*******0*******5       09        08                                           191/ШШ*******0*******5/0405

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч А.Цэлмэг даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч 1: ******* аймаг, ******* сум, ******* дугаар баг, ******* гудамж, ******* тоотод оршин суух, ******* овогт ******* ******* /РД:ДН510*******505/,

 

Нэхэмжлэгч *******: Сүхбаатар дүүрэг, дугаар хороо, дүгээр хороолол, *******9 дүгээр байр, ******* тоотод оршин суух, овогт /РД:РЭ080518/,

 

Нэхэмжлэгч : ******* аймаг, ******* сум, дугаар баг ******* гудамж, ******* тоотод оршин суух, овогт /РД:КЮ901*******081/,

 

Нэхэмжлэгч 4: ******* аймаг, ******* 5 дугаар баг, гудамж, тоотод оршин суух, овогт /РД:КА10*******98/,

 

Нэхэмжлэгч 5: ******* аймаг, ******* сум, дугаар баг, Оюут гудамж, 14 тоотод оршин суух, овогт /РД:КЗ840919**************/,

 

Нэхэмжлэгч : ******* аймаг, сум, дугаар баг, оршин суух, овогт /РД:КЙ81008/,

 

Нэхэмжлэгч : ******* аймаг, ******* сум, 5 дугаар баг, тоотод оршин суух, овогт /РД:КВ9100*******1*******/,

 

Нэхэмжлэгч 8: Баянзүрх дүүрэг, ******* дугаар хороо, ************** дугаар байр, 1*******08 тоотод оршин суух, овогт /РД:ЖЮ9*******14/,

 

Нэхэмжлэгч 9: ******* аймаг, сум, дугаар баг, оршин суух, овогт /РД:ГЮ8041/,

 

Нэхэмжлэгч 10: дүүрэг, дугаар хороо, 1******* дугаар гудамж, 14 тоотод оршин суух, Малчин овогт Батын Энхжаргал /РД:ВЮ*******0*******518/,

 

Нэхэмжлэгч : -Уул аймаг, Шарын гол 1 дүгээр баг, хайрхан 1******* гудамж, тоотод оршин суух, овогт /РД:МП101*******9/ нарын нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Сүхбаатар дүүрэг, Чингисийн өргөн чөлөө-15, Моннис цамхаг 1******* давхарт байрлах, ХХК /РД:*******545/-д холбогдох,

 

Илүү цагийн хөлс гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв. 

 

Шүүх хуралдаанд:

Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

Хариуцагчийн өмгөөлөгч , ,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Аззаяа нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.    Нэхэмжлэгч Г.*******, Б., Г., Б., Ж., Д., С., Ж., О., Б.Энхжаргал, Ш. нар нь хариуцагч ХХК-д холбогдуулан илүү цагийн хөлс гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд:

 

Нэхэмжлэгч Г.*******, Б., Г., Б., Ж., Д., С., Ж., О., Б.Энхжаргал, Ш. нар нь ХХК-тай байгуулсан Хөдөлмөрийн гэрээний дагуу ажил үүргээ гүйцэтгэж байгаа болно. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга *******0************** оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотойгоор ажлын цагийн хуваарьт өөрчлөлт орж, 14 хоног кампус дээр ажиллаж, 14 хоног амарч байна. Өөрөөр хэлбэл нэг өдөрт ажиллах ажлын цаг нь 1******* (арван хоёр) цаг байна. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******.1 дэх хэсэгт "Ажилтныг байнга оршин суугаа газраас нь өөр, алслагдсан газар байрлуулж ажил үүрэг гүйцэтгүүлэхээр уул уурхай, олборлох салбарын ажил олгогч уртын ээлжээр ажиллуулах горим хэрэглэж болно" гэж заасны дагуу нэхэмжлэгч нь ээлжийн хуваариар буюу нэг гарахдаа 1******* цагаар ажиллаж мөн хуулийн 9*******.4 дэх хэсэгт заасны дагуу нэг ээлжид ажил үүргээ 14 хоног гүйцэтгээд 14 хоног амарч байна. Гэтэл Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******. дах хэсэгт "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх бөгөөд энэ хуулийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан энэ хуулийн 109.1-д заасны дагуу илүү цагийг тооцож нэмэгдэл хөлс олгоно" гэж хуульчилсан. Мөн хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1 дэх хэсэгт "Илүү цагаар ажилласан ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол түүний дундаж цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж олгоно" гэж заасан. Тодруулбал, ажилчдыг нөхөн амраалгүй 14 хоног, 1******* цагаар ажиллуулж байгаа буюу өдөр бүр дундажаар 4 цаг илүү ажиллуулж байгаа боловч хуульд заасан илүү цагийн хөлс олгохгүй байгаа тул энэхүү илүү цагийн хөлсийг дундаж цалин хөлсөө бодож, Оюутолгой ХХК-иас:

-       Г хувьд 4,*******9,*******5 шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу Г илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 09 дүгээр сарын ,9*******5,85 төгрөг, 10 сарын ,5*******,*******.5 төгрөг, сарын 9,58,00 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход ,109.94 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 4,*******9,*******5 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 4,*******9,*******5 төгрөгийг гаргуулж Г.*******д олгож,

-       Б.Болор-Эрдэний хувьд ,8,*******8 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь Б.Болор-Эрдэний илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 09 дүгээр сарын 15,19, төгрөг, 10 сарын 14,19,8******* төгрөг, сарын 1,910,*******9 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 91,50.04 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс ,8,*******8 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас ,8,*******8 төгрөгийг гаргуулж Б.д олгож,

-       Г.ийн хувьд 4,91,1 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь Г.ийн илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 09 дүгээр сарын 9,4,0*******4 төгрөг, 10 сарын 18,1,19******* төгрөг, сарын 1,95,04******* төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 58,.44 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 4,91,1 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 4,91,1 төгрөгийг гаргуулж Г.т олгож,

-       Б.ийн хувьд 4,8,*******4 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу Б.ийн илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын ,9,59 төгрөг, сарын 10,9,9 төгрөг, 1******* сарын 9,8*******5, 994 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 5*******,**************9.45 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 4,8,*******4 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 4,8,*******4 төгрөгийг Б.д олгож,

-       Ж.ын хувьд ,998,5******* төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь Ж.ын илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын ,549,09******* төгрөг, сарын 5,*******4,598 төгрөг, 1******* сарын ,99,1*******9 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 4,01.58 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс ,998,5******* төгрөг байна. M Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас ,998,5******* төгрөгийг гаргуулж Ж.д олгож,

-       Д.гийн хувьд 9,*******8,488.80 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь Д.гийн илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын *******0,180,88******* төгрөг, сарын 14,5*******,04 төгрөг, 1******* сарын **************,4,8 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 0,458.*******0 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 9,*******8,488.80 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 9,*******8,488.80 төгрөгийг гаргуулж Д.д олгож,

-       С.ын хувьд ,05,51 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу С. нь илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын 15,1,890 төгрөг, сарын ,15,0 төгрөг, 1******* сарын 10,*******4,984 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход *******,1*******.*******9 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс ,05,51 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас ,05,51 төгрөгийг гаргуулж С.т олгож,

-       Ж.ын хувьд 8,910,0 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу Ж. нь илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын *******0,0,459 төгрөг, сарын 14,9,8 төгрөг, 1******* сарын *******0,04,5 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 10,080.1******* төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 8,910,0 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 8,910,0 төгрөгийг гаргуулж Ж.д олгож,

-       О.ын хувьд 5,*******9,8 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь О.ын илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 09 дүгээр сарын 19,09,*******89 төгрөг, 10 сарын ,4,50******* төгрөг, сарын 9,9*******,1 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 8,*******0.8 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 5,*******9,8 төгрөг байна. Иймээс Оюу Толгой ХХК-с 5,*******9,8 төгрөгийг гаргуулж О.т олгож,

-        хувьд ,44,91 төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу нь илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 09 дүгээр сарын 1,049,5 төгрөг, 10 сарын ,41,4******* төгрөг, сарын 15,58,040 төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход ,*******.0 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс ,44,91 төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас ,44,91 төгрөгийг гаргуулж Б.Энхжаргалд олгож,

-       Ш.нийн хувьд 8,049,******* төгрөгийг шаардаж байна. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар хавсралтаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын ******* дугаар зүйлд заасны дагуу Ш.ний илүү цагийн сүүлийн сарын хөлсийг *******0******* оны 10 дугаар сарын 8,851,48 төгрөг, сарын 15,50*******,04 төгрөг, 1******* сарын *******5,45,8. төгрөгний цалингаас, нэг цагийн цалингийн хөлсийг тооцоход 95,8*******5.1 төгрөг, 18 цагийн илүү цагийн хөлс 8,049,******* төгрөг байна. Иймээс "Оюу Толгой" ХХК-иас 8,049,******* төгрөгийг Ш.д тус тус олгож өгнө үү гэжээ.

 

Нэхэмжлэлийн тодруулж, нэмэгдүүлсэн шаардлага

Тус шүүхээр шийдвэрлэгдэж буй Г.*******, Ш., Б.Энхжаргал, О. С., Д., Ж., Б., Г., Б., Ж. (цаашид "Нэхэмжлэгч нар" гэх) нарын нэхэмжлэлтэй "Оюу Толгой" ХХК-д холбогдох иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэгдэж байна. Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хариуцагч "" ХХК-иас гаргуулсан нотлох баримтад үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагаа дараах байдлаар нэмэгдүүлж байна.

Нэхэмжлэлийн шаардлага ХХК-иас дор дурдсан хэмжээгээр илүү цагийн хөлсийг гаргуулж нэхэмжлэгч нарт олгож өгнө үү.

1. Г.*******д *******0************** оны 09 сараас *******0************** оны сарын илүү цагийн хөлс 4,*******9,*******5 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг ,95,8*******9 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 1*******,58,04 /арван хоёр сая таван зуун наян долоон мянга жаран дөрвөн/ төгрөг,

*******. Ш.ний *******0************** оны 10 сараас *******0************** оны 1******* сарын илүү цагийн хөлс 8,049,******* төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 15,800,************** төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт *******,849,598 /хорин гурван сая найман зуун дөчин есөн мянга таван зуун ерэн найман/ төгрөг;

. Б.Энхжаргал *******0************** оны 09, сарын илүү цагийн хөлс ,44,91 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг *******,591,15 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт *******0,05,09******* /хорин сая гучин таван мянга ерэн хоёр/ төгрөг,

4. О. *******0************** оны 09 сарын илүү цагийн хөлс 5,*******9,8 (таван сая долоон зуун хорин есөн мянга нэг зуун арван найман) төгрөг

5. С. *******0************** оны 10 сараас *******0************** оны 1******* сарын илүү цагийн хөлс ,05,51 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг ,140,810 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт *******,198,******* /арван гурван сая нэг зуун ерэн найман мянга гурван зуун хорин зургаан/ төгрөr;

. Д.гийн *******0************** оны 10 сараас *******0************** оны 1******* сарын илүү цагийн хөлс 9,*******8,488.80 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 18,949,54,******* төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт *******8,**************8,0******* /хорин найман сая хоёр зуун хорин найман мянга гучин хоёр/ төгрөr;

. Ж. *******0************** оны сар, 1******* сарын илүү цагийн хөлс ,998,5******* төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 4,588,*******00 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 8,58,******* /найман сая таван зуун наян зургаан мянга долоон зуун гучин хоёр/ төгрөг;

8. Б. *******0************** оны 10 сараас *******0************** оны 1******* сарын илүү цагийн хөлс 4,8,*******4 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 8,08*******,94 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 1*******,40,**************0 /арван хоёр сая дөрвөн зуун далан мянга хоёр зуун хорин/ төгрөг;

9. Г. *******0************** оны 09 сар, сарын илүү цагийн хөлс 4,91,1 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг ,8**************,9 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт ,54,540 /арван нэгэн сая долоон зуун тавин дөрвөн мянга таван зуун дөчин/ төгрөг

10. Б. *******0************** оны 09 сар, 10 сарын илүү цагийн хөлс ,8,*******8 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 4,0*******,10 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 1*******,88,89 /арван хоёр сая гурван зуун наян найман мянга найман зуун ерэн зургаа/ төгрөг;

. Ж. *******0************** оны 10 сар, 1******* сарын илүү цагийн хөлс 8,910,0 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг ,0*******,54 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 19,98,084 /арван есөн сая есөн зуун гучин найман мянга наян дөрвөн/ төгрөг;

Нэхэмжлэлийн агуулга, үндэслэл: нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага буюу тооцооллын үндэслэл:

1.    Г нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	5	5,9	4,89,144
*******	*******0**************.10	5	44,*******51	,1,084
	*******0**************.	5	4,*******9	4,000,8

Нийт 1*******,58,04

*******.     нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	5	5,414	9,94,
*******	*******0**************.	5	1*******1,	10,*******1,1*******
	*******0**************.1*******	*******0	*******1,*******	,9,50

Нийт *******,849,598

.     нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	5	91,80	,,45*******
*******	*******0**************.10	5	80,199	,,1
	*******0**************.	*******0	,5	5,58,9*******4

Нийт *******0,05,09*******

4. С.ын нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	*******0	5,1	1,95,0
*******	*******0**************.	5	5,5	5,489,988
	*******0**************.1*******	5	8,51*******	5,,008

Нийт *******,198,*******

5. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	5	1*******,948	9,51,*******
*******	*******0**************.	5	5,988	9,4*******,99*******
	*******0**************.1*******	5	10,*******	8,9*******,40

Нийт *******8,**************8,0*******

. Ж.ын нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.	5	48,0	4,084,9*******0
*******	*******0**************.1*******	5	5,59	4,501,81*******

Нийт 8,58,*******

. Б.ийн нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	5	4,*******	4,000,8
*******	*******0**************.	5	51,94	4,4,9
	*******0**************.1*******	5	48,84	4,104,5

Нийт 1*******,40,**************0

8. Г.ийн нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	5	4,890	4,0**************,0
*******	*******0**************.	5	9*******,045	,1,80

Нийт ,54,540

9. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	44	89,08	5,89,148
*******	*******0**************.10	5	,49	,509,48

Нийт 1*******,88,89

10. Ж.ын нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	5	105,90	8,898,1*******0
*******	*******0**************.	5	98,0*******	8,*******4,184
	*******0**************.1*******	*******0	9,5*******	*******,805,80

Нийт 19,98,084

Нэхэмжлэгч нар нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 44.1.******* дах хэсэг, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дэх хэсэгт тус тус заасны дагуу Улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болно.

Нэхэмжлэгч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлд заасны дагуу дараах урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааг хийсэн. Үүнд:

1. *******0******* оны 0******* сарын 1-ны Оюу Толгой ХХК-ийн Хөдөлмөрийн маргаан таслах зөвлөлд гаргасан, Гомдлын хариу *******0******* оны 0 сарын 01-ний өдөр Гомдол буцаах тухай гэж ирсэн;

*******. Дахин *******0******* оны 0 сарын 10-ны өдөр Оюу Толгой ХХК-ийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст гомдол гаргасан, Гомдлын хариу *******0******* оны 0 сарын 1-ны өдөр Гомдол буцаах тухай гэж ирсэн;

. *******0******* оны 0 сарын *******9-ний өдөр Сүхбаатар дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах талт хороонд гомдол гаргасан;

4. СБД-ийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах талт хорооны хурал *******0******* оны 04 сарын *******1-ний өдөр болж, талууд эвлэрч, харилцан тохиролцоогүй тул урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагаа дуусгавар болж тэмдэглэлийг гардаж авснаас хойш ажлын 10 хоногт шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэйг дурдсан;

5. талт хорооны тэмдэглэлд дурдсан ажлын 10 хоногт багтаан Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэлийг *******0******* оны 05 сарын -ний өдөр хүлээлгэн өгч, мэдээлэл лавлагааны ажилтан *******0******* оны 05 сарын 1*******-ны өдөр нэхэмжлэлийг мэдээллийн системд бүртгэж оруулсан;

. Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх *******0******* оны 05 сарын 19-ний өдрийн 181/Ш*******0*******/0889 дугаар захирамжаар нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан;

. Шүүгчийн захирамжид заасан зөрчлийг арилгаж *******0******* оны 0 сарын 0-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргаж Энэхүү иргэний хэрэг үүсэж хуульд заасны дагуу дээрх урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааг хийсэн байна.

Гурав. Хууль зүйн үндэслэлийн тухайд: Хариуцагчийн хариу тайлбарын Нэг дэх хэсэгт... Үүнээс дүгнэхэд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн уртын ээлжийн зохицуулалт буюу 9******* дугаар зүйлийн 9*******.1, 9*******. болон 9*******.4 дэх хэсэг нь илүү цагаар ажилласныг нөхөн амраах хэлбэрээр зохицуулсан тусгай зохицуулалт болох нь тодорхой байна" гэсэн тухайд Хөдөлмөрийн тухай хууль (цаашид, ХтХ гэх)-ийн 9******* дугаар зүйл нь Уртын ээлжээр ажиллах ажилтныг байнга оршин суугаа газраас нь өөр, алслагдсан газар байрлуулж ажил үүрэг Гүйцэтгүүлж байгаа уул уурхай, олборлох салбарын ажлын горимыг тусгайлан зохицуулсан.

ХтХ-ийн 9*******. дах хэсэгт Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх бөгөөд энэ хуулийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан энэ хуулийн 109.1- д заасны дагуу илүү цагийг тооцож нэмэгдэл хөлс олгоно", мөн хуулийн 9*******.4 дэх хэсэгт "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байна" гэж заасан. Эдгээр заалтыг хууль тайлбарлах Системийн (Systematic interpretation) aprын хүрээнд авч үзвэл:

1. Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэлийг 1******* цагаас илүүгүй байх гэж нэг өдөрт ажил гүйцэтгэх дээд хугацааг заасан;

*******. 1******* цагаар ажиллаж болохыг зөвшөөрөөд гэхдээ энэ тохиолдолд ХтХ-ийн 8 дугаар цагийг илүү цагаар бодохыг тодорхойлсон; зүйлийг баримтлан буюу нэг ээлжийн ажлын үргэлжлэх хугацаar 8 цагаар тооцож зөрүү цагийг илүү цагаар тооцохоор тодорхойлсон,

. Ингээд ХтХ-ийн 8.*******-т заасны дагуу илүү цагийн хэмжээг тооцоод 109.1-т заасны дагуу илүү цагийн хөлсийг 1,5 дахин нэмэгдүүлж өгөхийг мөн тодорхой заасан.

4. Гэтэл ХтХ-ийн 109.1 дэх хэсэгт "Илүү цагаар ажилласан ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол түүний дундаж цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж олгоно" - буюу ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол нэмэгдэл хөлс тооцож олгохоор хуулиар зохицуулсан.

Энэ тохиолдолд Нөхөн амраасан тохиолдолд ажил амралтын горим зөрчигдөх талаар хариуцагч талын зүгээс тайлбарладаг. Гэвч ХтХ-ийн 9*******.4 дэх хэсэгт Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байна" гэж Уртын ээлжийн ажилтны ажил, амралтын цагийг тусгайлан хуулиар хатуу тогтоож өгсөн. Үүнээс уртын ээлжээр ажиллаж байгаа ажилтанд Нөхөн амраах зохицуулалтыг хэрэглэх боломжгүй гэдэг нь тодорхой байна. Тодруулбал, Уртын ээлжийн ажилтны ажил, амралтын цагийг хатуу тогтоож нөхөн амраах боломжгүй байгаа тул ажилтанд 109.1-т заасны дагуу илүү цагийн хөлсийг тооцож олгох талаар ХтХ-ийн 9*******. дах хэсгийн зорилго тодорхой харагдана.

Иймд хариуцагчийн ирүүлсэн "Хэрэв уртын ээлжээр өдөрт 1******* цаг ажиллаж болох хуулийн тусгай зохицуулалтыг үгүйсгэвэл, өдөрт 4 цаг илүү ажилласан, 14 хоногт 5 цаг илүү ажилласан байх үр дагавар үүснэ. Энэ тохиолдолд ажил олгогч ажилтныг Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-д заасны дагуу нөхөн амраах үүрэг үүсэх бөгөөд 5 цагийн илүү цаг нь 14+=*******1 хоног нөхөж амраах үр дагавартай.

Өөрөөр хэлбэл эцсийн дүндээ сар тутам 105 хоног, жилд *******10 хоног амрах үр дагаварт хүргэх бөгөөд байгууллага ажилтангүй, ажилтан цалин хөлсний орлогогүй болохоор байна" гэсэн хариу тайлбар үндэслэлгүй буюу Уртын ээлжээр ажиллаж буй ажилтан ХтХ-ийн 9*******.4-ийг баримталж ажил, амралтын цаг тэнцүү ажиллах тул нөхөн амраах үр дагаварт ажил олгогч хүрэхгүй юм.

5. ХтХ-ийн 9*******.4 дэх хэсгийг Хуулийн нэгдмэл тогтолцооны хүрээнд авч үзвэл Уртын ээлжийн ажилтны ажиллах, амрах хугацааг тэнцүү байхыг хуульчилсан ба ингэхдээ 9*******.-т заасан илүү цагийн хөлсийг олгохыг тусгайлан зохицуулсан буюу 9*******.4-т заасан амралт нь ажилтныг нөхөн амрааж байгаа бус Уул уурхай, олборлох салбарт тасралтгүй 14 хоног ажиллаж байгаагийн хувьд хуулиар тогтоож өгсөн амралт юм. Энэхүү хуулиар олгосон амралтын хоногийг хариуцагч компанийн зүгээс Нөхөн амраах хоногт хүчээр оруулан тооцож, мөн ердийн ажлын цагийн горим буюу хоногийн 5 өдөр ажиллаад гэртээ харьж амраад амралтын өдрөөр амарч байгаа ажилтантай жишин тайлбарлаж байгаа нь ХтХ-ийн 9******* дугаар зүйлд нийцэхгүй юм.

. Мөн дээрх Хуулийн зохицуулалтууд нь Ажил амралтын цаг тэнцүү байх буюу 1:1 гэсэн үндсэн зарчмыг баримталсан. Ингэхдээ илүү цагаар ажиллуулсан тохиолдолд нөхөн амруулахгүйгээр энэ ажил амралтын горимоо баримтлаад илүү цагийн хөлсийг тооцож олгоорой гэдгийг тодорхой зааж өгсөн. Хариуцагч талын ирүүлсэн тайлбарт ... Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9*******.4-т 14 хоног ажиллаж, 14 хоног амрах зохицуулалтыг оруулахдаа ажил, амралтын харьцаа 1: байх шинжлэх ухааны үндэслэлийг баримталсан байна" гэж ирүүлсэн. Гэтэл Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9*******.4, 9*******.5 дах зохицуулалтууд нь ажил, амралтын цагийг тэнцүү байх зарчмыг баримталсан байдаг.

Яагаад Хөдөлмөрийн тухай хуулийн нийтлэг зохицуулалтаас ялгаатай зохицуулсан талаар тодруулбал, Хүний эрхийн суурь онолын үүднээс авч үзвэл Энэхүү тусгай зохицуулалт нь Хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаанд Эерэг ялгаварлалыг бий болгож байна. Хууль нь хүн бүрийн эрхийг тэгш зохицуулах үндсэн зорилготой байдаг ч хуулиар эерэг ялгаварлал үүсгэх шаардлага гарсан тохиолдлыг хүлээн зөвшөөрдөг.

Тухайлбал, Улсын Их Хуралд эмэгтэй гишүүд сонгогдох квотыг Улс төрийн намын тухай хуулиар тогтоож өгөх, Нийгмийн халамжийн тухай хуулиуд халамжийн бодлого, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн Уртын ээлжийн зохицуулалт буюу Нийгэм эдийн засгийн үүднээс авч үзвэл Монгол Улсын дахин сэргээгдэхгүй баялгийг олборлож байгаа аж ахуй нэгж Байгууллагын хувьд бусад салбараас илүү өндөр цалин хөлсний хэмжээ байх, Оршин суугаа газраас өөр алслагдсан газар ажиллах, хүнд нөхцөлд ажиллах, амь насны эрсдэл ердийн горимоор ажиллаж байгаа, тасралтгүй 14 хоног ажиллаж байгаа нь иргэний эрүүл мэнд гэх мэт олон нөлөөлөх хүчин зүйл хамаарна.

Алагчилахгүй байх (ажил мэргэжил, хөдөлмөр эрхлэлт) тухай олон улсын хөдөлмөрийн Байгууллагын 1 дүгээр конвенцын 1 дүгээр зүйлийн ******* дахь хэсэгт "Тодорхой ажлын онцлогтой холбоотой тавигдах шаардлагад үндэслэн ялгаварлах, эсхүл давуу байдал олгох үйлдлийг "алагчилах" хэмээх ойлголтонд хамааруулахгүй" гэж заасан. Энэхүү конвенцын хүрээнд ажлын онцлог, түүнд тавигдах шаардлагаас хамаарч тусгайлан зохицуулахыг мөн зөвшөөрсөн. Энэхүү тусгайлсан зохицуулалт нь Уртын ээлжээр уул уурхай, олборлох салбарт ажиллаж байгаа ажилтны ажиллах, амрах хугацааг хуулиар тогтоож өгсөн байна. Ингэхдээ ажил амралтын цаг тэнцүү байх буюу 1:1 зарчмыг баримталсан.

Ийнхүү хуулиар ажил, амралтын цагийг нарийвчлан тогтоож өгснөөр ажилтны илүү цагаар ажилласан хугацааг ХтХ-ийн 109.1-т заасны дагуу нөхөн амраасан байх урьдчилсан нөхцөлийг ажил олгогч хэрэглэхгүй харин илүү цагийн хөлсийг 1.5 дахин нэмэгдүүлэн олгох хууль зүйн үр дагаварт хүргэж байна. Ингэж олгохдоо ХтХ-ийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан нэг ээлжийн ердийн ажлын цагийн үргэлжлэлийг 8 цагаар тооцохыг тодорхой заасан. Ингэснээр ажил амралтын горим алдагдах, байгууллага ажилтангүй болох, ажилтан цалин халсний орлогогүй болох үр дагаварт хүрэхгүй байхаар хууль тогтоогч ХтХ-иар зохицуулсан байна.

Иймд нэхэмжлэгч нар дээрх байдлаар нэхэмжлэлээ шаардлагаа нэмэгдүүлж, нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол, хууль зүйн үндэслэл, урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааны талаар шүүхэд дэлгэрэнгүй байдлаар гарган өгч байна гэжээ.

Нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага:

Тус шүүхээр шийдвэрлэгдэж буй Г.*******, Ш., Б.Энхжаргал, О., С., Д., Ж., Б., Г.Мөнгөчимэг, Б., Ж. нарын нэхэмжлэлтэй ХХК-д холбогдох иргэний хэрэгт нэхэмжлэгч нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагаа дараах байдлаар нэмэгдүүлж байна.

1.    Нэхэмжлэгч Г тухайд *******0************** оны 1******* сар *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 8,001,******* төгрөгөөр,

*******.    Нэхэмжлэгч тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс ,9,50 төгрөг,

.    Нэхэмжлэгч тухайд *******0************** оны 1******* сар, *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс ,,848 төгрөг,

4.    Нэхэмжлэгч О.ын тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 4,0,000 төгрөг,

5.    Нэхэмжлэгч С.ын тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс ,510,01 төгрөг,

.    Нэхэмжлэгч Д.гийн тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 8,9*******,408 төгрөг,

.    Нэхэмжлэгч Ж.ын тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 4,501,81******* төгрөг,

8.    Нэхэмжлэгч Б.ийн тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 4,104,5 төгрөг,

9.    Нэхэмжлэгч Г.ийн тухайд *******0************** оны 1******* сар, *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 15,4,50 төгрөг,

10.  Нэхэмжлэгч тухайд *******0************** оны 1******* сар, *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******,019,49 төгрөг,

.  Нэхэмжлэгч Ж.ын тухайд *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******,805,80 төгрөгөөр тус тус нэмэгдүүлж байна гэжээ.

Нэхэмжлэлийн тодруулж, ихэсгэж, багасгасан шаардлага

Тус шүүхээр шийдвэрлэгдэж буй Г.******* нарын (Г.*******, Ш., Б.Энхжаргал, О. С., Д., Ж., Б., Г., Б., Ж. нэхэмжлэгч нарын) нэхэмжлэлтэй "Оюу Толгой" ХХК-д холбогдох иргэний хэрэгт нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэнтэй холбоотой нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийг дараах байдлаар тодруулж байна.

Үүнд:

1. Г.*******д *******0************** оны 09 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******1,1,4 (хорин нэгэн сая гурван зуун арван зургаан мянга долоон жаран дөрвөн) төгрөг шаардаж нэхэмжлэлийн шаардлагыг *******8,0*******8 (долоон зуун хорин найман мянга хорин найман) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна.

*******. Ш.ний *******0************** оны 10 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 0,95,08******* (гучин сая есөн зуун гучин таван мянга наян хоёр) төгрөг шаардаж нэхэмжлэлийн шаардлагыг ,14,84 (гурван сая нэг зуун дөчин долоон мянга найман зуун гучин дөрвөн) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна.

. Б.Энхжаргал *******0************** оны 09 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******,199,1******* (хорин зургаан сая нэг зуун ерэн есөн мянга гурван зуун арван хоёр) төгрөг шаардаж нэхэмжлэлийн шаардлагыг 5,009,*******8 (таван сая есен мянга зургаан зуун хорин найман) төгрөгөөр багасгаж байна.

4. О. *******0************** оны 09 сар, *******0************** оны 1******* сар, *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 19,8,588 (арван есөн сая гурван зуун наян гурван мянга таван зуун наян найман) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг 9,104,40 (есөн сая нэг зуун дөрвөн мянга дөрвөн зуун далан) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна.

5. С. *******0************** оны 10 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 19,1*******,518 (арван есөн сая нэг зуун хорин гурван мянга таван зуун арван найман) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг 5,584,8*******4 (таван сая таван зуун наян дөрвөн мянга найман зуун хорин дөрвөн) төгрөгөөр багасгаж байна.

. Д.гийн *******0************** оны 10 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 4,88,*******4 (гучин дөрвөн сая зургаан зуун наян найман мянга долоон зуун хорин дөрвөн) төгрөгийг шаардаж нэхэмжлэлийн шаардлагыг *******,45*******,1 (хоёр сая дөрвөн зуун тавин хоёр мянга долоон зуун арван зургаа) төгрөгөөр багасгаж байна.

. Ж. *******0************** оны сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 1*******,5,*******04 (арван хоёр сая таван зуун далан гурван мянга хоёр зуун дөрвөн) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг 515,40 (таван зуун арван таван мянга гурван зуун дөчин) төгрөгөөр багасгаж байна.

8. Б. *******0************** оны 10 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 1,*******8,49******* (арван долоон сая зургаан зуун хорин найман мянга дөрвөн зуун ерэн хоёр) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг 1,05,9 (нэг сая тавин гурван мянга зургаан зуун ерэн зургаа) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна.

9. Г. *******0************** оны 09 сар, сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******,*******,*******4 (хорин зургаан сая нэг зуун гучин гурван мянга гурван зуун хорин дөрвөн) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг 1,084,8 (нэг сая наян дөрвөн мянга зургаан зуун наян зургаа) төгрөгөөр багасгаж байна.

10. Б. *******0************** оны 09 сар, 10 сар, 1******* сар, *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс 0,9*******,84 (гучин сая есөн зуун хорин зургаа мянга долоон зуун наян дөрвөн) төгрөгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагын 5,518,9******* (таван сая таван зуун арван найман мянга гурван зуун ерэн хоёр) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна.

. Ж. *******0************** оны 10 сараас *******0******* оны 01 сарын илүү цагийн хөлс *******,8,*******00 (хорин зургаан сая зургаан зуун наян гурван мянга хоёр зуун) төгрөгийг шаардаж, ,99, (гурван сая есөн зуун гучин есөн мянга гурван зуун гучин зургаа) төгрөгөөр нэмэгдүүлж байна гэжээ.

Үүнд:

1.    Нэхэмжлэгч Г нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	18	5	5,9	4,89,144
*******	*******0**************.10	18	5	44,*******51	,1,084
	*******0**************.	19*******	5	4,*******9	4,000,8
4	*******0**************.1*******	19*******	5	45,9*******5	,85,00
5	*******0*******.01	*******04	5	58,000	4,8*******,000

Нийт *******1,1,4

*******.    Нэхэмжлэгч Ш. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1.	*******0**************.10	19*******	5	5,414	9,94,
*******.	*******0**************.	180	5	1*******1,	10,*******1,1*******
.	*******0**************.1*******	**************	*******0	*******1,*******	,9,50
4.	*******0*******.01	18	5	84,51	,085,484

Нийт 0,95,08*******

.    Нэхэмжлэгч Б.Энхжаргал нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	18	5	91,80	,,45*******
*******	*******0**************.10	18	5	80,199	,,1
	*******0**************.	**************	*******0	,5	5,58,9*******4
4	*******0**************.1*******	19*******	5	*******,*******8	5,*******19,59*******
5	*******0*******.01	1*******0	8	8,19	944,*******8

Нийт *******,199,1*******

4.    Нэхэмжлэгч О. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	*******04	5	49,8	4,1*******5,91*******
*******	*******0**************.10	*******	0	-	-
	*******0**************.	9	0	-	-
4	*******0**************.1*******	18	5	100,989	8,48,0
5	*******0*******.01	18,5	5	80,50	,4,00

Нийт 19,8,588

5.    Нэхэмжлэгч С. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	*******0	5,1	1,95,0
*******	*******0**************.	5	5,5	5,489,988
	*******0**************.1*******	5	8,51*******	5,5,008
4	*******0*******.01	5	0,58	5,9*******5,19*******

Нийт 19,1*******,518

.    Нэхэмжлэгч Д.Хүрэлээ нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	5	1*******,948	9,51,*******
*******	*******0**************.	5	5,988	9,4*******,99*******
	*******0**************.1*******	5	10,*******	8,9*******,408
4	*******0*******.01	5	,9*******	,40,9*******

Нийт 4,88,*******4

.    Нэхэмжлэгч Ж. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.	19*******	5	48,0	4,084,9*******0
*******	*******0**************.1*******	19*******	5	5,59	4,501,81*******
	*******0*******.01	*******04	5	4,458	,98,4*******

Нийт 1*******,5,*******04

8.    Нэхэмжлэгч Б. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	18	5	4,*******	4,000,8
*******	*******0**************.	18	5	51,94	4,4,9
	*******0**************.1*******	19*******	5	48,84	4,104,5
4	*******0*******.01	*******04	5	1,408	5,158,**************

Нийт 1,*******8,49*******

9.    Нэхэмжлэгч Г. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	*******04	5	4,890	4,0**************,0
*******	*******0**************.	18	5	9*******,045	,1,80
	*******0**************.1*******	18	5	108,91	9,15*******,*******4
4	*******0*******.01	18	5	*******,*******15	5,**************,00

Нийт *******,*******,*******4

10.  Нэхэмжлэгч Б. нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.09	15	44	89,08	5,89,148
*******	*******0**************.10	19*******	5	,49	,509,48
	*******0**************.1*******	144	*******	144,45	,94,800
4	*******0*******.01	18,5	5	*******8,**************	,0,088

Нийт 0,9*******,84

.  Нэхэмжлэгч Ж.ын нэхэмжлэлийн шаардлагын тооцоолол

	Сар	Сард ажилласан цаг	Илүү цаг	Нэг цагийн хөлс	Илүү цагийн хөлс 1.5
1	*******0**************.10	19*******	5	105,90	8,898,1*******0
*******	*******0**************.	180	5	98,0*******	8,*******4,184
	*******0**************.1*******	**************	*******0	9,5*******	*******,805,80
4	*******0*******.01	*******04	5	80,*******99	,45,

Нийт *******,8,*******00

*******.    Хариуцагч ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон өмгөөлөгч нар шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 

 

Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ын *******0******* оны дугаар сарын -ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн Анхан шатны шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, дараах тайлбарыг гаргаж байна.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга *******0*******1 оны дугаар сарын *******-ны өдөр батлагдаж *******0************** оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа ба тус хуулиар анх удаа уул уурхай, олборлох салбарт ажиллаж буй ажилтны ажил, амралтын хуваарь буюу "Уртын ээлжийн зохицуулалт"-ыг хуульчилсан бөгөөд тус хуулийн хэрэгжилтийн хүрээнд Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар тушаалаар "Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журам"-ыг батлан гаргасан. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын 9******* дугаар зүйлийн 9*******. дахь заалтад "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх бөгөөд энэ хуулийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан энэ хуулийн 109.1-д заасны дагуу илүү цагийг тооцож нэмэгдэл хөлс олгоно", мөн хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******.4 дэх заалтад "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног. амрах хугацаа 14 хоног байна" хэмээн хуульчилсан.

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар тушаалаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын 1.-д "Хуанлийн жилийн нэг сарын дундаж ажлын өдрийг *******1 өдрөөр, нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцож болно" хэмээн заасан нь оффисын ажилтан, ээлжийн ажилтан эсхүл уртын ээлжийн ажилтан эсэхээс үл хамааран ажилтны сард ажиллах дундаж ажлын цаг 18 байна хэмээн зохицуулсан. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******.4 дэх заалтад зааснаар уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжинд ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байх ба ажил үүрэг гүйцэтгэх 14 хоногт нийт ажлын цаг нь 18 цаг болж байгаа нь тухайн сард ажилтныг илүү цагаар ажиллуулсан гэж үзэх үндэслэл болохгүй тул Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан илүү цагийн хөлс олгогдохгүй болно.

Түүнчлэн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-д Илүү цагаар ажилласан ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол түүний дундаж цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж олгоно" хэмээн хуульчилсан ба энэхүү зохицуулалтад зааснаар ажилтанд илүү цагийн хөлс олгох зохицуулалт нь ажилтныг илүү цагаар ажиллуулсан байх болон түүнийг нөхөн амруулаагүй байх тохиолдолд үйлчилнэ. Тиймээс нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлд дурьдсанчлан ажилтныг нөхөн амраалгүй 14 хоног 1******* цагаар ажиллуулж байгаа буюу өдөр бүр дунджаар 4 цаг илүү ажиллуулж байгаа" гэсэн нь үндэслэлгүй байна.

Ажилтны сард амрах 14 хоногийн хугацаанд ажил үүрэг гүйцэтгэсэн өдөрт илүү ажилласан гэх 4 цагийн хугацааг нөхөн амруулсан хугацаа багтан тооцогдож байгаа болно. Өөрөөр хэлбэл Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9*******. дах заалт, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар тушаалаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журам"-д зааснаар уртын ээлжийн ажилтны өдөрт ажиллах ажлын цаг нь 1******* цаг, сард ажиллах дундаж ажлын цаг 18 цаг байхаар зохицуулсан тул нэхэмжлэгчийг илүү цагаар ажилласан гэж үзэх үндэслэлгүй болно. Харин ажилтны тухайн сард ажил үүрэг гүйцэтгэсэн ажлын цаг 18 цагаас илүү гарсан тохиолдолд тухайн хугацаанд ногдох илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг Оюу Толгой ХХК нь хуулийн дагуу олгож байгаа болно.

Мөн түүнчлэн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.******* дахь заалтад Хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг маргалдагч тал эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш 90 хоногийн дотор хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст, хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комиссгүй аж ахуйн нэгж, байгууллага болон иргэд хооронд үүссэн маргааныг сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд тус тус хандах эрхтэй" гэж заасан.

Шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж буй ажилтны хувьд ажил олгогчийн зүгээс илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг тооцож олгохгүй эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь зөрчигдөж байгаа гэж үзсэн бол ийнхүү үзсэн буюу эрхээ зөрчигдсөнийг хууль хэрэгжиж эхэлсэн буюу *******0************** оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс мэдсэн гэж үзнэ. Гэвч нэхэмжлэл гаргаж буй ажилтны хувьд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.*******-д заасан "Хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг маргалдагч тал эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш 90 хоногийн дотор хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст, хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комиссгүй аж ахуйн нэгж, байгууллага болон иргэд хооронд үүссэн маргааныг сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд тус тус хандах эрхтэй гэсэн" заалтыг зөрчиж Хөдөлмөрийн тухай хууль хэрэгжиж эхэлснээс хойш 1 жил сарын дараа Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисс болон Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд гомдлоо гаргасан байгаа нь Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан гомдол гаргах хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлтэй.

Оюу Толгой ХХК нь нэхэмжлэгч нарын цалин хөлсийг Хөдөлмөрийн тухай хууль болон холбогдох журамд нийцүүлэн тогтоосон хугацаанд бүрэн олгож байгаа ба аливаа байдлаар түүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй болно. Иймд дээрхи үндэслэлүүдээр нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А. Пүрэвдолгорын *******0******* оны дугаар сарын -ны өдрийн Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн Анхан шатны шүүхэд гаргасан Оюу Толгой ХХК-иас: Г.*******д 4,*******9,*******5 төгрөг, Б.д ,8,*******8 төгрөг, Г.т 4,91,1 төгрөг, Б.т 4,8,*******4 төгрөг, Ж.д ,998,5******* төгрөг, Д.д 9,*******8,488.80 төгрөг, С.т ,05,51 төгрөг, Ж.д 8,910,0 төгрөг, О.т 5,*******9,8 төгрөг, Б.Энхжаргалд ,44,91 төгрөг, Ш.д 8,049,******* төгрөгийг тус тус гаргуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

Нэхэмжлэлийн тодруулж, нэмэгдүүлсэн шаардлагын хариу тайлбарт:

Ж., Г.*******, Ш.Цогт-Эрдэнэ, Б.Энхжаргал, О., С., Д., Б.Алтандош, Г., Б., Ж., Ж. нарын нэхэмжлэлтэй Оюу Толгой ХХК-д холбогдох иргэний хэрэгт эмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс нэхэмжлэлийн шаардлагаа ихэсгэснийг эс завшөөрч дараах тайлбарыг гаргаж байна.

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага нь дараах байдлаар хууль зүйн үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагаар тодорхойлсон үнийн дүн бүхий илүү цагаар ажилласан гэх нэмэгдлийг нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлгүй болно. Үүнийг илүү тодорхой болгохын тулд дараах хоёр үндэслэлийг тодруулах шаардлагатай гэж үзэж байна.

Нэг. Хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар: Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/ батлагдаж, дагаж мөрдсөний дараа буюу *******0************** оны 01 сарын 1-ний өдөр Оюу Толгой ХХК-иас нийт ажилтнуудад тэр дундаа нэхэмжлэгчид уртын ээлжийн ажилтны сарын ажлын цаг 18 цаг, 18 цагаас илүү ажилласан цагийг илүү цагт тооцож, цалин хөлс олгох талаар мэдэгдсэн. Тиймээс нэхэмжлэгч илүү цагтай холбоотой шаардлага гаргах бол хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг дээр дурдсан *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн тоолно.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154.*******, 154.*******.*******-т зааснаар хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг маргалдагч тал эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш 90 хоногийн дотор хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст хандана гэж заасан.

Нэхэмжлэгч нар нь *******0************** оны 09, 10, , 1******* дугаар сарын илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг нэхэмжилсэн байх боловч эл асуудлыг шийдвэрлүүлэх гомдлыг нэхэмжлэгч *******0******* оны 0 дугаар сарын 10-ны өдрөөр огноолсныг ажил олгогчийн хөдөлмөрийн эрхийн Маргаан таслах комисс мөн оны 0 дугаар сарын *******-ны өдрийн 1:05 минутад хүлээн авсан байдаг.

Нэхэмжлэгч нар нь *******0************** оны 09, 10, дүгээр сарын илүү цагийн цалин хөлсийг шаардсан багаад нэхэмжлэгч нь зохих журмын дагуу гомдлыг *******0******* оны 0 дугаар сарын *******-ны өдөр гаргасан тул 09 дүгээр сарын тухайд *******0************** оны 10 дугаар сарын -ний өдрөөс эхлэн тоолоход 1 хоног, 10 дугаар сарын тухайд 1*******5 хоног дүгээр сарын тухайд 9******* хоногийн дараа гомдол гаргасан байна.

Үүнээс үзвэл дээр дурдсанчлан хугацааг *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс тоолоход 40 хоног. *******0************** оны 09. 10. дүгээр сарын илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийн хувьд 150 хоног хэтрүүлсэн байна.

Түүнчлэн нэхэмжлэгчийн шүүхэд хандаж гаргасан нэхэмжлэлийг шүүх *******0******* оны 05 угаар сарын 19-ний өдөр хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн байх бөгөөд тус захирамжийг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч мөн өдөр мэдэж, гардаж авсан байна.

Иргэний хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1-д зааснаар тогтоосон журмаар нэхэмжлэл аргасан бол хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдана, мөн хуулийн 9.-т зааснаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг цаашид үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон бол шүүхээс явуулсан сүүлийн ажиллагаа дуусгавар болсноор хөөн хэлэлцэх хугацааны тасалдал зогсоно, 9.-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан бол өмнө өнгөрсөн хугацааг тоооцохгүй, хугацааг Дахин шинээр эхлэн тоолно гэж тус тус заасан.

Үүнээс үзвэл Сүхбаатар дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн *******0******* оны 05 дугаар сарын 19-ний өдрийн 181/ШЗ*******0*******/0889 дугаар захирамж гарснаас хойш Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.8-д заасан ажлын 10 хоногийн хугацааг тоолох ёстой. Ийнхүү тоолвол шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй байх хугацаа *******0******* оны 0 дугаар сарын 0-ны өдөр дуусахаар байна.

Нэхэмжлэгч нь *******0******* оны 0 дугаар сарын 0-ны өдрөөр огноолсон байх боловч үнээс хойш буюу мөн оны 0 дугаар сарын 08/09-ний өдөр нэхэмжлэлээ шүүхэд өгсөн байдаг. Үүнээс үзвэл аль ч тохиолдолд нэхэмжлэгчийн хувьд хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэхээр байх тул Иргэний хуулийн 8******* дугаар зүйлийн 8*******.1-д зааснаар хариуцагчийн хувьд татгалзах эрхтэй болно.

Хоёр. Уртын ээлжийн зохицуулалтын тухайд:

Улсын Их Хурлаас *******0*******1 оны 0 дугаар сарын 0*******-ны өдөр Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг баталсан. Тус хуулийн 9******* дугаар зүйлээр уул уурхай, олборлох салбарын ажил олгогч уртын ээлжээр ажиллуулах горим хэрэглэж болохоор анх удаа хуульчилсан. Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байхаар, ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх байхаар зохицуулсан. Оюу Толгой ХХК-иас Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлын хүрээнд *******0*******1 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдрийн 14******* дугаар албан бичгээр Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамнаас "Тодруулга" авахаар хүсэлт гаргасан.

Тус яамнаас *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын *******0-ны өдөр /91 "Тодруулгад хариу хүргүүлэх тухай" албан бичгээр "... Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 9*******.4-т заасан хугацааг баримтлан ажиллаж байгаа тохиолдолд нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцож ажилтныг амрах 14 хоногт илүү цагаар ажилласан хугацааг Нөхөн амарсан гэж үзэж тухайн хугацаанд ажилласан цагийг ердийн цагаар ажилласанд тооцож, цалин хөлсийг зохих журмын дагуу олгоно" гэсэн хариуг ирүүлсэн болно. Холбогдох баримтыг хавсаргав/

Түүнчлэн хөдөлмөрийн эрх зүй судлаач, Доктор, профессор Б.Уранцэцэг "... Уртын ээлжээр ажиллаж байгаа ажилтны хувьд дээрхи тооцоолсон ёсоор хэдийгээр 14 хоногийн турш 18 цаг ажилласан үүнээс 5 цаг нь илүү цаг гэж тооцогдож байгаа ч гэсэн ээлжийн ажлын хоног дуусмагц үргэлжлүүлээд 14 хоногийн турш буюу цаг амарч байгаа тул илүү ажилласан цагийг нөхөн амарсан гэж тооцож болно. Иймд 109 дугаар зүйлээр илүү цагийн хөлсийг нэмэгдүүлж олгох шаардлагагүй, ердийн журмаар цалин хөлсийг тооцож гох нь зүйтэй..." гэсэн хууль зүйн дүгнэлтийг ирүүлсэн болно.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн *******0************** оны 0 дугаар сарын *******9-ний 1 дугаар магадлалд тэмдэглэгдсэн Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын сайд А.Ариунзаяагийн Тайлбарт "Уртын ээлжийн хугацааг 14 хоног ажиллаж, 14 хоног амрах болгосноор илүү цаг гарахгүй болсонтой холбоотойгоор ажилтны сарын цалин хөлс дунджаар *******0-0 орчим тувиар буурах, ажил олгогчид ажлын ээлжийг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой шинээр ээлж зохион байгуулах, ажилтныг сургаж бэлтгэх зэрэг санхүүгийн асуудал үүсэх нөлөөлөл байгааг урьдчилан анхааруулж байсан. Гэсэн хэдий ч уртын ээлжийн ажиллах хугацаа урт байх нь ажилтны гэр бүлийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж, ажил амьдралын тэнцвэр алдагдаж байгаа тул цалин буурах хэдий ч уртын ээлжийн хугацааг 14 хоног ажиллаж, 14 хоног амрах зарчмын зөрүүтэй саналыг Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаараа хэлэлцэж, олонхийн саналаар дэмжин Хөдөлмөрийн тухай хууль Шинэчилсэн найруулга/-ийн 9******* дугаар зүйлд тусгагдсан" гэж тайлбарласан байсан.

Мөн тус магадлалаар Үндсэн хуулийн цэц "Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар үйлийн 9*******.4 дэх хэсэгт "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байна" гэж хуульчлан уул уурхай, олборлох салбар болон уг салбарт үйлчилгээ үзүүлж байгаа аж ахуйн нэгж, байгууллагад ажиллах ажилтны хөдөлмөрийн гэрээний нэмэлт нөхцөлд тусгах асуудал болох ажил, амралтын цагийг хуулиар тусгайлан тогтоож, энэ талаар талууд харилцан тохиролцох боломжийг хөндсөн гэж үзэхээр байна. Энэхүү зохицуулалтыг хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох хүрээнд судлан шийдвэрлэх шаардлагатай байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй" гэж дүгнэсэн.

Улсын Их Хурлын нэгдсэн чуулганы тэмдэглэлд Улсын Их Хурлын гишүүд дараах санал, тайлбарыг хийсэн байна. Х.Болорчулуун ... Мэдээж энэ 14 хоног ажиллахад сард ажиллах хөдөлмөрийн цаг илүү гарна гэж үндсэндээ байхгүй, бараг 8 цагаар ажиллавал 9 цагаар дутагдана. 10-1******* цаг ажиллахад болно гэж өөрсдөө ярьдаг ...", М.Оюунчимэг "... Хэрэв ажил, амралтын горимын хуулиар 14, 14 болгон тогтоовол ажилчдын одоо авч байгаа хөдөлмөрийн хөлс 5 хүртэл хувиар буурах болно. Ажилчдын цалин ажилласан цаг илүү цагаар тооцогддог учраас энэ тооцоолол гарсан гэж байна ...", С.Чинзориг "... Уурхайчид, ажилчид өөрсдөө 14, 14 гээд байгаа юм. Гэхдээ гол нь цалин хөлс чинь үндсэн цалин, нэмэгдэл хөлснөөс бүрддэг. Нэмэгдэл хөлс чинь илүү цаг нь орж явдаг л даа. Өөрсдөө энэ цалин хөлс нь буурахыг зөвшөөрч байгаа бол 14, 14 гээд явчихад болохгүй юм байхгүй. Бидний тооцоогоор бол 14, 14 болгочихвол *******0, 10-аасаа илүү цаг нь жилийн 4, 5 болох юм байна лээ. Энэ хэмжээгээр нэмэгдэл хөлс нь, илүү цагийн хөлс нь буурах юм байна...", Х.Ганбаатар "... 14, 14 хоног ажиллана гэхээр чинь 14 хоногт 1******* цаг ажиллахаар нэг зэлжинд 18 цаг л ажиллаж байгаа байхгүй юу, уурхайчин. Бага ажиллаж байна, сайн байна. Тэгвэл ердийн ажил хийж, Хөдөлмөрийн хуулиар ажиллаж байгаа хүн чинь нэг сард *******1.******* өдөр буюу 1******* цаг ажиллаж байгаа юм. Тэгэхээр энэ хүнээс бага ажиллачхаад, тэгээд уурхайчин хүн бол өндөр цалин авна, цалин нэмэх гэдэг тийм үзэл бодлоор хандаж байгаа явдал дэмий юм гэж хэлэхийг хүссэн юм ..." Үүнээс дүгнэхэд, уртын ээлжийн зохицуулалтыг цаашид боловсронгуй болгох шаардлагатай гэж үзэж байгаа болно.

Гурав. Нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн үндэслэл тодорхойгүй, тооцоолол илэрхий алдаатай талаар: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.1.4-т зааснаар нэхэмжлэлд маш тодорхой тусгах ёстой зүйл бол нэхэмжлэлийн үндэслэл ба шаардлага байдаг. Гэтэл нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ тодорхой гаргаагүй, үүний улмаас нэхэмжлэлийн шаардлага нь илэрхий алдаатай болсон байна.

Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлд дурдсан хугацааны цалин хөлсийг бүхэлд нь авсан атлаа дахиж 1,5 дахин нэмэгдүүлж авахаар нэхэмжилж байгааг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй байна. Энэхүү шаардлага нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-д үл нийцэх юм.

Дөрөв. Хөдөлмөрийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд хийж авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ:

Хөдөлмөрийн тухай хууль болон тус хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд холбогдох журмуудыг Хөдөлмөр, нийгэм хамгааллын яамнаас *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдөр баталж, *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын *******-ны өдөр нийтэд ил тод болсон. Эдгээр журмуудын Хүрээнд Оюу Толгой ХХК-ийн "ХН-Г1.1: Цалин хөлсний журам" батлагдсан ба тус журмын 14.1.*******.а-д "Ээлжийн болон уртын ээлжээр ажиллах ажилтнуудын нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцно. Ажилтны сард 18 цагаас дээш ажилласан цагт илүү цагийн нэмэгдэл хөлс олгох ба илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг олгохдоо ажилтны дундаж цалин хөлсийг 1,5 дахин нэмэгдүүлж олгоно" гэж заасан. Мөн HR-E..******* Ажлын цагийн тухай журмын 9.*******.-д "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг сарын дундаж ажлын цаг 18 цаг байх ба сард 18 цаг дотор ажилласан илүү цагийг ээлжийн хуваарийн дагуу амрах 14 хоногийн хугацаанд нөхөн амруулсанд тооцно. Уртын ээлжийн ажилтан сард 18 цагаас дээш цагаар ажилласан тохиолдолд тухайн хугацаанд ногдох илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг Цалин хөлсний журамд заасны дагуу олгоно" гэж заасан байдаг.

Түүнчлэн Оюу Толгой ХХК-иас уртын ээлжийн ажилтнуудын ажлын цагийн зохицуулалт болон цалин хөлсийг хэрхэн тооцох талаарх мэдээллийг *******0************** оны 1 дүгээр сарын *******4-ний өдрийн /HR дугаар албан бичгээр Оюу Толгой ХХК-ийн Уул уурхайн ажилтны Үйлдвэрчний эвлэлийн хороонд мэдэгдсэн болно.

Оюу Толгой ХХК-ийн зүгээс нийт ажилтнууддаа шинэчлэн найруулсан Хөдөлмөрийн тухай хуульд орсон өөрчлөлтүүд болон уртын ээлжийн ажилтны ажлын цаг, цалин хөлсний талаар танилцуулах цахим болон танхимын цуврал уулзалтуудыг зохион байгуулж байсан.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг нийт ажилтнуудад и-мэйлээр мэдээллийг хүргэж байсан ба *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдөр уртын ээлжийн зохицуулалттай холбоотойгоор мэдээллийг хүргэж байсан болно.

Иймд дээрх болон өмнө гаргасан тайлбарт дурдсан үндэслэлээр нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэж өгөхийг хүсье гэжээ.

Нэмэгдүүлсэн шаардлагын хариу тайлбар:

Г.*******, Ш.Цогт-Эрдэнэ, Б.Энхжаргал, О., С., Д., Ж., Б., Г., С. нарын нэхэмжлэлтэй Оюу Толгой ХХК-д холбогдох иргэний хэрэгт Б., Ж., нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс нэхэмжлэлийн шаардлагаа ихэсгэснийг эс зөвшөөрч дараах тайлбарыг гаргаж байна.

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага нь дараах байдлаар хууль зүйн үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагаар тодорхойлсон үнийн дүн бүхий илүү цагаар ажилласан гэх нэмэгдлийг нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлгүй болно. Үүнийг илүү тодорхой болгохын тулд дараах хоёр үндэслэлийг тодруулах шаардлагатай гэж үзэж байна.

Нэг. Хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар:

Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/ батлагдаж, дагаж мөрдсөний дараа буюу *******0************** оны 01 сарын 1-ний өдөр Оюу Толгой ХХК-иас нийт ажилтнуудад тэр дундаа нэхэмжлэгчид уртын ээлжийн ажилтны сарын ажлын цаг 18 цаг, 18 цагаас илүү ажилласан цагийг илүү цагт тооцож, цалин хөлс олгох талаар мэдэгдсэн. Тиймээс нэхэмжлэгч илүү цагтай холбоотой шаардлага гаргах бол хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг дээр дурдсан *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн тоолно. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154.*******, 154.*******.*******-т зааснаар хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг маргалдагч тал эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш 90 хоногийн дотор хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст хандана гэж заасан. Нэхэмжлэгч *******0************** оны 09, 10, дүгээр сарын илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг нэхэмжилсэн байх боловч эл асуудлыг шийдвэрлүүлэх гомдлыг нэхэмжлэгч *******0******* оны 0 дугаар сарын 10-ны өдрөөр огноолсныг ажил олгогчийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисс мөн оны 0 дугаар сарын *******-ны өдрийн 1:05 минутад хүлээн авсан байдаг.

Үүнээс үзвэл дээр дурдсанчлан хугацааг *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс тоолоход 40 хоног, *******0************** оны 09, 10, дүгээр сарын илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийн хувьд 150 хоног хэтрүүлсэн байна. Түүнчлэн нэхэмжлэгчийн шүүхэд хандаж гаргасан нэхэмжлэлийг шүүх *******0******* оны 05 дугаар сарын 19-ний өдөр хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн байх бөгөөд тус захирамжийг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч мөн өдөр мэдэж, гардаж авсан байна. Иргэний хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1-д зааснаар тогтоосон журмаар нэхэмжлэл гаргасан бол хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдана, мөн хуулийн 9.-т зааснаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг цаашид үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон бол шүүхээс явуулсан сүүлийн ажиллагаа дуусгавар болсноор хөөн хэлэлцэх хугацааны тасалдал зогсоно, 9.-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан бол өмнө өнгөрсөн хугацааг тооцохгүй, хугацааг дахин шинээр эхлэн тоолно гэж тус тус заасан.

Үүнээс үзвэл Сүхбаатар дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн *******0******* оны 05 дугаар сарын 19-ний өдрийн 181/Ш*******0*******/0889 дугаар захирамж гарснаас хойш Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.8-д заасан ажлын 10 хоногийн хугацааг тоолох ёстой. Ийнхүү тоолвол шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй байх хугацаа *******0******* оны 0 дугаар сарын 0-ны өдөр дуусахаар байна.

Нэхэмжлэгч нь *******0******* оны 0 дугаар сарын 0-ны өдрөөр огноолсон байх боловч үүнээс хойш буюу мөн оны 0 дугаар сарын 08/09-ний өдөр нэхэмжлэлээ шүүхэд өгсөн байдаг. Үүнээс үзвэл аль ч тохиолдолд нэхэмжлэгчийн хувьд хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэхээр байх тул Иргэний хуулийн 8******* дугаар зүйлийн 8*******.1-д зааснаар хариуцагчийн хувьд татгалзах эрхтэй болно. Түүнчлэн нэхэмжлэгч нарын нэмэгдүүлсэн шаардлагад хамаарах хугацаа нь *******0************** оны 1******* дугаар сар, *******0******* оны 01 дүгээр сар тул нэхэмжлэгч нар нь энэхүү хугацааны илүү цагийн хөлс гаргуулах асуудлаар урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар буюу дээр дурдсан Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.*******.*******-т зааснаар гомдол гаргаж хандаагүй тул энэ талаар нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болно.

Хоёр. Уртын ээлжийн зохицуулалтын тухайд:

Улсын Их Хурлаас *******0*******1 оны 0 дугаар сарын 0*******-ны өдөр Хөдөлмөрийн тухай, хуулийн шинэчилсэн найруулгыг баталсан. Тус хуулийн 9******* дугаар зүйлээр уул уурхай, олборлох салбарын ажил олгогч уртын ээлжээр ажиллуулах горим хэрэглэж болохоор анх удаа хуульчилсан.

Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байхаар, ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх байхаар зохицуулсан. Оюу Толгой ХХК-иас Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлын хүрээнд *******0*******1 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдрийн 14******* дугаар албан бичгээр Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамнаас Тодруулга авахаар хүсэлт гаргасан. Тус яамнаас *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын *******0-ны өдөр /91 "Тодруулгад хариу хүргүүлэх тухай албан бичгээр "... Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 9*******.4-т заасан хугацааг баримтлан ажиллаж байгаа тохиолдолд нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцож ажилтныг амрах 14 хоногт илүү цагаар ажилласан хугацааг нөхөн амарсан гэж үзэж тухайн хугацаанд ажилласан цагийг ердийн цагаар ажилласанд тооцож, цалин хөлсийг зохих журмын дагуу олгоно" гэсэн хариуг ирүүлсэн болно. /Холбогдох баримтыг хавсаргав/

Түүнчлэн хөдөлмөрийн эрх зүй судлаач, Доктор, профессор Б.Уранцэцэг "... Уртын ээлжээр ажиллаж байгаа ажилтны хувьд дээрхи тооцоолсон ёсоор хэдийгээр 14 хоногийн турш 18 цаг ажилласан үүнээс 5 цаг нь илүү цаг гэж тооцогдож байгаа ч гэсэн ээлжийн ажлын хоног дуусмагц үргэлжлүүлээд 14 хоногийн турш буюу цаг амарч байгаа тул илүү ажилласан цагийг нөхөн амарсан гэж тооцож болно. Иймд 109 дугаар зүйлээр илүү цагийн хөлсийг нэмэгдүүлж олгох шаардлагагүй, ердийн журмаар цалин хөлсийг тооцож олгох нь зүйтэй..." гэсэн хууль зүйн дүгнэлтийг ирүүлсэн болно.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн *******0************** оны 0 дугаар сарын *******9-ний 1 дугаар магадлалд тэмдэглэгдсэн Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын сайд А.Ариунзаяагийн тайлбарт "Уртын ээлжийн хугацааг 14 хоног ажиллаж, 14 хоног амрах болгосноор илүү цаг гарахгүй болсонтой холбоотойгоор ажилтны сарын цалин хөлс дунджаар *******0-0 орчим хувиар буурах, ажил олгогчид ажлын ээлжийг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой шинээр ээлж зохион байгуулах, ажилтныг сургаж бэлтгэх зэрэг санхүүгийн асуудал үүсэх нөлөөлөл байгааг урьдчилан анхааруулж байсан.

Гэсэн хэдий ч уртын ээлжийн ажиллах хугацаа урт байх нь ажилтны гэр бүлийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж, ажил амьдралын тэнцвэр алдагдаж байгаа тул цалин буурах хэдий ч уртын ээлжийн хугацааг 14 хоног ажиллаж, 14 хоног амрах зарчмын зөрүүтэй саналыг Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаараа хэлэлцэж, олонхийн саналаар дэмжин Хөдөлмөрийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 9******* дугаар зүйлд тусгагдсан" гэж тайлбарласан байсан.

Мөн тус магадлалаар Үндсэн хуулийн цэц Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******.4 дэх хэсэгт Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг ээлжид ажил үүрэг гүйцэтгэх хугацаа 14 хоног, амрах хугацаа 14 хоног байна" гэж хуульчлан уул уурхай, олборлох салбар болон уг салбарт үйлчилгээ үзүүлж байгаа аж ахуйн нэгж, байгууллагад ажиллах ажилтны хөдөлмөрийн гэрээний нэмэлт нөхцөлд тусгах асуудал болох ажил, амралтын цагийг хуулиар тусгайлан тогтоож, энэ талаар талууд харилцан тохиролцох боломжийг хөндсөн гэж үзэхээр байна. Энэхүү зохицуулалтыг хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох хүрээнд судлан шийдвэрлэх шаардлагатай байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй" гэж дүгнэсэн.

Улсын Их Хурлын нэгдсэн чуулганы тэмдэглэлд Улсын Их Хурлын гишүүд дараах санал, тайлбарыг хийсэн байна. Х.Болорчулуун "... Мэдээж энэ 14 хоног ажиллахад сард ажиллах хөдөлмөрийн цаг илүү гарна гэж үндсэндээ байхгүй, бараг 8 цагаар ажиллавал 9 цагаар дутагдана. 10-1******* цаг ажиллахад болно гэж өөрсдөө ярьдаг ...", М.Оюунчимэг "... Хэрэв ажил, амралтын горимын хуулиар 14, 14 болгон тогтоовол ажилчдын одоо авч байгаа хөдөлмөрийн хөлс 5 хүртэл хувиар буурах болно. Ажилчдын цалин ажилласан цаг илүү цагаар тооцогддог учраас энэ тооцоолол гарсан гэж байна ...", С.Чинзориг "... Уурхайчид, ажилчид өөрсдөө 14, 14 гээд байгаа юм. Гэхдээ гол нь цалин хөлс чинь үндсэн цалин, нэмэгдэл хөлснөөс бүрддэг. Нэмэгдэл хөлс чинь илүү цаг нь орж явдаг л даа. Өөрсдөө энэ цалин хөлс нь буурахыг зөвшөөрч байгаа бол 14, 14 гээд явчихад болохгүй юм байхгүй. Бидний тооцоогоор бол 14, 14 болгочихвол *******0, 10-аасаа илүү цаг нь жилийн 4, 5 болох юм байна лээ. Энэ хэмжээгээр нэмэгдэл хөлс нь, илүү цагийн хөлс нь буурах юм байна ...", Х.Ганбаатар ... 14, 14 хоног ажиллана гэхээр чинь 14 хоногт 1******* цаг ажиллахаар нэг ээлжинд 18 цаг л ажиллаж байгаа байхгүй юу, уурхайчин. Бага ажиллаж байна, сайн байна, ердийн ажил хийж, Хөдөлмөрийн хуулиар ажиллаж байгаа хүн чинь нэг сард *******1.******* өдөр буюу 1******* цаг ажиллаж байгаа юм. Тэгэхээр энэ хүнээс бага ажиллачхаад, тэгээд уурхайчин хүн бол өндөр цалин авна, цалин нэмэх гэдэг тийм үзэл бодлоор хандаж байгаа бол дэмий юм гэж хэлэхийг хүссэн юм...

Үүнээс дүгнэхэд, уртын ээлжийн зохицуулалтыг цаашид боловсронгуй болгох шаардлагатай гэж үзэж байгаа болно.

Гурав. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн үндэслэл тодорхойгүй, тооцоолол илэрхий алдаатай талаар:

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.1.4-1 зааснаар нэхэмжлэлд маш тодорхой тусгах ёстой зүйл бол нэхэмжлэлийн үндэслэл ба шаардлага байдаг. Гэтэл нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ тодорхой гаргаагүй, үүний улмаас нэхэмжлэлийн шаардлага нь илэрхий алдаатай болсон байна. Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлд дурдсан хугацааны цалин хөлсийг бүхэлд нь авсан атлад дахиж 1,5 дахин нэмэгдүүлж авахаар нэхэмжилж байгааг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй байна. Энэхүү шаардлага нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-д үл нийцэх юм.

Дөрөв. Хөдөлмөрийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд хийж авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ:

Хөдөлмөрийн тухай хууль болон тус хуулийг хэрэгжүүлэх хүрээнд холбогдох журмуудыг Хөдөлмөр, нийгэм хамгааллын яамнаас *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдөр баталж, *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын *******-ны өдөр нийтэд ил тод болсон. Эдгээр журмуудын хүрээнд Оюу Толгой ХХК-ийн "ХН-Г1.1: Цалин хөлсний журам" батлагдсан ба тус журмын 14.1.*******.а-д "Ээлжийн болон уртын ээлжээр ажиллах ажилтнуудын нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцно. Ажилтны сард 18 цагаас дээш ажилласан цагт илү цагийн нэмэгдэл хөлс олгох ба илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг олгохдоо ажилтны дундаж цалин хөлсийг 1,5 дахин нэмэгдүүлж олгоно" гэж заасан. Мөн HR-E..******* Ажлын цагийн тухай журмын 9.*******.-д "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны нэг сарын дундаж ажлын цаг 18 цаг байх ба сард 18 цаг дотор ажилласан илүү цагийг ээлжийн хуваарийн дагуу амрах 14 хоногийн хугацаанд нөхөн амруулсанд тооцно. Уртын ээлжийн ажилтан сард 18 цагаас дээш цагаар ажилласан тохиолдолд тухайн хугацаанд ногдох илүү цагийн нэмэгдэл хөлсийг Цалин хөлсний журамд заасны дагуу олгоно" гэж заасан байдаг.

Түүнчлэн Оюу Толгой ХХК-иас уртын ээлжийн ажилтнуудын ажлын цагийн зохицуулалт болон цалин хөлсийг хэрхэн тооцох талаарх мэдээллийг *******0************** оны 1 дүгээр сарын *******4-ний өдрийн /HR дугаар албан бичгээр Оюу Толгой ХХК-ийн Уул уурхайн ажилтны Үйлдвэрчний эвлэлийн хороонд мэдэгдсэн болно.

Оюу Толгой ХХК-ийн зүгээс нийт ажилтнууддаа шинэчлэн найруулсан Хөдөлмөрийн тухай хуульд орсон өөрчлөлтүүд болон уртын ээлжийн ажилтны ажлын цаг, цалин хөлсний талаар танилцуулах цахим болон танхимын цуврал уулзалтуудыг зохион байгуулж байсан.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг нийт ажилтнуудад и-мэйлээр мэдээллийг хүргэж байсан ба *******0************** оны 01 дүгээр сарын 1-ний өдөр уртын ээлжийн зохицуулалттай холбоотойгоор мэдээллийг хүргэж байсан болно.

Хариуцагч нь нэхэмжлэгч нарын шаардсан 9- /ихэнхи шаардлага/ саруудын нэмэгдэл хөлс, цалинг 1******* сарын 10-ны үеэр бодож дууссан, мөн нэхэмжлэгч нарын сүүлд гаргасан цагийн тооцоололд маргаан байхгүй. Харин нэхэмжлэгч нар нь маргаан таслах комисс болон шүүхэд хандах хуульд заасан хугацааг хэтрүүлсэн бөгөөд нэмэгдүүлсэн шаардлагадаа урьдчилан шийдвэрлэх журмыг хэрэглээгүй нь үндэслэлгүй байна.

Иймд дээрх болон өмнө гаргасан тайлбарт дурдсан татгалзлаа дэмжиж байгаа бөгөөд нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэж өгөхийг хүсье гэжээ.

 

.    Нотлох баримтын тухайд: 

Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагатайгаа холбогдуулан, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /1хх-ийн х,*******х, х, 8х, *******х, 140х, 18х, 19х, **************5х, *******хх-ийн 4х, *******хх-ийн х, /, итгэмжлэл /1хх-ийн 4х, *******8х, 5х, 84х, 1*******х, 141х, 19х, 19х, *******0х, *******хх-ийн 5х, *******хх-ийн 4х/, иргэний үнэмлэхний лавлагаа /1хх-ийн 5х,/, Г.Солонгийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн х/, *******0*******.04.*******8-ны өдрийн Сүхбаатар дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хорооны хуралдааны тэмдэглэл /1хх-ийн ,8х, 1,*******х, 59,0х, 8,88х, ,х, 14,144х, ,1*******х, *******00,*******01х, **************8,**************9х, *******хх-ийн 8,9х, *******хх-ийн ,8х/, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 0х/, Г.ийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 58х/, Б.ийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 8х/, Ж.ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 5х/, Д.гийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 14*******х/, С.ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 10х/, Ж.ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн 199х/, О.ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /1хх-ийн **************х/, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /*******хх-ийн х/, ниймгийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн лавлагаа /*******хх-ийн х/, *******0*******.0.01-ний өдрийн гомдол буцаах тухай бичиг /4хх-ийн 104х/, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Тамгын газрын *******0*******4.0*******.*******0-ны өдрийн *******8 дугаартай албан бичиг /4хх-ийн 105х/, *******0*******.05.19-ний өдрийн Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 181/ШЗ*******0*******/0889 дугаартай Нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах тухай захирамжийн хуулбар /4хх-ийн 10-109х/ зэрэг баримтууд, 

 

Хариуцагч талаас *******0*******.0.0-ны өдрийн leg/1******* дугаартай итгэмжлэл /1хх-ийн х, 5, х, 9*******х, 1*******0х, 148х, 1х, *******05х, *******х, *******хх-ийн *******х, *******хх-ийн 4*******х/, *******0*******.0.0-ны өдрийн 01/150 дугаартай итгэмжлэл /1хх-ийн 1*******,*******х, ,х, 4,5х, 9,94х, 1*******1,1**************х, 149,150х, 1,18х, *******0,*******0х, *******4,*******5х, *******хх-ийн 14,15х, *******хх-ийн 4,44х/, 9019000 дугаартай улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар /1хх-ийн 14,15х, 8,9х, ,х, 95,9х, 1*******,1*******4х, 151,15*******х, 19,180х, *******08,*******09х, *******,*******х, *******хх-ийн 1,1х, *******хх-ийн 45,4х/, хариу тайлбар /1хх-ийн *******0,*******1х, 44,45х, *******,х, 101,10*******х, 1*******9,*******0х, 15,158х, 185,18х, *******14,*******15х, *******4*******,*******4х, *******хх-ийн **************,*******х, *******хх-ийн 51,5*******х/, *******0*******4.09.18-ны өдрийн leg/*******15 дугаартай итгэмжлэл /хх-ийн х/, ХХК-ийн 14*******/нп дугаартай *******0*******1.10.08-ны өдрийн албан бичиг /хх-ийн *******04х/, Монгол улсын Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын яамны *******0*******1.1*******.*******0-ны өдрийн /91 дугаартай албан бичиг, хууль зүйн дүгнэлт /хх-ийн *******05,*******0х/, Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацигаас *******0*******.1*******.*******-ны өдрийн *******/*******44 дугаартай ирүүлсэн албан бичиг /хх-ийн *******0,*******08х/, Монгол улсны Үндсэн хуулийн Цэцийн *******0**************.0.*******9-ний өдрийн 1 дугаартай магадлал /хх-ийн *******09-*******1*******х/, ХХК-ийн *******0**************.01.*******4-ний өдрийн албан бичиг /хх-ийн **************-*******15х/, ХХК-ийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст гаргасан гомдол /4хх-ийн 5-1**************х/ зэрэг баримтууд,

 

Шүүхийн журмаар ХХК-ийн уул уурхайн ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн хорооны *******0**************-*******0*******5 оны хамтын гэрээ /*******хх-ийн -х/, *******0*******.10.19-ний өдрийн А/44 дугаартай ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын Хөдөлмөрийн дотоод журам шинэчлэн батлах тухай тушаал /*******хх-ийн 4-80х/, *******0*******1.1*******.1-ний өдрийн №*******/*******1 Журам шинэчлэн батлах гүйцэтгэх захирлын тушаал /*******хх-ийн 81-8х/, *******0*******1.1*******.0-ны өдрийн 9/*******1 дугаартай гүйцэтгэх захирлын тушаал /*******хх-ийн 8-94х/, Г хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн 95-1**************х/, хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн 1*******-150х/, хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн 151-18х/, О.ын хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн 19-*******08хэ, Д.гийн хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн *******09-*******5х/, С.ын хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /*******хх-ийн *******-*******50х, хх-ийн 1-15х/, Б.ийн хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /хх-ийн 1-45х/, Г.ийн хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /хх-ийн 4-5х/, хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /хх-ийн -10х/, Ж.ын хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /хх-ийн 104-*******х/, Ж.ын хөдөлмөрийн гэрээ, хавсралтууд /хх-ийн *******4-10х/, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Тамгын газрын *******0*******5.04.10-ны өдрийн 905 дугаартай албан бичиг /хх-ийн **************4-*******4х/, Г цагийн бүртгэл /4хх-ийн *******1-*******9х/, цагийн бүртгэл /4хх-ийн 0-8х/, Г.ийн цагийн бүртгэл /4хх-ийн 9-4х/, цагийн бүртгэл /4хх-ийн 48-5х/, цагийн бүртгэл /4хх-ийн 5-1х/, О.ын цагийн бүртгэл /4хх-ийн *******-х/, С.ын цагийн бүртгэл /4хх-ийн -1х/, Д.гийн цагийн бүртгэл /4хх-ийн *******-х/, Б.ийн цагийн бүртгэл /4хх-ийн -81х/, Ж.ын цагийн бүртгэл /4хх-ийн 8*******-8х/, Ж.ын цагийн бүртгэл /4хх-ийн 8-91х/, Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтсээс *******0*******5.04.1-ны өдрийн 1/*******5******* дугаартай албан бичгээр ирүүлсэн баримтууд /4хх-ийн 9*******-10х/-ыг бүрдүүлсэн.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1.    Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж үзэв.

 

*******.    Нэхэмжлэгч нар нь дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон. Үүнд: Хөдөлмөрийн тухай хуульд зааснаар нэхэмжлэгч нар нь өдөрт 1******* цагаар ажиллаж, мөн 14 хоногоор ажил үүргээ гүйцэтгээд 14 хоног амарч байгаа боловч Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 9******* дугаар зүйлийн 9*******. дах хэсэгт "Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх бөгөөд энэ хуулийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан энэ хуулийн 109.1-д заасны дагуу илүү цагийг тооцож нэмэгдэл хөлс олгоно" гэж хуульчилсан. Мөн хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1 дэх хэсэгт "Илүү цагаар ажилласан ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол түүний дундаж цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж олгоно" гэж заасан. Тодруулбал, ажилчдыг нөхөн амраалгүй 14 хоног, 1******* цагаар ажиллуулж байгаа буюу өдөр бүр дундажаар 4 цаг илүү ажиллуулж байгаа нь ажилтны сард ажиллавал зохих ******* цагаас 5 цагаар илүү ажиллуулж байх боловч үүнд нь олговол зохих илүү цагийн хөлсийг хуульд зааснаар олгоогүй тул Ж.д 1*******,5,*******04 төгрөг, Г.*******д *******1,1,4 төгрөг, Ш.Цогт-Эрдэнэд 0,95,08******* төгрөг, Б.Энхжаргалд *******,199,1******* төгрөг, О.т 19,8,588 төгрөг, С.т 19,1*******,518 төгрөг, Д.д 4,88,*******4 төгрөг, Б.т 1,*******8,49******* төгрөг, Г.т *******,*******,*******4 төгрөг, Б.д 0,9*******,84 төгрөг, Ж.д *******,8,*******00 төгрөгийн илүү цагийн хөлсийг олгуулж өгнө үү гэв.

 

.    Хариуцагч нэхэмжлэлийг дараах үндэслэлээр үгүйсгэсэн. Үүнд: Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 0-ны өдрийн А/19******* дугаар тушаалаар батлагдсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын 1.-д "Хуанлийн жилийн нэг сарын дундаж ажлын өдрийг *******1 өдрөөр, нэг сарын дундаж ажлын цагийг 18 цагаар тооцож болно" гэж зааснаар аливаа ажилтан сард 18 цаг ажиллахаар заасан бөгөөд нэхэмжлэгч нар мөн адил 18 цаг ажиллаж байгаа тул тэдгээрийг илүү цагаар ажилласан гэж үзэхгүй. Мөн илүү цагаар ажилласан цагийн дундаж цалинг нэмэгдүүлж олгоно гэж заасан боловч нэмэгдэл олгох зохицуулалт нь ажилтныг илүү цагаар ажиллуулчихаад нөхөн амруулаагүй байх тохиолдолд хамаарна. Гэтэл нэхэмжлэгч нар нь 14 хоног ажиллаад 14 хоног амарч байгаа нь нөхөн амарсантай ижил ойлголт бөгөөд нэхэмжлэгч нарын нөхөн амруулаагүй гэх нэхэмжлэл үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч нар нь маргаан таслах комисс болон шүүхэд хандах хуульд заасан хугацааг хэтрүүлсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. Мөн түүнчлэн нэхэмжлэгч нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэн шаардлагадаа урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмыг зөрчсөн тул нэмэгдүүлсэн шаардлагыг шийдвэрлэх боломжгүй. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

4.    Талууд нэхэмжлэгч нарыг уртын ээлжээр ажилладаг гэдэгт, тэдгээрийн нэг цагийн ажлын хөлсний хэмжээнд, нэхэмжлэгч нарын *******0*******5 оны 04 дүгээр сарын *******9-ний өдөр гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг тодруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэх, багасгах тухай шаардлагад тусгасан илүү цагийн хөлсний тооцоололд маргадаггүй боловч хариуцагч нь нэхэмжлэгч нарыг илүү цагаар ажиллаагүй гэж, тэдгээрийг нөхөн амраасан тул нэмэгдэл хөлс олгох нөхцөл бүрдээгүй гэж, нэхэмжлэгч нар маргаан таслах комисст болон шүүхэд хандах хугацааг хэтрүүлсэн гэж, нэмэгдүүлсэн шаардлагадаа урьдчилан шийдвэрлэх журмыг хэрэгжүүлээгүй нь хууль зөрчсөн гэж маргаж байна.

 

5.    Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна. Үүнд:

 

-       Нэхэмжлэгч Г.******* болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны дугаар сарын 15-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлтөөр, *******01******* оны 0 дугаар сарын *******5-ны өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Г.******* тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагаааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 1******* цаг байхаар, сард 9******* ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Ш. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0 дугаар сарын 0-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлтөөр, *******01******* оны 0 дугаар сарын 1-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Ш. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагаааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 1******* цаг байхаар, сард 10 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Б.Энхжаргал болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны дугаар сарын 15-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлтөөр, *******01******* оны 0 дугаар сарын *******5-ны өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Б.Энхжаргал тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагаааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 1******* цаг байхаар, сард 10 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       О. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0******* дугаар сарын *******5-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээгээр, *******0************** оны 0******* дугаар сарын *******5-ны өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч О. тус компанийн уурхайн үйл ажиллагаааны хэлтэст Хөдөлгөөнт хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 8+ажлын шаардлагаар цаг байхаар, сард 94.*******5 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Д. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******014 оны 10 дугаар сарын *******8-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээгээр, *******014 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Д. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагаааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 8 цаг байхаар, сард 10 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Д. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлтөөр, *******0 оны 0 дугаар сарын 19-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Д. тус компанийн ил уурхайн хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг цаг байхаар, сард 9******* ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Б. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0 дугаар сарын 15-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлтөөр, *******015 оны 0 дугаар сарын *******14-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Б. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагааны хэлтэст Хөдөлгөөнт хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 1******* цаг байхаар, сард 10 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Г. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0 дугаар сарын 1*******-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээгээр, ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Г. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 8+4 цаг байхаар, сард 890.0 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Б. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******014 оны 10 дугаар сарын 09-ний өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээгээр, *******01******* оны 0 дугаар сарын 19-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Б. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагааны хэлтэст Хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 1******* цаг байхаар, сард 1041 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Ж. болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0 дугаар сарын 05-ны өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээгээр, ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Ж. тус компанийн ил уурхайн үйл ажиллагааны хэлтэст Хөдөлгөөнт хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 8+4 цаг байхаар, сард 8 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор,

-       Ж.Баасандорж болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан *******0************** оны 0 дугаар сарын 0-ний өдрийн Хөдөлмөрийн гэрээний өөрчлөлт, *******01 оны 08 дугаар сарын 1-ний өдрийн ажлын байрны тодорхойлолтоор: нэхэмжлэгч Ж.Баасандорж тус компанийн уурхайн үйл ажиллагааны хэлтэст Хөдөлгөөнт хүнд машин, механизмын оператороор ажиллахаар, ажлын нөхцөл хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлийн нөлөөллийн .-р зэрэгт хамаарахаар, өдөрт ажиллах цагийг 8 цаг+ажлын шаардлагаар байхаар, сард 104 ам доллартай тэнцэх хэмжээний үндсэн цалинг олгохоор мөн бусад нэмэгдэл хөлс, урамшуулал зэргийг тус тус тохиролцож, гэрээ байгуулсан байх бөгөөд талуудын хооронд хөдөлмөрийн гэрээний харилцаа үүссэн, үүнтэй талууд маргаагүй.

-       Хариуцагч талаас нэхэмжлэгч нарын хөдөлмөрийн гэрээ болон ажлын байрны тодорхойлолт, холбогдох бусад баримтаар тэдгээрийн тус бүрийн цалин хөлсний орлого, суутгал, цалингийн тооцооллыг ирүүлсэн бөгөөд эдгээр тооцоололтой хариуцагч талаас маргаагүйг дурдах нь зүйтэй байна. Иймээс шүүхээс нэхэмжлэгч нарын ажилласан цаг болон цагийн ажлын хөлс, тэдгээрийн нэхэмжилсэн цалин хөлсний тооцоололд дүгнэлт хийх шаардлагагүй гэж үзэв.

-       Нэхэмжлэгч нар нь ХХК-иас илүү цагийн хөлс гаргуулах тухай гомдлоо итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч оор дамжуулан *******0******* оны 0******* дугаар сарын 1-ны өдөр ХХК-ийн Хөдөлмөрийн маргаан таслах зөвлөлд, *******0******* оны дугаар сарын 10-ны өдөр ХХК-ийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст гаргаж, комиссоос *******0******* оны 0 дугаар сарын 1-ны өдөр гомдлыг буцааж, гомдлоо *******0******* оны дугаар сарын *******8-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд гаргасан байна.

 

.    Хөдөлмөрийн тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн 154 дугаар зүйлийн154.*******-т Хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг маргалдагч тал эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш дараах хугацаанд хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст, хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комиссгүй аж ахуйн нэгж, байгууллага болон иргэд хооронд үүссэн маргааныг сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд тус тус хандах эрхтэй гэж, 154.*******.*******-д энэ хуулийн 154.*******.1-д зааснаас бусад хөдөлмөрийн эрхийн маргаантай асуудлыг 90 хоногийн дотор хандахаар заасан байх бөгөөд нэхэмжлэгч нар нь өөрсдийн *******0******* оны 09, 10, дүгээр сарын цалингийн маргааныг хамгийн сүүлийн цалин болох дүгээр сарын цалинг авсан үеэс тооцох боломжтой, мөн хариуцагч байгууллага нь тухайн цалингийн тооцооллыг 1******* сарын 10-ны орчим хийж дуусгасан гэж тайлбарлаж байх тул нэхэмжлэгч нар *******0******* оны 0******* дугаар сарын 1-ны өдөр ХХК-ийн Хөдөлмөрийн маргаан таслах зөвлөлд тус асуудлаар гомдлоо гаргасан нь хуульд заасан 90 хоногийн хугацаандаа гаргасан гэж дүгнэхээр байна. Ингэж гомдол гаргаснаар Иргэний хуулийн 9.1-т Тогтоосон журмаар нэхэмжлэл гаргасан, эсхүл үүрэг хүлээсэн этгээд эрх бүхий этгээдэд урьдчилгаа олгох, хүү төлөх, баталгаа гаргах буюу бусад хэлбэрээр шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн бол хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдана гэж заасны дагуу хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдсан гэж үзэхээр байна.

 

.    Нэхэмжлэгч нар нь ХХК-ийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комисст *******0******* оны 0 дугаар сарын 10-ны өдөр гомдол гаргаж, ХХК-иас *******0******* оны 0 дугаар сарын 1-ны өдөр гомдлыг буцаасан байна. Ингээд Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд *******0******* оны 0 дугаар сарын *******8-ны өдөр гомдлоо гаргасан болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байх бөгөөд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154.-д Энэ хуулийн 154.5-д заасан хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комиссын тэмдэглэлийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 өдрийн дотор маргалдагч аль нэг тал хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд хандана гэж заасан ажлын 10 хоногийн хугацаанд багтааж гомдлоо гаргасан байна. Улмаар *******0******* оны 04 дүгээр сарын *******8-ны өдрийн 50 дугаартай тэмдэглэлийг хүлээн авч, шүүхэд *******0******* оны 05 дугаар сарын 1*******-ны өдөр нэхэмжлэлээ гаргасан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154.8-д Сум, дүүргийн хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хорооны энэ хуулийн 154.5-д заасан тэмдэглэлийг хүлээн авснаас хойш, эсхүл энэ хуулийн 154.-д заасан шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл уг шийдвэрийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 өдрийн дотор маргалдагч тал шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй гэж заасан ажлын 10 хоногийн хугацаанд багтааж гомдлоо гаргажээ.

 

8.    Тус шүүхийн шүүгчийн *******0******* оны 05 дугаар сарын 19-ний өдрийн 889 дугаар захирамжаар нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан, дахин нэхэмжлэлээ *******0******* оны 0 дугаар сарын 09-ний өдөр гаргасан нь Иргэний хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1-т заасан зохицуулалтын дагуу хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдаж, шүүхэд хандсанаар дахин шинээр тоологдсон байх тул нэхэмжлэгч нар нь хуульд заасан гомдол гаргах эрхийн хугацааг хэтрүүлээгүй, энэ талаар хариуцагч талын маргаан таслах комисст болон шүүхэд хандах хөөн хэлэлцэх хугацааг нэхэмжлэгч нар нь хэтрүүлсэн гэх тайлбар үндэслэлгүй байна.

 

9.    Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 84 дүгээр зүйлийн 84.1-т Долоо хоногийн ердийн ажлын цаг 40-өөс илүүгүй байна гэж, 84.*******-т Ердийн ажлын өдрийн үргэлжлэл найман цагаас илүүгүй байна гэж заасан байх ба үүнийг уртын ээлжээр ажиллах бус, ердийн ажилтны ажиллах цагийн дээд хязгаарыг тогтоосон гэж ойлгохоор байна.

 

10.  Харин хуулийн 9*******.-т Уртын ээлжээр ажиллах ажилтны ажлын өдрийн үргэлжлэл 1******* цагаас илүүгүй байх бөгөөд энэ хуулийн 8 дугаар зүйлийг баримтлан энэ хуулийн 109.1-д заасны дагуу илүү цагийг тооцож нэмэгдэл хөлс олгоно гэж заасан. Хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.-т Ажил олгогч ажилтантай тохиролцсоны дагуу хуульд өөрөөр заагаагүй бол ээлжийн ажлын цагийн үргэлжлэлийг дөрвөөс илүүгүй цагаар уртасган зохион байгуулж болно. Энэ тохиолдолд ажилтан долоо хоногт 40 цагаас илүү ажилласан бол түүнд илүү ажилласан цагийн хөлсийг энэ хуулийн 109.1-д заасны дагуу нэмж олгоно гэж тус тус заажээ. Талууд тэдгээрийн хооронд байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээ болон ажлын байрны тодорхойлолтоор 8 цаг ажиллахаар, шаардлагатай тохиолдолд 4 цагийн нэмэгдэлтэй ажиллахаар, зарим нэхэмжлэгч нартай шууд 1******* цаг ажиллахаар тохирсон байсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдсон. Хуулийн 8.-т уртын ээлжээр ажиллаж байгаа ажилтантай ажил олгогчийн зүгээс тохиролцсоноор 8 цаг дээр нэмж, 4-өөс илүүгүй цагаар нэмэгдүүлэх эрхтэй, харин ингэхдээ ажилтан хоногт 40 цагаас илүү ажилласан бол түүнд илүү цагийн хөлсийг хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-т зааснаар олгохоор зохицуулсан байна. Энэ үндэслэлээр нэхэмжлэгч нар нь илүү ажилласан цагтаа нэмэгдэл хөлс олгуулахыг хариуцагчаас шаардах эрхтэй байна.

 

.  Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 109.1-т Илүү цагаар ажилласан ажилтныг нөхөн амруулаагүй бол түүний дундаж цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж олгоно гэж заасан байх ба энэ нь ердийн ажилтан болон уртын ээлжээр ажиллах ажилтан хэн алинд нь хамаарахаар заажээ. Иймээс нэхэмжлэгч нар нь энэ зохицуулалтын хүрээнд нөхөн амрах, эсвэл цалин хөлсийг нэг аравны тав дахин, түүнээс дээш хэмжээгээр нэмэгдүүлж авах эрхтэй байна. Иймээс хариуцагч нарын нэхэмжлэгч нар уртын ээлжээр ажиллах ажилтнууд хэдий ч илүү цагаар ажиллаагүй, сард ажиллах дээд хэмжээндээ ажилласан гэж татгалзсан татгалзал үндэслэлгүй байна.

 

1*******.  Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 8.-т уртын ээлжээр ажиллаж байгаа ажилтантай ажил олгогчийн зүгээс тохиролцсоноор 4-өөс илүүгүй цагаар нэмэгдүүлэх эрхтэй, харин ингэхдээ ажилтан хоногт 40 цагаас илүү ажилласан бол түүнд илүү цагийн хөлсийг хуулийн 109 дүгээр зүйлийн 109.1-т зааснаар олгоно гэж заасан бөгөөд хэдийгээр уртын ээлжээр ажиллах ажилтан ч хоногт 40 цагаас илүү ажилласан цагтаа нэмэгдэл хөлс авахаар зохицуулсан буюу ажлын 1 өдөрт 8 цаг ажиллаж, түүнээс илүү ажилласан цагийн нэмэгдлийг гаргуулах эрхтэй байхаар заасан байна. Хуульд заасан хоногт 40 цаг ажиллах зохицуулалт нь ажлын 5 өдөрт ажиллаж байгаа ажилтны талаар заасан бөгөөд хоногийн үлдсэн ******* өдөр нь ердийн цагаар ажиллаж байгаа ажилтнууд амралтаа эдэлдэг. Гэтэл нэхэмжлэгч нар нь нийт 14 хоног ажиллахдаа өдрийн 1******* цагаар тооцоход 18 цаг ажиллаж байгаа ба энэ 18 цагийг ердийн цагаар ажиллах ажилтан тасралтгүй, амралтгүйгээр ажиллахад /18-ыг хуваах нь өдрийн 8 цаг гээд *******1 өдөр/ нийт *******1 өдөр ажиллахаар байна.

 

*******.  Гэтэл нэхэмжлэгч нар нь 1 сард ажиллах 18 цагийн ажлыг 14 хоногт гүйцэтгэж байгаагаас тэд хуульд заасан хугацаанаас илүү /8 цаг*14 хоног нийт ******* цаг сардаа ажиллах байснаас 18 цаг ажиллаж, 5 цаг сар тутамд илүү/ ажиллаж байгаа болохыг, тэгэж ажиллахдаа /ердийн болон уртын ээлжийн ажилтны *******1 хоногт хийж барагдуулах ажлыг 14 хоногт хийж, үлдсэн хоногийн амралтыг/ хуульд зааснаар амралт эдэлдэггүй болох нь, нэгэнт ажил олгогчоос амруулаагүй бол хуульд зааснаар нэмэгдэл цалин хөлсийг бодож олгодоггүй болох нь хэрэгт авагдсан баримт болон талуудын тайлбараар тогтоогдсон.

 

14.  Иймээс нэхэмжлэгч нар нь нэгэнт ажил олгогчтой сард нийт 18 цагийн ажлыг 14 хоногт хийж гүйцэтгэх, 14 хоног амрахаар буюу сар дамнуулж, хоногийн нэмэлт амралт авахаар харилцан тохиролцоогүй, 1 сарын дотор хийх ажил болон ажиллах цагийг тохирсон байх тул хуульд зааснаар илүү цагийн нэмэгдлийг гаргуулахаар хариуцагч ХХК-иас шаардах эрхтэй байна.

 

15.  Иймд нэхэмжлэгч Ж.д 1*******,5,*******04 төгрөг, Г.*******д *******1,1,4 төгрөг, Ш.Цогт-Эрдэнэд 0,95,08******* төгрөг, Б.Энхжаргалд *******,199,1******* төгрөг, О.т 19,8,588 төгрөг, С.т 19,1*******,518 төгрөг, Д.д 4,88,*******4 төгрөг, Б.т 1,*******8,49******* төгрөг, Г.т *******,*******,*******4 төгрөг, Б.д 0,9*******,84 төгрөг, Ж.д *******,8,*******00 төгрөгийн илүү цагийн хөлсийг тус тус хариуцагчаас гаргуулж шийдвэрлэв.

 

1.  Хариуцагч нь нэхэмжлэгч нарыг нэмэгдүүлсэн шаардлага гаргахдаа урьдчилан шийдвэрлэх журам хэрэглээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэлэлцэж, шийдвэрлэх боломжгүй гэж маргадаг бөгөөд нэхэмжлэгч нарын илүү цагийн хөлс тооцуулах шаардлага нь өөрөө нэг нөхцөл байдалд байгаа нэг зүйл, нэг маргаан байх ба энэ асуудлаар талууд эвлэрэн хэлцэлд хүрээгүй, нэгэнт шүүхийн маргаантай явж байгаа асуудал учир нэмэгдүүлсэн шаардлага гаргахад тухай бүрт комисс болон гурван талт хороогоор шийдвэрлүүлж, урьдчилан шийдвэрлүүлэх журам хангах шаардлагагүй буюу эхний гаргасан нэхэмжлэлдээ урьдчилан шийдвэрлэх журам хэрэглэх шаардлагыг хангасан тул хуульд нийцсэн гэж шүүхээс дүгнэв.

 

1.  Улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуульд зааснаар хуваарилав.

 

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 5.*******.1, , 8 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1.    Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 158 дугаар зүйлийн 158.1.1, 9******* дугаар зүйлийн 9*******., 8 дугаар зүйлийн 8.-т тус тус зааснаар Г.******* нарын ХХК-д холбогдуулан гаргасан илүү цагийн хөлс гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч ХХК-иас *******1,1,4 төгрөгийг гаргуулж Г.*******д, 0,95,08******* төгрөгийг гаргуулж Ш.д, *******,199,1******* төгрөгийг гаргуулж Б.Энхжаргалд, 19,8,588 төгрөгийг гаргуулж О.т, 19,1*******,518 төгрөгийг гаргуулж С. т, 4,88,*******4 төгрөгийг гаргуулж Д.д, 1*******,5,*******04 төгрөгийг гаргуулж Ж.д, 1,*******8,49******* төгрөгийг гаргуулж Б.т, *******,*******,*******4 төгрөгийг гаргуулж Г.т, 0,9*******,84 төгрөгийг гаргуулж Б.д, *******,8,*******00 төгрөгийг гаргуулж Ж. нарт тус тус олгосугай.

 

*******.    Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн .1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 0 дугаар зүйлийн 0.1-д зааснаар нэхэмжлэгч нарын улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн хураамж болох Г 90,018 төгрөг, *******8,91 төгрөг, Г.ийн 94,858 төгрөг, Б.ийн 108,441 төгрөг, Ж.ын 9,9******* төгрөг, Д.гийн 14,405 төгрөг, С.ын *******,80 төгрөг, Ж.ын 158,5*******1 төгрөг, О.ын 10,1 төгрөг, 9,05 төгрөг, 144,40 төгрөгийг тус тус улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас тэмдэгтийн хураамжид 90,018 төгрөг гаргуулж Г.*******д, *******8,91 төгрөг гаргуулж Б.д, 94,858 төгрөг гаргуулж Г.т, 108,441 төгрөг гаргуулж Б.т, 9,9******* төгрөг гаргуулж Ж.д, 14,405 төгрөг гаргуулж Д.д, *******,80 төгрөг гаргуулж С.т, 158,5*******1 төгрөг гаргуулж Ж.д, 10,1 төгрөг гаргуулж О.т, 9,05 төгрөг гаргуулж, Б.Энхжаргалд, 144,40 төгрөг гаргуулж Ш.д тус тус олгосугай.

 

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.*******, 1*******0 дугаар зүйлийн 1*******0.******* дахь хэсгүүдэд зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                        А.ЦЭЛМЭГ