МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч А.З даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Р ХХК,

Хариуцагч: Т ХХК,

Гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах, үйлчилгээний талбайг чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэлийн шаардлагатай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Г, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Н.Ч, шүүх хуралдааны тэмдэглэл хөтлөхөөр нарийн бичгийн дарга Б.Ө нар оролцов.

 ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Нэхэмжлэгч шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагадаа: “Р ХХК нь Т ХХК-тай 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулсан. Уг гэрээгээр Р ХХК-ийн өмчлөлийн 498.43 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалт бүхий Ү-... дугааар улсын бүртгэлтэй үл хөдлөх эд хөрөнгийг түрээслэхээр тохиролцсон юм. Түрээсийн гэрээ байгуулснаас хойш нэг жилийн дараагаас манай байгууллага нь үл хөдлөх эд хөрөнгөө худалдан борлуулж бусдад өгөх өглөгөө төлөх хүсэл сонирхолтой байсан учир түрээслэж байгаа талдаа буюу хамгийн түрүүнд Т ХХК-д 2024 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдөр ... албан бичгээр хямдралтай үнээр худалдан борлуулах талаар санал хүргүүлэхэд уг саналаас татгалзсан. Тэр үеэс Т ХХК нь манай байгууллагыг үл хөдлөх эд хөрөнгөө бусдад худалдан борлуулах гэж байгааг мэдсэн буюу үл хөдлөх эд хөрөнгөө бусдад шилжүүлэх талаар маш сайтар мэдэж байсан юм. Гэвч уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг чөлөөлж өгөхгүй байсан тул удаа дараа чөлөөлж өгөхийг хүссэн албан бичгүүдийг хүргүүлэхэд түрээсийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байгаа талаар хэлж огт чөлөөлж өгөөгүй байсаар өнөөдрийг хүргээд байна. Үүнээс гадна албан бичгээр чөлөөлөхөөс татгалзсан хариуг ирүүлж байсан бөгөөд тус хуулийн этгээдийн гүйцэтгэх захирал Э.Х [email protected] хаягаар бид албан бичгүүдээ солилцож байсан юм. Талуудын зүгээс уг түрээсийн гэрээг Үл хөдлөх эд хөрөнгийн улсын бүртгэлийн газарт огт бүртгүүлж байгаагүй бөгөөд бидний хооронд байгуулсан гэрээний 7 дугаар зүйлийн 7.7-т Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3, 318.4 дэх хэсэгт зааснаар түрээсийн гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болно гэх заалтыг хэн аль нь огт биелүүлээгүй юм. Өөрөөр хэлбэл Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3-т хуульд өөрөөр заагаагүй бол түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулах бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлнэ, 318.4-т заасан Энэ хуулийн 318.3-т заасан шаардлагыг хангаагүй гэрээ хүчин төгөлдөр бус байна. Гэх хуульд заасан шаардлага болох үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлэх зохицуулалтыг огт биелүүлээгүй юм. Энэ нь Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлд заасан Хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл бөгөөд тэр дундаа 56.1.1 дэх хэсэгт зааснаар хууль зөрчсөн хэлцэл /гэрээ/-г, 56.1.8 дах хэсэгт заасан хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн хэлцэл /гэрээ/-г байгуулсан юм. Иймд Р ХХК болон Т ХХК нарын хооронд байгуулсан 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдрийн Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцож, түрээсийн зүйл болсон үл хөдлөх эд хөрөнгө болох 498.43 м.кв үйлчилгээний талбайг албадан чөлөөлүүлж өгнө үү.” гэжээ.

2. Хариуцагч  хариу тайлбартаа: “Р ХХК Т ХХК-иудын хооронд байгуулсан 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр ... дугаар түрээсийн гэрээ хэрэгжсэн талаар Р ХХК болон Т ХХК-ийн хооронд 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр ... дугаар түрээсийн гэрээ байгуулагдсан. Уг гэрээгээр Р ХХК-ийн өмчлөлийн улсын бүртгэлийн Ү-... дугаартай 498.43 мкв талбайтай үл хөдлөх хөрөнгийг түрээсэлсэн гэр ахуйн барааны дэлгүүрийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа болно. Тус гэрээний 3.2-д Төлбөрийн хэлбэр хэмжээ түрээслүүлэгч тал түрээслэгч талд 1 сарын 15,000,000 төгрөгөөр түрээслүүлэхээр тохиролцов, гэрээний 3.2.1-д “төлбөр төлөх нөхцөл, хугацаа 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр эхний хоёр сарын төлбөрийг дэнчингийн хамт 15,000,000 төгрөгийн хамт нийт 45,000,000 төгрөгийг ... банк дахь Р ХХК-ийн ... тоот дансанд төлнө. 2024 оны 03 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн сар бүрийн 1-нээс 5-нд түрээсийн төлбөрийг сар сараар төлөхөөр харилцан тохиролцов” гэжээ. Мөн гэрээний 3.1-д Гэрээний хугацаа 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэл нийт 3 жилийн хугацаагаар түрээслүүлнэ. Түрээслүүлэгч тал эхний нэг жилийн хугацаанд аливаа үндэслэлээр өөрийн санаачилгаар түрээсийн гэрээг цуцлах эрхгүй. Цуцлах тохиолдолд түрээслэгч талд хоёр сарын түрээсийн төлбөртэй тэнцэх 30,000,000 төгрөгийн торгуулийг төлөх үүрэгтэй болохыг харилцан тохиролцов” гэж заажээ. Энэ нь Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дахь хэсэгт “Түрээсийн гэрээгээр түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон түрээсийн төлбөрийг төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ.” гэж заасантай нийцсэн. Ингээд дээрх түрээсийн гэрээ хэрэгжээд талууд гэрээгээр хүлээсэн үүргээ шударгаар гүйцэтгээд 1 жил гаруй хугацаа буюу 2025 оны 05 сарын бичгээр манай үл хөдлөх хөрөнгийг худалдаж аваагүй тул түрээсийн талбайг чөлөөлж өгнө үү гэх мэдэгдэл ирүүлсэн нь үндэслэлгүй юм. Т ХХК-ийн өмчлөх эрхийг зөрчөөгүй талаар Р ХХК түрээсийн гэрээний хугацаанд түрээсийн зүйл болох хөрөнгийг манай компанийг худалдан авах санал тавьсан. Бид Р ХХК-ийн уг саналаас татгалзсан бөгөөд түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлэхийг түүнээс шаардсан. Гэтэл биднийг уг хөрөнгийг худалдаж аваагүй гэх үндэслэлээр чөлөөлж өг гэх хууль бус шаардлага тавьж, үйл ажиллагаа явуулж буй газрын хаалганы тогийг удаа дараа таслуулж компанийн хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулсан. Т ХХК-ийн хувьд манай түрээсийн талбай өмчлөх эрх шилжих тал дээр огт эсэргүүцээгүй бөгөөд өмчлөгчийн өмчлөх эрхэд хүндэтгэлтэй хандсан. Манай компанийн хувьд уг хөрөнгийн эзэмших эрхийг шударгаар олж авсан бөгөөд эзэмших эрхээ хэрэгжүүлэхэд өмчлөгч болох Р ХХК хууль бусаар удаа дараа саад учруулсан. Мөн 2025 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр манай түрээсийн хөрөнгийг худалдаж авсан гэх А.Т гэгч иргэн 5-уул ирэн тог таслан 2 хаалга түгжин 3 өдөр үйл ажиллагаа явуулалгүй байж багаад 2025 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдөр үйл ажиллагаагаа явуулж байтал Р ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.У, А.Т өмгөөлөгч гэх хүмүүсийн хамтаар ирж дахин тог таслуулан, эндээс гар шүүхийн асуудал хамаагүй бид хөрөнгөө авмаар байна гэхчлэн хүч хэрэглэж хаалганы гол дахин солин цоожлоод манай 1,200,000,000 гаруй төгрөгийн түргэн муудах хугацаатай болон бусад бараа, бүтээгдэхүүнийг түгжиж бидний өмчлөх, эзэмших эрхийг ноцтой зөрчиж байна. Иргэний хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1-д “Эд хөрөнгө хөлслүүлэгч нь хөлслөгчийн эзэмшилд байгаа эд хөрөнгөө гуравдагч этгээдийн өмчлөлд шилжүүлсэн бол хөлслүүлэгчийн бүх эрх, үүрэг нь гуравдагч этгээд буюу шинэ өмчлөгчид шилжинэ” гэж заасан. Гэтэл хуулийн дээрх заалтыг Р ХХК болон иргэн А.Т гэгч нар зөрчиж байна. Иймд Р ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.” гэж маргажээ.

3. Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид холбогдуулан гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагадаа: “Р ХХК болон Т ХХК-ийн хооронд 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр ... дугаар Түрээсийн гэрээ байгуулагдсан. Энэ гэрээгээр Т ХХК нь 498,43 мкв үйлчилгээний талбайд гэр ахуйн барааны дэлгүүрийн үйл ажиллагаа явуулахаар харилцан тохиролцсон. Уг гэрээгээр сарын 15,000,000 төгрөгийн төлбөртэй, тус гэрээний 3.1-д “Гэрээний хугацаа 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэл нийт 3 жилийн хугацаагаар түрээслүүлнэ гэж тохиролцсон. Энэ нь Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээ байгуулагдсан байна. Нэгэнт талуудын хооронд түрээсийн гэрээ байгуулагдсан ба тус гэрээ одоогийн байдлаар 1 жил 9 сарын хугацаанд хэрэгжиж байна. Бид түрээсийн хөрөнгийг гэрээний үүргээ биелүүлж түрээсийн төлбөрийг зохих ёсоор төлж гэрээний үүргээ биелүүлсээр байгаа нь Иргэний хуулийн 90 дүгээр 90.1-д “Хөрөнгийг хууль ёсоор эзэмшиж байгаа буюу түүнийг эзэмших эрхтэй болох нь тодорхой байгаа этгээдийг шударга эзэмшигч гэнэ” гэж заасны дагуу манай Т ХХК нь түрээсийн хөрөнгийн шударга эзэмшигч мөн. Гэтэл түрээслүүлэгч Р ХХК түрээсийн зүйлийг худалдан аваагүй гэх шалтгаанаар уг үл хөдлөх хөрөнгийг чөлөөлөх мэдэгдэл удаа дараа ирүүлж, компанийн хэвийн үйл ажиллагааг алдагдуулаад байгаа болно. Улмаар манай түрээсэлж буй хөрөнгийг худалдаж авсан гэх иргэн А.Т гэгч 2025 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр тог таслан 2 хаалга түгжин 3 өдөр үйл ажиллагаа явуулалгүй байж байгаад 2025 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдөр үйл ажиллагаагаа явуулж байтал А.Т, өмгөөлөгч болон бусад хүмүүсийн хамтаар, Р ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.У нар ирж дахин тог таслуулан, эндээс гар шүүхийн асуудал хамаагүй бид хөрөнгөө авмаар байна гэхчлэн хүч хэрэглэж хаалганы гол дахин солин цоожлоод манай 1,200,000,000 гаруй төгрөгийн түргэн муудах хугацаатай болон бусад бараа, бүтээгдэхүүнийг түгжиж бидний өмчлөх, эзэмших эрхийг ноцтой зөрчиж байна. Үүнээс болж тус компанийн хэвийн үйл ажиллагаа дахин алдагдаж одоогоор үйл ажиллагаа явуулаагүй байгаа болно. Иймд иргэн А.Т болон Р ХХК нар нь түрээсийн гэрээний хугацаа дуусаагүй, уг гэрээ хэрэгжсээр байгаа манай компанийн буюу шударга эзэмшигчийн эд хөрөнгө эзэмших, ашиглах эрхээ хэрэгжүүлхэд саад болж буй үйлдлийг зогсоож, иргэн А.Т түрээслүүлэгчийн үүрэг үүссэн болохыг тогтоож өгнө үү. Манай түрээсэлж буй хөрөнгийг худалдаж авсан гэх иргэн А.Т гэгч 2025 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр тог таслан 2 хаалга түгжин 3 өдөр үйл ажиллагаа явуулалгүй. Мөн оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдөр үйл ажиллагаагаа явуулж байтал А.Т, өмгөөлөгч болон бусад хүмүүсийн хамтаар, Р ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.У нар ирж дахин тог таслуулан, хаалганы гол дахин солин цоожлоод манай 1,200,000,000 гаруй төгрөгийн түргэн муудах хугацаатай болон бусад бараа, бүтээгдэхүүнийг түгжиж бидний өмчлөх, эзэмших эрхийг ноцтой зөрчиж 2025 оны 09 дүгээр сарын 24-ний өдрөөс өнөөдрийг хүртэл огт үйл ажиллагаа явуулаагүй байгаа болно. Манай компани нь тус дэлгүүрээс өдөрт 9,659,954.18  төгрөгийн орлого олдог юм. Бид дээрх хууль бус үйлдлээс болож 2025 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс мөн оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдөр хүртэл 3 өдөр үйл ажиллагаа явуулаагүй 28,979,862.54 төгрөгийн орлого алдагдсан. Түүнчлэн 2025 оны 09 дүгээр сарын 24-ний өдрөөс нэхэмжлэл гаргах өдрийг хүртэл огт үйл ажиллагаа явуулаагүй, өдрийн орлого 86,939,587.62 төгрөг. Мөн манай компани нь нийт 13 ажилтантай бөгөөд нэг ажилтны 1 өдрийн цалин 48,846.16 төгрөг бөгөөд нийт 13 ажилтны 12 өдрийн цалин 7,620,000 төгрөгийг ажиллагсадад олгосон байна. Дэлгүүрийн түрээсийн төлбөр сарын 15,000,000 төгрөг байна. Бид түрээсийн төлбөрөө Р ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Г.У ... банкны ... тоот дансанд төлсөн. 2025 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс 23-ны өдөр хүртэл 3 өдрийн түрээс 1,500,000 төгрөг, 2025 оны 09 дүгээр сарын 24-ны өдрөөс нэхэмжлэл гаргасан 10 дугаар сарын 02-ны өдрийг дуустал 9 өдрийн түрээс 4,500,000 төгрөг, нийт 6,000,000 төгрөг гаргуулах үндэслэлтэй байна. Иймд иргэн А.Т олох ёстой байсан орлого буюу дэлгүүрийн үйл ажиллагаа явуулаагүй 115,919,450.16 төгрөг, ажиллагсадын цалин 7,620,000 төгрөг нийт 123,539,450.16 төгрөгийг гаргуулж Т ХХК-д олгуулж, эзэмших ашиглах эрхэд саад болж байгаа үйлдлийг таслан зогсоох, Р ХХК-иас 6,000,000 төгрөг гаргуулж, эзэмших ашиглах эрхэд саад болж байгаа үйлдлийг таслан зогсоох өгнө үү.” гэжээ.

4. Нэхэмжлэгч хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлд “Тус шүүхэд Р ХХК нь Т ХХК-д холбогдуулан Р ХХК, Т ХХК нарын хооронд байгуулсан 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдрийн Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах, түрээсийн зүйл болсон үл хөдлөх эд хөрөнгө болох 498.43 м.кв үйлчилгээний талбайг албадан чөлөөлүүлэх шаардлага бүхий иргэний хэрэг хянан хэлэлцэгдэж байгаатай холбогдуулан хариуцагчаас сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасныг 2025 оны 10 сарын 21-ний өдөр гардан авч танилцаад эс зөвшөөрч дараах тайлбарыг гаргаж байна. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73 дугаар зүйлийн 73.1-т Үндсэн нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлүүлэхийн тулд хэргийг шүүх хуралдаанаар хянан шийдвэрлэхээс өмнө хариуцагч сөрөг нэхэмжлэл гаргах эрхтэй. Сөрөг нэхэмжлэл энэ хуулийн 62 дугаар зүйлд заасан шаардлагыг хангасан байна гэж хуульчилсан бөгөөд уг сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагатай тооцогдохгүй буюу хамтруулан шийдвэрлэх хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Ямар учир шүүх Т ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн авч улмаар нэхэмжлэгч талд гардуулж буй нь хууль зүйн үндэслэлгүй байгааг юун түрүүнд дурдах нь зүйтэй байна. Т ХХК нь сөрөг нэхэмжлэлдээ хариуцагчаар 2 этгээд гэж тодорхойлсон байх бөгөөд хариуцагчаар тодорхойлсон нэг этгээд нь нэхэмжлэгч биш байх бөгөөд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь "Эзэмших ашиглах эрхэд саад болж байгаа үйлдлийг таслан зогсоох, хохиролд 129,539,450 төгрөг гаргуулах гэж тодорхойлжээ. Уг хоёр шаардлагыг задалвал нэхэмжлэгч Р ХХК-аас 6,000,000 төгрөгийг гаргуулж, эзмших ашиглах эрхэд саад болж байгаа үйлдлийг таслан зогсоох шаардлага гаргажээ. Уг шаардлагын үндэслэл нь тодорхой бус буюу 6,000,000 төгрөг нь хаанаас яаж тооцоологдож гарч ирч байгаа үнийн дүн болох энэ нь ямар нотлох баримтаар нотлогдож байгаа нь тодорхой бус нэхэмжлэлд огт хавсаргаагүй байна. Мөн эзэмших, ашиглах эрхэд саад болж байгаа үйлдлийг таслан зогсоох гэх шаардлага нь мөн л тодорхой бус ямар үйлдлээр эзэмших, ашиглах эрхэд саалд болж байгаа үүнийг хэрхэн ямар байдлаар таслан зогсоох зэрэг нь тодорхой бус байна. Энэхүү нөхцөл байдал нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73 дугаар зүйл, 62 дугаар зүйлүүдийг ноцтой зөрчсөн байна. Шүүхээс Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 62,73-т заасныг илт зөрчсөн сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээн авч нэхэмжлэгч талд гардуулж байгаа үйлдэл нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Иймд Т ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэх нь хуульд нийцэх байсан бөгөөд хэрэв хууль зөрчин сөрөг нэхэмжлэлийг хүлээн авч байгаа тохиолдолд сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.” гэсэн тайлбарыг гаргаж байна.

5. Нэхэмжлэгчээс итгэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, түрээсийн гэрээ, үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, компанийн дүрэм, итгэмжлэл, т ХХК-ийн хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, компанийн дүрэм, нэхэмжлэгч компанийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 20-ны өдрийн ... дугаар мэдэгдэл хүргүүлэх тухай албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 22-ны өдрийн ... мэдэгдэл хүргүүлэх тухай албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 04-ний өдрийн ..., 2025 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдрийн .... дугаар албан бичиг, Т ХХК-ийн 2025 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, 2025 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн .... дугаар албан бичиг, тус шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 7 дугаар сарын 09-ний өдрийн .... дугаар захирамж, хариуцагчаас итгэмжлэл, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, компанийн дүрэм, т ХХК-ийн 2025 оны 6 дугаар сарын 06-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, 2025 оны 7 дугаар сарын 25-ны өдрийн ... дугаар шаардлага хүргүүлэх тухай албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 22-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, цалингийн тооцоолол, түрээсийн гэрээ, үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, мемориалын баримт,  нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт тус тус шүүхэд гаргаж өгсөн.

Шүүх хариуцагчийн хүсэлтээр гэрч Д.Н асуусан байна.

       ҮНДЭСЛЭХ нь:

6. Шүүхээс зохигчийн гаргасан нэхэмжлэлийн үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж үзэв.

7. Нэхэмжлэгч нь зохигчийн 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдрийн түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах 498.43 м.кв үйлчилгээний талбайг чөлөөлүүлэхээр шаардсаныг хариуцагч эс зөвшөөрч, 12 өдөр түрээсийн үйл ажиллагаа явуулаагүйн төлбөр 6,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гарган маргажээ.

            8. Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

            Талууд 498.43 м.кв үйлчилгээний талбайг сарын 15,000,000 төгрөгөөр 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртэл түрээслэхээр тохиролцсон болох нь 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдрийн түрээсийн гэрээгээр тогтоогдож байна. /хэргийн 6-7 тал/

            Энэхүү 498.43 м.кв үйлчилгээний зориулалттай, эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-... улсын бүртгэлийн дугаартай үл хөдлөх хөрөнгө нь Р ХХК-ийн өмчлөлд бүртгэгджээ. /хэргийн 8 тал/

            Нэхэмжлэгч компани нь түрээсийн зүйлийг худалдан борлуулах зорилгоор түрээсийн гэрээг цуцлах саналыг хариуцагчид хүргүүлж байсан болох нь нэхэмжлэгч компанийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 20-ны өдрийн ... дугаар мэдэгдэл хүргүүлэх тухай албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 22-ны өдрийн ... мэдэгдэл хүргүүлэх тухай албан бичиг, 2025 оны 5 дугаар сарын 04-ний өдрийн ..., 2025 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, Т ХХК-ийн 2025 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн ... дугаар албан бичиг, 2025 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн ... дугаар албан бичгээр тогтоогдож байна. /хэргийн 17-26/

            Зохигч гэрээг бүртгүүлээгүй болон хариуцагч Т ХХК гэрээний үүргээ зөрчөөгүй талаар маргаагүй болно.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2, 38 дугаар зүйлийн 38.1 дэх зааснаар хэргийн оролцогч нь өөрийн шаардлага ба татгалзлын үндэс болж байгаа байдлын талаарх нотлох баримтаа шүүхэд өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй бөгөөд хариуцагч нь 12 хоног үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон гэсэн тайлбараа баримтаар нотлоогүй байна.

9. Зохигч нь 498.43 м.кв үйлчилгээний зориулалттай талбайг түрээслэхээр тохиролцсон тул талуудын хооронд Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт “Түрээсийн гэрээгээр түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон түрээсийн төлбөрийг төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ.” заасан түрээсийн гэрээ байгуулагджээ.

Энэхүү гэрээ нь бичгээр байгуулагдах хуулийн шаардлага хангасан боловч Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3 дахь хэсэгт “Хуульд өөрөөр заагаагүй бол түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулах бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлнэ.” заасан шаардлагыг хангаагүй байна. Иргэний хуульд үл хөдлөх эд хөрөнгийн түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулж, эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлэхээр заасан хэдий ч талуудын хувьд тохиролцоо хүчин төгөлдөр байна.

Түрээсийн гэрээг бүртгүүлэх үүрэг түрээслүүлэгчийн хяналтад байдаг бөгөөд энэ төрлийн үйл ажиллагааг эрхлэгч Р ХХК нь өөрөө гэрээг бүртгүүлээгүй атлаа гэрээний үүргээ зөрчөөгүй түрээслэгчийг албадан чөлөөлүүлэхээр шаардах үндэслэлгүй болжээ. Өөрөөр хэлбэл, Талууд түрээсийн гэрээг бодитоор хэрэгжүүлж эхэлсэн нь талуудын хоорондын гэрээг хүчинтэй гэж үзэхэд хүргэх бөгөөд бүртгэл талуудын хоорондын тохиролцоог үгүйсгэх үндэслэл болохгүй гэж үзлээ.

            Иймээс Иргэний хуулийн  318 дугаар зүйлийн 318.4 дэх хэсэгт “Энэ хуулийн 318.3-т заасан шаардлагыг хангаагүй гэрээ хүчин төгөлдөр бус байна.” заалт гуравдагч этгээдийг хамгаалахад илүү зориулагдсан байх тул талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.1-д “хууль зөрчсөн буюу нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан хэлцэл”, 56.1.8-д “хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн, хуульд заасан тохиолдолд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл” заасан үндэслэл тогтоогдсонгүй.

10. Түрээсийн гэрээгээр түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон түрээсийн төлбөрийг төлөх үүргийг тус тус хүлээх ба хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн төлбөр төлөх үүргээ зөрчөөгүй байна.

Иймээс нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, дуусгавар болгох эрхгүй тул түрээсийн зүйлийг чөлөөлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болох үндэслэлтэй болжээ.

 

11. Түүнчлэн хариуцагч Т ХХК нь нэхэмжлэгчийн буруутай үйлдлийн улмаас 12 хоног үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон гэснээ баримтаар нотлоогүй, гэрч мэдүүлгийн эх сурвалжаа тодорхойлж чадаагүй тул 6,000,000 төгрөг гаруулах сөрөг нэхэмжлэлийг үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлага хангагдаагүй үндэслэлтэй хамт хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй байна.

12. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1 дэх хэсэгт зааснаар үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн тул нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 303,150 төгрөг, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 30,003 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээх үндэслэлтэй болжээ.

 Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.3, 116, 118 дугаар зүйлийг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан Т ХХК-д холбогдох зохигчийн 2023 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдрийн түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах 498.43 м.кв үйлчилгээний талбайг чөлөөлүүлэх үндсэн нэхэмжлэл болон Р ХХК-д холбогдох 6,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-д зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 303,150 төгрөг, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 30,003 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг гарсан өдрөөс хойш 14 хоногт гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдаж, мөн хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг тус тус дурдсугай.

 

 

 

 

 

                      ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                      А.ЗҮМБЭРЭЛ

 

2026             01            27