**************6         05           05                                           **************6/ДШМ/16

 

 

П.т холбогдох эрүүгийн хэргийн тухай

 

Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааныг тус шүүхийн шүүгч Ж.Отгонхишиг даргалж, Ерөнхий шүүгч Н.Туяа, шүүгч М.Нямбаяр нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанд прокурор Б.Хосбаяр, шүүгдэгч П., шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Э.Энхжаргал /цахимаар/, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга П.Оюумаа нарыг оролцуулан,

Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Раушан даргалж хийсэн шүүх хуралдааны **************6 оны 0******* ******* сарын 09-ны өдрийн **************6/ШЦТ/55 ******* шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч бичсэн шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгчийн давж заалдах журмаар гаргасан гомдлыг үндэслэн шүүгдэгч П.т холбогдох эрүүгийн *******53600*******380*******8 *******тай хэргийг **************6 оны 03 ******* сарын *******-ны өдөр хүлээн авч, шүүгч М.Нямбаярын илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

1. Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дүгээр сарын *******-ны өдөр Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд төрсөн, 36 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, эрх зүйч мэргэжилтэй, хувиараа ногоо тарьдаг, ам бүл 5, эхнэр 3 хүүхдийн хамт Ховд аймгийн Жаргалант сумын Магсаржав багийн ******* ******* ******* *******, *******1******* ******* байр, *******8 тоотод оршин суудаг, урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, ******* ******* ургийн овогт . РД: ПЭ89**************30.

*******. Шүүгдэгч П. нь

*******.1 Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Таванхайрханы энгэр" гэх газраас **************5 оны ******* дүгээр сарын *******7-ны өдрөөс **************5 оны ******* дүгээр сарын 30-ны хооронд хохирогч ын 3 тооны тэмээг хулгайлж хохирогчид 5,100,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.******* Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Зумъяангийн адаг" гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур онь-ухна эмтэй 7 настай эр, нэг тооны үхрийг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч хохирогч т 1,*******0,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.3 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Тавантолгой" гэх газраас **************5 оны 03 ******* сарын үед 10 насны хоёр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч т 3,400,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.4 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Шураг багийн "Ямаат улаан" гэх нэртэй газарт хохирогч ын өмчлөлийн 1 тооны тэмээг нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.5 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн "Хөх хавцлын ам" гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 8 настай эр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ад *******,000,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.6 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн "Шар нуур" гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 6 настай ингэн тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

*******.7 Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн "Зумъяангийн адаг" гэх газраас **************4 оны 1******* ******* сараас **************5 оны 01 дүгээр сарын хооронд хохирогч С.Галсандамбын өмчлөлийн ******* тооны үхрийг нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид 3,600,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэгт тус тус холбогдож, прокуророос түүнд холбогдох эрүүгийн хэргийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4 дэх заалтад зааснаар зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлжээ.

 

3. Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх:

3.1 Шүүгдэгч ******* ******* ургийн овогт ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4-т заасан "Бусдын олон тооны малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож,

3.******* Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4-т зааснаар шүүгдэгч ******* ******* ургийн овогт т ******* (хоёр) жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэж,

 3.3 Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 ******* зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч П.т оногдуулсан ******* (хоёр) жилийн хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлж,

 3.4 Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 ******* зүйлийн 1, ******* дахь хэсгүүдэд зааснаар шүүгдэгч П.ийн цагдан хоригдсон 30 (гуч) хоногийг хорих ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцож,

3.5 Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 ******* зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.ээс гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан *******7-57 УАМ улсын *******тай, мөнгөлөг саарал өнгийн SUBARU forester маркийн тээврийн хэрэгслийн үнэ 14,455,000 (арван дөрвөн сая дөрвөн зуун тавин таван мянга) төгрөгийг гаргуулж, улсын төсөвт оруулж,

3.6 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******1.5 ******* зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.ийн гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийн үнэ 14,455,000 төгрөгийг улсын орлогод оруулах шийдвэр гүйцэтгэлийн ажллагаа явагдаж дуустал уг тээврийн хэрэгслийг битүүмжилсэн Ховд аймгийн Прокурорын газрын **************5 оны 07 ******* сарын *******8-ны өдрийн "Эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай” 08 *******тай тогтоолыг хэвээр үлдээж,

3.7 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.5-д зааснаар шүүгдэгч П.т урьд авсан хувийн баталгаа гаргах, хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг тус тус хүчингүй болгож, **************6 оны 0******* ******* сарын 09-ний өдрөөс эхлэн шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болох хүртэл цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, мөн өдрөөс эхлэн эдлэх ялыг тоолж,

3.8 Иргэний хуулийн 497 ******* зүйлийн 497.1, 510 ******* зүйлийн 510.1-д зааснаар шүүгдэгч П. нь хохирогч од 9,000,000 (есөн сая) төгрөг, хохирогч д 3,600,000 (гурван сая зургаан зуун мянга) төгрөг, хохирогч ид 1,850,000 (нэг сая найман зуун тавин мянга) төгрөг, хохирогч ад *******,000,000 (хоёр сая) төгрөг, хохирогч т 3,400,000 (гурван сая дөрвөн зуун мянга) төгрөг, хохирогч т 1,*******0,000 (нэг сая хоёр зуу) төгрөг, хохирогч т 1,850,000 (нэг сая найман зуун тавин мянга) төгрөг тус тус төлсөн болохыг дурдаж,

3.9 Эрүүгийн *******53600*******380*******8 *******тай хэрэгт эд мөрийн баримтаар тооцож ирүүлсэн эд зүйлгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, тус хэрэгт эрүүгийн *******536001910*******99, *******536001*******50311, *******536000000303, *******53600000030*******, *******536*******536000000301, *******536000000*******96 *******тай хэргүүдийг нэгтгэсэн болохыг дурдаж,

3.10 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч шүүхийн шийдвэрт давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 ******* зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоолыг улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар гардан авснаас хойш 14 хоногийн Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдаж шийдвэрлэжээ.

4. Шүүгдэгч П., түүний өмгөөлөгч Ж.Энхжаргал нар нь давж заалдах гомдол болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн **************6 оны 0******* сарын 09-ны өдрийн **************6/ШЦТ/35 *******тай шийтгэх тогтоолоор шүүгдэгч ******* ******* ургийн овогт ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4-т заасан "Бусдын олон тооны малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ******* жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэсэнд гомдолтой байна.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1.3-т “энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын доод хэмжээг хоёр жилээс дээш, дээд хэмжээг найман жил хүртэл хугацаагаар тогтоосон гэмт хэрэг үйлдсэн хүн тухайн гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн бол тухайн зүйл, хэсэг, заалтад заасан хоёрны нэгээс багагүй ял оногдуулахаар хуульчилсан.

Шүүгдэгч П.ийн хувьд бага насны 3 хүүхэдтэй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирогч нарт учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн. анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, урьд нь эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй нөхцөл байдал тогтоогдсон. Анхан шатны шүүхээс Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1.3-т зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, 1 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулах боломжтой байсан боловч ******* жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсанд гомдолтой байна.

Иймд “Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн **************6 оны 0******* сарын 09-ны өдрийн **************6/ШЦТ/35 *******тай шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон шүүгдэгч П.ийн хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирлын шинж чанар, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдсон, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч хохирлыг нөхөн төлж хор уршгийг арилгасан зэргийг тал бүрээс нь харгалзан үзэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1.3-т зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, ******* жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсан хорих ялыг багасгаж өгнө үү” гэжээ.

5. Прокурор давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Шүүгдэгч П.тэй цагдан хоригдож байхад нь улсын яллагчийн хувьд уулзсан. Шүүгдэгч П. давж заалдах шатны шүүхэд санал хүсэлт, гомдол ярихгүй байгаа боловч анхан шатны шүүх хуралдаанаас хойш давж заалдах шатны шүүх хуралдаан хүртэл хугацаанд багагүй зүйл ойлгосон ухамсарласан нөхцөл байдал тогтоогдож байсан. Шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн зүгээс Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал бий болсон байхад анхан шатны шүүхээс эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн зохицуулалтыг шүүх хэрэглэсэнгүй гэдэг байдлаар гомдол гаргасан. Улсын яллагчийн хувьд хэргийн нөхцөл байдалд дүгнэлт хийж шүүгдэгчийн хувийн байдал буюу бага насны 3 хүүхэдтэй, эхнэр нь тэжээн тэтгэх үүрэг биелүүлж ажил хөдөлмөр эрхэлж амьдрал залгуулдаг зэрэг нөхцөл байдлыг харгалзан үзсэн.

Мөн шүүгдэгч нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн *******-р ******* бүлгийн 17 ******* зүйлийн 17.*******-т заасан  “...үр хүүхдээ өсгөн хүмүүжүүлэх...” иргэнийхээ журамт үүргийг биелүүлэхгүй байх нөхцөл байдал үүсэж байгаа юм.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 ******* зүйлийн 3-т хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлын зарим онцгой тохиолдолуудыг шүүхээс хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд авч үзэхээр заасан байдаг. Мөн анхан шатны шүүхийн шийдвэрт эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэн өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэх зохицуулалт нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд байгаа. Анхан шатны шүүх хуралдаанд шүүгдэгчийн гэм бурууг нотолж, эрүүгийн хариуцлагын дүгнэлт хэлж байсан боловч өмгөөлөгчийн гаргаж байгаа түүний үйлчлүүлэгчийн ялыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлуудыг харгалзан үзнэ үү.

Иймд улсын яллагчын зүгээс давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн ялыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлуудыг харгалзан үзэж, анхан шатны шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж эрүүгийн хариуцлага хөнгөрүүлэхэд татгалзах зүйл байхгүй байна гэв.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1 дүгээр зүйлийн 1, 3 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч “П. түүний өмгөөлөгч Ж.Энхжаргал нарын давж заалдах журмаар гаргасан гомдолд дурдсан үндэслэлээр хязгаарлахгүйгээр хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж, шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, гомдлыг хангаж шийдвэрлэв.

*******. Хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.******* ******* зүйлд заасан нотолбол зохих асуудлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй болсон байна.

3.Энэ хэргийн үйл баримтыг тогтоох үндэслэл болсон нотлох баримтуудыг цуглуулах бэхжүүлэх үнэлэх талаар мөрдөн байцаалтын болон шүүхийн шатанд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй байна.

4. Прокуророос шүүгдэгч П.ийг

4.1 Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Таванхайрханы энгэр” гэх газраас **************5 оны ******* дүгээр сарын *******7-ны өдрөөс **************5 оны ******* дүгээр сарын 30-ны хооронд хохирогч ын 3 тооны тэмээг хулгайлж 5,100,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.******* Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Зумъяангийн адаг” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур онь-ухна эмтэй 7 настай эр, нэг тооны үхрийг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч хохирогч т 1,*******0,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.3 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Тавантолгой” гэх газраас **************5 оны 03 ******* сарын үед 10 насны хоёр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч хохирогч т 3,400,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.4 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Шураг багийн “Ямаат улаан” гэх нэртэй газарт хохирогч ын өмчлөлийн нэг тооны тэмээг хууль нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.5 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Хөх хавцлын ам” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 8 настай эр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ад *******,000,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.6 Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Шар нуур” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 6 настай ингэн тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

4.7 Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Зумъяангийн адаг” гэх газраас **************4 оны 1******* ******* сараас **************5 оны 01 дүгээр сарын хооронд хохирогч С.Галсандамбын өмчлөлийн ******* тооны үхрийг нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид  3,600,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэгт тус тус холбогдуулан түүний үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4 дэх заалтад зааснаар зүйлчлэн шүүхэд шилжүүлжээ.

5. Анхан шатны шүүх шүүгдэгч П.ийн үйлдсэн хэргийн үйл барим тогтоогдсон, хэргийн зүйлчлэл тохирсон гэж дүгнээд түүнийг 17.1******* ******* зүйлийн ******* дахь хэсгийн *******.1, *******.4-т заасан “Бусдын олон тооны малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ******* жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулжээ.

6. Шүүгдэгч П. түүний өмгөөлөгч Ж.Энхжаргал нар нь “шүүгдэгч П.ийн хувийн байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч гэмт хэрэг үйлдэж учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, хохирогч нарыг хохиролгүй болгосон зэргийг харгалзан үзэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-т зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлж хорих ялыг багасгаж өгнө үү” гэх агуулгатай давж заалдах гомдол гаргажээ.

6.1 Шүүгдэгч П. нь Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Таванхайрханы энгэр” гэх газраас **************5 оны ******* дүгээр сарын *******7-ны өдрөөс **************5 оны ******* дүгээр сарын 30-ны хооронд хохирогч ын 3 тооны тэмээг хулгайлж 5,100,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч , гэрч , Б.Алтанхүү нарын мэдүүлэг, Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 05 ******* сарын 1*******-ны өдрийн №ХВЦ*******5-1*******1 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Зумъяангийн адаг” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур онь-ухна эмтэй 7 настай эр, нэг тооны үхрийг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч хохирогч т 1,*******0,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч ын , мэдүүлэг, Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 03 ******* сарын 14-ний өдрийн №ХВЦ*******5-64 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Тавантолгой” гэх газраас **************5 оны 03 ******* сарын үед 10 насны хоёр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч хохирогч т 3,400,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, иргэн ын Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Цагдаагийн хэсэгт бичгээр гаргасан өргөдөл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч , гэрч , , , , нарын мэдүүлэг, гэрчээр мэдүүлэг өгсөн иргэн оос иргэн П.ийн мах өгч буй  хоёр ширхэг фото зураг авч хэрэгт хавсаргасан мөрдөгчийн тэмдэглэл, ******* ширхэг фото зураг,   Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны ******* дүгээр сарын *******8-ний өдрийн №ХВЦ*******5-106 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Шураг багийн “Ямаат улаан” гэх нэртэй газарт хохирогч ын өмчлөлийн нэг тооны тэмээг хууль нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, иргэн ын Ховд аймгийн Цагдаагийн газарт бичгээр гаргасан өргөдөл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч , гэрч нарын мэдүүлэг,  Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №ХВЦ*******5-*******13 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Хөх хавцлын ам” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 8 настай эр атан тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ад *******,000,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, иргэн ын Ховд аймгийн Цагдаагийн газарт бичгээр гаргасан өргөдөл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч , гэрч нарын мэдүүлэг,  Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №ХВЦ*******5-*******1******* *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын Хонгио багийн “Шар нуур” гэх газраас **************5 оны 01 дүгээр сарын дундуур 6 настай ингэн тэмээг хууль бусаар, нууц далд аргаар авч, хохирогч ид 1,850,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, хохирогч , гэрч нарын мэдүүлэг, Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 09 дүгээр сарын 18-ны өдрийн №ХВЦ*******5-*******11 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар,

Ховд аймгийн Буянт сумын Цагаанбургас багийн “Зумъяангийн адаг” гэх газраас **************4 оны 1******* ******* сараас **************5 оны 01 дүгээр сарын хооронд хохирогч С.Галсандамбын өмчлөлийн ******* тооны үхрийг нядалж, бусдад зарж борлуулан хохирогчид  3,600,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь “гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, иргэн С.Галсандамбын Ховд аймгийн Буянт сумын Цагдаагийн хэсэгт бичгээр гаргасан өргөдөл, хохирогч , гэрч нарын мэдүүлэг, шүүгдэгч П.ийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад сэжигтнээр өгсөн мэдүүлэг, Дамно үнэлгээ ХХК-ийн **************5 оны 09 дүгээр сарын 30-ны өдрийн №ХВЦ*******5-*******33 *******тай шинжээчийн дүгнэлт” зэрэг нотлох баримтуудаар тус тус нотлогдон тогтоогдсон байна.

6.******* Түүнчлэн шүүгдэгч П. нь бусдын олон тооны мал хулгайлах гэмт хэргийг үйлдэхдээ “үйлдлээ хөнгөвчлөх зорилгоор машин механизм ашигласан”, хулгайлсан малын махыг зарж ашиг олж байсан болох нь түүний Хаан банкны депозет дансны дэлгэрэнгүй хуулгаар тогтоогдсон, тэрээр мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад болон шүүхийн шатанд гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч мэдүүлэг өгсөн байна.

6.3 Шүүгдэгч П.ийн үйлдсэн хэргийн үйл баримт хэрэгт авагдсан дээр дурдсан нотлох баримтуудаар хөтөлбөргүй нотлогдон тогтоогдсон, прокуророос түүний үйлдлийг зүйлчилж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон, анхан шатны шүүх түүнд хуульд заасан ял шийтгэл оногдуулсан байна” гэж давж заалдах шатны шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэлээ.

6.4 “Шүүгдэгч П. нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад болон шүүхийн шатанд гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч мэдүүлэг өгч байсан, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирогч нарын хохирлыг бүрэн нөхөн төлсөн, эхнэр болон бага насны 3 хүүхдийн хамт амьдардаг” гэх хувийн байдал тогтоогдож байна.

6.5 Иймд “шүүгдэгч П.ийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, гэмт хэрэг үйлдэж учруулсан хохирлоо сайн дураараа бүрэн нөхөн төлсөн, эхнэр, бага насны 3 хүүхдийн хамт амьдардаг хувийн байдал болон “Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-т заасныг баримтлан шүүгдэгчид анхан шатны шүүхээс оногдуулсан хорих ялын хэмжээг багасаж, шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулахад татгалзах зүйлгүй” гэх давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон прокурорын дүгнэлт зэргийг харгалзан анхан шатны шүүхээс оногдуулсан хорих ялыг багасгаж, шийтгэх тогтоолд зохих өөрчлөлт оруулж, шүүгдэгч П. түүний өмгөөлөгч Ж.Энхжаргал нарын давж заалдах гомдлыг хангаж шийдвэрлэв.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 4 дэх заалтыг удирдлага болгож, 

ТОГТООХ нь:

1. Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн **************6 оны 0******* дугаар сарын 09-ний өдрийн **************6/ШЦТ/55 *******тай шийтгэх тогтоолын Тогтоох хэсгийн ******* дахь заалтын “Эрүүгийн хуулийн” гэсний дараа “ерөнхий ангийн 6.7 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-т заасныг баримтлан мөн хуулийн” гэж нэмж, Тогтоох хэсгийн ******* болон 3 дахь заалтын “******* (хоёр) жилийн” гэснийг “1 (нэг) жил ******* (хоёр) сарын” гэж өөрчлөн тогтоолын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгчийн гомдлыг хангасугай.

*******. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.10 ******* зүйлийн 3-т зааснаар шүүгдэгч П.ийн **************6 оны 0******* ******* сарын 09-ний өдрөөс **************6 оны 05 ******* сарын 05-ны өдөр хүртэл цагдан хоригдсон 85 хоногийг ял эдлэх хугацаанд нь оруулан тооцсугай.

3. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1 дүгээр зүйлийн 1, ******* дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг гардуулсан, эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор “шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр  хэрэглэсэн, эрх зүйн шинэ ойлголт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд нийтлэг ач холбогдолтой.” гэсэн үндэслэлээр оролцогч Монгол Улсын Дээд шүүхэд хяналтын журмаар гомдол, прокурор, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл гаргаж болохыг тайлбарласугай.

                         

           

 

 

             ДАРГАЛАГЧ,  ШҮҮГЧ                                                    Ж.ОТГОНХИШИГ

 

                  ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                                   Н.ТУЯА

 

                                     ШҮҮГЧ                                                    М.НЯМБАЯР