдаагийн хэлтсийн өрөөнд мэдүүлэг өгүүлсэн. Би охиноо өргөдлөө бичиж өг гэж 2 удаа алгадсан нь үнэн. Миний буруу, хийсэн үйлдэлдээ харамсаж байна...” гэх мэдүүлэг,

 

Мөрдөн байцаалтад насанд хүрээгүй гэрч Б.гийн мэдүүлсэн: “...Манай ээж Н.******* нь 2017 оны 7 дугаар сард хойд эцэг Н.тэй муудалцаад бид хоёр гэрээсээ явсан. Тэгээд 2017 оны 9 дүгээр сард ээж надад “ээж нь танай ааваас салж байгаа юм чинь жаахан мал хөрөнгө авах хэрэгтэй байна, чи хойд эцэгтэй хүчиндүүлсэн гээд мэдүүлэг өгчих, өргөдөл бич” гээд гэх айлд намайг зодож дарамтлан, хойд Н.эд удаа дараа хүчиндүүлсэн гэх өргөдөл бичүүлж, цагдаа дээр мэдүүлэг өгөхдөө, хүчиндүүлсэн гэж яриарай гээд миний хэлэх үгийг зааж өгч худал мэдүүлэг өгүүлсэн. Ээж намайг өргөдөл бич гээд миний баруун талын гар луу өөрийн гараар 2, 3 удаа цохиж, зүүн талын хөл рүү 2 удаа бас өшиглөсөн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 72, 77/,

Мөрдөн байцаалтад гэрч Н.ийн мэдүүлсэн: “...Манай эхнэр Н.******* нь надад ууралсан уурандаа охин Б.г дарамтлан хойд эцэг Н. хүчиндсэн гэж цагдаад очиж мэдүүлэг өг гэж худлаа хэлүүлж цагдаад мэдүүлэг өгүүлсэн байсан. Энэ хэргийн улмаас миний нэр хүнд унаагүй, миний нэр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагдаагүй, ах дүү найз нөхөд надтай урьдийн адил зөв боловсон харьцаж байгаа. Намайг энэ хэргийг үйлдээгүй гэдгийг мэднэ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 68-69, 75/

Мөрдөн байцаалтад гэрч Д.гийн мэдүүлсэн: “...Н.******* нь манайд 2017 оны 9 дүгээр сарын эхээр ирээд 2 сар хиртэй амьдарч байгаад явсан. Охиноо бол загнах энүүхэнд байдаг, нилээн зоддог юм шиг байна лээ. Н.******* тэр үед охиноо “үнэн зөвөөр бичээрэй” гээд загнаад байсан болохоос, яг зодож цохиогүй. Намайг байхгүй байхад зодож дарамталсан байж магадгүй...” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 74/

Шүүгдэгч Н.******* нь “Цагдаагийн ерөнхий газрын МНБГ-ын лавлагаа санд бүртгэлгүй” ãýх ÿë øàëãàõ õóóäàñ  /õõ-í 152/, иргэний үнэмлэхний лавлагаа /хх-н 89/ áîëîí áóñàä áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìòóóäûã òàëóóäûí õ¿ñýëòýýð øèíæëýí ñóäàëñàí áîëíî.

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судлагдсан дээрх шүүгдэгч, гэрч нарын мэдүүлгүүд нь хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлэгдсэн, мэдүүлгүүдийн агуулга нь зөрүүгүй эргэлзээгүй, хууль ёсны шаардлагыг хангажээ.

Иймд шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн болон хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, эргэлзээгүй, тухайн хэргийг хангалттай нотолж байх тул хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж үнэлэн шийтгэх тогтоолын үндэслэл болгов.

I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:

Шүүгдэгч Н.******* нь 2017 оны 9 дүгээр сарын 25-ны өдөр ******* дүүргийн 1 дүгээр хороо, ын н 5 дугаар гудамжны 19 тоот хашаанд оршин суух иргэн Д.гийн гэрт өөрийн охин Б.гаар “хойд эцэг Н.эд удаа дараа хүчиндүүлсэн” гэж өргөдөл бичүүлж, худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор загнаж, алгадах, өшиглөх зэргээр зодож хүч хэрэглэсний улмаас эрүүгийн дугаартай хэрэгт 2017 оны 9 дүгээр сарын 25, 30-ны өдрүүдэд ******* дүүрэг дэх цагдаагийн хэлтсийн 2 давхарын мэдүүлэг авах өрөөнд, мөн 2017 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдөр аймгийн Цагдаагийн газрын мэдүүлэг авах өрөөнд насанд хүрээгүй хохирогч Б.гаар худал мэдүүлэг өгүүлсэн болох нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн хэргээ хүлээн мэдүүлсэн “гийн гэрт охин г 2 удаа алгадаж, өргөдлийг нь бичүүлсэн, загнаж зодож байгаад өргөдөл бичүүлсэн нь миний буруу” гэсэн мэдүүлэг, мөрдөн байцаалтад насанд хүрээгүй гэрч Б.гийн “2017 оны 9 дүгээр сард ээж надад “ээж нь танай ааваас салж байгаа юм чинь жаахан мал хөрөнгө авах хэрэгтэй байна, чи хойд эцэгтэй хүчиндүүлсэн гээд мэдүүлэг өгчих, өргөдөл бич” гээд гэх айлд намайг зодож дарамтлан өргөдөл бичүүлж, дараа нь цагдаа дээр мэдүүлэг өгөхдөө, хүчиндүүлсэн гэж яриарай гээд миний хэлэх үгийг зааж өгч худал мэдүүлэг өгүүлсэн. Ээж намайг өргөдөл бич гээд миний баруун талын гар луу өөрийн гараар 2, 3 удаа цохиж, зүүн талын хөл рүү 2 удаа өшиглөсөн” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 72, 77/, гэрч Н.ийн “Манай эхнэр Н.******* нь надад ууралсан уурандаа охин Б.г дарамтлан хойд эцэг Н. хүчиндсэн гэж цагдаад очиж мэдүүлэг өг гэж худлаа хэлүүлж цагдаад мэдүүлэг өгүүлсэн байсан” гэсэн мэдүүлэг /хх-н 68-69, 75/, гэрч Д.гийн “******* нь охиноо загнах энүүхэнд байдаг, нилээн зоддог юм шиг байна лээ. Н.******* тэр үед охиноо “үнэн зөвөөр бичээрэй” гээд загнаад байсан. Намайг байхгүй байхад зодож дарамталсан байж магадгүй” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 74/ зэрэг áичгийн нотлох баримтуудаар хангалттай нотлогдон тогтоогдож байна.

 

Улсын яллагчаас шүүгдэгч Н.*******г Эрүүгийн хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцуулж, 450 нэгжээр торгох ял оногдуулах дүгнэлтийг гаргасан. Шүүгдэгч Н.*******, түүний өмгөөлөгч  нар нь гэм буруугийн талаар маргаагүй, түүний гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн мэдүүлэг нь насанд хүрээгүй гэрч Б., гэрч Н., Д. нарын мэдүүлэг зэрэг бусад нотлох баримтуудаар давхар нотлогдож байна.

Шүүгдэгч Н.******* нь нөхөр Н.эд уурласан уурандаа өөрийн охин Б.гаар “хойд эцэг Н.эд удаа дараа хүчиндүүлсэн” гэж өргөдөл бичүүлж, худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор загнаж, зодох зэргээр хүч хэрэглэсэн нь үйлдэлдээ санаатай хандсан гэж үзнэ.

Иймд Н.*******гийн үйлдэл нь хохирогчийг худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор өөрт нь хүч хэрэглэсэн гэмт хэргийн бүрэлдэхүүний шинжийг бүрэн хангасан байх тул улсын яллагчийн гэм буруутайд тооцуулах дүгнэлтийг хүлээн авч, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 21.5 дугаар ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.

Энэ гэмт хэргийн улмаас бусдад учруулсан хохирол төлбөр байхгүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

 

II.Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар

Шүүх шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага буюу ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдлыг харгалзах нь зүйтэй ба эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно. Учир нь шүүгдэгч Н.******* нь урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгасан хуудсаар Цагдаагийн ерөнхий газрын лавлагааны санд бүртгэгдээгүй, ял шийтгэлгүй байх тул анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх ба уг гэмт хэргийг тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас үйлдсэн гэж дүгнэх үндэслэлгүй байна.

Шүүгдэгч Н.******* нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй байдал болон прокурор, шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нарын саналыг харгалзан хуульд заасан ялуудаас торгох ялыг оногдуулах нь зүйтэй гэж үзэв. Уг ялыг 2018 оны 12 дугаар  сарын  31-ний дотор хэсэгчлэн төлүүлэхээр хугацааг  тогтоож шийдвэрлэв.

Ø¿¿ãäýã÷ид õîëáîãäîõ èðãýíèé áè÷èã áàðèìò ø¿¿õýä øèëæèæ èðýýã¿é, ýä õºðºí㺠áèò¿¿ìæëýýã¿é, шүүгдэгч íü энэ хэрэгтээ цагдан хоригдоогүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, ýíý õýðýãò ãàðñàí áàéöààí øèéòãýõ àæèëëàãààíû çàðäлыг òîäîðõîéëж èð¿¿ëýýã¿é áîëíî.

 

  Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1; 2; 4 дэх хэсгүүд, 36.6 дугаар зүйл, 36.7 дугаар зүйл, 36.8 дугаар зүйл, 36.10 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч ******* овгийн *******гийн *******г Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 21.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан, хохирогчийг худал мэдүүлэг өгүүлэх зорилгоор өөрт нь хүч хэрэглэсэн гэмт хэрýã үйлдсэн гэм буруутайд  тооцсугай.
2. Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 21.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасíààð ******* овгийн *******гийн *******г 450 /дөрвөн зуун тавин/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянган/ төгрөгөөр торгох ÿë øèéòãýñ¿ãýé. 
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар торгох ялыг 2018 оны 12 дугаар сарын 31-ний дотор биелүүлэхийг, тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг ялтан Н.*******д мэдэгдсүгэй.
4. Н.******* нь бусдад төлөх төлбөргүй болохыг дурдсугай.
5. Шийтгэх тогтоол нь уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох мэдэгдэж, уг тогтоол хүчин төгөлдөр болтол Н.*******д óðüä àâñàí хувийн баталгаа гаргах òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
6. Н.*******д õîëáîãäîõ èðãýíèé áè÷èã áàðèìò ø¿¿õýä øèëæèæ èðýýã¿é, öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, ýä õºðºí㺠áèò¿¿ìæлэгдэýã¿é, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, ýíý õýðýãò ãàðñàí áàéöààí øèéòãýõ àæèëëàãààíû çàðäлыг òîäîðõîéëæ èð¿¿ëýýã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор, ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол, эсэргүүцлээ шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах эрхтэй.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, ялтанд урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

                             

 

                          ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                      Б.БАЙГАЛМАА