*******, *******, *******, *******-******* нарт холбогдох эрүүгийн хэргийн тухай

Дархан-Уул аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн ерөнхий шүүгч Ц.Амаржаргал даргалж, шүүгч З.Төмөрхүү, шүүгч Б.Манлайбаатар нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанд:

            Прокурор *******

            үүгдэгч *******, *******, *******-*******, *******

үүгдэгч *******, ******* нарын өмгөөлөгч *******

үүгдэгч *******, *******-*******, ******* нарын өмгөөлөгч *******

Нарийн бичгийн дарга М.Алтантуяа нарыг оролцуулан

Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.тамир даргалж хийсэн шүүх хуралдааны 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдрийн 2/ЦТ/ дугаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч шүүгдэгч *******, *******, *******-*******, *******, шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч *******, ******* нарын давж заалдах журмаар гаргасан гомдлоор шүүгдэгч *******, *******, *******-*******, ******* нарт холбогдох 22 дугаартай эрүүгийн хэргийг 2 оны 0 дугаар сарын 0-ны өдөр хүлээн авч, шүүгч Б.Манлайбаатарын илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

. Мон Улсын иргэн,  тоотод оршин суух, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд ял шийтгэлгүй,

2. Мон Улсын иргэн, тоотод оршин суух, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд Чингэлтэй дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 29 оны сарын 22-ны өдрийн 29/ЦТ/ дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар 240 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар шийтгүүлсэн,

. Мон Улсын иргэн, тоотод оршин суух, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд ял шийтгэлгүй,

4. Мон Улсын иргэн, тоотод оршин суух, хэрэг 29 оны сарын 2-ны өдрийн 22 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн чадвартай, урьд ерөнхий ангийн 7. дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20. дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан хорих ял оногдуулахгүйгээр жилийн хугацаагаар тэнэх ялаар тус тус шийтгүүлсэн.

- шүүгдэгч *******, *******, *******-******* нар нь бүлэглэн 2 оны сарын 24-өөс 2-нд шилжих шөнө : цагийн орчимд Дархан-Уул аймгийн ******* сумын багийн дүгээр байрны урд зогсоолд байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota prius-0 маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч ,4,0 төгрөгийн хохирол учруулсан,

-2 оны сарын 24-өөс 2-нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн ******* сумын багийн нутаг дэвсгэрт Ерөнхий боловсролын дугаар сургуулийн гадна байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota prius-0 маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч ,4,0 төгрөгийн хохирол учруулсан,

-2 оны сарын -өөс 0-нд шилжих шөнө : цагийн орчимд Дархан-Уул аймгийн ******* сумын Дархан багийн нутаг дэвсгэрт байх Ерөнхий боловсролын дугаар сургуулийн хашааны гадна байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч ,,0 төгрөгийн хохирол учруулсан,

-үүгдэгч *******, *******, *******-*******, ******* нар нь бүлэглэн 2 оны сарын -ээс 2 оны сарын -нд шилжих шөнө Дархан- Уул аймгийн Хонгор сумын дүгээр багийн захиргааны байрны урд зогсоолд байрлуулсан хохирогч .******* эзэмшлийн Toyota crown маркийн - ДАХ улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч ,,0 төгрөгийн хохирол учруулсан,

-2 оны сарын -ээс 2 оны сарын -нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын дүгээр багийн - хотхоны гадна зогсоолд байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - ДАУ улсын дугаартай Toyota crown-220 маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч ,0,0 төгрөгийн хохирол учруулжээ.

Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас: *******, *******, *******, *******-******* нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулахаар яллах дүгнэлт үйлдэж хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ.

Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх:

- үүгдэгч , овогт -*******, овогт *******баатар нарыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .2 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглаж үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч овогт наадамыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглаж үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож,

- Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .2 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******-*******, *******, ******* нарыг тус бүр 0 /гурав/ жилийн хугацаагаар хорих ялаар, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******ыг /хоёр/ жилийн хугацаагаар хорих ялаар тус тус шийтгэж

- Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар *******-*******, *******, ******* нарт оногдуулсан 0 /гурав/ жилийн хугацаагаар хорих ялыг, шүүгдэгч *******д оногдуулсан /хоёр жилийн хугацаагаар хорих ялыг тус тус нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлж

- үүгдэгч нар нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, тэднээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч нар болон иргэний нэхэмжлэгч нь гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй болохыг дурдаж

- Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******-*******, *******, *******, ******* нараас тус бүр 2,70,0 /арван хоёр сая долоон зуун тавин мянга/ төгрөгийг гаргуулж улсын орлогод оруулж

- Гэр бүлийн тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийн 2.-д зааснаар 29 оны 0 сарын 27-нд төрсөн, настай наадамын Ирмүүний эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалж, зохих шийдвэр гаргахыг Нийслэлийн Багануур дүүргийн Засаг даргад даалгаж,

- Хэрэгт битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан эд зүйлгүй болохыг дурдаж, хэргийн хамт ирүүлсэн хяналтын камерын бичлэг бүхий нэг ширхэг сиди-г хэрэгт хавсаргаж

- ийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох ба тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч *******, *******-*******, *******, ******* нарт авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж, цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч,

- Давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд тогтоолыг эс зөвшөөрвөл гардуулсан буюу хүргүүлснээс хойш хоногийн дотор Дархан-Уул аймгийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гарrax, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдаж,

- Давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шүүгдэгч *******, *******-*******, *******, ******* нарт авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэхээр тогтоож шийдвэрлэжээ.

үүгдэгч ******* давж заалдах гомдолдоо:

******* миний бие Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт шалгагдан 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдөр Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхээр орж 2 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгүүлсэн. Миний бие настай хүүгийн хамт өрх толгойлон амьдардаг. Миний аав ээж, хүүхэдтэй, би айлын том охин 4 дүүтэй. Өдий болтол эцэг эх минь өсгөж хүмүүжүүлэхдээ өдөр шөнөгүй ажиллаж, чин шударгаар хөдөлмөрлөж өсгөж хүмүүжүүлсэн. Миний бие хуваариа барилгын арматур зангидаж, 4 жилийн хугацаанд хөдөлмөрлөж ирсэн. Би нэг ч удаа гэмт хэрэгт холбогдож ял шийтгэл эдэлж байгаагүй. Тухайн хэргийн хувьд би анхнаасаа мэдээгүй, Сэлэнгэ аймгийн Сайханы Хөтөл рүү салхинд гарна гэж дагуулж гарсан *******-******* миний хамтран амьдрагч, бид салж нийлээд жил гаруй хугацаанд амьдарсан. Гэр бүлийн тогтворгүй харилцаан дунд чихний архаг үрэвслээс болоод 40 хувийн сонсын бэрхшээлтэйгээс болоод жижиг асуудлаас болж маргаан гарч салж сарних дээрээ тулаад байдаг учраас *******-Эрдэнийг хаана юу хийж яах талаар тэр бүр зөвлөлдөөд байдаггүй. Зун л морь уяж сумын алдартын болзол хангасан гэж ярихаар нь морь мал руугаа яваад байна гэж ойлгосон. Гэвч 2 оны дүгээр сарын -ний өдөр Улаанбаатар хотод орж ирээд яг юу болоод байгаа талаар асуухад надад хариулт өгөөгүй болохоор би болохгүй зүйл хийсэн гэх ойлт авсан байсан. Уг хэргийг анхнаас нь мэдсэн бол би таслан зогсоох байсан. Намайг яг ******* энэ хэрэг дээр ийм үйлдэл хийсэн учраас энэ хэрэгт холбоотой гэх нотлох баримт байхгүй, би уг хэргийг анхнаасаа мэдээгүй. Эрхэм шүүгч ээ чин үнэн минь энэ юм шүү. Би залуу хүн цааш цаашдаа ажил хөдөлмөр эрхэлнэ, надад ирээдүй байгаа, хөгжиж дэвшиж, үр хүүхдээ сайн хүн болгож, хүмүүжүүлэх болно. Хийгээгүй хэргийнхээ төлөө ял шийтгэл авч амьдралдаа хар толбо үлдээмээргүй байна. Эрхэм шүүгчээ хэргийн үнэнийг олж тогтоож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгаж өгнө үү гэж миний бие ******* чин сэтгэлээсээ гуйж байна. Гомдлын шүүх хуралдаанд өмгөөлөгчийн хамт биечлэн оролцох хүсэлтэй байна... гэжээ.

үүгдэгч *******-******* давж заалдах гомдолдоо:

Миний бие *******-******* нь Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхээр 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдөр орж дугаартай шийтгэх тогтоолоор жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгүүлсэн. Миний бие өөрийн гэсэн ажил мэргэжилтэй, мэргэжлээрээ Говь аймгийн Бигэр суманд байрлах ХХК-д кранистаар / хоногийн хугацаатай ээлжийн ажил эрхэлдэг. Амралтын хугацаандаа цагаар Тэсо зайрмагийн үйлдвэрт ажилладаг. Мөн кранист мэргэжлээрээ цагийн ажил хийдэг байсан. Арван жилдээ ч ажил дээр ч урлаг спортоороо манлайлдаг байсан. Би бага наснаасаа өдий хүртэл өөрийн хүсэл мөрөөдлийн төлөө суралцаж, ажиллаж ирсэн. Миний хүсэл мөрөөдөл ажил хийж нийгэмдээ болон бусдад чадах чинээгээрээ үлгэр дуурайлал үзүүлж, ээж, аав, ар гэрийнхнийхээ ачийг хариулж, сайн сайхан амьдрах юм. Хэдхэн хоногийн болчимгүй үйлдлээсээ болж бусдын эд хөрөнгө, ажил төрөл, цаг хугацааг алж ийм буруу үйлдэл хийсэндээ маш их гэмшиж байна. Хохирогчтойгоо уулзаж, уучлал гуйж, гэм буруугаа хүлээн ухамсарлаж хохирол гомдол, дугуйнуудыг эздэд нь хүлээлгэн өгсөн. Би ийм үйлдэл хийж нийгэмд болон дүү нартаа буруу үлгэр дуурайлал үзүүлэндээ маш их гэмшиж байна. Дахин би хэзээ ч бусдын эд хөрөнгөд хууль бусаар халдаж хохирол учруулахгүй. Иймд *******-******* намайг гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй байгаад гомдолтой байна. жилийн хорих ялыг хөнгөлж өгнө үү. Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд биечлэн оролцох хүсэлтэй байна... гэжээ.

үүгдэгч ******* давж заалдах гомдолдоо:

******* миний бие Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхээр 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдөр орж дугаартай шийтгэх тогтоолоор жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгүүлсэн. Би -ийн Хүрээлэн буй орчны хяналт шинжилгээний ангийн -р дамжаанд сурдаг. Би сургуулиа төгсөөд төрийн албан хаагч болох хүсэлтэй байсан. Би жилдээ бусдад үлгэр жишээ байхыг хичээж, тэмцээн уралдаанд амжилттай оролцож, сургуулийн бахархалт сурагч байсан. Ийм хэрэгт орооцолдсондоо маш их гэмшиж харамсаж байна. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа. Гэвч намайг гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй байгаад гомдолтой байгаа тул гомдлыг минь хүлээн авч жилийн хорих ялыг хөнгөрүүлж өгнө үү. үүх хуралдаанд биечлэн оролцоно... гэжээ.

үүгдэгч ******* давж заалдах гомдолдоо:

******* миний бие Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхээр 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдөр орж дугаартай шийтгэх тогтоолоор жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгүүлсэн. Миний бие дээд боловсролтой, мехатронике мэргэжилтэй. ХХК-д автын кранистаар ажилладаг. Би хийсэн хэрэгтээ гэмшиж, буруугаа ухаарч байна. Хэрэв шүүхээс нэг л боломж олговол сайн аав, хариуцлагатай иргэн байж, үлдсэн насандаа хууль зөрчсөн үйлдэл хийхгүй, өмнөхөөсөө илүү хичээж бусдад үлгэрлэн амьдрах болно. Миний бие хамт амьдардаг, миний охин нас сартай, надаас өөр харж хандах хүн байхгүй. Иймд хоригдол *******баатар намайг гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй байгаа тул гомдолтой байна. Гомдлыг минь хүлээн авч жилийн хугацаагаар хорих ялыг хөнгөлж өгнө үү. Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд өөрийн биеэр оролцох хүсэлтэй байна... гэжээ.

үүгдэгч *******, ******* нарын өмгөөлөгч ******* гомдолдоо:

Миний бие эрүүгийн 22 дугаартай хэрэгт *******, ******* нарын өмгөөлөгчөөр ажиллаж байгаа бөгөөд дараах үндэслэлээр Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2..22-ны өдрийн 2/ЦТ/ дугаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч энэхүү гомдлыг гаргаж байна. Хэргийн товч утга:

*******, *******, *******-*******, ******* нар нь бүлэглэн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар хууль бусаар авч бусдад бага хэмжээнээс дээш хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэгт холбогдсон.

Нэг. *******ын тухайд: Миний үйлчлүүлэгч ******* нь гэмт хэрэг үйлдсэн талаар маргаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулаагүй, харин ч дэмжлэг үзүүлж байсан байхад анхан шатны шүүхээс Эрүүгийн хуулийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт "үүх гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдсон, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хувийн байдал, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулж гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн байдлыг харгалзан дараах байдлаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж, эсхүл эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж болно" гэж заасныг хэрэглээгүйд гомдолтой байгаа болно. Анхан шатны шүүх эрүүгийн хариуцлагын талаар дүгнэлт хийхдээ "үүгдэгч *******-*******, *******, ******* нар нь үргэлжилсэн үйлдлээр тээврийн хэрэгслийн 20 ширхэг дугуй хулгайлсан болохоо зөвшөөрч байгаа боловч энэ хэрэгт ******* оролцоогүй гэж мэдүүлж байгаа тэднийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлд заасан гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх журмыг хэрэглэх боломжгүй" гэж дүгнэдэг. Миний үйлчлүүлэгч ******* нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд эхнээсээ оролцохдоо сайн дураар гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдаг ба сэжигтнээр өгсөн мэдүүлгээс эхлээд харагддаг учир бусдын үйлдлийн талаар өөр мэдүүлэг өгсөн учир хүлээн зөвшөөрсөнд тооцох боломжгүй гэх дүгнэлт нь үндэслэлгүй. Учир нь шүүхийн дүгнэлт нь Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт "Эрүүгийн хариуцлага нь тухайн хүн, хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна", мөн зүйлийн дахь хэсэгт "Гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд өөрт нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ. Эрүүгийн хариуцлагыг бусад хүнд халдаан хэрэглэж болохгүй" гэх зарчмуудад нийцэхгүй юм. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан зохицуулалтын зорилго нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг шуурхай явуулах, түүний үр дүнд зөрчигдсөн эрх сэргэж хор уршиг арилах, хор уршиг арилснаар бусдад боломж олгох зорилготой. Анхан шатны шүүх дээрх үндэслэлгүй дүгнэлт хийж тус зохицуулалтыг хэрэглэхгүй байгаа нь миний үйлчлүүлэгч *******ын эрх зүйн байдлыг дордуулж байгаа учир Давж заалдах шатны шүүхээс Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн . дахь хэсэгт "энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын доод хэмжээг хоёр жилээс дээш, дээд хэмжээг найман жил хүртэл хугацаагаар тогтоосон гэмт хэрэг үйлдсэн хүн тухайн гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн бол тухайн зүйл, хэсэг, заалтад заасан ялын дээд хэмжээний хоёрны нэгээс хэтрүүлэхгүйгээр, ялын доод хэмжээний хоёрны нэгээс багагүй ял оногдуулах" гэж зааснаар жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж өгнө үү.

Хоёр. Миний үйлчлүүлэгч *******ын тухайд: Гэмт хэрэг үйлдсэн нь хөдөлбөргүй нотлогдсон тохиолдолд гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх зарчимтай. Гэтэл гэм буруутай нь нотлогдохгүй байхад гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэж байгаа нь хуульд нийцэхгүй учир түүнийг цагаатгуулахаар энэхүү гомдлыг гаргаж байгаа болно. Анхан шатны шүүх түүний гэм буруугийн талаар "үүгдэгч ******* нь *******-*******, *******, ******* нарын бусдын тээврийн хэрэгслийн дугуйг хууль бусаар, нууцаар, хүч хэрэглэхгүйгээр авсныг мэдээгүй гэж мэдүүлж байгаа боловч шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн үйл баримт болох ******* нь шөнийн цагаар - улсын дугаартай Toyota Harrier маркийн тээврийн хэрэгслийг жолоодон Дархан-Уул аймгийн төвөөс зайдуу гарч зогсож бусдыгаа хүлээсэн, энэ хугацаанд *******-*******, *******, ******* нар нь 4 ширхэг обудтай дугуй авч ирэн түүний жолоодож явсан тээврийн хэрэгслийн тээшний хэсэгт ачаад буцаж яван дахин 4 ширхэг обудтай дугуй авч ирэн Улаанбаатар хот руу явсан гэх үйл баримтаас дүгнэхэд ******* нь *******- *******, *******, ******* нар бусдын тээврийн хэрэгслийн дугуйг хулгайлсан гэдгийг мэдээгүй байх боломжгүй ба харин ч тэдний үйлдэлд дэмжлэг үзүүлж хамтран оролцсон..." гэж дүгнэдэг боловч уг дүгнэлт нь үндэслэлгүй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .7 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт "Мөрдөгч, прокурор нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор шалгаж хянасны үндсэн дээр хэргийн бодит байдлыг тогтоох үүрэгтэй", мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт "Хэргийн бодит байдлыг нотлохын тулд мөрдөгч, прокурор хуульд заасан бүх арга хэмжээг авч яллагдагч, шүүгдэгчийг яллах, цагаатгах, ял хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг эргэлзээгүй тогтооно", дахь хэсэгт "үүх хэргийн бодит байдлыг талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр тогтооно" гэж тус тус заасан зарчимд нийцэхгүй болно. Өөрөөр хэлбэл, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар *******ыг тус гэмт хэргийг үйлдэхэд хамтран оролцсон болохыг шууд нотлох баримт байхгүй тухайн үед хамт байсан хүмүүс нь дугуй хулгайлж байгааг хэлээгүй гэж мэдүүлдэг. үүхийн дүгнэлт нь хийсвэр дүгнэлт бөгөөд хийсвэр байдлаар хүнийг гэмт буруутайд тооцож болохгүй юм. Мөн энэхүү тохиолдол нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт "Эрүүгийн хэрэгт хамааралтай бүхий л нотлох баримтыг шалгасан боловч сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн гэм буруутай эсэхэд. түүнчлэн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Эрүүгийн хууль, энэ хуулийг тайлбарлах, хэрэглэхэд эргэлзээ гарвал түүнийг сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанд ашигтайгаар шийдвэрлэнэ" гэх зарчимд хүртэл хамаарах байсан боловч анхан шатны шүүх хүлээж аваагүй. Хавтас хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаас ******* нь сэжигтнээр мэдүүлэг өгөхдөө хулгай хийж байсан талаар мэдэж байсан агуулгаар мэдүүлэг өгсөн байдаг ч тус мэдүүлэг нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэг, мөн хуулийн 2. дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт заасанд тус тус нийцэхгүй юм. *******ын чих нь муу сонсдог учир олон юм ярьдаггүй, юу болоод байгаа талаар бусдаасаа асуусан ч юу хариулаагүй талаар шүүх хуралдаан дээр хэлсэн ч шүүх анхаараагүй нь бодит байдлыг бүрэн эргэлзээгүй тогтоож чадаагүй юм. Иймд миний үйлчлүүлэгч *******д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгаж өгнө үү... Жич: үүх хуралдаанд биечлэн оролцох учир шүүх хуралдааны товыг мэдэгдэж өгнө үү... гэжээ.

үүгдэгч *******, *******-*******, ******* нарын өмгөөлөгч ******* давж заалдах гомдолдоо:

МӨХ-ны гишүүн, өмгөөлөгч ******* /ӨНБД: 4/ миний бие нь эрүүгийн 22 дугаартай хэрэгт шүүгдэгч ******* /РД: /, *******-******* /РД: ОЛ97/, ******* /РД: / нарын хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор өмгөөлөгчөөр оролцож байна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дүгээр зүйлийн , .2 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг үндэслэн, Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын Анхан шатны шүүхийн 2..22-ны өдрийн 2/ЦТ/ дугаар шийтгэх тогтоолыг 2..-ны өдөр гардан авснаар дараах хэсгүүдийг эс зөвшөөрч гомдол гаргаж байна. Үүнд:

. ийтгэх тогтоолын Тодорхойлох нь хэсгийн . Эрүүгийн хариуцлага, бусад асуудлын талаар гэсний шүүгдэгч *******-*******, *******, ******* нар нь үргэлжилсэн үйлдлээр тээврийн хэрэгслийн 0 ширхэг дугуй хулгайлсан болохоо зөвшөөрч байгаа боловч энэ хэрэгт ******* оролцоогүй гэж мэдүүлж байгаа тэднийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлд заасан гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх журмыг хэрэглэх боломжгүй." гэсэн дүгнэлт нь Мон улсын Үндсэн хуулийн Арван дөрөвдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт Хүн бүр эрх зүйн этгээд байна гэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн . Эрүүгийн хариуцлага нь тухайн хүн, хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна гэж, . Гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд өөрт нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ. Эрүүгийн хариуцлагыг бусад хүнд халдаан хэрэглэж болохгүй гэж, .7 дугаар зүйлийн . шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдсон, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хувийн байдал, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулж гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн байдлыг харгалзан дараах байдлаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж, эсхүл эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж болно гэж заасныг мөн .7 дугаар зүйлийн ..энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын доод хэмжээг хоёр жилээс дээш, дээд хэмжээг найман жил хүртэл хугацаагаар тогтоосон гэмт хэрэг үйлдсэн хүн тухайн гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн бол тухайн зүйл, хэсэг, заалтад заасан ялын дээд хэмжээний хоёрны нэгээс хэтрүүлэхгүйгээр, ялын доод хэмжээний хоёрны нэгээс багагүй ял оногдуулах гэж заасныг зөрчсөн гэж үзэж байна. Тодруулбал, шүүгдэгч *******-*******, ******* нар нь Мон улсын Үндсэн хуулийн Арван дөрөвдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар хүн тус бүрийн хувьд эрх зүйн этгээд бөгөөд Эрүүгийн хууль, Эрүүгийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд гэмт хэрэг үйлдсэн хүн өөрийн үйлдлийг хүлээн зөвшөөрөх бөгөөд бусдын үйлдлийн талаар өгсөн мэдүүлгээр түүнийг гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрөөгүй гэж үзэх улмаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх хуульд заасан нөхцөлийг хэрэглэхгүй байх үндэслэл болохгүй юм. Анхан шатны шүүх өөрсдийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн шүүгдэгч нарт хүлээлгэх хариуцлагыг хөнгөрүүлэхгүй байх үндэслэлээ ".. энэ хэрэгт ******* оролцоогүй гэж мэдүүлж байгаа тэднийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэхгүй" гэж байгаа нь илтэд хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болоогүй. үүгдэгч нар нь хэрэг бүртгэлт, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад сэжигтнээр, яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэг тус бүрдээ өөрсдийн үйлдсэн үйлдлээ бүрэн мэдүүлж, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг барагдуулж, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулахад өөрсдийн зүгээс шаардлагатай бүхий л дэмжлэгийг үзүүлсэн. Мон Улсын Дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 2 оны дугаар сарын 0-ны өдрийн 24 дугаартай Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийг тайлбарлах тухай тогтоолын "... үүгчийн дотоод итгэл үнэмшилд тулгуурлах зарчим нь "шүүхэд сонсгох" хүний үндсэн эрхийн ойлттой холбоотой ба хүн бүр өөрт холбогдох хэргийн талаар шүүхэд сонс хийлгэх эрхтэй бөгөөд энэ нь Үндсэн хуулиар хамгаалсан шударга шүүхээр шүүлгэх эрхийн нэг хэсэг болдог. үүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг, анхан, давах, хяналтын шатны шүүх хуралдаанд нотлох баримт шинжлэн судлуулах, тайлбар гаргах, эрх тэгш мэтгэлцэх замаар шүүхэд өөрийн байр суурийг илэрхийлж сонсгох, шүүх түүнийг хүлээн авч улмаар шүүгчийн дотоод итгэл үнэмшилд хэргийн бодит байдал хэлбэржин тогтож байдаг." гэж тайлбарласнаас үзвэл, хүн бүр өөрт холбогдох хэргийн талаар шүүхэд мэдүүлсэн ба ийнхүү өөрийн үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдлыг анхан шатны шүүх буруу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн. Иймд шүүгдэгч *******-*******, ******* нарт оногдуулсан жилийн хорих ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийн , . дахь хэсэгт заасныг журамлан хөнгөрүүлж, шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж өгнө үү.

2. ийтгэх тогтоолын *******д холбогдох хэсэг болох "...шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн үйл баримт болох шүүгдэгч ******* ...нарын дээрх үйлдэл нь амар хялбар аргаар мөнгө олох зорилготой, шунахайн сэдэлттэй гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр үйлдэгдсэн, машин механизмыг ашиглаж бусдын эд хөрөнгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авснаараа Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийн шинжийг бүрэн агуулж байна. ******* нь хамжигчаар оролцсон гэж үзлээ... шүүгдэгч ******* нь *******-*******, *******, ******* нар бусдын тээврийн хэрэгслийн дугуйг хулгайлсан гэдгийг мэдээгүй байх боломжгүй ба харин ч тэдний үйлдэлд дэмжлэг үзүүлж хамтран оролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй" гэсэн дүгнэлт нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2., 2., , тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт нийцээгүй. Учир нь, хэрэгт ******* нь *******-*******, *******, ******* нарт урьдчилан амлаж тэдгээрийг санаатай гэмт хэрэг үйлдэхэд дэмжлэг үзүүлсэн гэж үзэх нотлох баримт авагдаагүй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт эрүүгийн хэрэгт хамааралтай бүхий л нотлох баримтыг шалгасан боловч сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн гэм буруутай эсэхэд, түүнчлэн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Эрүүгийн хууль, энэ хуулийг тайлбарлах, хэрэглэхэд эргэлзээ гарвал түүнийг сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанд ашигтайгаар шийдвэрлэнэ гэж заасныг шүүх зөрчсөн. ******* нь хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглах байдлаар үйлдсэн гэж үзэх баримтгүйн гадна тэрээр шүүхийн дурдсанчлан ... дугуйг хулгайлсан гэдгийг мэдээгүй байх боломжгүй" гэсэн дүгнэлт нь тухайн гэмт хэргийн шинжийг хангахгүй юм. Бусдыг гэмт хэрэг хийсэн болохыг мэдсэн байх, мэдсэн атлаа тухайн гэмт хэргийг нуун дарагдуулсан, үл мэдээлсэн гэж үзвэл Зөрчлийн тухай хуулийн ., . дүгээр зүйлд заасан зөрчлийн хариуцлага хүлээх юм. Харин шүүхийн "...харин ч тэдний үйлдэлд дэмжлэг үзүүлж хамтран оролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй" гэсэн дүгнэлтийн тухайд, ******* нь *******-*******, *******, ******* нарын ямар үйлдэлд хэрхэн дэмжлэг үзүүлсэн болохыг шүүх ямар нотлох баримтад үндэслэж байгааг шийтгэх тогтоолд тодорхой дурдаагүй. Тухайлбал, хэрэгт авагдсан аль нотлох баримт нь *******ын үйлдлийг эргэлзээгүйгээр нотолж байгааг шүүх хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байдлаар тусгаагүй. Мон Улсын Дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 2 оны дугаар сарын 0-ны өдрийн 24 дугаартай Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийг тайлбарлах тухай тогтоолын .. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гарах шийдвэр бүхэн, түүний дотор шүүгдэгчийн гэм бурууг эцэслэн тогтоох ажиллагаа зөвхөн нотлох баримтад үндэслэсэн байх ёстой тул хэрэгт хамааралтай нотлох баримтуудыг бүгдийг нь шалгасан боловч тухайн шүүгдэгч гэмт хэрэг үйлдсэн аэм буруутай эсэхэд эргэлзээ гарсан бол шүүхээс түүнийг шүүгдэгчийн талд ашигтайгаар шийдвэрлэх буюy "in dubio pro reо" зарчмыг баримтална. Энэхүү зарчим нь шүүгдэгчийн гэм буруу нь нотлох баримтаар хөдөлбөргүй тогтоогдоогүй бол таамаглалд үндэслэж түүнийг гэм буруутай гэж үзэж болохгүй гэх оюун дүгнэлтэд тулгуурладаг ба аливаа дур зорго, хэлмэгдүүлэхээс хүнийг хамгаалах шүүхийн үүргийг тодорхойлдог. 2.2... Хоёр өөр субъектийн өөр өөр цаг хугацаанд, тус тусдаа үүссэн санаа зорилгоор, бие даасан салангид үйлдлүүдээр хохирогчид халдаж нэг төрлийн хохирол, хор уршигт хүргэсэн нөхцөл байдлыг зөв тайлбарлаагүйн улмаас эргэлзээ үүссэн гэж алдаатай дүгнэсэн; 2.2..4. Гэмт хэрэгт хоёр болон түүнээс дээш этгээд оролцсон тохиолдолд хамтран оролцох хэлбэр, төрөл, оролцогч тус бүрийн үйлдлийн шинж чанар, гэмт үр дагаварт хүрэхэд нөлөөлсөн нөлөө зэргийг оновчтой тогтоож чадаагүй; 2.2...Хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой бүхий л нотлох баримтуудыг цуглуулж, шинжилсэн боловч шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай гэж дүгнэхэд эргэлзээ үүссэн байхад шүүх тус зарчмыг баримтлаагүй зэрэг болно. үүгч нь хууль болон эрх зүйн ухамсрыг удирдлага болгон хэргийн бүх байдлыг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь хянаж үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлэх ба нотлох баримт тухайн хэрэгт хамааралтай эсэх, ач холбогдолтой эсэх, хангалттай эсэх, үнэн зөв 7 эсэх, эргэлзээгүй эсэх, хуульд заасан арга хэрэгслээр цугларсан эсэх зэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой шинжлэн шалгаж, үнэлснээр хэргийн болж өнгөрсөн жинхэнэ нөхцөл байдлыг бүрэн, бодитой сэргээн тогтоож, хэргийн зүйлчлэл зөв эсэх, хэрэгт авагдсан бусад баримт бичиг, хийгдсэн нотлох ажиллагаа хуульд нийцсэн эсэхэд дүгнэлт гаргана.." гэсэн тайлбарыг зөрчсөн. Дээрхээс гадна, шийтгэх тогтоолд *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцохдоо, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .7 дугаар зүйлийн 2.-2.4 дахь хэсэгт заасан тусгавал зохих зүйлийг тусгаагүй нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болоогүй.

Иймд *******д холбогдох үйлдлийг цагаатгасан өөрчлөлтийг шүүхийн шийтгэх тогтоолд оруулж өгнө үү. Жич: Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд биечлэн оролцох тул шүүх хуралдааны товыг боломжит хугацаанд мэдэгдэж өгөхийг хичээнгүйлэн хүсэж байна. Давж заалдах гомдолд хавсралтаар: *******ын төрсөн дүү *******цэцэгтэй байгуулсан Хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, *******цэцэгийн Иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, нийт хуудас хавсаргав...гэжээ.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч ******* саналдаа:

*******, *******-******* бид гурав хийсэн хэрэгтээ маргаагүй. Би 2 настай охинтойгоо хоёулаа амьдардаг. Тийм учраас ял шийтгэлийг хөнгөрүүлж өгөөч гэж хүсэж байна гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч ******* саналдаа:

*******, *******-******* ах бид гурав гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа учраас бид гуравт оногдуулсан жилийн хорих ялыг хөнгөрүүлж өгөөч гэж хүсэж байна гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч *******-******* саналдаа:

Бид нар гэм буруугаа анхнаасаа хүлээн зөвшөөрч байсан. Хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байгаа. жилийн хорих ялыг хөнгөрүүлж өгөөч гэж хүсэж байна гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч ******* саналдаа:

*******-*******, *******, ******* бид нар хотод байр түрээсэлж амьдардаг байсан. Тухайн үед миний дагаж явсан шалтгаан нь энэ гарч явахаараа утсаа авахгүй байсан. Тэр үед *******-******* бид хоёр маргалдсан байсан юм. Тэгээд учраа олоод, агаар салхинд авч явъя, эвлэрье гэсэн. Анхнаасаа би эд нартай ярьж тохирсон зүйл байхгүй. Анхны мэдүүлэг дээр миний чих хатуу учраас байцаагчийн асуусан асуултыг сайн сонсож ойлгоогүй. Одоо давж заалдах гомдлоо дэмжиж байна гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч *******, ******* нарын өмгөөлөгч ******* саналдаа:

үүгдэгч *******-*******, *******, ******* нарын яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэг, мөн сэжигтнээр өгсөн мэдүүлгүүд дээр ч *******ыг Дархан хотоос гараад байж бай, бид нар дугуй хулгайлаад хүрээд ирье” гэдэг ч юм уу тийм ярилцсан зүйл байдаггүй. *******ын сэжигтнээр өгсөн ганц мэдүүлэг байгаа. Тэр мэдүүлгийн эхний хэсэгт болсон зүйлийн талаар л ярьдаг. ууд хулгай хийж байгааг мэдсэн гэж ерөөсөө мэдүүлэг өгдөггүй. Гэтэл мөрдөгч шууд “мэдсэн үү” гэж тулгаж асуудаг. Ингэж тулгаж асууж байгаа нь ******* тухайн үедээ нөхцөл байдлыг бүрэн ойлгоогүй, өөрөө ч гэсэн байнгын хэлдэг сонс муу, дээрээс нь тухайн үед цагдаа гэнэт ирээд бариад аваад явчихсан, болсон зүйлийг ойлгоогүй, өмгөөлөгч авах эрхтэйгээ ч ойлгоогүй байсан. Ийм нөхцөл байдалтайгаар мэдүүлэг аваад би хулгай хийж байсныг нь мэдсэн гэдэг байдлаар мөрдөгч тулгаж мэдүүлэг авсан байгаа. Өөр нотлох баримт хэрэгт байхгүй. Тийм учраас *******д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэж шүүхээс хүсэж байгаа. *******д холбогдох хэсгийг цагаатгаж өгнө үү. *******ын хувьд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлд заасан нөхцөл байдал байгаа учраас ял шийтгэлийг хөнгөрүүлж өгнө үү гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон шүүгдэгч *******, *******-*******, ******* нарын өмгөөлөгч ******* саналдаа:

*******, *******-******* хоёрын хувьд шүүх хуралдааны хэлэлцүүлгийн явцад *******-*******, *******, ******* гурав хувийн байдлаа нэлээн сайн ярьдаг. Ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэхтэй холбоотойгоор эдгээр хүмүүс жилдээ, их сургуульдаа, ажлын хамт олондоо нэр хүндтэй, шагнал урамшуулал авдаг, хичээл зүтгэл сайтай хүмүүс байгаа. Мөн хоногоор орон нутагт ажилласан бол хоногт нь хүргэлт хийх зэргээр шударгаар хөдөлмөрлөж ирсэн. Тэгэхээр эдгээр  хувийн байдлуудыг нь харгалзаад  ял шийтгэлийг хөнгөрүүлж өгнө үү гэдэг ч анхан шатны шүүх эдгээр нөхцөл байдлыг харгалзаж үзээгүй. Тэгэхээр сая дурдсан үндэслэлүүдтэй холбоотойгоор *******д холбогдох хэсгийг цагаатгаж, *******, *******-******* нарт оногдуулсан ял шийтгэлийг хөнгөрүүлж өгнө үү. Гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, үргэлжилсэн цаг хугацаа, богино хугацаанд учруулсан хохирлоо барагдуулсан байдал, хувийн байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдал зэргийг харгалзан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж өгнө үү гэв.

Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон прокурор ******* дүгнэлтдээ:

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 дугаар зүйлийг гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн хүнд, эрүүгийн хариуцлага оногдуулахдаа баримтлах зохицуулалт байгаа. Гэтэл *******, *******, *******-******* нар гэмт хэрэг үйлдсэн талаараа үнэн зөв мэдүүлдэггүй. Гэмт хэргийг хэн, хэзээ, хаана, хэрхэн яаж, хэн хэний хамт ямар арга хэлбэрээр үйлдсэн бэ гэдгийг үнэн зөвөөр мэдүүлээгүй гэж үзэж байгаа. Яллах дүгнэлтэд *******, *******, *******-*******, ******* нарыг бүлэглэж хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж буруутгасан. Гэтэл шүүгдэгч нарын хувьд зөвхөн өөрийнхөө үйлдэл дээр би хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэдгээр нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх боломжгүй гэж анхан шатны шүүх дүгнэлт хийсэн. Энэ дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзэж байгаа. Иймд шүүгдэгч нар болон шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч нарын гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. үүхийн шийтгэх тогтоол бичигдсэн гэм буруугийн болон эрүүгийн хариуцлагын дүгнэлт нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг хангасан гэж үзэж байна. Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх саналтай байна гэв.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ эрүүгийн хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудын хүрээнд, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9. дүгээр зүйлийн , дахь хэсгүүдэд зааснаар давж заалдах журмаар гаргасан гомдолд дурдсан үндэслэлд хязгаарлахгүйгээр, хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянаж үзлээ.

- үүгдэгч *******, *******, *******-******* нар нь бүлэглэн 2 оны сарын 24-өөс 2-нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн ******* сумын нутаг дэвсгэрт зогсоолд байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг,

Мөн шөнө хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota prius-0 маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авсан,

-2 оны сарын -өөс 0-нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн ******* сумын Ерөнхий боловсролын дугаар сургуулийн хашааны гадна байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авсан,

- 2 оны сарын -ээс 2 оны сарын -нд шилжих шөнө Дархан- Уул аймгийн Хонгор сумын дүгээр багийн захиргааны байрны урд зогсоолд байрлуулсан хохирогч .******* эзэмшлийн Toyota crown маркийн - ДАХ улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг,

мөн шөнө Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын дүгээр багийн - хотхоны гадна зогсоолд байрлуулсан хохирогч эзэмшлийн - ДАУ улсын дугаартай Toyota crown-220 маркийн тээврийн хэрэгслийн 4 ширхэг обудтай дугуйг - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нэр бүхий шүүгдэгч нарт холбогдох эрүүгийн 22 дугаартай эрүүгийн хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар бүрэн нотлогдож тогтоогдсон байна.

 

Эрүүгийн хэргийг давж заалдах журмаар хянан, хэлэлцэх явцад анхан шатны шүүхээс хэргийн нөхцөл байдал, шүүгдэгч *******, *******, *******-******* нарын гэм буруу, сонсгосон хуулийн зүйлчлэл, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн хэмжээ болон бусад асуудлын талаар хийсэн дүгнэлт зөв байхаас гадна тус хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан байна.

Түүнчлэн анхан шатны шүүх, шүүгдэгч *******, *******, *******-******* нарт эрүүгийн хариуцлага оногдуулахдаа Эрүүгийн хуульд заасан хууль ёсны, шударга ёсны байх, гэм буруугийн зарчмуудыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар зэргийг харгалзан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан төрөл, хэм хэмжээний хүрээнд хорих ял оногдуулж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байна.

22 дугаартай эрүүгийн хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулж, шүүгдэгч нарыг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулж эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх явцад дүгнэлтэд ноцтойгоор нөлөөлж болох нөхцөл байдлыг шүүх анхаарч үзэлгүй орхигдуулсан, шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй нөхцөл байдал тогтоогдлоо гэж давж заалдах шатны шүүхээс дүгнэж байна.

Гэр бүлийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн ..4-т зааснаар “Гэр бүлийн гишүүн” гэж гэрлэгчид, тэдэнтэй хамт амьдарч байгаа төрсөн, дагавар, үрчлэн авсан хүүхэд болон төрөл, садангийн хүнийг хэлнэ гэж заасан байна.

үүгдэгч *******, ******* эрдэнэ нар 22 оноос хамтран амьдарч байгаа талаар давж заалдах шатны шүүх хуралдааны үед болон мөрдөн байцаалт явуулах шатанд мэдүүлж байсныг үндэслэн тэднийг гэр бүлийн гишүүн гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдлоо. /хх-9, тал, 2хх-2 тал, /

Түүнчлэн  Гэр бүлийн тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийн 2.-д “ Гэр бүлийн тухай хууль тогтоомж нь Мон Улсын Үндсэн хууль, Иргэний хууль, энэ хууль болон тэдгээртэй нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.

2.2-т Мон Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас өөрөөр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мөрдөнө.” гэж заасныг давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийнхээ үндэслэл болгож байна.

Прокурор болон анхан шатны шүүх шийдвэрээ гаргахдаа шүүгдэгч *******ыг зөвхөн өөрийнх нь мэдүүлгээр буруутгаснаас гадна хамтран амьдрагч *******-Эрдэнийн үйлдсэн гэмт хэргийг нотлуулж улмаар түүнийг нь өөрийнх нь эсрэг нотлох баримт болгосон нь хууль зөрчсөн ажиллагаа болжээ гэж давж заалдах шатны шүүх үзэж байна.

Тухайлбал:

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн  7.4 дүгээр зүйлд “ Яллагдагч өөрийн эсрэг мэдүүлэг өгөх, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугүйгээ, эсхүл хэргийн байдлыг нотлох үүрэг хүлээхгүй ба яллагдагчийг өөрийнх нь эсрэг мэдүүлэг авахаар албадахыг хориглоно” гэж заасан байна.

Түүнчлэн Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалд “ Хэний ч хувийн болон гэр бүлийн нууц, нэр төр, алдар хүндэд халдахын эсрэг байх” -г тунхагласан байдгийг прокурор, шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ анхаарч үзэх ёстой байжээ.

Мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлд “Сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн мэдүүлгийг нотлох баримтаар тооцох боловч уг мэдүүлэг дангаараа түүнийг яллах үндэслэл болохгүй. Яллагдагч, шүүгдэгчийн хэргээ хүлээсэн мэдүүлэг дангаараа яллагдагч, шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруутайг нотлох шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болохгүй гэж заасныг болон Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалд “Иргэн өөрийнхөө болон гэр бүлээ нийгэм, төрөөр хамгаалуулах эрхтэй” гэж заасныг тус тус үндэслэн шүүгдэгч овогт наадамд холбогдох үйлдэл, холбогдлыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 4.9 дүгээр зүйлийн дэх хэсгийн ..т зааснаар хэрэгсэхгүй болгож, шүүгдэгч *******ыг цагаатгаж, шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсэгт шүүгдэгч  *******д холбогдох заалтуудыг бүхэлд нь хүчингүй болгож шийдвэрлэж байна.

үүгдэгч *******ын давж заалдах журмаар бичсэн гомдлыг хүлээн авахаар тогтов.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлд гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан, ашиглахаар завдсан техник хэрэгслийг хураахаар заасан байдаг.

үүгдэгч нар нь гэмт хэрэг үйлдэхдээ 9,0,0 төгрөгийн үнэ бүхий - улсын дугаартай Toyota prius-0 маркийн тээврийн хэрэгсэл, 2,0,0 төгрөгийн үнэ бүхий - улсын дугаартай Toyota harrier маркийн тээврийн хэрэгслүүдийг тус тус ашиглаж байсан ба эдгээр тээврийн хэрэгслээ бусдаас түрээслэн авсан байсан нь тогтоогдож байна.

Иймд тээврийн хэрэгслүүдийн үнэ болох нийт ,0,0 төгрөгийг шүүгдэгч *******, *******, *******-******* нараас хувь тэнцүүлэн гаргуулж, улсын орлогод оруулах тухай өөрчлөлтийг шийтгэх тогтоолд оруулахаар тогтов.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.9 дүгээр зүйлийн дэх хэсгийн .4., 9.9 дүгээр зүйлийн 2.т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

. Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2 оны дүгээр сарын 22-ны өдрийн 2/ЦТ/ дугаар шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн , 2, , , дахь заалтад:

-“. үүгдэгч , овогт -*******, овогт *******баатар нарыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .2 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглаж үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч овогт наадамыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт заасан хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглаж үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож гэснийг

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 4.9 дүгээр зүйлийн дэх хэсгийн ..т заасныг журамлан шүүгдэгч *******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. дүгээр зүйлийн 2.4 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн үйлдэл холбогдлыг хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгасугай гэж,

-“. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******-*******, *******, ******* нараас тус бүр 7.0.0 /арван долоон сая / төгрөгийг гаргуулж улсын орлогод оруулсугай.” гэж тус тус өөрчлөлт оруулсугай.

2. ийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 2, , дахь заалтуудад заасан *******д холбогдох хэсгийг болон дахь заалтыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсүгэй.

. үүгдэгч *******, *******, *******-******* нарын давж заалдах журмаар гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, шүүгдэгч *******ын давж заалдах журмаар гаргасан гомдлыг хүлээн авч, шүүгдэгч *******, ******* нарын өмгөөлөгч *******, шүүгдэгч *******, *******-*******, ******* нарын өмгөөлөгч ******* нарын давж заалдах журмаар гаргасан гомдлын зарим хэсгийг хүлээн авсугай.

4. үүгдэгч *******д урьд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хүчингүй болгож, нэн даруй сулласугай.

. үүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, эрх зүйн шинэ ойлт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд нийтлэг ач холбогдолтой гэж үзвэл энэхүү магадлалыг гардуулсан, эсхүл хүргүүлснээс хойш хоногийн дотор хэргийн оролцогч хяналтын журмаар гомдол гаргах, прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

ГАЛАГЧ

ЕРӨНХИЙ ҮҮГЧ                                      Ц.АМАРЖАРГАЛ

            ҮҮГЧИД                                                    З.ТӨМӨРХҮҮ

                                                                                           Б.МАНЛАЙБААТАР