*******,*******,*******,

*******,******* нарт

холбогдох эрүүгийн хэргийн тухай

 

            Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааныг тус шүүхийн шүүгч Ч.Баярцэнгэл даргалж, Ерөнхий шүүгч Т.Ганчимэг, Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Л.Нямдорж нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанд:

 

Улсын яллагч: Н.Мягмарсүрэн                                                                                                    Нарийн бичгийн дарга: Б.Бямбадулам,                                                                        Шүүгдэгч: *******, түүний өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр, Д.Мэндээ,                           Шүүгдэгч:*******, түүний өмгөөлөгч Д.Уранчимэг,                                              Шүүгдэгч:*******, *******, тэдгээрийн өмгөөлөгч Л.Батбаяр                   Шүүгдэгч:*******, түүний өмгөөлөгч Л.Бор нарыг оролцуулан;

 

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Д.Батцэнгэл, шүүгч Ч.Байгалмаа, Г.Батзаяа нарын бүрэлдэхүүнтэй хянан шийдвэрлэсэн оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дүгээр  шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч шүүгдэгч*******, *******,******* нарын өмгөөлөгч Л.Батбаяр, шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч
Д.Мэндээ, шүүгдэгч*******, түүний өмгөөлөгч Л.Бор, шүүгдэгч*******, түүний өмгөөлөгч Д.Уранчимэг нарын гаргасан давж заалдах гомдол, прокурор Н.Мягмарсүрэнгийн бичсэн эсэргүүцлээр тус тус *******,*******,**************, ******* нарт холбогдох эрүүгийн 310000075 дугаартай хэргийг оны дүгээр сарын 0-ны өдөр хүлээн авч, шүүгч Ч.Баярцэнгэлийн илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

 

           . Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дугаар сарын *******-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт суманд төрсөн, ******* настай, эрэгтэй,         бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, малчин, ам бүл , эцэг, эх, дүү нарын хамт Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сумын дугаар багт оршин суух, ял шийтгэгдэж байгаагүй, овогт , ВТ3************** регистрийн дугаартай,

 

. Монгол Улсын иргэн, оны дугаар сарын -ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн, настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, Наранмандал ХХК-д уурхайч ажилтай, ам бүл , эцэг, эх, дүү нарын хамт Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын дугаар багийн -0 тоотод оршин суух, ял шийтгэгдэж байгаагүй, овогт Д, ВЮ0**************551 регистрийн дугаартай,

 

3. Монгол Улсын иргэн, 005 оны дугаар сарын -ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баацагаан суманд төрсөн, настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл , эхийн хамт Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын дугаар багийн -******* тоотод оршин суух,

урьд Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 3/ШЦТ/9 дугаар шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн,3, 3. дугаар зүйлийн -т заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн,3-т заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн -т зааснаар  хорих ял оногдуулахгүйгээр жилийн хугацаагаар тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагдаж байсан, овогт, ВЖ0531 регистрийн дугаартай,

 

. Монгол Улсын иргэн, ******* оны дугаар сарын-ний өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн, 3 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо суманд үйл ажиллагаа явуулдаг Наранмандал ХХК-д нэвтрэгч ажилтай, ам бүл , аав, ээж эгч, ах, дүү нарын хамт амьдардаг, Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Гэгээн шавь дугаар баг -1-9 тоотод оршин суух хаягтай, ял шийтгэл эдэлж байгаагүй, овогт , ВК0*******3111 регистрийн дугаартай,

 

5. Монгол Улсын иргэн, 00 оны дүгээр сарын -ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо суманд төрсөн, 0 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, хувиараа барилга дээр ажилладаг, ам бүл , аав, ээж, ахын хамт амьдардаг, Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын -31- тоотод оршин суух хаягтай,  ял шийтгэл эдэлж байгаагүй, овогт Баасанбатын Цогнэмэх ВЮ117 регистрийн дугаартай,

 

Шүүгдэгч *******,*******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны дүгээр сарын3-ны өдрийн орой 3 цагийн үед  Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Номгон дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Ви” баарны гадаа тамхи өгсөнгүй гэх шалтгаанаар хохирогч ы биед халдаж баруун ухархайн ханын цууралт, хамрын таславчийн хугарал, мурийлт, баруун,- р шүднүүдийн хугарал, тархи, доргилт, зулайд шарх, баруун нүдний дээд, доод зовхи, шанаанд цус хуралт, баруун, зүүн өвдөгт зулгаралт гэмтэл бүхий эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан,

 

Шүүгдэгч *******,*******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдрийн оройн *******-3 цагийн орчим Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 9 дүгээр багийн тоот хашаанд иргэн ийн нүүр хэсэгт удаа цохиж, зүүн талын хавирга хэсэгт удаа өшиглөсний улмаас биед нь цээжний зүүн талын хөндийд хий хуралдалт, , 7 дугаар хавирганы зөрүүтэй хугарал, зүүн нүдний дээд зовхинд бүдэг ногоон өнгийн цус хуралт, зүүн хөмсөгний гадна дээд буланд зулгаралт гэмтэл бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт тус тус холбогдуулан Баянхонгор аймгийн Прокурорын газраас *******,*******,******* нарт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар, *******,*******,******* нарт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар тус тус зүйлчилж яллах дүгнэлт үйлдэн хэргийг анхан шатны шүүхэд шилжүүлжээ.

Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсэгт:

1.Шүүгдэгч овогт, Цагаанжанчив овогт, овогт Д нарыг Эрүүгийн хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн, 3, 3. дугаар зүйлийн-д заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр  зүйлийн дахь хэсгийн .1-д  заасан бүлэглэн, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд,

Шүүгдэгч овогт , овогт Баасанбатын Цогнэмэх, Цагаанжанчив овогт нарыг Эрүүгийн хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн, 3, 3. дугаар зүйлийн-д заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн1. дугаар зүйлийн -д заасан бүлэглэн, хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож, 

. Эрүүгийн хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн, 3, 3. дугаар зүйлийн-д заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар шүүгдэгч овогт, Цагаанжанчив овогт, овогт Д нарыг  тус бүр  таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялаар,

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн,3, 3. дугаар зүйлийн-т заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар шүүгдэгч овогт , овогт Баасанбатын Цогнэмэх, Цагаанжанчив овогт нарыг хоёр / / сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар тус тус шийтгэж, 

3. Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн -д зааснаар Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар оногдуулсан нэг / / жилийн хугацаагаар тэнссэн шүүгдэгч Цагаанжанчив овогтт холбогдох  шийдвэрийг хүчингүй болгож,

.  Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн -т зааснаар шүүгдэгч Цагаанжанчив овогтыг нэг / / жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэж,

5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .8 дугаар зүйлийн  .3, .-т зааснаар шүүгдэгч*******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар оногдуулсан таван / 05 /  жилийн хугацаагаар хорих ял дээр, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар оногдуулсан хоёр / / сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялын нэг хоногийг хорих ялын нэг хоногоор тооцож, хоёр сарын хугацаагаар хорих ялыг  тус тус нэмж нэгтгэн, шүүгдэгч*******ын эдлэх ялыг таван  жил хоёр  сарын  / 05  жил  сар  / хугацаагаар хорих ялаар тогтоож, 

. Эрүүгийн хуулийн .8 дугаар зүйлийн, .9 дүгээр зүйлийн-д зааснаар шүүгдэгч*******т Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1, Эрүүгийн хуулийн1. дугаар зүйлийн -д зааснаар оногдуулсан таван жил хоёр / 05 жил сар / сарын хугацаагаар хорих ял дээр Эрүүгийн хуулийн3. дугаар зүйлийн -д зааснаар оногдуулсан нэг / / жилийн хугацаагаар хорих ялыг нэмж нэгтгэн түүний эдлэх нийт ялыг зургаан жил хоёр / 0 жил сар / сарын хугацаагаар тогтоож,

7. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 3,-т зааснаар шүүгдэгч *******,******* нарт тус бүр оногдуулсан таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч*******т оногдуулсан зургаан жил хоёр  / 0 жил сар  / сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлж,

8. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .******* дугаар зүйлийн -т зааснаар шүүгдэгч*******ийн цагдан хоригдсон нийт хорин долоо / 7 /  хоногийг зорчих эрхийг хязгаарлах ялаас хасаж,

9. Эрүүгийн хуулийн .******* дугаар зүйлийн -д зааснаар шүүгдэгч *******,*******,******* нарын энэ хэргийн учир цагдан хоригдсон ерэн долоо / 97 / хоногийг эдлэх ялаас нь тус тус хасаж ,

*******. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.5 дугаар зүйлийн-д зааснаар шүүгдэгч  *******,******* нарын эдлэх зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг шүүхээс тогтоосон чиглэлээр зорчихоор буюу өөрийн оршин сууж газар болох  /шүүгдэгч  ******* нь Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Гэгээн шавь дугаар баг -1-9 тоотод хашаанаас, шүүгдэгч ******* нь Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын -31- тоотод оршин хашаанаас/  газраас Нэгдсэн эмнэлэг, төв эмийн сан,  Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын дүгээр багт үйл ажиллагаа явуулах “Их Номгон” хүнсний дэлгүүр, ажил хөдөлмөр эрхэлдэг газар гэсэн чиглэлээр зорчихоор даалгаж, уг ялыг эдлүүлэхийг Баянхонгор аймаг дахь Шүүхийн Шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгаж,

11. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.5 дугаар зүйлийн 3-т зааснаар шүүгдэгч *******,******* нар нь зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг биелүүлээгүй бол ялтны зорчих эрхийг хязгаарлах ялын эдлээгүй үлдсэн хугацааны нэг хоногийг хорих ялын нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг тус тус мэдэгдэж,

*******. Хохирогч , нар нь цаашид эмчилгээ хийлгэх болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдаж,

13. Шүүгдэгч*******, *******,*******,*******, ******* нар нь энэ хэргийн учир иргэний нэхэмжлэгч эрүүл мэндийн даатгалын санд төлөх төлбөргүй болохыг дурдаж,

1. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.8 дугаар зүйлийн.8-д зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар нэг хос гутлыг зэргийг хураан ирүүлснийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг Баянхонгор аймгийн Шүүхийн тамгын газарт даалгаж,

. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.8 дугаар зүйлийн.5-д зааснаар Шүүгдэгч *******,******* нарт хэрэглэсэн хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг тус тус хэвээр үлдээж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц тус тус хүчингүй болгож,

Шүүгдэгч *******,*******,******* нарт авсан хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж, цагдан хорьж, тэдгээрийн эдлэх ялыг оны ******* дугаар сарын -ны өдрөөс эхлэн тоолж, тус тус шийдвэрлэжээ.

 

           Шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч Д.Мэндээ давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

 .. Эрүүгийн хуулийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн.-т энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын дээд хэмжээг арван хоёр жил, эсхүл арван таван жил хүртэл хугацаагаар тогтоосон гэмт хэрэг үйлдсэн хүн тухайн гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохиролоо нөхөн төлсөн бол тухайн зүйл, хэсэг заалтад заасан ялын дээд хэмжээний гуравны хоёроос хэтрүүлэхгүйгээр, ялын доод хэмжээний гуравны хоёроос багагүй ял оногдуулах талаар хуульчлан заасан байна.

Шийдвэр гаргахдаа анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн. хэсгийг баримтлан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх хуулийн заалтыг хэрэглээгүй. Өмгөөлөгчийн зүгээс энэ заалтыг хэрэглэх боломжтой гэж үзэж байгаа ба хориглосон заалт байхгүй байхад уг хуулийг хэрэглээгүй нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулж байна гэж үзэж байна.

Шүүгдэгч Ч. Мөнгөнхүү нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн , тухайн гэмт хэргийн улмаас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан хохирлыг төлсөн хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн. -ийг баримтлан , Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/3 дугаар шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж шийдвэрлэж өгнө үү...гэжээ.

 

          Шүүгдэгч Ц.Дашдондов, *******,******* нарын өмгөөлөгч Л.Батбаяр давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

         .. 3 оны дүгээр сарын3-нд Шүүгдэгч******* иргэн Нямхүүтэй маргалдаж бие биенээ цохисон хэдий ч Нямхүүгийн биед ямар нэгэн гэмтэл хохирол учраагүй.

Шүүгдэгч******* дээрх хүмүүсийн үйлдлийг зогсоох зорилгоор үйлдэл хийсэн. Шүүгдэгч Б.Батэрдэнэ хохирогч Саруулбуянтай маргалдаж зодолдон биед хөнгөн хохирол учруулсан нь хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтаар тогтоогдсон байхад хохирогч 5 залуу байсан “3 залуу намайг зодсон 3 өөр гутал байсан гэж” худал мэдүүлснийг үндэслэн хэргийг тал бүрээс нь нарийвчлан шалгаагүйгээс хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй бөгөөд хэргийг анхлан шалгасан мөрдөгч “Д” 5 залуу байсан 3 залуу нь намайг зодсон гэж анхлан мэдүүлснийг цаг алдан удаашруулж талыг барьж 5 залуу байсан мэтээр худал мэдүүлгийг бодит болгохоор хуурамч мэдүүлэг зохион бичиж, хэргийн нотолгоо бодит байдлыг төөрөгдүүлэн замхруулж ЭХХШТХуулийн.-р зүйлийг зөрчсөн байдаг.

Мөн Хавтаст хэрэгт авагдсан хохирогч - Намайг хар бараан хувцастай хамгийн өндөр хойд талын хаалганаас бууж ирсэн залуу нь эхлээд миний нүүрэн хэсэг рүү цохисон хамраас цус гараад доошоо тонгойх үед миний нүүр хэсэг рүү өшиглөсөн. / Өвлийн сар харанхуй орчинд/ Намайг хэдэн залуу зодсон гэдгийг би мэдэхгүй байна. Намайг бүлэглэн зодсон тэнд өндөр намхан залуу байсан. гэж анх мэдүүлсэн /хх-38-39/ Дараа дараагийн - Хэдэн хүн зодсоныг мэдэхгүй, араас тэврээд байсан санагдана, аргаа бараад гуйсан чинь жижиг биетэй нь байсан гэх мэт зөрүүтэй мэдүүлгүүдийг /хх--3/ /-7/ /1-18/ өгсөн байдаг.

Шүүдэгч******* “би тэр хохирогч гээд байгаа Саруулбуян гэх залууг цохиж зодоогүй. Харин салгасан салгаж байхдаа цохиулсан хэнд цохиулснаа санахгүй байна.Тэгээд байж байтал Соёмбо буудлын завсраар цагдаа ирсэн. Би хэнийг ч зодсон цохисон тийм зүйл байхгүй Харин зодоо хийж байхад нь салгасан”./ 3 хх5/

Шүүгдэгч Б.Батэрдэнэ “Би Саруулбуян гэх залууг өмнө нь танихгүй түүний биед гэмтэл хохирол учруулснаа хүлээн зөвшөөрч байна. Яллагдагчаар тогтоосон тогтоолтой санал нийлж байна”./ хх8-19/... Дээрхээс дүгнэхэд :

Шүүгдэгч******* бусадтай маргаж цохиж зодолдсон ч бусдын биед гэмтэл хохирол учруулаагүй хохирогч эмнэлэгт үзүүлэхгүй гэсэн.

Шүүгдэгч******* ямар нэгэн зодоонд оролцоогүй салгасан үйлдэл хийсэн нь хавтаст хэрэгт авагдсан нь бичгийн нотлох баримтаар тогтоогдсон байх тул дээрх шүүгдэгчид холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгах

Шүүгдэгч Б.Батэрдэнэ үйлдсэн гэмт хэргээ хүлээн зөвшөөрч гэм буруугаа ойлгон учирсан хохирлыг бүрэн барагдуулсан байх тул ЭХуулийн ерөнхий ангийн .7-р зүйлд зааснаар үүрэг хүлээлгэн мөн хуулийн 7.1-д зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг тэнсэж өгнө үү. Анхан шатны шүүх ЭХХШТХуулийн 39.7-р заасныг зөрчсөн гэж үзэн гомдлоо гаргасан болно. Хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж*******т Эрүүгийн хуулийн1.1 зүйлийн заалтын .1-д оногдуулсан эрүүгийн хариуцлагыг Эрүүгийн хуулийн .7-р зүйлийн.3-т зааснаар хөнгөрүүлэн шийдвэрлэж өгнө үү..гэжээ.

 

          Шүүгдэгч Д.Дашдондов давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

          Миний бие оны сарын -ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн, аав, ээж, дүү, найз охин жирэмсэн нарын хамт амьдардаг... Баянхонгор аймгийн 9 дүгээр багийн Дүгэрсүрэнгийнд А.Баярмагнай,*******, ******* нарын хамт байж байхад гаднаас огт танихгүй / одоо танидаг болсон/ , Туулайхүү нар ороод ирсэн. Ах нар юм байхдаа гэж бодоод сайн байцгаана уу гээд бүгд мэндэлсэн гэтэл ,*******т хандан чи яахаараа мэндэлдэггүй юм чацга гэснээс болж анх маргаан үүссэн. ,******* руу хувцсаа тайлаад дайрахаар нь би Баярмагнай бид боль хэл амаараа учраа олооч гээд дундуур нь ороход гэрийн тог тасарсан тэгээд бүгд гэрээс гарч ирээд *******, Туулайхүү хоёр нь барилцаад авахаар нь иргэний үүргээ биелүүлж салгасан. Тэгэхэд Төгөлдөр миний араас дагз руу нэг удаа цохисон тэгэхээр нь би эргэж хараад болиоч гээд нүүрэн тус газар нь нэг л удаа цохисон үйлдэлтэй. Хохирогч ,, шүүгдэгч Мөнгөнхүү, Дашдондов нарын мэдүүлгээр удаа толгой хэсэгт цохисон нь нотлогдож байгаа . Миний бие Төгөлдөрт санаатай хүнд хохирол санаа зорилго огт байгаагүй. Эцэг эхийн хайраас амьдралд дөнгөж хөлд тавьж байгаад найз нөхдийн хамт буруу үйлдлээс болж ийм хэрэгт орсондоо үнэхээр их харамсаж байна. Нийт цагдан хоригдсон хугацаандаа их зүйл ойлгож, ухаарч байна. Нийгэмд амьдрах байр сууриа төлөвлөсөн удахгүй төрөх үрийнхээ өмнө сайн хүн сайн аав болж амьдрах чин хүсэлтэй байна. Ид хийж бүтээх насан дээрээ гэмт хэрэгт холбогдсон залуу хүмүүсийн ирээдүйг бодож эрхэм шүүгч та бүхэн зөв дүгнэлт хийж өгнө үү ... гэжээ.

 

          Шүүгдэгч Д.Дашдондовын өмгөөлөгч Д.Уранчимэг давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

           ...******* нь 3 оны 09 дүгээр сарын 8 ны орой Баянхонгор сумын Эрдэнэмандал 9 дүгээр баг тоот хашаанд байх Дүгэрсүрэнгийн гэрт Баярмагнай,*******, Мөнгөнхүү нартай байж байхад гаднаас , Туулайхүү нар орж ирсэн. Тэр хоёрыг орж ирэхэд нь тэнд байсан хүмүүс бүгд мэндэлсэн. Гэтэл хохирогч Төгөлдөр*******т хандан"чи яахаараа надтай мэндэлдэггүй юм, чацга минь гэснээс хэрүүл маргаан үүссэн. Гэрт тог тасарч тэнд байсан хүмүүс бүгд гарсан.*******ыг гэрээс гарч ирэхэд Туулайхүү******* хоёр барилцаж авсан байхад нь******* тэднийг салгах үед Төгөлдөр*******ын араас толгой руу нь нэг удаа цохих үед зөрүүлээд хохирогчийн нүүрэн тус газарт нь нэг удаа цохисон ийм л үйлдэлтэй.

         Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад уг гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан, шүүгдэгч нарын хэрэгт оролцсон оролцоо, хохирогчид хэн хэний үйлдлээс ямар ямар хохирол учирсан, хохирогч нар ямар үйлдэл хийсэн зэрэг нь маш сайн тогтоогдсон. Энэ хэргийн тухайд хэн хаана ямар үйлдэл хийсэн нь мэдэгдэхгүй удтал үргэлжилсэн үйлдэл байхгүй. Тиймээс ч шинжээчийн дүгнэлтээр хохирогч ийн биед зүүн ,7 дугаар хавирганы хугарал, зүүн нүдэнд хөхрөлт зэрэг гэмтэл тогтоогдсон.

          Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 3 дугаар зүйлд "хүн бүр амьд явах, эрх чөлөөтэй байх, халдашгүй дархан байх эрхтэй. Монгол улсын үндсэн хуулийн ******* дугаар зүйлийн3 т Монгол Улсын иргэн халдашгүй чөлөөтэй байх эрхтэй гэж заасан. Тэр орой шүүгдэгч нарын тухайд айлд хэрүүл маргаан үүсгэх гэж ирээгүй бөгөөд тэд ч элдвийг ярилцаад инээж хөхрөөд сууж байсан. Гэтэл гаднаас орж ирж бусдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулж, хэрүүл нэхэж маргалдаж улмаар бусдын эрх чөлөөнд халдсан хууль бус үйлдлээс эхлэлтэй.

         . Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцохдоо тэдний үйлдэл тус бүрээр бус харин гэмт хэрэгт хамтран оролцсон, урьдчилан үгсэн тохиролцоогүй боловч үйлдлээрээ санаатай нэгдсэн, бүлэглэн гүйцэтгэсэн үйлдлийн шинжийг харгалзан гэм буруутайд тооцсон болно гэжээ. Тэгэхээр шүүгдэгч*******ын хийсэн нэг удаагийн үйлдэл нь хохирогчийн биед санаатай хүнд гэмтэл учруулах санаа зорилгогүй бөгөөд түүнээс хойших үйлдэлд огт оролцоогүй. Тиймээс хэргийн материалд авагдсан нотлох баримтаар шүүгдэгч нарын гэмт хэрэгт оролцсон оролцоо тус тусдаа тогтоогдсон тохиолдолд тэдний оролцоо үйлдэл түүнээс учруулсан хор уршиг хоёрын хооронд шалтгаант холбоо байгаа эсэхийг зайлшгүй тогтоож эцэст нь ял шийтгэлийг ялгамжтай зөв оногдуулах ёстой. Анхан шатны шүүхээс*******ыг бусадтай бүлэглэж ийн биед хүнд хохирол учруулсан гэж дүгнэхдээ түүний чухам ямар үйлдлийг хамтарсан гэж үзэж байгаагаа тодорхойлоогүй.

 

          Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэргийн объектив талын үндсэн шинж нь: тухайн хүний хийсэн үйлдлээс хүнд гэмтэл учирсан үр дагавартай, тухайн этгээдийн үйлдэл учирсан хор уршиг хоёрын заавал хооронд шалтгаант холбоотой байхаар хуульчилсан. Шүүгдэгч*******ын тухайд: Дүгэрсүрэнгийн гэрээс гараад ирэхэд нь******* Туулайхүү барилцаад авсан байсан тул тэр хоёрын зодооныг таслан зогсоож салгаж байтал хохирогч *******ын араас ямар ч шалтгаангүйгээр толгойн түс газарт нь цохиж авах үед нь зөрүүлж түүний нүүрэн тус газарт гараараа нэг удаа цохисон. Энэ нь хохирогч ийн*******ын эрх чөлөөнд халдсан хууль бус үйлдлийн хариу үйлдэл байсан. Түүнээс хойш******* нь дахин хэн нэгэнтэй маргалдаж зодолдоогүй,*******, ******* нарын үйлдэлд дэмжиж туслах хэлбэрээр ямар нэгэн үүрэг гүйцэтгээгүй тул хохирогч ийн биед Хүнд хохирлыг учруулсан гэж үзэх үндэслэлгүй юм. Ер нь тухайн цаг хугацаанд хэн хэнийх нь үйлдэл мэдэгдэхгүй тийм нүсэр зодоон огт болоогүй. Тиймээс ч хохирогч анхны мэдүүлгээсээ эхлээд гэрээс гараад ирэхэд шар цамцтай залуу миний нүүрэн тус газарт нэ гудаа цохисон, дараа нь бакаль гуталтай залуу хавирга руу өшиглөсөн, тонгойгоод зогсож байхад нэг залуу дахин гуя руу өшиглөсөн гэдгийг хүн нэг бүрийн үйлдлийг өмссөн хувцсаар нь тодорхойлж хэлсэн.ХХ н 35 дугаар хуудсанд авагдсан Төгөлдөрийн мэдүүлэгт: Миний хавирганд хүн өшиглөсөн. Мөн түүний 3 дугаар хуудсанд авагдсан мэдүүлэгт: өөр шүүгдэгч нарын фото зургаар таниулах ажиллагаа хийгдсэн бөгөөд бүх хүнийг таньж тэдний хийсэн үйлдлийг хүн нэг бүрээр нь тухайлбал: дугаараар тэмдэглэсэн залуу бол бакаль гуталтай байсан эхлээд миний хавирга руу өшиглөсөн залуу мөн байна. дугаараар тэмдэглэсэн залуу бол тухайн үед шар цамцтай байсан миний толгой руу цохисон залуу мөн байна. 3 дугаараар тэмдэглэсэн залуу бол хашааны хаалганы тэндээс гүйж ирж бас хавирга руу өшиглөсөн залуу мөн байна харин дугаараар тэмдэглэсэн залуу бол миний биед халдаагүй гэж мэдүүлсэн мэдүүлэг нь мөрдөн байцаалтын явцад гэрч Баярмагнай, Дүгэрсүрэн, Туулайхүү нарын мэдүүлгээр тогтоогдсон нөхцөл байдалтай таарч тохирсон давхар нотлогдсон.. Харин хохирогчийн 3 дугаар хуудсанд авагдсан мэдүүлэгт хамгийн сүүлд намайг тонгойгоод хавиргаа дараад зогсож байхад нэг хүн ирж өшиглөсөн тэр хэн байсныг мэдэхгүй гэх боловч гэрч Баярмагнайн 7 дугаар хуудсанд авагдсан мэдүүлгээр******* хашааны үүднээс гүйж ирж ийн цээж хэсэг рүү өшиглөсөн харин Дашка /Д.Дашдондов/ ах түүнийг болиулсан гэдэг. Тэгэхээр хохирогчийн сүүлд цохиж өшиглөсөн хүн гэдэг нь******* болох нь өөрийнх нь болон бусад гэрчүүдийн мэдүүлгээр тогтоогдож байгаа.

          Шүүгдэгч******* нь хохирогч т санаатай хүнд хохирол учруулах санаа зорилго огт байгаагүй бөгөөд хохирогч эхлээд цохиж*******ын н эрх чөлөөнд халдах үед нь нэг удаа хариу цохисноос өөр үйлдэл хийгээгүй нь гэрч Дүгэрсүрэн, Баярмагнай, Туулайхүү хохирогч ийн мэдүүлгээр нотлогдож байгаа. Шинжээчийн дүгнэлтээр хохирогчийн биед зүүн нүдний зовхины цус хуралт, дух зулайн хуйх зүүн хөмсөгт зулгаралт бүхий гэмтэл тогтоогдсон нь гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй гэж дүгнэсэн. Анхан шатны шүүхээс*******ыг бусадтай бүлэглэн хохирогч ийн биед санаатай Хүнд хохирол учруулсан гэж үзсэнийг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэж байна.

           Иймд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.19 дүгээр зүйлийн.1 дэх заалт, 39.9 дүгээр зүйлийн.,1. д зааснаар Баянхонгор аймгийн сум дундын анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын нийн өдрийн 3 дугаартай шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж Дт Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн .1-д зааснаар 5 жилийн хорих ял оногдуулсан хэсгийг хүчингүй болгож хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү..гэжээ.

 

            Шүүгдэгч Ц.Дашдондовын өмгөөлөгч Л.Бор давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

 ... Шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн. дугаар зүйлд зааснаар ...гэмт хэргийг хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт , санаа зорилго, гэм буруугийн хэлбэр, хэргийн оролцогчийг зөв тодорхойлж тогтоож чадаагүйн зэрэгцээ эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй гэх үндэслэлүүд дээр давж заалдах гомдол гаргаж байна.

1. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан нэг гэмт хэргийн шинжийг хэд хэдэн удаагийн үйлдэл эс үйлдэхүйгээр хангасан байвал үргэлжилсэн гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно гэж заасан.

Шүүх өмнө болон сүүлд үйлдсэн хэд хэдэн гэмт хэрэгт нэг шийтгэх тогтоолоор тус тусад нь ял оногдуулж ялыг нэгтгэн жинхэнэ эдлэх ялыг тогтоох ёстой байтал өмнө оногдуулсан... ял дээр ... гэж буруу бичиж шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан шийдвэр гаргасан.

 

. Шүүгдэгч *******,*******,******* нар бүлэглэн 3 оны сарын3-ны өдөр хохирогч г зодож биед нь хөнгөн гэмтэл учруулсан гэж үзэж эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн .1-т зааснаар ял шийтгэл оногдуулсныг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.******* нь хохирогч г зодож цохиогүй бусдын буруутай үйлдэлд оролцоогүй. Энэ талаар******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт удаа дараа өгсөн мэдүүлэгтээ ... би д гар хүрээгүй, зодоогүй ...гэдгээ байнга мэдүүлж ирсэн. Шүүгдэгч******* шүүх хуралдаанд хохирогч г******* зодоогүй , түүнд оролцоогүй гэж мэдүүлсний зэрэгцээ хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар г******* зодсон гэдгийг нотлох нэг ч баримт байхгүй байхад шүүх энэ талаар ямар нэгэн үнэлэлт дүгнэлт хийгээгүй нь зөвхөн яллах талыг барьж , шүүх хуралдаанд өмгөөлөгч нарын цагаатгах нотлох баримтуудыг үгүйсгэсэн үндэслэлээ тогтоолд бичсэнгүй.

Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд ...Эрүүгийн хуулийн1 дүгээр бүлэгт заасан хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийн бүрэлдэхүүний объектив шинж нь материаллаг хохирол болох хүний эрүүл мэндэд хөнгөн, хүндэвтэр, хүнд хохирол / гэмтэл/ учирснаар төгсдөг бол энэ төрлийн гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжийг эрүүгийн хуулийн *******.1 дүгээр зүйлийн -д тусгаж өгсөн.

Хэдийгээр шүүгдэгч *******,*******,******* нар нь хохирогч ийг зодож биед нь хүнд хохирол учруулсан гэмт хэрэгт үйлдлээрээ нэгдсэн шинж байгаа боловч Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн-д заасан хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн объектив талын шинж болох хүнд хохирлыг бодитойгоор учруулсан үйлдэл нотлогдсоны ^ дараа тухайн зүйлд заасан хүндрүүлэх шинж байгаа бол эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн -д зааснаар зүйлчлэх нь эрүүгийн хуульд нийцнэ .. гэж бичсэн байхад энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй.

3. Хохирогч ийн хавирга руу хэн өшиглөж ,7-р хавиргыг хугалсан , хэний буруутай үйлдлээс түүний биед хүнд гэмтэл учирсныг ялгамжтай байдлаар тогтоож чадаагүй. Тухайлбал - хохирогч ийн ....миний хавирга руу хамгийн анх нэг залуу өшиглөхөд амьсгалж болохгүй байсан гэж мэдүүлсэн, ******* өмнө гаргасан давж заалдах гомдолдоо...Би ийн цээжинд нэг удаа өшиглөсөн, хромон гуталтай байсан учраас хүчтэй өшиглөсөн байх, намайг өшиглөсний дараа царай нь хачин болчихсон байсныг******* харсан, өөрөө анх өшиглүүлэхэд амьсгалж болохгүй байсан гэдгийг хэлсэн байсан гэдгээ удаа дараагийн шүүх хуралдаанд мэдүүлдэг зэргээс үзэхэд түүний хавирга нь *******гийн өшиглөлтөөс хугарсан нь тодорхой харагддаг.

Харин Ц.Дашдондогийн хувьд ийн хавирга руу өшиглөсөн үйлдэл тогтоогдоогүй. ХХ-70-д*******ын ...Ц.Дашдондов нь хохирогч ийн мөр орчимд өшиглөсөн , шүүхийн хэлэлцүүлэгт ...түүний баруун дал руу өшиглөсөн гэж мэдүүлдэг.

ХХ-7-д Гэрч Баярмагнайн...******* нь хохирогч ийн цээж хэсэгт өшиглөсөн, шүүхийн хэлэлцүүлэгт*******ын ...Би ийн баруун дал руу өшиглөсөн гэх мэдүүлгүүдээр хохирогчийн хавирга руу өшиглөсөн гэх үйлдэл үгүйсгэгдэж түүний гэм буруу хохирогчийн хавирга хугарсантай шалтгаант холбоогүй байна гэж өмгөөлөгчийн хувьд үзэж байна.

Харин******* ийн баруун дал руу өшиглөсөн нь тогтоогдож байгаа боловч энэ талаар хохирогч гомдсон нэхэмжилсэн зүйл байхгүй байна.

Иймд*******т холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгаж өгнө үү... гэжээ.

 

          Шүүгдэгч Ц.Дашдондов давж заалдах шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо:

          Миний бие******* нь Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн оны ******* сарын ний өдрийн 3 дүгээртэй шийтгэх тогтоолыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа тул давж заалдах гомдол гаргаж байна. Миний бие 3 оны сарын3-ны орой Ви баарны гадна байж байтал хоёр хүн өнгөрөөд явах гэж байхаар нь тамхи байвал өгөөч гэтэл чиний тамхийг би бэлдэх ёстой юу чацга минь гэснээс болж хэрүүл болсон. Хохирогч тай хамт явсан Нямсүрэн нь надаас хэрүүл гуйгаад бид хоёр бие биенээ харилцан цохилцсон. Харин хохирогч д гар хүрээгүй түүнийг зодоогүй. Саруулбуянг хүнд зодуулж байхад би Нямсүрэнтэй хэрэлдээд байж байсан юм. Гэтэл намайг хохирогч Саруулбуянг бусадтай бүлэглэн зодсон гэж шүүх үзсэнийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.

         Мөн 3 оны 09 сарын8-ны орой Төгөлдөрийн бусдаас хэрүүл гуйснаас болж Төгөлдөр тэнд байсан хүн болгоноос хэрүүл гуйж зодоон үүсгэсэн. Гадаа гарсны дараа Туулайхүү надаас хэрүүл гуйхаар нь барилцсан байдалтай байсан.

Гэтэл ******* хохирогч Төгөлдөрийн хавирга руу өшиглөсөн. Би Төгөлдөрийн хавирга руу өшиглөөгүй харин түүний баруун талын дал руу өшиглөсөн. Намайг очиход Төгөлдөр дөрвөн хөлөлчихсөн амьсгалж чадахгүй болчихсон байсан.

Би гэртээ сахрын өвчтэй эхийгээ харж асардаг байсан. Өөрийн гэнэн томоогүй зангаасаа болж бусдыг дагаж хэрэгт холбогдсондоо үнэхээр гэмшиж байна. Надад холбогдох хэргийг үнэн зөвөөр нь шийдэж өгнө үү... гэжээ.

 

           Прокурор Н.Мягмарсүрэн давж заалдах журмаар гаргасан эсэргүүцэлдээ :

           ...Шүүгдэгч*******т “...Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дугаартай шийтгэх тогтоолоор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолоор оногдуулсан /нэг/ жилийн хугацаагаар тэнссэн шийдвэрийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар хүчингүй болгож, нэмж нэгтгэсэн нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзнэ.

          Тодруулбал, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт “...тэнссэн хугацаанд хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн бол шүүх тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож ял оногдуулна...” гэж, 7.1 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт “...Тэнссэн хугацаанд энэ хуулийн тусгай ангид заасан санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол шүүх тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож, энэ хуулийн .8, .9 дүгээр зүйлд заасан журмаар ял оногдуулна..." гэж тус тус хуульчилсан.

           Шүүгдэгч*******ыг Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцож, /нэг/ жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж шийдвэрлэжээ.

 

           Гэвч дээрх шийтгэх тогтоол гарахаас урьд үйлдсэн гэмт хэрэг буюу 3 оны дүгээр сарын3-ны өдөр, 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдөр үйлдсэн гэмт хэрэгт оны ******* дугаар сарын -ний өдөр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ /нэг/ жилийн хугацаагаар тэнссэн шийдвэрийг “хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн”, “энэ хуулийн тусгай ангид заасан санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн” гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй байхад хүчингүй болгож, хорих ял оногдуулсан нь үндэслэлгүй байна.

          Иймд Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дугаартай шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 3, , дахь заалтуудыг хүчингүй болгуулах, 7 дахь заалтыг “Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 3,-т зааснаар шүүгдэгч Ч. Мөнгөнхүү,*******, нарт тус бүр оногдуулсан таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч*******т оногдуулсан таван жил хоёр / 05 жил сар / сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлсүгэй.” гэж өөрчлөлт оруулахаар Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн дэх хэсэг, 38. дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан улсын яллагчийн эсэргүүцэл бичив...гэжээ.

 

         Шүүгдэгч Ц.Дашдондов, *******,******* нарын өмгөөлөгч Л.Батбаяр шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:

Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дугаартай шийтгэх тогтоолоос шүүгдэгч*******,******* нарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгон , цагаатгаж, шүүгдэгч *******д оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлж өгнө үү..гэв.                                                  

 

Шүүгдэгч*******ын өмгөөлөгч Л.Бор шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:

Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дугаартай шийтгэх тогтоолоос шүүгдэгч*******т холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгаж өгнө үү..гэв.

 

Шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч Д.Мэндээ шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:

Шүүгдэгч ******* нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн , тухайн гэмт хэргийн улмаас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан хохирлыг төлсөн хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн. -ийг баримтлан  Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/3 дугаар шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж шийдвэрлэж өгнө үү...гэв.

 

Шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:

Шүүгдэгч ******* нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн , тухайн гэмт хэргийн улмаас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан хохирлыг төлсөн хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн. -ийг баримтлан  Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/3 дугаар шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж шийдвэрлэж өгнө үү...гэв.

 

Шүүгдэгч*******ын өмгөөлөгч Д.Уранчимэг шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/3 дугаар шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулан*******т холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгаж өгнө үү...гэв.

 

Прокурор Н.Мягмарсүрэн шүүх хуралдаанд гаргасан дүгнэлтдээ:

          Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дугаартай шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 3, , дахь заалтуудыг хүчингүй болгуулах, 7 дахь заалтыг “Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 3,-т зааснаар шүүгдэгч Ч. Мөнгөнхүү,*******, нарт тус бүр оногдуулсан таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч*******т оногдуулсан таван жил хоёр / 05 жил сар / сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлсүгэй.” гэж өөрчлөлт оруулах дүгнэлт гаргаж байна ..гэв.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1 дүгээр зүйлийн, 3 дахь хэсэгт зааснаар хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалт, анхан шатны шүүхийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудад үндэслэн шүүгдэгч*******, *******,******* нарын өмгөөлөгч Л.Батбаяр, шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч Д.Мэндээ, шүүгдэгч*******, түүний өмгөөлөгч Л.Бор, шүүгдэгч*******, түүний өмгөөлөгч Д.Уранчимэг нарын гаргасан давж заалдах гомдол, прокурор Н.Мягмарсүрэнгийн бичсэн эсэргүүцэлд заасан асуудлаар хязгаарлахгүйгээр хэргийг бүхэлд нь хянаж үзэв.

 

Баянхонгор аймгийн Прокурорын газраас *******,*******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны дүгээр сарын3-ны өдрийн орой 3 цагийн үед  Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Номгон дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Ви” баарны гадаа тамхи өгсөнгүй гэх шалтгаанаар хохирогч ы биед халдаж баруун ухархайн ханын цууралт, хамрын таславчийн хугарал, мурийлт, баруун,- р шүднүүдийн хугарал, тархи, доргилт, зулайд шарх, баруун нүдний дээд, доод зовхи, шанаанд цус хуралт, баруун, зүүн өвдөгт зулгаралт гэмтэл бүхий эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар,

  *******,*******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдрийн оройн *******-3 цагийн орчим Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 9 дүгээр багийн тоот хашаанд иргэн ийн нүүр хэсэгт удаа цохиж, зүүн талын хавирга хэсэгт удаа өшиглөсний улмаас биед нь цээжний зүүн талын хөндийд хий хуралдалт, , 7 дугаар хавирганы зөрүүтэй хугарал, зүүн нүдний дээд зовхинд бүдэг ногоон өнгийн цус хуралт, зүүн хөмсөгний гадна дээд буланд зулгаралт гэмтэл бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйл, 3. дугаар зүйлийн дэх хэсгийг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1 -д зааснаар тус тус зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ.

 

1. Шүүх нь прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэхийг хянан шийдвэрлэхдээ хэрэгт цугларсан нотлох баримт нь хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой эсэхийг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь хянаж хэргийн үйл баримтыг хөтөлбөргүй тогтооход хүрэлцэхүйц байх шаардлагыг хангасан эсэх, нотлох баримт цуглуулж, бэхжүүлэх ажиллагаанд хуульд заасан журмыг зөрчсөн эсэх, оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг үндэслэлгүйгээр хасаж, хязгаарласан эсэхийг бүхэлд нь шалгаж , гэмт хэрэг гарсан байдал, хэн үйлдсэн, сэдэл, зорилго, гэм буруугийн хэлбэр, учруулсан хохирол, хор уршиг зэрэгт зөв дүгнэлт өгч , сэргээн тогтоосон хэргийн үйл баримт нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн шинжүүдийг хэрхэн хангаж байгаад хууль зүйн дүгнэлт хийж, хууль ёсны ба үндэслэл бүхий шийдвэр гаргах үүрэгтэй.

 

Үйл баримтаар шүүгдэгч *******,*******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны дүгээр сарын3-ны өдрийн орой 3 цагийн үед  Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Номгон дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Ви” баарны гадаа тамхи өгсөнгүй гэх шалтгаанаар хохирогч ы биед халдаж баруун ухархайн ханын цууралт, хамрын таславчийн хугарал, мурийлт, баруун,- р шүднүүдийн хугарал, тархи, доргилт, зулайд шарх, баруун нүдний дээд, доод зовхи, шанаанд цус хуралт, баруун, зүүн өвдөгт зулгаралт гэмтэл бүхий эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар,

  *******,******* нар нь бүлэглэн 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдрийн оройн *******-3 цагийн орчим Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 9 дүгээр багийн тоот хашаанд иргэн ийн зүүн талын хавирга хэсэгт удаа өшиглөсний улмаас биед нь цээжний зүүн талын хөндийд хий хуралдалт, , 7 дугаар хавирганы зөрүүтэй хугарал... бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1 -д зааснаар тус тус зүйлчилсэн хэргийн зүйлчлэл зөв байна.

 

Харин анхан шатны шүүх шүүгдэгч*******ыг ...*******,******* нартай бүлэглэн 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдрийн оройн *******-3 цагийн орчим Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 9 дүгээр багийн тоот хашаанд иргэн ийн зүүн талын хавирга хэсэгт удаа өшиглөсний улмаас биед нь цээжний зүүн талын хөндийд хий хуралдалт, , 7 дугаар хавирганы зөрүүтэй хугарал... бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн гэж дүгнэн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1 -д зааснаар гэм буруутайд тооцсон нь үндэслэлгүй шийдвэр болжээ.

 

Хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг шинжлэх судлахад

1 дүгээр хавтаст хэргийн 9-30, 3-33, 35-0, -3 дугаар талуудад авагдсан

...Тэгээд би боль гэж хэлтэл намайг шар цамцтай залуу миний шанаа хэсэг рүү гараараа цохисон. Би түлхсэн чинь Дүгэрсүрэн салгах үед миний хавирга хэсэг рүү нэг хүн өшиглөсөн хэн гэдгийг нь мэдэхгүй байна...Тэгээд анх өшиглөхөд амьсгалж болохгүй болсон, хойшоо нойлын хажууд очиж зогсож байгаад амьсгалж болохгүй байсан...Гэтэл нэг нөхөр гүйж ирээд миний гуя хэсэг рүү өшиглөсөн... гэтэл бас нэг хүн хашааны хаалганы тэндээс гүйж ирээд миний хавирга хэсэг рүү өшиглөсөн  би зугтаасан... Миний хавирга, цээж хэсэг рүү хоёр хүн нэг, нэг удаа өшиглөсөн. Миний зүүн хөмсөг орчимд шар цамцтай залуу гараараа нэг удаа цохьсон. Өөр надад халдсан зүйл байхгүй.... Би гэрээс гартал Туулайхүү, Дондог буюу******* хоёр хоорондоо барилцсан байсан би боль гэж хэлээд салгах гэтэл шар цамцтай залуу буюу******* миний толгой хэсэг рүү удаа цохисон. Түүнээс болж энэ гэмтэл учирсан гэж бодож байна. гэж тэмдэглэсэн залуу нь бакиал гуталтай байсан хамгийн анх дэх удаа миний хавирга хэсэг рүү өшиглөсөн залуу мөн байна. гэж тэмдэглэсэн залуу нь тухайн үед шар цамцтай байсан миний толгой руу удаа цохьсон залуу мөн байна. 3 гэж тэмдэглэсэн залуу нь хашааны хаалганы тэндээс гүйж ирээд намайг машины хажууд сууж байх үед миний хавирга хэсэг рүү өшиглөдөг залуу мөн байна. гэж тэмдэглэсэн залуу миний биед халдаагүй.. Гэрээс гарч ирээд Дүгэрсүрэн салгах гэж байх үед миний хажуу талаас нэг хүн түлхсэн,  би газарт унасан, унаад би манарсан байсан. Би хашааны зүүн тал руу харж толгойгоо харуулан унасан байсан. Тэгж унах үед баруун гар доошоо газарт наалдсан зүүн гар дээшээ харсан байсан. Тэр үед бакалтай залуу л байсан гэж би бодож байгаа. Миний хавирга руу өшиглөсөн. Цэнхэр машины хажууд хойд зүг рүү хараад өвдөгөөрөө газарт тулаад бас гараараа газарт тулаад сууж байх үед хашааны хаалганы тэндээс нэг залуу гүйж ирээд миний хавирга хэсэг рүү өшиглөсөн юм. Тэр өшиглөлт нь яг өмнө нь дэх удаа өшиглүүлсэн байсан газартай яг нэг цэгт өшиглөсөн. хүн өшиглөсөн...  гэсэн хохирогч ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг

 

1 дүгээр хавтаст хэргийн 75-7, 78-79 дугаар талд авагдсан ... Тэгээд гарч ирээд Төгөлдөр гэгч нь Даашка ахыг араас нь толгой хэсэг рүү нь удаа цохиод Даашка ах эргэж хараад Төгөлдөр гэгчийн толгой орчимд нэг удаа цохьсон. Тэгээд Мөнгөө очоод Төгөлдөрийн барьж аваад боль гэж хэлэхэд Төгөлдөр нь Мөнгөөг цохиж байгаа л харагдсан. Тэгээд нэг мэдсэн чинь Төгөлдөр газар уначихсан байсан тэгэхэд нь Мөнгөө цээж хэсэг рүү нь хөлөөрөө удаа өшиглөж байсан. Төгөлдөр тэндээ хөллөчихсөн байж байсан  Дондог /Дашдондов/ хашааны үүдний тэндээс гүйж очоод Төгөлдөрийн цээж хэсэг рүү хөлөөрөө удаа өшиглөсөн, Даашка ах очиж Дондогийг барьж болиулсан. Тэгээд Төгөлдөр хашаанаас гараад гүйсэн... Төгөлдөр нь Дондогийг очихоос өмнө нь хөллөчихсөн байсан. Яг Дондогийг очиж өшиглөх үед нь хоёр гараа хоёр өвдөг дээрээ дарж тавьж бөгтийгөөд хоёр өвдгөө хагас нугалсан байдалтай байсан. Төгөлдөр нь хашааны хаалга тал руу буюу Дүгэрсүрэн гэгчийн гэр тал руу ертөнцийн зүгээр хойд тал руу харсан байсан... Төгөлдөрийн толгой нь харсан байдалтай унасан байсан. Тэгэхдээ баруун гар нь доошоо газарт наалдсан зүүн гар нь тэнгэр рүү харсан байдалтай хэвтэж унасан байсан. Тэр үед Мөнгөнхүү нь хар өнгийн бакал юм уу, хромон гуталтай байсан...гэсэн гэрч А.Баярмагнайн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг

 

1 дүгээр хавтаст хэргийн 81-8 талд авагдсан... Туулайг унагаачихсан Даашка, Дондог өшиглөж байсан би очоод Даашкааг салгаж аваад Поны тэр -ыг боль гэж хэлээд гэрийн үүдэнд үлдээчхээд эргээд хартал урагшаа машины тэнд Төгөлдөр байсан. Төгөлдөрийг Дондог гэгч нь хагас суугаад хөллөчихсөн байхад нь өшиглөж байсан, тэгтэл Мөнгөнөө бас гүйгээд очиж байсан. Би гүйж очоод Дондогийг боль гэж хойш нь татаж болиулсан. Тэгтэл Төгөлдөр машины цаагуур тонгойж гүйгээд зугтаагаад явсан...   ямар ч байсан миний харснаар Дондог өшиглөж байсан,  Мөнгөнөө гүйж очиж байсан. Тэгээд өөр хэн нэгэн халдсан гэдгийг би мэдэхгүй байна. Туулайг Даашка зодож байхыг би бол харсан. Харин Туулай надад хэлэхдээ Мөнгөнөө миний гуя руу өшиглөсөн гэж надад хэлсэн...гэсэн гэрч Б.Дүгэрсүрэнгийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг

 

1 дүгээр хавтаст хэргийн18-119, *******-*******3 дугаар талд авагдсан

 “...Зүүн нүдний дээд зовхинд бүдэг ногоон өнгийн цус хуралт, зүүн хөмсөгний гадна дээд буланд зулгаралт зэрэг нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын . дэх хэсэгт зааснаар гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй... Цээж хэвлий хөндий рүү нэвтэрсэн шарх гэдэгт дотор эрхтэн гэмтээсэн эсэхийг харгалзахгүйгээр цээж болон хэвлийн хөндийд нэвтэрсэн шарх түүнчлэн уг шархны улмаас үнхэлцгийн хөндий голт цээж хэвлийн хөндийд цус агаар буюу Днеюмоторакс хуралдах зэрэг шинж илэрсэн бол энэ ангилалд буюу гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна... Тухайн гэмтэл нь нэгээс хоёр удаагийн үйлдлээр үүссэн байх боломжтой гэмтэл. Тухайн гэмтэл нь хавирганы хугарлаасаа үүдээд цээжний хөндийд хий хурж байгаа... шинжээч Б.Маралын мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтуудаар хохирогч ийн биед үүссэн зүүн ,7-р хавирганы хугарал, цээжний зүүн хөндийд хий, шингэн хуралдалт гэмтлийг шүүгдэгч******* учруулсан болох нь хангалттай нотлогдохгүй байна.

 

Харин хохирогч ийн биед үүссэн зүүн нүдний зовхинд цус хуралт, дух, зулайн хуйх, зүүн хөмсөгт зулгаралт гэмтлийг шүүгдэгч******* учруулсан гэх үндэслэлтэй, энэ нь гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй гэснээс дүгнэхэд анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч*******ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-д зааснаар зүйлчилсэн нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна.

 

Гэтэл анхан шатны шүүх хэрэгт хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн хэргийн бодит байдлыг тогтооход ач холбогдолтой байж болох нотлох баримтуудыг хэргийн нөхцөл байдалтай харьцуулан судалж, нягтлан шалгалгүйгээр шүүгдэгч “...шүүгдэгч*******ыг *******,******* нартай үгсэн тохиролцоогүй боловч үйлдлээрээ санаатай нэгдэж хохирогч ийг зодож хүнд гэмтэл учруулсан бөгөөд уг гэмт хэрэгт шүүгдэгч нарыг хохирогчийг бүлэглэн зодож хүнд гэмтэл учруулсан үйлдлийг бүлэглэн гүйцэтгэсэн ..”  гэж дүгнэсэн нь учир дутагдалтай, Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэжээ.

 

Эрүүгийн хуулийн1 дүгээр бүлэгт тусгасан хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийн бүрэлдэхүүний обьектив шинж нь материаллаг хохирол болох хүний эрүүл мэндэд хөнгөн, хүндэвтэр, хүнд хохирол /гэмтэл/ учирснаар төгсдөг бол энэ төрлийн гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжийг Эрүүгийн хуулийн *******.1 дүгээр зүйлийн -т тусгаж өгсөн.

 

Хэдийгээр шүүгдэгч Д.Дашдондов нь тухайн цаг хугацаанд хохирогч тэй харилцан маргалдаж, хохирогчийн нүүрэн тус газар нь цохисон байх ч энэ үйлдэл таслан зогсоогдсоноос хойш шүүгдэгч*******, ******* нартай сэтгэл санаа болон үйлдлээрээ нэгдэж ийн биед хүнд гэмтэл учруулах үйл явцад оролцоогүй болох нь дээрх баримтуудаар тогтоогдож байна.

 

Мөрдөгчөөс Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн. дугаар зүйлд заасан “гэмт хэрэг гарсан байдал /гэмт хэргийг хэзээ, хаана, яаж үйлдсэн болон Эрүүгийн хуульд заасан бусад байдал/, гэмт хэргийг хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт, зорилго, гэм буруугийн хэлбэр, Эрүүгийн хуульд заасан яллагдагчид оногдуулах ялыг хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэмт хэрэг үйлдэхэд нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөл” нотолбол зохих байдлыг бүрэн шалгаж, тогтоосны эцэст гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдэд Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл хэсгээр яллагдагчаар татах нь хууль ёсны зарчимд нийцнэ.

 

Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн-д заасан хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн обьектив талын үндсэн шинж нь хохирол, хор уршиг болох хохирогчийн биед хүнд гэмтэл учруулсан байхыг шаардах бөгөөд гэмт үйлдэл, хохирол, хор уршгийн харилцан хамаарал, шалтгаант холбоо байгаа эсэхийг шалган тогтоосны эцэст хэргийг зүйлчлэх нь энэ төрлийн гэмт хэргийн онцлог бөгөөд хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэргээс ялгагдах юм.

 

Нөгөө талаар Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт “…Эрүүгийн хэрэгт хамааралтай бүхий л нотлох баримтыг шалгасан боловч сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн гэм буруутай эсэхэд, түүнчлэн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Эрүүгийн хууль, энэ хуулийг тайлбарлах, хэрэглэхэд эргэлзээ гарвал түүнийг сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанд ашигтайгаар шийдвэрлэнэ..” гэсэн зарчмыг шүүгдэгч гэм буруутай эсэхэд эргэлзээ төрвөл баримтлана.       

 

Мөрдөн байцаалтын шатанд мөрдөгчөөс …Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн. дугаар зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдал, түүнд шууд болон шууд бусаар ач холбогдолтой, хамааралтай нотлох баримтуудыг нэг бүрчлэн шалгасан ч шүүгдэгч******* нь хохирогч ийн биед учирсан хүнд зэргийн гэмтлийг учруулсан , гэм буруутай эсэхэд эргэлзээ төрөх нөхцөл байдал үүсчээ.

 

Гэмт хэрэгт хамтран оролцох тухай ойлголт нь олон субъект нийлж гэмт хэрэг үйлдсэн үед субъект тус бүрийн оролцоог тодорхойлж, улмаар эрүүгийн хариуцлагыг ялгамжтай хүлээлгэх тухай юм. Бодит байдал дээр хуулиар хориглосон үйлдэл, үр дагаварт хүргэхэд хэд хэдэн этгээд хамтран хувь нэмэр оруулсан нь тодорхой боловч  гэмт хэрэгт хамтран оролцогчид нь гэмт санаагаараа нэгдэн гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн буюу шүүгдэгч тус бүрийн үүргийг (төрлийг) нотлох баримтаар тогтоогдсон хэмжээнд тодорхойлж, Эрүүгийн хуульд заасан холбогдох зүйл, заалтыг баримтлан, жишээлбэл, хамжигч, хатгагч, зохион байгуулагчийн аль тохирохоор нь зүйлчлэх нь хуульд нийцнэ.

 

Гэтэл энэ тохиолдолд шүүгдэгч *******,*******,******* нарыг гэмт хэрэгт хамтран оролцогчдын аль болохыг зөв тодорхойлоогүй, Эрүүгийн хуулийн 3. дугаар зүйлийн-д заасан гүйцэтгэгч гэж үзсэн атлаа*******ын үйлдлээс хохирогчийн биед гэмтэл учирсэн эсэхэд дүгнэлт өгөлгүйгээр түүнийг гэмт хэрэгт хамтран оролцсон гэж дүгнэсэн нь учир дутагдалтай болжээ.

 

Иймд шүүгдэгч*******т холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар зүйлчилсэн гэмт хэргийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн. дугаар зүйлийн -д заасныг баримтлан мөн хуулийн 3.19 дүгээр зүйлийн.1 дэх хэсэгт зааснаар хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

. Шүүгдэгч*******, түүний өмгөөлөгч Л.Бор, шүүгдэгч*******,******* нарын өмгөөлөгч Л.Батбаяр нараас “...Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтад бодитой дүгнэлт хийгээгүй, шүүгдэгч*******,******* нарыг гэм буруутай тооцож шийдвэрлэсэн шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй тул холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох..” гэсэн агуулгаар,

Шүүгдэгч  Д.Дашдондов, түүний өмгөөлөгч Д.Уранчимэг нараас “..Анхан шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтад бодитой дүгнэлт хийгээгүй, шүүгдэгч*******ийг  гэм буруутай тооцож шийдвэрлэсэн шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй тул холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох..” гэсэн агуулгаар,

Шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч Д.Мэндээгээс “Шүүгдэгч Ч. Мөнгөнхүү нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн , тухайн гэмт хэргийн улмаас Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан хохирлыг төлсөн хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн. -ийг баримтлан шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж өгнө үү..” гэсэн агуулга бүхий давж заалдах гомдол гаргасан.

 

Харин прокурор Н.Мягмарсүрэнгээс “ шүүгдэгч*******ын шийтгэх тогтоол гарахаас урьд үйлдсэн гэмт хэрэг буюу 3 оны дүгээр сарын3-ны өдөр, 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдөр үйлдсэн гэмт хэрэгт оны ******* дугаар сарын -ний өдөр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ /нэг/ жилийн хугацаагаар тэнссэн шийдвэрийг “хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн”, “энэ хуулийн тусгай ангид заасан санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн” гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй байхад хүчингүй болгож, хорих ял оногдуулсан нь үндэслэлгүй тул шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулах ” гэсэн агуулгаар эсэргүүцэл бичжээ. 

 

Анхан шатны шүүх прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан “Шүүх хэргийн бодит байдлыг талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр тогтооно” гэж заасны дагуу шүүх хуралдаанд тэгш эрхтэй оролцох эрх бүхий субъектүүдийг оролцуулан, тэдний гаргасан тайлбар, дүгнэлт, шинжлэн судалсан бичгийн нотлох баримтуудыг харьцуулан судалж, шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн үйл баримтыг үндэслэн шүүгдэгч *******,*******,******* нарыг бүлэглэн, хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан,

Шүүгдэгч *******,******* нарыг бүлэглэн, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсон нь хэргийн бодит байдалтай нийцжээ.

 

Хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар******* нь *******тэй бүлэглэн, үйлдлээрээ нэгдэж ийн зүүн талын хавирга хэсэгт өшиглөсний улмаас биед нь цээжний зүүн талын хөндийд хий хуралдалт, , 7 дугаар хавирганы зөрүүтэй хугарал... бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан,

Ц.Дашдондов, *******,******* нар бүлэглэн ы биед халдаж баруун ухархайн ханын цууралт, хамрын таславчийн хугарал, мурийлт, баруун,- р шүднүүдийн хугарал, тархи, доргилт, зулайд шарх, баруун нүдний дээд, доод зовхи, шанаанд цус хуралт, баруун, зүүн өвдөгт зулгаралт гэмтэл бүхий эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт хамтран оролцсон болох нь нотлогдон тогтоогдсон, няцаан үгүйсгэсэн баримт хэрэгт авагдаагүй байх тул өмгөөлөгч нарын “..Ц.Дашдондов,******* нар нь дээрх гэмт хэргүүдэд хамтран оролцоогүй, түүний үйлдлээс шалтгаалж бусдын биед гэмтэл учирсан болохыг нотлон, тогтоогоогүй тул холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.. ” гэх үндэслэлээр бичсэн давж заалдах гомдлыг хүлээн авах боломжгүй гэж дүгнэлээ.

 

3. Прокурорын эсэргүүцэлд анхан шатны шүүх нь “... Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн -д зааснаар Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар оногдуулсан нэг / / жилийн хугацаагаар тэнссэн шүүгдэгч Цагаанжанчив овогтт  холбогдох  шийдвэрийг хүчингүй болгож,  Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн -т зааснаар шүүгдэгч Цагаанжанчив овогтыг нэг / / жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэж, мөн хуулийн .8 дугаар зүйлийн  .3, .-т зааснаар шүүгдэгч*******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар оногдуулсан таван / 05 /  жилийн хугацаагаар хорих ял дээр, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар оногдуулсан хоёр / / сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялын нэг хоногийг хорих ялын нэг хоногоор тооцож, хоёр сарын хугацаагаар хорих ялыг тус тус нэмж нэгтгэн, шүүгдэгч*******ын эдлэх ялыг таван  жил хоёр  сарын  / 05  жил  сар  / хугацаагаар хорих ялаар тогтоосугай...” гэсэн нь үндэслэлгүй бөгөөд*******ын 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоол гарахаас өмнө үйлдэгдсэн гэмт хэргүүдэд ял шийтгэгдсэн, Эрүүгийн хуулийн 7.1-д заасан “..Тэнссэн хугацаанд энэ хуулийн тусгай ангид заасан санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн..” гэх нөхцөл байхгүй тул шийтгэх тогтоолоор оногдуулсан ялуудыг тус тусд нь эдлүүлэх нь хуульд нийцнэ гэх агуулгаар үндэслэлээ тайлбарлажээ.

 

Шүүгдэгч******* нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн3. дугаар зүйлийн -д заасан гэмт хэрэгт холбогдон Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолоор жилийн хугацаагаар тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагджээ.

 

Улмаар анхан шатны шүүхийн    оны    *******    сарын     -ний өдрийн /ШЦТ/3 дүгээр шийтгэх тогтоолоор 3 оны дүгээр сарын3 , 3 оны 9 дүгээр сарын8-ны өдрүүдэд үйлдсэн гэмт хэргүүддээ ял шийтгүүлсэн байна.

 

Эндээс үзвэл шүүгдэгч******* нь Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолоор жилийн хугацаагаар тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагдсан хугацаандаа санаатай гэмт хэрэг үйлдээгүй, тэнссэн хугацаанд шүүхээс хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн гэж үзэх боломжгүй байна.

 

Нөгөө талаар Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 3 оны ******* дугаар сарын9-ний өдрийн 9 дүгээр шийтгэх тогтоолоор*******т жилийн хугацаагаар тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагдсанаас хойш жилийн хугацаа өнгөрсөн байх тул анхан шатны шүүхээс түүнд холбогдох шийтгэх тогтоолын холбогдох заалтыг хүчингүй болгож, ял шийтгэсэн нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан, Эрүүгийн хуулийн зүйл, заалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзлээ.

 

Иймд прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгээс шүүгдэгч*******т холбогдох 3,, дахь заалтуудыг тус тус хүчингүй болгож шийдвэрлэлээ.

 

 . Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэр хэмжээ, хувийн байдал зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн, 3, 3. дугаар зүйлийн-д заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар шүүгдэгч *******,******* нарт тус бүр  таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялаар,

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн,3, 3. дугаар зүйлийн-т заасныг баримтлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар шүүгдэгч *******,*******,******* нарыг хоёр / / сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар тус тус шийтгэж,  Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .8 дугаар зүйлийн  .3, .-т зааснаар шүүгдэгч*******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар оногдуулсан таван / 05 /  жилийн хугацаагаар хорих ял дээр, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1. дугаар зүйлийн -т зааснаар оногдуулсан хоёр / / сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялын нэг хоногийг хорих ялын нэг хоногоор тооцож, хоёр сарын хугацаагаар хорих ялыг тус тус нэмж нэгтгэн, шүүгдэгч*******ын эдлэх ялыг таван  жил хоёр  сарын  / 05  жил  сар  / хугацаагаар хорих ялаар тогтоож, тус тус шийдвэрлэсэн нь шүүгдэгч нарын гэм бурууд тохирсон төдийгүй, эрүүгийн хариуцлагын зорилгыг хангасан, хууль ёсны бөгөөд шударга ёсны зарчимд нийцсэн гэж үзэв.      

 

Харин анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага оногуулахдаа Эрүүгийн хуулийн .7 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх эсэх талаар хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй байна.

 

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад цугларсан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор шинжлэн судалсны эцэст гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруутай нь тогтоогдсон шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн 5.1 дүгээр зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагын зорилгыг хангахуйц, мөн хуулиар тогтоосон төрөл, хэмжээний ялыг оногдуулах нь шүүхийн бүрэн эрхээс гадна үүрэг юм.

 

Ийнхүү ял оногдуулахдаа шүүх Эрүүгийн хуулиар тодорхойлсон эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл, журам, зарчмуудыг удирдлага болгодгоос гадна мөн хуулийн ерөнхий ангид заасан шүүхэд үүрэг болгосон (императив) шинжтэй хэм хэмжээг заавал хэрэглэдэг бол эрх олгосон (диспозитив) шинжтэй хэм хэмжээг хэрэглэх эсэхээ энэ хуулийн .1 дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт заасан “гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал” зэргийг харгалзан шийдвэрлэдэг болно.

Эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх журмыг зохицуулсан Эрүүгийн хуулийн .7 дугаар зүйл нь шүүхэд үүрэг болгосон бус эрх олгосон заалт тул эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нийтлэг үндэслэл болон эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлын хүрээнд дээрх зохицуулалтуудыг хэрэглэх эсэх нь шүүхийн эрх мэдлийн асуудал боловч уг зүйлийг хэрэглэх нь мөн хуулийн.3 дугаар зүйлийн (Шударга ёсны зарчим)-д “Эрүүгийн хариуцлага нь тухайн хүн, хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэж заасантай нийцсэн байвал зохино.

 

Эрүүгийн хуулийн .7 дугаар зүйлийн (Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх)-д “Гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдсон, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хувийн байдал, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулж гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн байдлыг харгалзан шүүх... эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж болно” гэж заажээ.

 

Эрүүгийн эрх зүйн онол, хууль хэрэглээний жишигт гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрөх гэдэгт тухайн этгээд гэмт хэрэг үйлдсэнээ сайн дураараа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт, гэм буруу болон түүний хэлбэр, учирсан хохирол, хор уршиг, тэдгээрийн шинж чанар, хэр хэмжээ, эдгээр нөхцөл байдлын талаар эрх бүхий байгууллагаас (мөрдөн шалгах, прокурор, шүүх) хийсэн хууль зүйн дүгнэлт, хэргийн зүйлчлэл зэргийн талаар огт маргахгүй байгааг ойлгодог билээ.

 

Шүүгдэгч *******гийн хувьд нь хэргийн үйл баримт, гэм буруугийн  талаар мөрдөн байцаалтын шатнаас эхлэн “..Хохирогч ийг түлхэж унагаан цээжин тус газар нь өшиглөсөн, өөрт холбогдуулсан Эрүүгийн хуулийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-д заасан зүйлчлэлийг хүлээн зөвшөөрч маргахгүй .. “ гэж гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байна.

 

Иймд түүнд анхан шатны шүүхээс Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар 5 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсныг Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн.-д зааснаар хөнгөрүүлэн оногдуулах боломжтой гэж дүгнэлээ.

 

Дээрх үндэслэлүүдээр прокурор Н.Мягмарсүрэнгийн бичсэн эсэргүүцэл, шүүгдэгч*******, өмгөөлөгч Д.Уранчимэг , Д.Мэндээ нарын гаргасан гомдлыг хүлээн авч анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, шүүх бүрэлдэхүүн шийдвэрлэлээ.

 

 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9 дүгээр зүйлийн дэх хэсгийн.-т  заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Баянхонгор аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч Дт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.19 дүгээр зүйлийн дэх хэсгийн.1-д заасан “гэмт хэргийн шинжгүй” үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, Дыг цагаатгасугай.

 

. Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн оны ******* дугаар сарын -ний өдрийн /ШЦТ/3 дүгээр шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн,,7,13,,17 дахь заалтаас Дт холбогдох хэсэг, шүүгдэгчт холбогдох 3,, дахь заалтуудыг тус тус хүчингүй болгож,

дахь заалтын шүүгдэгч *******д холбогдох хэсгийг “.. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн.-т заасныг журамлан, мөн хуулийн тусгай ангийн1.1 дүгээр зүйлийн дахь хэсгийн .1-т зааснаар овогтг 3 /гурав/ жил, 5 /тав/ сарын хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй..” гэж,

 

7 дахь заалтад “...Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 3,-т зааснаар шүүгдэгч *******,******* нарт тус бүр оногдуулсан таван / 05 / жилийн хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч*******т оногдуулсан зургаан жил хоёр  / 0 жил сар  / сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлсүгэй..” гэснийг

“.. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 3,-т зааснаар шүүгдэгч *******д оногдуулсан жил, 5 сарын хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч*******т оногдуулсан таван жил хоёр  / 05 жил сар  / сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлсүгэй..” гэж өөрчилж , тогтоох хэсгийн бусад заалтуудыг тус тус хэвээр үлдээж, өмгөөлөгч Л.Батбаяр, Л.Бор, шүүгдэгч******* нарын гаргасан давж заалдах гомдлуудыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосугай.  

 

3. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.******* дугаар зүйлийн 3-д зааснаар шүүгдэгч*******, ******* нарын оны ******* дугаар сарын -ний өдрөөс оны дүгээр сарын 7-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 57 хоногийг ял эдлэх хугацаанд оруулж тооцож,******* нь энэ хэргийн улмаас хоног цагдан хоригдсон болохыг дурдсугай.  

 

. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.11 дүгээр зүйлийн-д зааснаар шүүгдэгч*******ыг сулласугай.

 

5. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 0.1 дүгээр зүйлийн,-т зааснаар анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, шүүх хуулийг Улсын Дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, эрх зүйн шинэ ойлголт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын  хувьд нийтлэг ач холбогдолтой гэж үзвэл гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрх бүхий этгээд нь Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг гардуулсан буюу  хүргүүлснээс хойш хоногийн дотор хяналтын журмаар Монгол Улсын Дээд Шүүхэд гомдол, эсэргүүцэл гаргаж болохыг мэдэгдсүгэй.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ч.Баярцэнгэл

ШҮҮГЧИД Ерөнхий шүүгч Т.Ганчимэг

 Л.Нямдорж