МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Э.Хосбаяр даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны “Б” танхимд хийсэн хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: **************нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: “*******” ХХК-д холбогдох,

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт *******,*******,******* төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд оролцогчид:

Нэхэмжлэгч О.*******

Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д.*******

Хариуцагчийн төлөөлөгч П.*******

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

. Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч “*******” ХХК-д холбогдуулан Орон сууц захиалгын гэрээний үүрэгт *******,*******,******* төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд: 

“*******” ХХК нь “..... онд шинээр ашиглалтанд орох байрны урьдчилсан захиалга авч байна, ...оны ... дүгээр улиралд ашиглалтанд орно” гэсэн зар тавьсан байсан. Түүнээс өмнө мөн ийм зар мэдээний дагуу захиалга өгөхөөр очиход миний танил нагац ах болох ...... захиалга авч байсан. “Хэр найдвартай вэ” гэхэд “найдвартай” гэж байсан. .....онд нэг метр квадрат нь. төгрөг б........айсан учир хувиийг төлнө гэсэн. Би зөвхөн .......төгрөг байгаагаа хэлэхэд А блок ....оны.. дүгээр улиралд ашиглалтанд орно гэсэн, тэрний наана үлдэгдэл мөнгөө төлөхөд болно гэхэд нь .... оны ... сарын....-ны өдөр .дансанд ,*******,******* ........төгрөгөө төлсөн.  А блокд захиалга өгсөн байр маань давхарт байсан ба уг байр нь ... ондоо ашиглалтанд ороогүй. Бид ч мөнгөө төлөөгүй байсан учраас Б блок руу захиалгаа шилжүүлж, давхраа 2 давхар болгон өөрчилсөн. Б блок нь. оны.. дугаар улиралд ашиглалтанд орно гэхэд нь метр квадратын үнэ нь өөрчлөгдөөгүй байсан тул урьдчилгаа хувийнхаа дутуу төлбөр болох .өгрөгийг ... дансанд ши...лжүүлсэн. ...Гэтэл. о.ны...арын 3-нд манай компани барилгаа барих мөнгөгүй байна, үлдэгдэл мөнгөө өгнө үү. Өгч чадахгүй бол м² үнэ нь ........ төгрөг болгож өсгөнө гэсэн. Тэгэхээр нь үнээ өсгөж байгаа бол байрны захиалгын гэрээг цуцалъя, бүтэн 3 жилийн өмнө урьдчилгаагаа төлчихөөд байхад ашиглалтанд оруулна, баталгаатай гэсэн хугацаандаа ашиглалтанд оруулж, ипотект хамруулж өгөөгүй учир дахин үнэ нэмэгдүүлнэ гэснийг чинь хүлээн зөвшөөрөхгүй. Өгсөн мөнгөө буцаан авъя гэхэд “тэгж болно” цуцлах өргөдлөө бичээд өг, тэгээд цуцалсанд тооцогдоно, 2 оны 09 сард багтаан мөнгийг чинь бүгдийг нь өгнө гэсэн. Би өргөдлөө бичиж өгсөн. Гэтэл мөнгийг минь өгөхгүй байгаа учраас.0 төгрөгий..........г гаргуулж өгнө үү” гэжээ.

Нэхэмжлэгч ....шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: “...2 оны 0 дугаар сарын 08-ны өдөр .-тай 2 төрлийн орон сууц з.......ахиалгын гэрээ байгуулан байрны урьдчилгаа төлбөрт ,*******,******* төгрөгийг төлсөн. Орон сууцны Б/3 тоот гэрээгээр 3........ төгрөгөөр 70 хувийн ипотекийн зээлээр, хувийн урьдчилгааг бэлэн төлөхөөр тохиролцсон. Гэрээний дагуу орон сууцыг 2 оны дүгээр улиралд ашиглалтад орно гэсэн боловч өнөөдрийг хүртэл ашиглалтад ороогүй байна. Иймд орон сууц захиалгын гэрээ цуцалж, урьдчилгаа төлбөр ........... төгрөгийн нэхэмжилж байна....” гэв.

2. Хариуцагчийн төлөөлөгч П.******* нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч гаргасан тайлбартаа: “...Нэхэмжлэгч нь манай байгууллагатай байгуулсан орон сууц захиалгын гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөрөө гэрээнд заасан хугацаанд төлөөгүй, мөн гэрээ цуцалсныг хүлээн зөвшөөрч гарын үсэг зурсан мэдэгдлийг биечлэн хүлээн авсан. Өнөөдөр уг гэрээний харилцаа хүчин төгөлдөр мэтээр тайлбарлаж, шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Нэхэмжлэгч нь.................. өдрөөс өмнө бүрэн төлөх үүрэг хүлээсэн. Гэвч нэхэмжлэгч нь үлдэгдэл төлбөрийг тогтоосон хугацаанд төлөөгүй, манай зүгээс удаа дараа амаар болон бичгээр мэдэгдсэн боловч уг үүргээ биелүүлээгүй. Улмаар гэрээний . дугаар зүйлийн ..-д заасны дагуу манай байгууллага гэрээг цуцлах тухай мэдэгдлийг 22-2 онуудад удаа дараа мэдэгдэж, нэхэмжлэгч уг мэдэгдлийг хүлээн авсан болно. Гэрээ цуцлагдсанаас хойш нэхэмжлэгч нь тооцоо нийлэхээр ирээгүй бөгөөд тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа шууд шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь шударга ёсны зарчимд нийцэхгүй байна. Иргэний хуульд болон орон сууц захиалгын гэрээний .-т зааснаар гэрээний аль нэг тал үүргээ ноцтой зөрчсөн тохиолдолд нөгөө тал гэрээг цуцлах эрхтэй. Нэхэмжлэгч нь төлбөр төлөх үндсэн үүргээ биелүүлээгүй нь гэрээний ноцтой зөрчил бөгөөд манай зүгээс гэрээг цуцалсан нь хууль болон гэрээний нөхцөлд нийцсэн. Гэрээ цуцалсныг нэхэмжлэгч биечлэн уулзаж мэдсэн тул уг гэрээний эрх зүйн харилцаа тухайн өдрөөс дуусгавар болсон гэж үзэх бүрэн үндэслэлтэй. Иймд нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэл нь хууль эрх зүйн үндэслэлгүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү...” гэв.

3. Нэхэмжлэгчээс: Орон сууц захиалгын гэрээ, иргэний үнэмлэх зэргийн нотариатаар баталгаажуулсан хуулбарууд, “.......” ХК-ийн харилцах дансны хуулга, мөнгөн шилжүүлгийн баримтыг,

. Хариуцагчаас: Улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар, итгэмжлэл, орон сууц захиалгын гэрээ, ........-тоот мэдэгдэл хүлээн авсан тухай жагсаалт, .......... айлын хотхоны цахим хаягаас илгээсэн мэдэгдлүүд зэргийг тус тус шүүхэд бичгийн баримтаар өгсөн.

. Шүүхийн зүгээс нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гаргасан хүсэлтийн дагуу хариуцагчийг жинхэнэ хариуцагчаар сольж, Улсын бүртгэлийн газраас “*******” ХХК-ийн түүхчилсэн лавлагааг гаргуулах ажиллагааг хийсэн. 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

. Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч “*******” ХХК-д холбогдуулан орон сууц захиалгын гэрээний урьдчилгаанд төлсөн *******,*******,******* төгрөгийг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус шүүхэд гаргажээ.

Шүүх нэхэмжлэгч, хариуцагч нарын шүүхэд гаргасан тайлбар, хэрэгт цугларсан бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судалж нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзлээ.

2. Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон. Үүнд: 2 оны 0 дугаар сарын 08-ны өдөр ******* ХХК-тай 2 төрлийн орон сууц захиалгын гэрээ байгуулан байрны урьдчилгаа төлбөрт ......... төгрөгийг төлсөн. Орон сууцны ...тоот гэрээгээр .мкв ..... өрөө байр, ...тоот гэрээгээр....2 өрөө мкв үнэ .......төгрөгөөр 70 хувийн ипотекийн зээлээр, ... хувийн урьдчилгааг бэлэн төлөхөөр тохиролцсон. Гэрээний дагуу орон сууцыг ... оны ...дүгээр улиралд ашиглалтад орно гэсэн боловч өнөөдрийг хүртэл ашиглалтад ороогүй байна. Иймд орон сууц захиалгын гэрээ цуцалж, урьдчилгаа төлбөр ........ төгрөг, үүнээс алданги тооцож ...... төгрөг нийт ..........төгрөгийн нэхэмжилж байна гэж тайлбарласан.

 3. Хариуцагчийн төлөөлөгч.нэхэмжлэлийн шаар.......длагын бүхэлд зөвшөөрөхгүй байгаа татгалзлаа дараах байдлаар тайлбарласан. Үүнд: “...Нэхэмжлэгч нь манай байгууллагатай байгуулсан орон сууц захиалгын гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөрөө гэрээнд заасан хугацаанд төлөөгүй, мөн гэрээ цуцалсныг хүлээн зөвшөөрч гарын үсэг зурсан мэдэгдлийг биечлэн хүлээн авсан. Өнөөдөр уг гэрээний харилцаа хүчин төгөлдөр мэтээр тайлбарлаж, шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Нэхэмжлэгч нь . оны .... сарын ...-ний өдөр байгуулсан "Орон сууц захиалгын гэрээ"-ний дагуу нийт төлбөрийн %-ийг урьдчилгаа төлж, үлдэгдэл төлбөрийг гэрээнд заасан .ний өдрөөс өмнө бүр...........эн төлөх үүрэг хүлээсэн. Гэвч нэхэмжлэгч нь үлдэгдэл төлбөрийг тогтоосон хугацаанд төлөөгүй, манай зүгээс удаа дараа амаар болон бичгээр мэдэгдсэн боловч уг үүргээ биелүүлээгүй. Улмаар гэрээний . дугаар зүйлийн ..-д заасны дагуу манай байгууллага гэрээг цуцлах тухай мэдэгдлийг .онуудад уда..........а дараа мэдэгдэж, нэхэмжлэгч уг мэдэгдлийг хүлээн авсан болно. Гэрээ цуцлагдсанаас хойш нэхэмжлэгч нь тооцоо нийлэхээр ирээгүй бөгөөд тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа шууд шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь шударга ёсны зарчимд нийцэхгүй байна. Иргэний хуульд болон орон сууц захиалгын гэрээний .-т зааснаар гэрээний аль нэг тал үүргээ ноцтой зөрчсөн тохиолдолд нөгөө тал гэрээг цуцлах эрхтэй. Нэхэмжлэгч нь төлбөр төлөх үндсэн үүргээ биелүүлээгүй нь гэрээний ноцтой зөрчил бөгөөд манай зүгээс гэрээг цуцалсан нь хууль болон гэрээний нөхцөлд нийцсэн. Гэрээ цуцалсныг нэхэмжлэгч биечлэн уулзаж мэдсэн тул уг гэрээний эрх зүйн харилцаа тухайн өдрөөс дуусгавар болсон гэж үзэх бүрэн үндэслэлтэй. Иймд нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэл нь хууль эрх зүйн үндэслэлгүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэж тайлбарласан.

. Хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн бичгийн баримтуудаар дараах үйл баримтууд тогтоогдож байна. Үүнд:

Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч “*******” ХХК-ийн барьж гүйцэтгэж буй “” хотхоны 2 оны дүгээр улиралд ашиглалтанд орох Б блокын байранд өрөө, 2 өрөө орон сууцнуудыг нэг м² тутмын үнийг ,290,******* төгрөгөөр тооцож урьдчилгаа хувийн төлбөрөөс 2 оны 0 сарын 08-ны өдөр ,*******,******* төгрөг, 22 оны 0 дүгээр сарын 03-ны өдөр ,*******,******* төгрөг нийт П.*******ын дансанд ,*******,******* төгрөгөө төлсөн байна.

Улмаар хариуцагчийн барьж гүйцэтгэж буй “” хотхоны Б блокийн байр нь 2 оны дүгээр улиралд ашиглалтанд орох ёстой хугацаандаа ороогүй, мөн нэхэмжлэгч урьдчилгаа төлбөрийн үлдэгдэл мөнгийг төлөөгүй, байрны метр квадратын үнэ өөрчлөгдөөгүй зэргийг харгалзаж талууд орон сууцны захиалгыг 23 оны 02 дугаар улиралд ашиглалтанд орох Б блок руу шилжүүлж 22 оны 06 дугаар сарын -ний өдөр “Орон сууц захиалгын гэрээ”-г бичгээр байгуулжээ.

Тус гэрээгээр 23 оны 2 дугаар улиралд ашиглалтанд орох “Б” блокийн байрны 2 дугаар давхрын 2.6 м² талбай бүхий 2 өрөө орон сууцыг захиалж, тус орон сууцны нэг метр квадрат тутмын үнийг ..... төгрөг буюу нийт үнийг ,,00 төгрөгөөр худалдах, худалдан авахаар талууд харилцан тохиролцсон, нэхэмжлэгч нь байрны урьдчилгааг хувиар тооцож өмнө нь буюу 2 оны 07 сарын 27-ны өдөр төлсөн ,*******,******* төгрөг дээрээ нэмж 22 оны 06 сарын -ний өдөр ,8, төгрөг, нийт ,8, төгрөгийг хариуцагчид төлсөн үйл баримтаас үзэхэд талуудын дунд дээрх нөхцлөөр Иргэний хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.-д заасан Худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан байх ба талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар маргаагүй байна.

Гагцхүү хариуцагч “*******” ХХК нь тус байрыг гэрээгээр тохиролцсон хугацаа болох 2 оны дүгээр улиралд ашиглалтанд оруулах хугацаандаа оруулаагүй, улмаар 2 оны 08 сард байрны үлдэгдэл мөнгийг төлөхийг нэхэмжлэгчээс шаардаж, төлөхгүй бол нэг м² тутмын үнийг нэмэгдүүлж ,00,*******-,,******* төгрөг болгож өсгөнө гэснээр талуудын дунд маргаан үүсч үүний улмаас зохигч талууд худалдах, худалдан авах гэрээнээс харилцан  татгалзсан үйл баримт тогтоогдож байна.

 Иргэний хуулийн  дугаар зүйлийн .-т заасны дагуу гэрээний аль нэг тал гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь харилцан буцааж өгөх үүрэг хүлээдэг бөгөөд үүний дагуу нэхэмжлэгч Т.нь хариуцагч “*******” ХХК-иас орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний урьдчилгаа хувийн төлбөрт төлсөн ,*******,******* төгрөгийг буцаан шаардах эрхтэй байна.

 . Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.-т зааснаар нотлох үүргийн хуваарилалтын хувьд нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэлээ, хариуцагч татгалзал, түүний үндэслэлээ нотлох үүргийг тус тус харилцан хүлээх ба хариуцагч “*******” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагаас .......төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрөхгүй байгаа үндэслэл нь хэрэгт авагдсан бичгийн бусад баримтуудаар тогтоогдохгүй байна.

6. Иймд дээрх үндэслэлүүдээр хариуцагч “*******” ХХК-иас ............. төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч О..........олгох хууль зүйн үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.

7. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60., 6 дугаар зүйлийн 6., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7..-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн ... ......... төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч ........ олгохоор шийдвэрлэлээ. 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .2., 6, 8 дугаар зүйлүүдэд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

. Иргэний хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33., дугаар зүйлийн .-т тус тус заасныг баримтлан хариуцагч “*******” ХХК-иас “Орон сууц захиалгын гэрээний үүрэгт ......... төгрөг”-ийг гаргуулж нэхэмжлэгч......... олгосугай.

 2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60., 6 дугаар зүйлийн 6., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7..-д тус тус зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн...........төгрөгийг Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын төсвийн орлогод үлдээж, хариуцагч “*******” ХХК-иас улсын тэмдэгтийн хураамжинд......... төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч .олгосугай.........

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.2, 9.-д тус тус зааснаар энэхүү шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд талууд шийдвэр хүчинтэй болсон өдрөөс хойш  хоногийн хугацаа өнгөрмөгц хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардаж авахыг мэдэгдсүгэй.

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .2-т зааснаар нэхэмжлэгч, хариуцагч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш хоногийн дотор Дорнод аймаг дахь Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 . Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.7-д зааснаар нэхэмжлэгч хариуцагч, тэдгээрийн төлөөлөгч нь  хоногийн хугацаанд шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг мэдэгдсүгэй.

 

 

 

        ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                   Э.ХОСБАЯР