МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Л.Энхжаргал даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралды танхид хийсэн хуралдаар,

Нэхэжлэгч: Монгол улсын иргэн ******* регистрийн дугаартай,  оршин суух, Д******* овогт Л******* Ха******* нэхэжлэлтэй,

Хариуцагч: Монгол Улсын хуулийн этгээд ******* регистрийн дугаартай,  тоотод оршин байрлах Г******* с******* а******* ХХК-нд холбогдох,

2023 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 тоот тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажилд эргүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацы цалин хөлстэй тэнцэх олговорт 93,974,400.28 төгрөгийг гаргуулах, эрүүл энд, нийгийн даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхийг даалгах тухай нэхэжлэлтэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдд: нэхэжлэгч Л.Х*******, нэхэжлэгчийн өгөөлөгч Х.Н, хариуцагчийн итгэжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Б, Х.У, шүүх хуралды нарийн бичгийн дарга Г.Тажид нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

Нэхэжлэгч Л.Х******* шүүхэд гарган нэхэжлэл болон шүүх хуралдд өгөөлөгчийн хат гарган тайлбартаа: Л.Х******* иний бие Г******* с******* а******* ХХК-нд е н б ажиллаж байгаад үндэслэлгүйгээр халагдсан тул Сүхбаатар дүүргийн Иргэний шүүхэд нэхэжлэл гаргаж зөрчигдсөн эрхээ хагаалуулахаар хандсан бөгөөд тус шүүхээс 2022.10.14-ны өдөр дугаартай шийдвэр гаргаж иний нэхэжлэлийг бүрэн хангаж, ажилд эргүүлэн тогтоож, зөрчигдсөн эрхийг хагаалж өгсөн. Хариуцагч Г******* с******* а******* ХХК давж заалдсаныг Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүх хянаад 2022.12.26-ны өдөр 210/МА2023/ дугаартай агадлал гаргаж анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн бөгөөд уг шийдвэр, агадлалыг Г******* с******* а******* ХХК эс зөвшөөрч Дээд шүүхэд хяналтын годол гаргныг 2023.02.16-ны өдөр хэлэлцэхээс татгалзаж тогтоол гарснаар ажилдаа орох эрх нээгдэж, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлээр албадан ажиллагаа хийгдсэн. Г******* с******* а******* ХХК шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхгүй ар их саад учруулсан бөгөөд шийдвэр гүйцэтгэлийн байгууллага удаа дараа ажилд нь авах тушаал гаргахыг ч шаардаж байх үед Хөдөлөрийн гэрээг цуцлах тухай Гүйцэтгэх захирлын 2023.09.15-ны өдрийн Б/150 тоот тушаал гаргаж, наайг ажилд тоилсон тушаал гаргалгүйгээр дахин халсан. Г******* с******* а******* ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлын 2023.09.15-ны өдрийн Б/150 тоот тушаалыг эс зөвшөөрч СБД-ийн Хөдөлөрийн эрхийн арг зохицуулах гурван талт хороонд годол гаргныг 2023.10.10-ны өдөр хэлэлцээд 97 тоот шийдвэр гаргаж шүүхэд хандах эрхийг зааж өгсөн тул 10 хоногт нь багт шүүхэд хандаж байгаа бөгөөд Улсын тэдэгтийн хураажийн тухай хуулийн 41.5-д заагдсанаар тэдэгтийн хураажа чөлөөлөгддөг тул УТХ төлөөгүй болно. Наайг ажла чөлөөлсөн тушаалын үндэслэлийг хүлээн зөвшөөрөх боложгүй бөгөөд энэхүү уудал 3 шатны хүчин төгөлдөр шийдвэрээр шийдвэрлэгдсэн уудал болно. Ийд Г******* с******* а******* ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлын 2023.09.15-ны өдрийн Б/150 тоот тушаалыг хүчингүй болгож, ажилд эргүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацы цалин хөлстэй тэнцэх олговорт гаргуулж, эрүүл энд, нийгийн даатгалд зохих бичилт хийлгэхийг даалгаж өгнө үү гэв.

Хариуцагчийн итгэжлэгдсэн төлөөлөгч нар шүүхэд болон шүүх хуралдд гарган тайлбартаа:

Хариуцагч нь арг бүхий тушаалыг гаргахдаа Хөдөлөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлд заны дагуу хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг дараах нөхцөлөөр ажил олгогчийн санаачилгаар цуцална гэж з байсан. Мөн хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80.1.5 дах хэсэгт ажил олгогчийн өнгө болон эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах, эсхүл захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган нь тогтоогдсон, өн хөдөлөрийн дотоод журын 14.2-т заны дагуу дараах тохиолдолд хөдөлөрийн сахилгын зөрчлийг ноцтой зөрчилд тооцож, ажилтантай байгуулсан хөдөлөрийн гэрээг ажил олгогчийн санаачилгаар шууд цуцална гэж з. Мөнгө буюу үнэт зүйлийг хариуцсан ажилтан ажилтан ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган нь тогтоогдсон, өн хөдөлөрийн харилцааг зохицуулах журын 12.2.3-т заныг тус тус үндэслэж гарган байдаг. Тушаалын 1 дэх хэсэгт заны дагуу Л.Х******* нь албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон гэт хэрэгт Авлигатай тэцэх газрын хяналт шалгалтаар копанид их хэжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон учра 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдөр албан үүргээс нь чөлөөлж, тушаал гарган. Нэхэжлэгчийн арг бүхий тушаалын үндэслэлтэй холбоотойгоор Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа. Нийслэлийн прокурорын газрын хяналтын прокурорын 2025 оны 8 дугаар сарын 28-ны өдрийн 308 дугаар яллах дүгнэлтээр тогтоогдож байгаа. Мөн хариуцагч копанийн гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн А05 дугаартай хөдөлөрийн арг тлах саналыг хэлэлцсэн тушаалаар ажил олгогч тала 3 хүн, ажилтны тала 3 хүн нийтдээ 6 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр хөдөлөрийн арг тлах саналыг шинэчлэн байгуулах тухай тушаал гарсан байдаг. Нэхэжлэгч нь урьдчилан шийдвэрлүүлэх жураар эхэлж хөдөлөрийн арг тлах коиссоор годол гаргах эрхтэй байсан боловч шууд шүүхэд гарган нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна гэв.

 

Хэрэгт авагдсан нотлох баритууд:

Нэхэжлэгчээс Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 тушаалын хуулбар, 2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 97 тоот Сүхбаатар дүүргийн хөдөлөрийн эрхийн арг зохицуулах гурван талт хорооны хуралды тэдэглэл, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн тоот шийдвэрийн хуулбар, Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2022 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн 210/МА2023/ тоот агадлалын хуулбар, Монгол улсын Дээд шүүхийн Иргэний хэргийн танхиын нийт шүүгчийн 2023 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдрийн 001/ШХТ2023/ тоот хуралды тогтоолын хуулбар, 2023 оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 181/ГХ2023/00374 тоот гүйцэтгэх хуудны хуулбар, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2023 оны 10 дугаар сарын 27-ны өдрийн 181/ШЗ2023/18095 тоот захиражийн хуулбар, Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлөрийн эрхийн арг зохицуулах гурван талт хорооны 2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 145 дугаартай тэдэглэл, Нийслэлийн Прокурорын газрын 2022 оны 8 дугаар сарын 11-ний өдрийн 365 дугаартай Хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээхээс татгалзах тухай прокурорын тогтоол

Хариуцагча Авлигатай тэцэх газрын өрдөн шалгах хэлтсийн 2023 оны 6 дугаар сарын 12-ны өдрийн 06/10218 тоот албан бичгийн хуулбар, Авлигатай тэцэх газрын өрдөн шалгах хэлтсийн 2023 оны 08 дугаар сарын 29-ний өдрийн 06/13703 тоот албан бичгийн хуулбар, нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын 2022 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн 4/942 тоот хариу эдэгдэх хуудны хуулбар, Ч х б 2020 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн тодруулга, Г******* с******* авто за ХХК-ийн 2020 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийн алагдсан санхүүгийн тайлангийн хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2022 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/32 тоот тушаалын хуулбар, түүний хавсралт болох Г******* с******* авто за ХХК-ийн хөдөлөрийн дотоод журын хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2022 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/33 тоот тушаалын хуулбар, түүний хавсралт болох Г******* с******* авто за ХХК-ийн хөдөлөрийн харилцааг зохицуулах журын хуулбар, Е н бодогчийн ажлын байр албан тушаалын тодорхойлолтын хуулбар, 2020 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн 652-19-Б-117 тоот хөдөлөрийн гэрээний хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн төлөөлөн удирдах зөвлөлийн 2021 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн 11 тоот тогтоолын хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 9 дүгээр сарын 14-ний өдрийн Б/149 тоот тушаалын хуулбар, Л.Ха******* 2021 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдөр Г******* с******* авто за ХХК-ийн захирлын тушаалд гарган годлын хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн 2021 оны 03 дугаар сарын 01-ний өдрийн 1-72/2021 тоот годлын хариу хүргүүлэх тухай албан бичгийн хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн А/05 тоот тушаалын хуулбар, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2019 оны 9 дүгээр сарын 19-ний өдрийн А/31 тоот тушаалын хуулбар, Монголын эргэшсэн н бодогчдын институтийн 2021 оны 5 дугаар сарын 21-ний өдрийн тодорхойлолт, Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2021 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/35 тоот тушаалын хуулбар, Нийслэлийн Прокурорын газрын 2025 оны 8 дугаар сарын 06-ны өдрийн 308 дугаартай Яллагдагч Б.Б, Л.Х******* нарт холбогдох эрүүгийн хэргийн талаар Яллах дүгнэлт, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн дугаартай Хэрэгт нээлт ажиллагаа хийхийг прокурорт даалгаж, шүүх хуралдыг хойшлуулах тухай захиражийг,

Шүүхийн жураар Нийслэлийн прокурорын газрын прокурорын 2023 оны 5 дугаар сарын 18-ны өдрийн тоот тогтоолын хуулбар, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн 181/ТМ2022/ дугаартай шүүх хуралды тэдэглэлийн хуулбар, Авлигатай тэцэх газрын 2022 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдрийн 06/3237 дугаартай лавлагы хуулбар, гэрч Б.Б уусан тухай тэдэглэлийн хуулбар, 2024 оны 08 дугаар сарын 30-ны өдрийн Хан-Уул дүүргийн 3-р хорооны 29 тоот Заг даргын тодорхойлолт, 2024 оны 8 дугаар сарын 30-ны өдрийн цагдаагийн илтгэх хууд, өн өдрийн албадан ирүүлэх тухай шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захиражид заагдсан хаягийг шалган тэдэглэл, гэрчээр А.М, Н.Ш нарыг уусан тэдэглэл, Улсын бүртгэлийн е Н.Шы иргэний үнэлэхийн болон оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа, Нийслэлийн Прокурорын газрын 2023 оны 8 дугаар сарын 05-ны өдрийн Хариу хүргүүлэх албан бичиг, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2020 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн 02925 дугаартай Зохигчид эвлэрснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон шүүгчийн захираж, албадан гүйцэтгэх захираж, гүйцэтгэх хуудсыг тус тус бүрдүүлсэн нь хэрэгт авагдсан.

 

Шүүх хуралдаар зохигч талуудын гарган тайлбар, хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баритыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ НЬ:

1. Нэхэжлэгч Л.Х******* хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-нд холбогдуулан гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 тоот тушаалыг хүчингүй болгуулах, е н бодогчийн ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацы цалин хөлстэй тэнцэх олговорт 93,974,400.28 төгрөг гаргуулах, эрүүл энд, нийгийн даатгалд зохих бичилт хийхийг даалгах тухай нэхэжлэл гаргныг хариуцагч хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж арган.

1.2. Нэхэжлэгч нэхэжлэлийн шаардлагыг хангуулах үндэслэлийг ... Г******* с******* авто за ХХК-нд е н б ажиллаж байгаад үндэслэлгүйгээр халагдаж шүүхэд хандаж нэхэжлэл гаргаж, улаар 2022 оны 10 дугаар сарын 04-ний өдрийн дугаартай шийдвэрээр ажилдаа эгүүлэн тогтоолгосон боловч хариуцагч уг шийдвэрийг биелүүлэхгүй шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага удаа дараа шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхийг эдэгдэж, 2023 оны 9 дүгээр сарын 14-ний өдөр ажилд эгүүлэн тоилсон тушаал гаргаж, 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдөр дахин халсан нь хууль бус тул ажилд эгүүлэн тогтоолгоно гэж тайлбарлан.

1.3. Хариуцагч нь татгалзлын үндэслэлээ ... өнгө болон эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах, эсхүл захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган ажилтны тус гэ буруутай үйлдлийг Цагдаагийн байгууллага шалгаж улаар хөөн хэлэлцэх хугацаа талдсан учир нэхэжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж арган.

1.4. Шүүх талуудын тайлбар, хэрэгт авагдсан баритуудыг шинжлэн судлаад нэхэжлэгчийн нэхэжлэлийн шаардлагын зари хэсгийг хангаж шийдвэрлэв.

2. Хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан шийдвэрийн тухайд:

2.1. Нэхэжлэгч нь хариуцагч байгууллагын е н бодогчийн ажил албан тушаалд ажиллаж байсан болох нь зохигчдын тайлбар, хэрэгт авагдсан 2020 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрийн Хөдөлөрийн гэрээний хуулбар, 2023 оны 9 дүгээр сарын 14-ний өдрийн Б/149 дугаар Л.Ха*******г ажилд эгүүлэн тоилох тухай тушаалын хуулбараар тус тус тогтоогдож байх бөгөөд талууд энэ үйл баритын талаар аргахгүй байна. /2 дугаар х.х-ийн 4, 8-13 дахь талд/

Хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 дугаартай Л.Ха******* хөдөлөрийн гэрээг цуцлах тухай тушаалаар Хөдөлөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80.1.5 дахь заалт, Хөдөлөрийн дотоод журын 14 дүгээр зүйлийн 14.2.2, Хөдөлөрийн харилцааг зохицуулах жураын 12 дугаар зүйлийн 12.2.3 дахь заалтыг тус тус үндэслэн нэхэжлэгч Л.Ха*******г албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон гэх хэрэгт Авлигатай тэцэх газрын хяналт шалгалтаар копанид их хэжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон үндэслэлээр е н бодогчийн ажил албан тушаала чөлөөлж, хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан болох нь тогтоогдож байна. /1 дүгээр х.х-ийн 2 дахь талд/

2.2. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 80 дугаар 80.1.5-т ажил олгогчийн өнгө болон эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах, эсхүл захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган нь тогтоогдсон бол хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг ажил олгогчийн санаачилгаар цуцалж болно гэж з.

Хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-ийн Хөдөлөрийн дотоод журын 14-ийн 14.2-т Дараах зөрчлийг хөдөлөрийн сахилгын зөрчлийг нотцой зөрчилд тооцож, ажилтантай байгуулсан хөдөлөрийн гэрээг ажил олгогчийн санаачлгаар шууд цуцална. Үүнд: 14.2.2-т Мөнгө буюу үнэт зүйл гардан хариуцсан ажилтан ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдлийг гарган нь тогтоогдсон гэжээ.

Хөдөлөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80.1.5-д зохицуулсан ажил олгогчийн өнгө болон эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах, эсхүл захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан гэдэгт ажил олгогчийн эдлийн өч хөрөнгийг бүртгэн авч, бүрэн бүтэн байдлыг хангах, хадгалах, хагаалах, эрх бүхий албан тушаалтны шийдвэрээр бусдад шилжүүлэх үүрэг хүлээсэн эд хариуцагч байха гадна тодорхой зориулалт, чиглэлээр эд хөрөнгийг эзэших, ашиглах, захиран зарцуулах эрх эдлийг өчлөгчөөс шилжүүлэн авсан удирдах албан тушаалтан, өн удирдах албан тушаалтантай зохих хэжээгээр эд хөрөнгийг хатран захиран зарцуулах эрхийг хэрэгжүүлж, эд хөрөнгийн хадгалалт хагаалалтанд бүртгэлээр хяналт тавих эрх бүхий санхүүгийн албан тушаалтан зэргийг харуулан ойлгох ю.

Зохигч талуудын хооронд байгуулсан хөдөлөрийн гэрээний 2 дугаар зүйлийн 2.1-д Ажлын байрны буюу албан тушаалын нэрийг Санхүүгийн албаны дарга, е н бодогч гэснээс үзэхэд нэхэжлэгч нь ажил олгогчийн өнгө болон эд хөрөнгө захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан болох нь тогтоогдож байна.

2.3. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 80 дугаар зүйлийн 80.1.5 дахь заалтад з ... ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган нь тогтоогдсон гэдгийг хууль, санхүүгийн болон хяналтын зэрэг эрх бүхий байгууллагын шалгалт, өн ажил олгогчийн дотоодын хяналт шалгалтаар тогтоогдсон байхыг шаардана.

Хэрэгт П О А ХХК-ийн 2021 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрийн №21/169 дугаартай Хараат бус аорын тайлангийн хязгаарлалттай дүгнэлт авагдсан байх бөгөөд уг дүгнэлтээр хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-ийн 2020 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийн байдлаарх санхүүгийн тайланд аын дүгнэлт хийж, дүгнэлтэд ... 2020 онд тус копанийн гүйцэтгэх удирдлага нь Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн зөвшөөрөлгүйгээр шилжүүлэх төлбөрийн хүсэлт гаргны ула Ч х банкан дахь харилцах дансна хагдсан боловч Х б харилцах дансанд ороогүй саатсан гүйлгээ болох Эрсдэлийн сангийн 2,374,710.0 н төгрөгийг авлагаар бүртгэсэн байгаа нь Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захиралтай байгуулсан хөлсөөр ажиллах гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5.5.8-д Их хэжээний хэлцэл хийх, эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийг эрхийн зах зээлийн үнийг тогтоох уудлыг Г******* с******* авто за ХХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлд танилцуулж зөвшөөрөл авсны үндсэн дээр шийдвэрлэнэ .... гэж заныг зөрчсөн байна гэжээ. /1 дүгээр х.х-ийн 120-152 дахь талд/

Мөн Авлигатай тэцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтсийн 2023 оны 8 дугаар сарын 29-ны өдрийн 06/13703 дугаар албан бичигт Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан Б.Б, е н б ажиллаж байсан Л.Х******* нар нь албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх хэрэгт өрдөн шалгах ажиллагаа явуулахад тус копанид хохирол учруулсан үндэслэл тогтоогдож байна ... гэж, Нийслэлийн прокурорын газрын прокурорын 2023 оны 5 дугаар сарын 18-ны өдрийн дугаар Эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчааар татах тухай тогтоолын тогтоох нь хэсэгт ... Д.Х******* нь Г******* с******* авто за ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Бийн албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж .... Ч х банканд эдийн згийн давуу байдал бий болгосон гэт хэрэгт н бодогч Н.Шд эрсдэлийн сангийн өнгийг дансанд шилжүүлэх талаар үүрэг чиглэл өгөх зэргээр дэжлэг үзүүлэн хатран оролцсон гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдож байх тул Эрүүгийн хуулийн е ангийн 1.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 3.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийг тус тус журалан өн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгээр эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татсугай гэжээ. /1 дүгээр х.х-ийн 33-43, 116 дахь талд/

Гэрч А.М шүүхэд өгсөн эдүүлэгтээ ... Л.Х******* 2019 оны 7 дугаар сард тэр гэрээ дээр гарын үсэг зураад өнгийг нь шилжүүлсэн. Тухайн үедээ үнэхээр шилжлүүлж болохгүй хуулиар з өөрийнх нь ёс суртахуун ю уу н бодогч хүний хүлээсэн үүргийн дагуу энийг би шилжүүлэхгүй гэвэл надад ю уу эсхүл Төлөөлөн удирдах зөвлөлд уудал тавих ёстой. Эрх нь байсан. Тэр л уудал байгаа ... гэж эдүүлсэн. /2 дугаар х.х-ийн 89-87 дахь талд/

Гэрч Н.Ш шүүхэд өгсөн эдүүлэгтээ ... Л.Х******* эгч 2 данс бичээд энэ 2-ыг ингэж хий гэж хэлсний үнсдэн дээр шивсэн, ... иний шууд удирдлага чинь Л.Х******* эгч гэж эдүүлжээ. /2 дугаар х.х-ийн 107-142 дахь талд/

2.4. Хэрэгт авагдсан дээр дурдсан баритуудаар нэхэжлэгч нь хариуцагч байгууллагын өнгө болон эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хариуцах, захиран зарцуулах эрх бүхий ажилтан өн байх бөгөөд тэрээр ажил олгогчийн итгэлийг алдсан буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүй гарган болох нь тогтоогдож байна.

3. Хэдийгээр ажилтан нь хөдөлөрийн сахилгын зөрчил гарган нь тогтоогдож байх боловч хуульд з сахилгын шийтгэл ногдуулах хөөн хэлэлцэх хугацы талаар талууд аргаж байх тул уг үндэслэлд дүгнэлт өгөх нь зүйтэй.

Хөдөлөрийн тухай хуулийн 123 дугаар зүйлийн 123.5-т Эд хөрөнгийн бүрэн хариуцлага хүлээх ажилтны хувьд сахилгын зөрчил гарган өдрөөс, эсхүл зөрчил үргэлжилсэн тохиолдолд зөрчил гарган сүүлийн өдрөөс хойш нэг жилийн дотор хөдөлөрийн сахилгын шийтгэл ногдуулна гэж з зохицуулалт талуудын аргд хааарахаар байна.

3.1. Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн дугаар шийдвэрээр нэхэжлэгч Л.Ха******* Г******* с******* авто за ХХК-нд холбогдуулан гарган 2021 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/35 тоот тушаалыг хүчингүй болгуулах, гүйцэтгэх захирлын 2021 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдрийн Б152 тоот Ажла халсан тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацы цалин 67,861,206 төгрөг гаргуулах, эрүүл энд, нийгийн даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэх тухай нэхэжлэлийг хянан шийдвэрлэж, улаар нэхэжлэгч Л.Ха*******г Г******* с******* авто за ХХК-ийн е н бодогчийн албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацы цалинтай тэнцэх хэжээний олговорт 52,713,523.2 төгрөгийг хариуцагча гаргуулахаар шийдвэрлэсэн байх бөгөөд уг шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2022 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаартай агадлалаар өөрчлөн найруулж, Монгол Улсын Дээд шүүхийн Иргэний хэргийн танхиын нийт шүүгчийн хуралды 2023 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдрийн дугаар тогтоолоор хяналтын годлыг хэлэлцүүлэхээс татгалзаж, шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон байна. /1 дүгээр х.х-ийн 5-14 дэх талд/

Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн дугаар дугаартай Л.Ха******* нэхэжлэлтэй иргэний хэргийн шүүх хуралды тэдэглэл-д хариуцагчийн өгөөлөгч ... Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн тушаалаар гүйцэтгэх захирал Ч х банк руу өнгө шилжүүлсэнтэй холбоотой Л.Х*******д өөрийн бүрэн эрх хэжээний хүрээнд арга хэжээ авахыг даалган байдаг. Е н бодогч гэдэг бол ажил олгогчийн итгэл дээр тогтож байдаг. Е н бодогч Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн шийдвэргүйгээр 2,000,000,000 гаруй төгрөг шилжүүлсэн үйлдэл нь ажил олгогчийн итгэл алдсан үйлдэл өн үү гэвэл өн. Энэ хүнд яаж итгэж е н б ажлуулах вэ гэдэг уудал гарч ирж байна, ... Аын дүгнэлтээр зах забараагүй өнгийг шилжүүлсэн шаардлагагүй зардал их хэжээгээр гарган байдаг ю гэж тайлбарлан байна. /1 дүгээр х.х-ийн 102-111 дэх талд/

Эдгээрээс үзэхэд хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК нь нэхэжлэгчийн ажил олгогчийн итгэлийг алдсан үйлдэл гарган болохыг П О А ХХК-ийн 2021 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрийн №21/169 дугаартай дүгнэлт гарснаар эдсэн буюу илрүүлсэн гэж үзэхээр байх бөгөөд сахилгын шийтгэл ногдуулах хуульд з нэг жилийн хугацаа 2022 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдрөөр дуусгавар болно.

3.2. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 123 дугаар зүйлийн 123.6-д Энэ хуулийн 123.4, 123.5-д з хугацаа нь ажилтан энэлгийн агадалгаатай, ээлжийн аралттай, хувийн чөлөөтэй байх, эсхүл сахилгын зөрчлийг хууль хяналтын болон а, эрх бүхий бусад байгууллага шалгах хугацд талдана гэж з.

Хэрэгт авагдсан Нийслэлийн Прокурорын газрын 2022 оны 8 дугаар сарын 11-ний өдрийн 365 дугаартай Хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээхээс татгалзах тухай прокурорын тогтоолд Г******* с******* авто за ХХК-ийн е н б Л.Х******* нь ажиллаж байх хугацдаа хууль түүнд нийцүүлэн гарган хөдөлөрийн гэрээ, дүрээр олгогдсон албан тушаалын эрх эдлээ урвуулан ашиглаж, хувьдаа ашиг хонжоо олох зорилгоор бусдад давуу байдал тогтоож, копанийн эрсдлийн санд хуритлагдсан 2,276 тэрбу төгрөгийг Х банкна Ч х б дансанд байршуулан хохирол учруулсан, копанийн хөрөнгийг хувьдаа завшсан гэх үйл барит нотлогдон тогтоогдоогүй гэж үзэн дугаартай гэт хэргийн талаарх годолд хэрэг бүртгэлийн хэрэг нээхээс татгалзаж байсна үзэхэд хөөн хэлэлцэх хугацаа талдсан 5 сарын хугацааг хахад 2023 оны 1 дүгээр сард нэг жилийн хугацаа дууссан байна. /3 дугаар х.х-ийн 113-115 дахь талд/

3.3. Ийд дээр дурдсан үндэслэлээр ажил олгогч нь Хөдөлөрийн тухай хуулийн 123 дугаар зүйлийн 123.5 дэх хэсэгт з сахилгын зөрчлийг илрүүлснээс хойш нэг жилийн дотор хөдөлөрийн сахилгын шийтгэл ногдуулах хуульд з хугацааг хэтрүүлсэн байх тул 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 дугаартай хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан тушаал хууль зүйн үндэслэлгүй болжээ.

Дээр дурдсан үндэслэлээр нэхэжлэгч Л.Ха*******г Г******* с******* авто за ХХК-ийн е н бодогчийн ажил, албан тушаалд эгүүлэн тогтоох нь зүйтэй гэж үзэв.

3.4. Түүнчлэн, нэхэжлэгчийг хариуцагч нь 2021 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдрийн Б152 тоот тушаалаар ажла чөлөөлснийг нэхэжлэгч эс зөвшөөрч шүүхэд нэхэжлэл гарган шүүхээс урьд эрхэлж байсан ажил албан тушаалд 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн дугаар шийдвэрээр эгүүлэн тогтоож, улаар хариуцагч нь 2023 оны 9 дүгээр сарын 14-ний өдөр ажилд нь эгүүлэн тоилсон боловч дараа өдөр нь буюу 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдөр ажла халсан үйл барит тогтоогдсон бөгөөд нэхэжлэгч нь 2021 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдрөөс 2023 оны 9 дүгээр сарын 14-ны өдрийг хүртэл ажил албан тушаалаа эрхлээгүй байхад хөдөлөрийн сахилгын зөрчил гарган гэж дүгнэж ажла чөлөөлсөн байгаа нь яар цаг хугацд гарган зөрчилд сахилгын шийтгэл ногдуулж байгаагаа хариуцагч хангалттай тодорхойлж этгэлцээгүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

4. Нэхэжлэгч нь ажилгүй байсан хугацы цалин хөлстэй тэнцэх олговорт 93,974,400.28 төгрөгийг хариуцагча гаргуулахаар нэхэжилсэн.

Хөдөлөр, нийгийн хагааллын сайдын 2021 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдрийн А/192 тоот тушаалын хавсралт Дундаж цалин хөлс тодорхойлох жура-ын 7-ийн а-д Хөдөлөрийн тухай хуульд заны дагуу ... олговор олгох ... хохирлыг нөхөн төлүүлэхтэй холбогдуулан дундаж цалин хөлсийг тодорхойлохдоо тухайн ажилтны сүүлийн 3 сарын цалин хөлсөөр тодорхойлно гэж з.

Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн дугаар шийдвэрт нэхэжлэгчийн нэг сарын дундаж цалин хөлс 3,294,595.2/гурван сая хоёр зуун ерэн дөрвөн таван зуун ерэн таван төгрөг хоёр өнгө/ төгрөг, нэг өдрийн дундаж цалин хөлс 156,885.48/нэг зуун тавин зург найан зуун наян таван төгрөг дөчин найан өнгө/ төгрөг гэсэн байх тул үүнийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.4 дэх хэсэгт занаар нэгэнт тогтоогдсон үйл барит гэж үзнэ.

Ийд 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс 2026 оны 01 дүгээр сарын 26-ны өдөр хүртэлх хугацд ажилгүй байсан хугацы дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэжээний олговорт хариуцагча 93,189,977 төгрөг гаргуулан нэхэжлэгчид олгон, үлдсэн 784,422.12 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

5. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2.7-д занаар ажил олгогч болон ажилтан нь нийгийн болон эрүүл эндийн даатгалд заавал даатгуулж, хуульд з хувь хэжээгээр сар бүр нийгийн даатгалын шитгэл төлөх үүрэгтэй тул ажил олгогч нь Л.Ха******* ажилгүй байсан хугацы дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговорт 93,189,977 төгрөгийг олгохдоо нийгийн болон эрүүл эндийн даатгалын шитгэлийг хаж тооцох, өн нийгийн болон эрүүл эндийн даатгалын дэвтэрт баталгаажуулалт хийхийг хариуцагчид даалгах нь зүйтэй байна.

6. Нэгэнт шүүх ажил олгогчийн ажилтныг ажла чөлөөлсөн 2023 оны 9 дүгээр сарын 15-ны өдрийн Б/150 дугаар тушаалыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэн ажилтныг ажилд нь эгүүлэн тогтоосон тул тус тушаалыг хүчингүй болгох шаардлагагүй гэж үзсэн болно.

7. Нэхэжлэгч нь нь ажил олгогчийн ажла чөлөөлсөн тушаалыг хүлээн авч, Сүхбаатар дүүргийн Хөдөлөрийн эрхийн арг зохицуулах гурван талт хороонд хөдөлөрийн эрхийн аргаа урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр хандаж, 2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр тус ажиллагаа дуусгавар болсноор 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдөр шүүхэд нэхэжлэлээ гаргныг шүүх хүлээн аваха татгалзаж байсан байна. /1 дүгээр х.х-ийн 16-17, 3 дугаар х.х-ийн 116-117 дахь талд/

Үүнээс үзвэл Хөдөлөрийн тухай хуулийн 158 дугаар зүйлийн 158.2-д хөдөлөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан буюу дуусгавар болгосон, эсхүл өөр ажилд шилжүүлсэн, сэлгэн ажиллуулсан тухай ажил олгогчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй талаар ажилтан годол гарган тохиолдолд хөдөлөрийн эрхийн арг шийдвэрлэх байгууллагад хөдөлөрийн арг шийдвэрлүүлэх боложгүй гэж үзвэл шүүхэд хандаж хөдөлөрийн эрхийн аргыг шийдвэрлүүлнэ гэж занаар нэхэжлэгч нь хуульд з хугацы дотор годлын шаардлагыг шүүхэд гаргажээ.

8. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, Улсын тэдэгтийн хураажийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, 7.1.2, 41 дүгээр зүйлийн 41.1.5-д занаар нэхэжлэгч Л.Ха******* нэхэжлэл улсын тэдэгтийн хураажа чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-и улсын тэдэгтийн хураажид 623,899 төгрөгийг гаргуулан улсын орлогод оруулах үндэслэлтэй.

9. Хэрэгт Нийслэлийн Прокурорын газрын 2025 оны 8 дугаар сарын 06-ны өдрийн 308 дугаартай Яллагдагч Б.Б, Л.Х******* нарт холбогдох эрүүгийн хэргийн талаар Яллах дүгнэлт, Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн дугаартай Хэрэгт нээлт ажиллагаа хийхийг прокурорт даалгаж, шүүх хуралдыг хойшлуулах тухай захираж авагдсан байх боловч шүүх эрүүгийн гэт хэрэг үйлдсэн эсэхийг тогтоох хуульд з ажиллагаа явагдахад нэхэжлэгчийн хөдөлөрлөх эрхийг зөрчиж болохгүй гэж үзэн аргыг хянан шийдвэрлэсэн.

Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн арванзургадугаар зүйлийн 14-т гэ буруутай нь хуулийн дагуу шүүхээр нотлогдох хүртэл хэнийг ч гэт хэрэг үйлдсэн гэ буруутайд тооцож үл болно гэсэн зарчаар иргэний эрх зүйн харилцд оролцогчдын хүлээх хариуцлага эрүүгийн эрх зүйн харилцд хүлээх хариуцлагыг хататган шийдвэрлэх учиргүй гэж үзэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.2, 116, 118, 160 дугаар зүйлийн 160.1.1 дэх заалтад заныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ НЬ:

1. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 127 дугаар зүйлийн 127.1, 158 дугаар зүйлийн 158.2.2 дахь хэсэгт заныг баритлан Л.Ха*******г Г******* с******* авто за ХХК-ийн е н бодогчийн ажил, албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, нэхэжлэгчийн ажилгүй байсан хугацы цалин хөлстэй тэнцэх олговорт 93,189,977 төгрөгийг хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-и гаргуулж, нэхэжлэгч Л.Х*******д олгож, нэхэжлэгчийн нэхэжлэлийн шаардлага 784,422.12 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Хөдөлөрийн тухай хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2, 43.2.7 дахь хэсэгт заныг баритлан нэхэжлэгч Л.Х******* болон хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-ийн төлбөл зохих нийгийн даатгалын шитгэлийг Нийгийн даатгалын тухай хуульд з хувь хэжээгээр тооцон суутгаж нийгийн даатгалын байгууллагын төвлөрсөн харилцах дансанд шилжүүлэн, нийгийн болон эрүүл эндийн даатгалын дэвтэрт зохих баталгаажуулалт хийхийг хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-нд даалгугай.

3. Улсын тэдэгтийн хураажийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.5, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 58 дугаар зүйлийн 58.1 дэх хэсэгт заныг тус тус баритлан нэхэжлэгч нь улсын тэдэгтийн хурааж төлөх үүргээс хуулийн дагуу чөлөөлөгддөг болохыг дурдаж, хариуцагч Г******* с******* авто за ХХК-и улсын тэдэгтийн хураажид 623,899 төгрөгийг гаргуулж улсын төсвийн орлогод оруулсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т занаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авсна хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд годол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.3, 119.4, 119.7-д занаар шийдвэр танилцуулан сонсгоогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралдд оролцсон талууд 14 хоногийн хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж, шийдвэрийг гардан авах үүрэгтэй ба уг хугацд шийдвэрийг гардан аваагүй нь давж заалдах годол гаргах 14 хоногийн хугацааг хуульд з журын дагуу тоолоход саад болохгүйг тайлбарлугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Л.ЭНХЖАРГАЛ