2026 04 03 312/ШШ2026/01220

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

О аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Баттулга даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч: О аймаг Баян-Өндөр сум Уртбулаг баг Амарын талбай Нутгийн удирдлагын ордонд байрлах О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот ******* дүүрэг 13 дугаар хороолол 15 дугаар хороо Э******* өрг******* чөлөө ******* дүгээр барилга С******* плаза 4-р давхарт байрлах Д******* з******* М******* О******* ******* байгууллага /регистрийн дугаар /-д холбогдох, /утас: /

 

Хариуцагч: О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, Х х т байранд байрлах, О аймгийн Е ч байгууллага /РД:1/,

 

О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар нь О аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба нь Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч ШБ нарт холбогдуулан "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

Д******* з******* ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдпөх хөр*******гө нь бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5-р хороолол, 11-р байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з*******" О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлүүлэх тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Баттүвшин, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Р.Нямцэрэн, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.М*******хболд, Б.Баттогтох, хариуцагчийн өмгөөлөгч Б.Со*******го, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Булгантамир нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага нь улс орны нийгмийн хөгжпийг дэмжих ядууралтай тэмцэх, байгалийн гэнэтийн гамшигт нэрвэгдсэн хүмүүст шаардлагатай тусламж үзүүлэх, сургалт.боловсрол, эх нялхсын эрүүл мэндийн чиглэлээр төсөл хэрэгжүүлэх зорилготой гэж хуулийн дагуу зөвшөөрөл авч үйл ажиллагаа явуулж байна. 2007 оны 5 дугаар сарын 03-ны өдөр О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн Х хөтөлбөр /цаашид ЭНХХ гэх/ хэрэгжүүлэхээр хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан. Хамтран ажиллах гэрээний хүрээнд О аймгийн Засаг даргын тамгын газар нь Эрдэнэт хотын 5 дугаар хорооллын нутаг дэвсгэр дэх 11,13 дугаар орон сууцны баруун талд орших 210 м.кв газрыг үнэ төлбөргүй олгож, ЭНХХ-ийг барилга барих нөхцөлөөр хангаж барилгын тодорхой хэсгийг эзэмшиж О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай хамтран иргэдийн х талаар үйл ажиллагаа явуулахаар 10 жилийн хугацаатай гэрээ байгуулсан. Хамтран ажиллах гэрээгээр ЭНХХ нь О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай харилцан тохиролцож иргэдэд үйлчилгээг ойртуулах зорилгоор барилгын нэг өрөөг /38 м²/ О аймгийн Засаг даргын Тамгын газарт багийн конторын зориулалтаар эзэмшүүлэхээр тохиролцож 2008 оноос *******өөдрийг хүртэл Бүрэн бүст багийн Засаг дарга үйл ажиллагаагаа явуулж ирсэн. О аймгийн Засаг дарга дээрх хамтран ажиллах гэрээний үндсэн дээр 2007 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн 237 дугаар захирамжаар Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллагын тусламжтайгаар баригдах Х х т барилгын зориулалттай 5 дугаар хорооллын 13 дугаар байрны ард байршилтай 210 м² газрыг Орон нутгийн өмчийн албанд 20 жилийн хугацаагаар эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэсэн бөгөөд 2013 оны 3 дугаар сарын 18-ны өдөр О аймгийн Газрын алба Д******* З******* М******* О******* улсын байгууллага хоёрын хооронд Гадаадын хөр*******гө оруулалттай аж ахуйн нэгжид газар ашиглах гэрээг 15 жилийн хугацаатай байгуулж газар эзэмших гэрчилгээ олгожээ. Х х барилгыг барихад Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага ЭНХХ-ийн санхүүжилтээр 252 сая төгрөг, О аймгийн орон нутгийн санхүүжилтээр 20 сая төгрөгийн хөр*******гийг тус тус оруулахаар тохиролцсоны дагуу 2007 оны 8 дугаар сарын 24-ны өдрийн Х х барилгын ажил гүйцэтгэх гэрээний захиалагчаар О аймгийн Засаг дарга, Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь суурин төлөөлөгч Алекс Снари, гүйцэтгэгчээр Монре констракшн ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал нарын гарын үсэг зурж ажил гүйцэтгэх гэрээ хүчин төгөлдөр болж уг барилга баригдсан. Захиалагч тал болох О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар барилгын хөр*******гө оруулалтын 20 сая төгрөгийг 2007 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдөр Монре констракшн ХХК-ийн 3053000012 тоот дансанд шилжүүлсэн болох нь санхүүгийн баримтаар тогтоогддог. Х х т барилга 2008 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдөр улсын комиссын акт гарч уг барилгыг ашиглалтад оруулсан. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар нь Х Х төвд 20 сая төгрөгийн хөр*******гө оруулж, оруулсан хөр*******гийн хэмжээгээр эд хөр*******гө эзэмших өмчлөх эрхтэй байхад Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага нь шууд 100 хувь өөрийн хөр*******гө мэт үзэж 2016 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдөр Д******* з******* О******* улсын байгууллага ХХК гэж /Р-/ О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8 дугаар баг Бүрэн бүст 5 дугаар хороолол 13 дугаар байр урд 11 а байрны ард Х х төв тоот 226.м кв талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн хууль ёсны өмчлөгчөөр /Ү-2101019706/ тогтоолгож, 000417147 дугаартай гэрчилгээг Д******* з******* О******* улсын байгууллага ХХК-ийн нэр дээр гаргуулж гэрээг зөрчс*******. Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага нь уг барилгыг худалдан борлуулах талаар бидэнд мэдэгдээгүйгээр барахгүй Бүрэн бүст багийн эзэмшиж байсан өрөөг суллахыг 2020 оны 7 дугаар сараас удаа дараа шаардах боллоо. О аймгийн Засаг дарга бо******* тү Тамгын газар 2020 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 01/2376 тоот албан бичгээр Д******* З******* М******* О******* улсын байгууллагын үйл ажиллагааны захирал Г.Энхзулд хамтран ажиллах гэрээний 6.3-д зааснаар ЭНХХ-ийн үйл ажиллагаа зогссон тохиолдолд О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай зөвшилцс*******ий үндсэн дээр орон нутагт хөр*******гийг шилжүүлэх зарчмаар асуудлыг шийдвэрлэхийг шаардсан боловч тэрээр манай 100 хувийн хөр*******гө оруулалтаар барилга баригдсан, орон нутаг хөр*******гө оруулаагүй, хамтран ажиллах гэрээ байгуулаагүй гэсэн тайлбар ирүүлсэн. Д******* З******* М******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Засаг даргатай 2007 оны хамтран ажиллах гэрээний 6.3-т зааснаар ЭНХХ-ийн үйл ажиллагаа зогссон тохиолдолд О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай зөвшилцс*******ий үндсэн дээр орон нутагт хөр*******гийг шилжүүлэх зарчмаар асуудлыг шийдвэрлэнэ гэсэн заалтыг санаатай зөрчс******* төдийгүй хамтран ажиллах гэрээ байгуулж байгаагүй гэсэн тайлбарыг ирүүлж байгаа нь өөр ашиг сонирхол байгаа гэж үзэж болохоор байна. Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага нь хамтран ажиллах гэрээний 6.3-т зааснаар Х х т барилгыг эхний ээлжинд О аймгийн Засаг даргын Тамгын газарт хөр*******гийг шилжүүлэх асуудлыг тавьж шийдвэрлүүлэх ёстой байсан боловч энэ талаар бидэнд огт мэдэгдэлгүй уг барилгыг худалдан борлуулах талаараа албан бичиг ирүүлсэн. Иймд Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага бо******* О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын 2007 оны хамтран ажиллах гэрээний 6.3-т заасны дагуу хамтын хөр*******гө оруулалтаар баригдсан Х х т барилгыг орон нутагт шилжүүлэхийг даалгаж шийдвэрлүүлэхээр нэхэмжлэлийн шаардлага гаргаж байна. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэж өгнө үү. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1-д зааснаар Үл хөдлөх эд хөр*******гөтэй холбоотой" нэхэмжлэлийн тухайн эд хөр*******гө байгаа газрын шүүхэд хандана гэсэн шүүхийн онцгой харьяаллын дагуу О аймаг дахь Сум дундын Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд гаргаж байгаа болно гэжээ.

 

Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагадаа: О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр нар 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, О******* улсад төвтэй Д******* з******* байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар, Е ч ШБ нарын хооронд байгуулагдсан 2021 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах тухай гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах тухай. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар нь Д******* з******* М******* О******* ******* байгууллагад холбогдуулан Хамтран ажиллах гэрээний дагуу Х х т барилгыг орон нутагт шилжүүлэхийг даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан билээ. Талууд хамтран ажиллах гэрээг байгуулсан байдаг хэдий ч хариуцагч нь хамтран ажиллах гэрээг байгуулаагүй гэсэн тайлбарыг шүүхэд ирүүлсэн байна.

Иймд О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр нар 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоож өгнө үү.

М******* хамтран ажиллах гэрээгээр Х хөгжлийн т барилгыг орон нутагт шилжүүлэхээр тохиролцсон байдаг тул О******* улсад төвтэй Д******* з******* байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар, Е ч ШБ нарын хооронд байгуулагдсан 2021 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах тухай гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцож өгнө үү гэжээ.

Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газар 2026 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдөр гаргасан нэхэмжлэлийн тодруулсан шаардлагатаа: О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар нь Д******* з******* М*******" О******* улсын байгууллагад холбогдуулан О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-нд Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийг хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох, Д******* з*******" ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-г хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлагуудыг тус тус гаргасан. Энэхүү шаардлагаа дараах байдлаар тодруулж байна

О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03- нд Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох гэж,

Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж 54,55 талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох гэж,

Д******* з*******" ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54,55 талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах гэж тус тус тодруулж байна гэжээ.

 

Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газар 2026 оны 2 сарын 11-ний өдөр шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагадаа: ...О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-нд Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох,

Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 м.кв талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

Д******* з******* ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тодорхой болж байгаа нөхцөл байдлыг үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагаа дараах байдлаар нэмэгдүүлж байна. Үүнд:

Одоо О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдлөх хөр*******гө нь бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5-р хороолол, 11-р байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з*******" О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлж өгнө үү гэж нэмэгдүүлж байна.

Үндэслэл нь: Д******* з*******" О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр нь өөрийн зорилгын хүрээнд х хөгжлийг дэмжихээр санал тавьж О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын Захирагчийн албатай 2007 оны 05 дугаар сарын 03-нд Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан байдаг. Энэ гэрээ тохиролцоог хэрэгжүүлэх зорилгоор Засаг даргын Тамгын газар санаачилгаараа аймгийн Засаг даргын 2007 оны 07 сарын 20-ны 237 дугаар захирамжаар 5-р хорооллын 13-р байрны урд/11-р байрны ард/ 210 кв.м газрыг Орон нутгийн өмчийн албанд 20 жилийн хугацаатай эзэмшүүлэхээр олгосон. Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар, О аймгийн Засаг дарга захиалагчаар оролцож Х х төв-ийн барилга уг газар дээр баригдаж ашиглалтад орсон ба Хамтран ажиллах гэрээ-ний дагуу 2010 онд уг барилгад О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн ажлын алба орж одоо хүртэл 54.55 кв.м хэсэгт үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Д******* з******* О******* улсын байгууллагын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрөөс хүсэлт гаргасны дагуу Д******* з******* О******* улсын байгууллагад тухайн үл хөдлөх хөр*******гө байгаа бо******* орчны 1163кв.м газрыг 5 жилийн хугацаатай ашиглуулахаар Засаг дарга 2012 оны 10 дугаар сарын 12-нд 422 тоот захирамж гаргаж өмнөх 237 дугаар захирамжийн холбогдох заалтыг хүчингүй болгосон. Энэхүү 422 тоот захирамж нь Газрын тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийг үндэслэсэн бөгөөд уг зүйлийн 44.6-д зааснаар Д******* з******* О******* улсын байгууллага уг газрын гэрээгээр 5 жилийн хугацаагаар ашиглах ёстой.

Гэтэл тухайн үеийн Газрын албаны дарга Ц.Цанашир гэгч Д******* з******* О******* улсын байгууллагад 15 жилийн хугацаатай хууль бус гэрчилгээ бичиж өгс******* байдаг ба энэ гэрчилгээг хураалгахыг удаа дараа шаардсан боловч хураалгаагүй, Газар ашиглах гэрээг гадаад улсын байгууллагыг төлөөлөх эрхгүй этгээдтэй байгуулсан, газар ашиглах 5 жилийн хугацаа дуусахад гэрээг сунгаагүй, 2022 оноос хойш газрын төлбөр төлөөгүй газрын хууль бусаар эзэмшил ашиглалтдаа байлгасаар байна.

Иймд нэхэмжлэлийн энэ нэмэгдүүлсэн шаардлагатай холбогдуулан О аймаг, Баян-Өндөр сум, Бүрэн бүст баг, Х х төв барилгад байрлах О аймгийн Е ч байгууллага/РД:1/-ыг хариуцагчаар татаж байна гэжээ.

 

Хариуцагч Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын нэхэмжлэлтэй, Д******* з******* М******* ОУБ-д холбогдох иргэний хэргийн хамтран ажиллах гэрээний дагуу Х х т барилгыг орон нутагт шилжүүлэхийг даалгах шийдвэр гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч хариу тайлбар гаргаж байна. Д******* з******* М******* ОУБ нь О аймаг, Эрдэнэт хотын эмзэг бүлгийн хүүхэд, гэр бүлүүдэд чиглэсэн хүмүүнлэгийн, х төсөл хөтөлбөрүүдийг үр дүнтэй хэрэгжүүлж, тухайн орон нутгийн хөгжилд чамгүй хувь нэмрээ оруулж, амжилттай ажилласаар байна. Ингэхдээ Эрдэнэт Х хөгжлийн т барилгыг өөрсдийн (донор, спонсоруудын) хөр*******гөөр барьж, өмчлөх эрхээ баталгаажуулсан. Тухайн үл хөдлөх эд хөр*******гө нь 100 хувь Д******* з******* М******* ОУБ-ын өмч бөгөөд хөр*******гийн эрхтэй холбоотой хэн нэгэн иргэн, хуулийн этгээд, төрийн байгууллага шаардлага гаргах эрхгүй. Бид өөрийн өмчийг хуулийн хүрээнд хэнээс ч хараат бусаар захиран зарцуулах эрхтэй. Нэхэмжлэлд дурдсанаар Д******* з******* М******* ОУБ нь хамтран ажиллах гэрээг О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай байгуулж байгаагүй, ямар нэгэн хүчин төгөлдөр эрх зүйн баримт бичгээр манай байгууллага үүрэг хүлээгээгүй. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

Хариуцагч Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагад хариу тайлбар гаргахдаа: О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын нэхэмжлэлтэй, Д******* з******* М******* ОУБ-д холбогдох иргэний хэргийн О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр нар 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, О******* улсад төвтэй Д******* з******* байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар, Е ч ШБ нарын хооронд байгуулагдсан 2021 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах тухай гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч дараах хариу тайлбар гаргаж байна. 1. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр нар 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ" байгуулсан болохыг тогтоолгох шаардлагын тухайд,

Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газар нь Орон аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээг огт байгуулаагүй болохыг энэхүү тайлбартаа дахин дурдаж байна. Энэхүү гэрээ гэгч (цаашид гэрээ гэх)-ийг нэхэмжлэгч талаас шүүхэд гаргаж өгсний хүрээнд л танилцаж, анх удаа харсан болно.

Тус гэрээнд Төлөөлөгчийн газрын эрх бүхий албан тушаалтан болох Суурин төлөөлөгч (National director) гарын үсэг зураагүй, төлөөлөгчийн газрын тэмдгээр баталгаажаагүй байна.

Гэрээний 6.3-д ЭНХХ-ийн үйл ажиллагаа зогссон тохиолдолд О аймгийн Засаг даргын тамгын газартай зөвшилцс*******ий үндсэн дээр орон нутагт хөр*******гийг шилжүүлэх зарчмаар асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж заасны хүрээнд нэхэмжлэгч ЗДТГ нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ тодорхойлсон бололтой. Төлөөлөгчийн газрын өмчлөх эрх бүхий үл хөдлөх эд хөр*******гүүдийг захиран зарцуулах эрх зөвх******* Суурин төлөөлөгч Алекс Снарид олгогдсон бөгөөд Бүсийн захирал, ЭНХХ-ийн удирдагч Б.Батжаргалсайхан гэх хүмүүс үл хөдлөх эд хөр*******гийг аливаа хэлбэрээр захиран зарцуулах эрхгүй.

Гэрээний 2.1-д Гэрээ нь талууд гарын үсэг зурснаар баталгаажиж, нотариатаар гэрчлүүлснээр хүчин төгөлдөр болно гэж заасан боловч нотариатаар гэрчлэгдээгүй. Иргэний хуульд тодорхой төрлийн гэрээнүүдэд хэлбэрийн шаардлага тавьсан бөгөөд 42 дугаар зүйлийн 42.4-д Нотариатаар гэрчлүүлбэл зохих хэлцлийг хийхэд нотариат буюу хуульд заасан бусад этгээдээр гэрчлүүлнэ, 109 дүгээр зүйлийн 109.2-т Үл хөдлөх эд хөр*******гийг шилжүүлэх хэлцэл, холбогдох бусад баримт бичигт өмчлөх эрх шилжүүлэх болсон үндэслэлийг тодорхой зааж нотариатаар гэрчлүүлэх бөгөөд..., 276 дугаар зүйлийн 276.3-д Хуулиар тогтоосон хэлбэрээр гэрээ хийснээр өмчлөх эрх үүсдэг хөр*******гийн хувьд бэлэглэлийн гэрээг тухайн хэлбэрээр хийнэ, 276.4-д Тодорхой хөр*******гө бэлэглэхээр амласан амлалтыг нотариатаар гэрчлүүлсэн бол үүрэг үүснэ гэж тус тус зааснаар үл хөдпөх эд хөр*******гө шилжүүлэх гэрээ (бэлэглэлийн гэрээ, ХХАГэрээ г.м)-г заавал нотариатаар гэрчлүүлснээр хүчин төгөлдөр болдог. Нэхэмжлэгч талаас шүүхэд гаргаж өгөөд байгаа гэрээ гэгч нь энэхүү хэлбэрийн шаардлагыг хангаагүй байна.

2. О******* улсад төвтэй Д******* з******* байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар, Е ч ШБ нарын хооронд байгуулагдсан 2021 оны 01 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах тухай гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлагын тухайд,

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1-д Нэхэмжлэлийг шүүхэд бичгээр гаргах бөгөөд нэхэмжлэгч, эсхүл түг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд төлөөлж буй этгээд гарын үсгээ зурсан байна, 62 дугаар зүйлийн 62.1-д Нэхэмжлэлд дараах зүйлийг тусгасан байна, 62.1.4-д нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлага, түг нотлох баримт гэж тус тус заасан. Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын ихэсгэсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл тодорхойгүй байна. Иргэний хуулийн зургаадугаар бүлэгт хүчин төгөлдөр бус хэлцэл, хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болох хэлцлийг тоочин тодорхойлсон. Нэхэмжлэгч ...гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлага гаргахдаа хуулийн заалт, үндэслэлээр маргаж байгаагаа дурдаагүй байна.

Хуульд заасан үндэслэлүүдийн алинаар нь нэхэмжлэлээ гаргасан болохыг хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч миний бие ойлгохгүй байгаа (нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл тодорхой биш байгаа) тул тухайлсан хариу тайлбар өгөх боломжгүй байна. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд мэтгэлцэх зарчмыг хуульчилсан бөгөөд 6.1-д Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг мэтгэлцэх үндсэн дээр хэрэгжүүлнэ, 6.2-т Мэтгэлцэх зарчим хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны бүх шатанд хэрэгжинэ, 6.3-д Зохигч, тү төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь хэргийн үйл баримт, гэм буруу байгаа эсэхийг нотлох буюу үгүйсгэх замаар мэтгэлцэнэ гэж тус тус заасан байдаг. Зохигчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хувьд юуг нотлох, эсхүл үгүйсгэх ёстойгоо мэдэхгүй байгаагаас мэтгэлцэх эрхээ хэрэгжүүлж чадахгүй, хоёр дахь нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд үндэслэл бүхий хариу тайлбар өгөх боломжгүй байна.

Хариуцагч О аймгийн Е ч байгууллага 2026 оны 4 сарын 2-ны өдөр гаргасан хариу тайлбартаа: ...О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар нь Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-нд Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох,

Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэлийг 2021 онд гаргасан. 2026 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдөр нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлэхдээ: О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдлөх хөр*******гө бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5 хороолол 11 байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлж өгнө үү гэж нэмэгдүүлсэн. Энэхүү нэхэмжлэлийнхээ үндэслэлийг дурдахдаа 2022 оноос хойш газрын төлбөрөө төлөөгүй гэж Е ч сүм байгууллагын эрх ашгийг х*******дөхүйц нэхэмжлэл гаргасан. Гэтэл газрын төлбөрийн нэхэмжлэл үүсгэхгүй байгаа асуудлыг нь удаа дараа очиж уулзаж тайлбарлаж гуйсан, хамгийн сүүлд албан бичиг хүргүүлж хүссэн боловч танай байгууллагад хамааралгүй гэх утга бүхий тайлбар өгс******* атлаа хэргээр эс үйлдэхүй гаргаж хясан боогдуулах замаар бусдын үл хөдлөх эд хөр*******гийг хууль бусаар авахаар нэхэмжлэл гаргаж байгаа нь үндэслэлгүй бөгөөд нийтийн албанд нийтийн бо******* хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлоос урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийг илэрхий зөрчс******* үйлдэл болсон юм. Хариуцагч О аймгийн Е ч байгууллагын зүгээс нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй бөгөөд дараах байдлаар хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Учир нь энэхүү нэхэмжлэл нь анхнаасаа илт ашиг сонирхлын зөрчилтэй байгааг хэрэгт авагдсан үйп баримтууд нотолно. Тухайн хэрэг нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасны дагуу шүүхийн харьяалал зөрчс*******, нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд байсан. Гэтэл хө******* хэлэлцэх хугацаа дууссан буюу байгуулагдсан гэж дурдаад байгаа гэрээ нь 14 жилийн өмнөх гэрээ байхад нэхэмжлэлийг хүлээн авч шийдвэрлэсэн, хариуцагчийн оршин суугаа газрын харьяаллаар нэхэмжлэлээ гаргасан нь ашиг сонирхлын зөрчилтэй, иргэний хэрэг үүсээгүй байхад тус шүүхийн ер*******хий шүүгч нь хариуцагч талыг шүүхэд итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр томилж ирэхийг үүрэг болгосон, маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөр*******гө нь өөр этгээдийн нэр дээр бүртгэлтэй гэж нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн үндэслэлдээ дурдсаар байтал иргэний хэрэг үүсгэсэн шүүгч нь ИХШХШТХ-ийн 69-д заасан арга хэмжээг авсан, бусдын үл хөдлөх эд хөр*******гөд Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага-нд ажиллагаа явуулсан. Давж заалдах шатны шүүх нь өмгөөлөгчийн үүрэг гүйцэтгэж илт нэхэмжлэгч талд үйлчилж гомдолд дурдаагүй, хүсэлт гаргаагүй байхад нь гуравдагч этгээд-ийг хамтран хариуцагчаар татахыг үүрэг болгосон гэх мэт Авлигатай тэмцэх газар, шүүгчийн ёс зүйн зөвлөлд харьяалагдаж болзошгүй үндэслэл бүхий хардлага төрүүлсэн баримтууд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хавтаст хэрэгт авагдсан байна. Иймд М******* ******* Үндсэн хуульд заасан өмчлөгчийн халдашгүй эрхэд халдаж, хясан боогдуулах замаар бусдын үл хөдлөх эд хөр*******гийг өмчлөлдөө авах гэсэн О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын нэхэмжлэлтэй Д******* з******* о******* улсын байгууллагад холбогдох хэргийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

Хариуцагч Д******* з******* М******* ОУБ 2026 оны 4 сарын 3-ны өдөр гаргасан хариу тайлбартаа: О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын нэхэмжлэлтэй, Д******* з******* М******* ОУБ, Е ч ШБ-д холбогдох иргэний хэргийн 2026 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдрийн нэхэмжлэлийн ихэсгэсэн шаардлага нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 62 дугаар зүйлд заасан нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэрийг хангаагүй байна.

О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* ОУБ-ын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-нд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох,

Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 м.кв талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын Бүрэн бүст багийн эзэмшиж байгаа 54.55 м.кв талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээнээс Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 м.кв талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэлийн тухайд урьд гаргаж байсан хариу тайлбараа дэмжиж байна. Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1-д Газрыг энэ хуульд заасан зориулалт, хугацаа, болзолтойгоор гэрээний үндсэн дээр зөвх******* эрхийн гэрчилгээгээр эзэмшүүлнэ гэж заасны дагуу манай байгууллага Газрын албаны 2013 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн 000342602 тоот гэрчилгээгээр эзэмшдэг.

Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэнэ үү гэжээ.

 

Дээрх үндэслэлүүдээр ихэсгэсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа тул бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэхийг хүсье гэжээ.

 

Шүүх зохигчдын тайлбар, хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Шүүх нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын нэхэмжлэлтэй, Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч Шашны байгууллагад холбогдох "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

Д******* з******* ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдпөх хөр*******гө нь бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5-р хороолол, 11-р байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з*******" О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэлийн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

 

1.Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Баттүвшин нэхэмжлэлийн шаардлагаа: Манай зүгээс Д******* з******* о******* улсын байгууллага бо******* Е ч байгууллагад холбогдуулан нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд 1 дүгээрт. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын Захирагчийн алба, Д******* З******* о******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 5 дугаар сарын 03-ны өдөр хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, 2 дугаар шаардлагын хүрээнд Д******* З******* о******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй, 226,86м2 талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54,55м2 талбай бүхий хэсгийг хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох, 3 дугаарт Д******* З******* о******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдөр байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй, сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээнээс О аймаг, Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа талбайд хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах нэхэмжлэлийн шаардлага, нэмэгдүүлсэн шаардлагын тухайд хариуцагчаар Е ч байгууллагыг татсан. Үүнтэй холбоотойгоор О аймгийн Е ч байгууллагад 226,86м2 үл хөдлөх хөр*******гө *******өөдрийн байдлаар бүртгэлтэй байгаа. Уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг 5 дугаар хороолол 11 дүгээр байрны ар талд байрлалтай 61031033 нэгж талбарын дугаартай 1163м2 газрыг Д******* з******* о******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлж өгнө үү гэж сүүлд нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлсэн.

Энэ гэрээг хэн хэн баталсан байдаг вэ гэхээр нэг талаас О аймгийн Засаг дарга, нөгөө талаас Д******* з******* о******* улсын байгууллага оролцдог. Гүйцэтгэгч талаас Монро констракшн компани оролцдог. Ингээд уг гэрээний 12 дугаар зүйлээр төлбөр тооцоог зохицуулсан бөгөөд 12.1 дээр гэрээний нийт дүн 272,986,557 төгрөг, санхүүжүүлэх эх үүсвэр нь Д******* З******* о******* улсын байгууллагаас 252,986,557 төгрөгийг, О аймгийн төсвийн хөр*******гөөр 20,000,000 төгрөгийг тус тус санхүүжүүлнэ гээд гэрээ байгуулагдсан. Энэ гэрээний дагуу Д******* з*******гөөс ирүүлсэн албан хүсэлтийн дагуу О аймгаас төлбөр м*******гийг шилжүүлсэн баримт хэрэгт авагдсан байгаа. Тэгэхээр уг үл хөдлөх хөр*******гийг анхнаас нь барихад нь 2 тал хамтын хөр*******гө оруулсан гэдэг үндэслэлээр бид хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргаж дэмжиж оролцож байна.

Дараагийн асуудал нэгэнт манайх хамтран өмчлөх эрхтэй болох асуудал яригдаж байгаа учраас *******өөдрийн байдлаар яг бодит нөхцөл байдал дээр уг барилгыг, маргаан бүхий үл хөдлөх хөр*******гийг О аймгийн Е ч байгууллага, Д******* З******* о******* улсын байгууллагаас худалдах, худалдан авах гэрээгээр худалдаж авсан, үл хөдлөх хөр*******гийн гэрчилгээ гаргуулсан нөхцөл байдал байгаа. Тийм учраас уг Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй, сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гөөс багийн эзэмшиж байгаа талбайг өөрт хамаарах хэсгийг нь хүчин төгөлдөр бусад тооцуулахаар гаргасан байгаа. Сүүлийн газрыг албадан чөлөөлж өгнө үү гэдэг нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд хамгийн анх О аймгийн Засаг даргын 1997 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн 237 дугаар захирамжаар маргаан бүхий үл хөдлөх хөр*******гийн доорх газар буюу 210м2 газрыг орон нутгийн өмчийн албанд эзэмшүүлсэн байдаг. Ингээд талууд хамтран хөр*******гөө оруулаад барьсан учраас Д******* З******* о******* улсын байгууллагаас гаргасан хүсэлтийг үндэслээд манай зүгээс аймгийн Засаг даргын 2012 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 422 дугаартай захирамжийн хавсралтын 9 дугаар дээр уг газрыг Д******* з******* о******* улсын байгууллагад газрын хэмжээг нэмэгдүүлж 1163м2 болгож, үйлчилгээний зориулалтаар 15 жилийн хугацаатай газрыг ашиглуулахаар шийдвэрлэсэн. Өнөөдрийн байдлаар энэ захирамжаас хойш ямар нэгэн байдлаар захиргааны акт, аймгийн Засаг даргын зүгээс газартай холбоотой шийдвэр гараагүй. Тэгэхээр 2012 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн захирамжаас харахад 2017 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн байдлаар уг үл хөдлөх хөр*******гийн доорх буюу 1163м2 газрын газар ашиглах эрхийн хугацаа дуусгавар болчихсон байгаа. Уг хугацаа дуусгавар болохоос өмнө Газрын тухай хуульд заасны дагуу ашиглагч байгууллагаас хугацаа сунгуулах хүсэлтийг *******өөдрийн байдлаар нэг ч удаа төр захиргааны байгууллагад гаргаагүй байна. Эдгээр нэхэмжлэлийн шаардлагуудаа дэмжиж оролцож байна гэж тодорхойлно.

 

2.Хариуцагч Д******* з******* о******* улсын байгууллагын өмгөөлөгч Б.М*******хболд Нэхэмжлэгч О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар *******өөдөр О аймагт чиглэсэн хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулж байгаа, явуулсаар ирсэн, үндсэндээ 2001 оноос хойш О аймагтай тодорхой хэмжээнд хамтарч ажиллаад тус дэм болоод явж байгаа хүмүүнлэгийн байгууллагыг шүүхэд өгс*******. Ингэхдээ гэрээг үндэслэдэг. 2007 оны 5 дугаар сарын 03-ны өдөр гээд хамтран ажиллах гэрээг гаргаж өгс*******. Энэ гэрээний хүрээнд шаардах эрхийнхээ үндэслэлийг тодорхойлдог. Гэрээгээр Д******* з******* о******* улсын байгууллага үүрэг хүлээх ёстой гэж нэхэмжлэлээ тайлбарладаг.

Иргэний хуульд үл хөдлөх эд хөр*******гөтэй холбоотой хэлцлүүдийг бичгээр байгуулж, нотариатаар гэрчлүүлэх, хэлцэлд эрх бүхий этгээд гарын үсэг зурахтай холбоотой хуулийн тодорхой шаардлага, хэлбэрийн хувьд хэлцэл хийгчийн хуулиар, эсвэл байгууллагын дүрмээр олгогдсон бүрэн эрхийн хувьд эрхтэй этгээд эсэхийг шалгах гэх мэт хэлцлийн шалгуурууд байдаг. Тэгэхээр яагаад энэ Батжаргалсайхан гэдэг х хийсэн, хийгээгүй нь тодорхойгүй гэрээний үндсэн дээр Д******* з******* о******* улсын байгууллагаас объектыг нэхээд байгаа юм бэ гэдэг асуудал х*******дөгд*******ө. Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн үйл ажиллагаа зогссон тохиолдолд О аймгийн Засаг даргын Тамгын газартай зөвшилцс*******ий үндсэн дээр орон нутагт хөр*******гийг шилжүүлэх зарчмаар асуудлыг шийдвэрлэх тухай гээд заалт байх шиг байна. Тэгэхээр энэ заалтын агуулгыг юу гэж ойлгох юм бэ гэж орон нутагт хөр*******гийг шилжүүлэх зарчмаар асуудлыг шийдвэрлэнэ гэж, өмнөх 5 жилийн хугацаанд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хариуцагч ямар байр суурь илэрхийлж явж байсан юм гэхээр бид Е чд үл хөдлөх эд хөр*******гийг худалдсан, худалдан борлуулаад олсон орлого байгаа. Энэ орлогыг О аймгийн хүүхэд залуучуудад, гэр бүлүүдэд зарцуулна.

Д******* з******* о******* улсын байгууллагын хувьд орон нутгийн хөгжилд тустай үйл ажиллагаа явуулж, салбар төлөөлөгчийн газраа нээхдээ хамгийн түрүүнд бид нар хэнтэй хамтарч ажилладаг вэ гэхээр тухайн орон нутгийн удирдлагуудтай хамтарч ажилладаг.

Өнөөдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага 54,55м2 байр, үл хөдлөх эд хөр*******гийг би хамтран өмчлөх ёстой юм гэдэг агуулгаар тайлбарласаар ирсэн. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар бид нар 20 сая төгрөг оруулсан гэдэг. 20 сая төгрөг оруулах асуудал бол 2007 оны гэх гэрээгээр хийгдээгүй, 2008 оны гэрээгээр хийгдсэн. 2008 оны гэрээ гүйцэтгэгч компани, захиалагч компани гээд гуравласан гэрээ байгуулаад үхээ дагуу 20 сая төгрөгийн санхүүжилт хийсэн.

багт тухайн объект баригдсанаас хойш *******өөдөр 10 гаруй жил тэр газраа үйл ажиллагаа явуулж байна. Нэг ч төгрөгийн ашиглалтын төлбөр төлж байгаагүй, одоо Е чд хүртэл төлдөггүй. Тэгэхээр 20 байтугай сая төгрөг бол даваад гараад явчихсан ус, дулаан, тог цахилгаан, кабель, бүх одоо зардал м*******гөө Д******* з******* о******* улсын байгууллагаар төлүүлж ирсэн. Одоо үргэлжлүүлээд Е чаар төлүүлээд явж байгаа байх гэж бодож байна. Тэгэхээр О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын зүгээс 20,000,000 төгрөгийнхөө араас гомдол нэхэмжлэл гаргах шаардлага байгаагүй. Өөрөөр хэлбэл, төрийн үйлчилгээг орон нутагт үзүүлэх үйл ажиллагаанд Д******* З******* байгууллага хамтарч ажиллаад орон нутгийн хөгжлийг дэмжих чиглэлд Засаг даргын Тамгын газрын үйл ажиллагааг дэмжээд, санхүүжүүлээд аль чадах чинээгээрээ хамтраад аятайхан сайхан ажиллаж байсан гэж харж байгаа.

2021 онд шүүхэд нэхэмжлэл гаргахаас өмнө бол Е ч байгууллага манай үл хөдлөх эд хөр*******гийг түрээсэлж үйл ажиллагаа явуулдаг байсан. Тэгэхээр урт хугацаанд түрээсэлсэн түрээсийн гэрээний хүрээнд бид нар давуу эрхтэй худалдан авах хүсэлтэй байна гэдэг хүсэлтээ илэрхийлээд худалдаж авсан. Энэ худалдах, худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр, ямар нэгэн байдлаар эрхийн зөрчилгүй. Е чы хувьд шударга эзэмшигч, өмчлөгч, төлбөр м*******гөө төлчихс*******. Илээр о******* жил үйл ажиллагаагаа явуулаад эзэмших, ашиглах, өмчлөх, захиран зарцуулах бүх эрхээ хэрэгжүүлээд явж байгаа. Нэхэмжлэлийн шаардлагаа 54,55м2 гэдэг хэмжээг тодорхойлоод шаардлагаа гаргасан. Энэ хэмжээ бас хаанаас гараад ирж байгаа юм. баг тэнд байгаа гэдгийг нэхэмжлэгч аль баримтаар дэмжээд байгаа юм. 220м2 талбайн талбайтай үл хөдлөх эд хөр*******гийн хэдэн метр квадратад нь баг байгаад байгаа юм. Яаж үйл ажиллагаа явуулаад байгаа юм, яг байгаа юм уу, байхгүй юм уу гэдэг зүйлийг нэхэмжлэгч өөрөө нотлох ёстой. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан талуудын зарчим, позитив зарчим хэрэгжих ёстой. Шаардлага, татгалзлынхаа үндэслэлийг талууд өөрсдөө нотлох ёстой. Гэтэл *******өөдөр гаргаж өгч байгаа тайлбар, баримтууд, нэхэмжлэлийн шаардлага, шаардлагаа дэмжиж гаргаж өгч байгаа, үндэслэл болгож байгаа баримтуудад энэ талаарх баримт огт байдаггүй.

О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын Захирагчийн ажлын алба, Д******* з******* М******* о******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар гээд 3 субъектийн хооронд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох гэдэг шаардлага гаргаж байгаа юм. Гэтэл *******өөдөр нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдагдсан Захирагчийн ажлын алба гэдэг энэ байгууллага яагаад ихэсгэсэн шаардлагын хүрээнд ороод ирж байгаа юм бэ? Энэ байгууллагатай холбоотой шаардлага шүүх дээр хянагдаж байгаа гэдгийг тухайн байгууллага ер нь мэдэж байгаа болов уу, энэ нэхэмжлэлийг дэмжих юм болов уу, эсвэл татгалзах юм болов уу гэдэг о******* асуудлууд энэ нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэртэй холбоотой яригддаг юм.

Сүүлийн ихэсгэсэн шаардлага бол газрыг чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан. Тэгэхээр газар чөлөөлүүлэх шаардлага, хуулийн үндэслэл нь юу юм бэ? Газрын тухай хуулийн үндэслэлийг тайлбарлаж хэлье. Тэгэхдээ *******өөдөр Иргэний хуульд заасан шаардах эрхийн үндэслэлийг Иргэний хуулийн хэдээр тодорхойлоод байгаа юм бэ? 106 юм уу? Тэгэхээр энэ газрыг Е ч чөлөөлөх юм уу, Д******* з******* чөлөөлөх юм уу, чөлөөлүүлэх шаардлага гаргаж байгаа. О аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын хувьд ямар эрх, үүрэг нь зөрчигдөөд байгаа юм бэ? Тэр субьектив эрх, энэ нэхэмжлэлийг шийдвэрлүүлэх онцгой ашиг сонирхол нь юу юм бэ, нэхэмжлэлийн шаардлага хангагдсанаар нэхэмжлэгчийн эрх яаж сэргэх юм бэ гэх мэт асуудал яригдана. Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлд хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгээр газрыг эзэмшиж ашиглах тухай зохицуулалт хуульд байгаа. Өнөөдөр 2013 оны хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгээр Д******* З******* о******* улсын байгууллагын нэр дээр газар эзэмших эрх хэвээрээ байгаа. Газрынхаа төлбөрийг төлөөд явж байгаа. Тэгэхээр газар эзэмшигчийн хувьд Д******* з******* о******* улсын байгууллага хэвээрээ, 2021 онд газар дээрх үл хөдлөх эд хөр*******гийг О аймгийн Е чд шилжүүлж өгс*******. Бүртгэл хийгдсэн. Өмчлөх эрх бүрэн шилжсэн. Тэгэхээр газар болоод үл хөдлөх эд хөр*******гө салшгүй байх тухай Иргэний хуулийн бо******* Газрын тухай хуулийн зохицуулалт байдаг. 2021 оноос хойш Д******* З******* о******* улсын байгууллагын зүгээс Е чд газрын эрхийг шилжүүлж өгнө гэдэг бидний хоорондын тохиролцоо байдаг. Юу саад болоод байсан гэхээр газар эзэмших эрхийг шилжүүлэхтэй холбоотой Газрын тухай хуулийн 38-д заасан процессыг хэрэгжүүлэхэд Засаг даргын захирамж гаргах ёстой, газрын алба ажиллах ёстой. Тэгэхээр О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар буюу нэгдмэл сонирхолтой нэг байгууллага манай 2 байгууллагын эсрэг нэхэмжлэл гаргачихсан байгаа тохиолдолд бид нар газрын эрхээ шилжүүлж чадахгүй гэж ойлгож байсан.

Ингээд шүүхийн маргаан шийдвэрлэгдсэний дараа газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ маань нэгэнт 2027, 2028 он хүртэл хүчин төгөлдөр учраас бас боломжтой. Ийм байдлаар *******өөдрийг хүртэл Д******* з******* о******* улсын байгууллагын нүдээр газар эзэмших эрх хэвээр хадгалагдаж байсан. Энэ нь хууль зөрчөөгүй гэж үзэж байна. Газар эзэмших эрх хууль ёсны юу, үгүй юу гэдэг асуудал *******өөдрийн иргэний шүүхийн маргаанд хамааралгүй. Газрыг зориулалтын дагуу ашиглаж байна уу, ашиглахгүй байна уу гэдэг асуудлыг ч гэсэн О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар илэрхий шүүхэд илэрхийлэх, энэ талаар маргаан үүсгэх эрхгүй. Чиг үүргүүд нь бол газрын алба, газрын даамал, Засаг даргын хэмжээний асуудал юм гэдгийг дурдмаар байна. Тийм учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэж мэтгэлцэнэ.

3. Хамтран хариуцагч Е чы итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Баттогтох: Бид нар 2021 онд Д******* з******* М******* о******* ******* байгууллагаас энэ үл хөдлөхийг хууль ёсны дагуу худалдаж авсан. Худалдан худалдан авах гэрээ хийгээд үл хөдлөх эд хөр*******гийг худалдан авсан. Гэтэл О аймгийн Засаг даргын Тамгын газраас одоо шүүхдэж байгаа. Ер нь бол хууль ёсны өмчлөгч гэж бид нар харж байгаа.

Гэтэл өчнө******* жил шүүхдээд, дээрээс нь бид нар өөрсдийнхөө худалдаж авсан үл хөдлөх дотор бүрэн бүтэн үйл ажиллагаа явуулж чадахгүйд хүрч байгаа. Ер нь манай байгууллага о******* жил ямар ч байргүй үйл ажиллагаа явуулаад энэ газрыг түрээслээд явж байсан. Тэгэхээр бид нар ингэж худалдаж авсан о******* итгэгчдийн эд хөр*******гө, хандив шингэсэн зүйлийг үл хөдлөх хөр*******гө болгоод, үйл ажиллагааныхаа хүрээнд худалдаж автал үндэслэлгүйгээр О аймгийн Засаг даргын Тамгын газраас нэхэмжлэл гаргаад явж байгаа нь бид нарын хувьд их хохиролтой байгаа. Тийм учраас бид нар бас шударга өмчлөгч баймаар байна гэж тайлбарлана.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримт, талуудын шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбараар дараах үйл баримт тогтоогдоно.

1. "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох шаардлагын тухайд:

1.1 2007 оны 05 сарын 03-ны өдөр нэг талаас О аймгийн Засаг даргын тамгын газрыг төлөөлж О аймгийн хотын захирагчийн албаны дарга Б.Баатарчулуун, нөгөө талаас Д******* З******* о******* улсын байгууллага ЭНХХ-ийн удирдагч Б.Батжаргалсайхан нар тохиролцож Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан гэх 2 хуудас баримтын ирүүлсэн. /хэргийн 4-5-р хуудас/

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч бо******* өмгөөлөгч нар тухайн гэрээг байгуулсан болгохыг тогтоолгох шаардлагынхаа үндэслэл болгож байгаа хэдийн тухай баримт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.2-т зааснаар бичмэл нотлох баримтыг шүүхэд эхээр нь, хэрэв эхийг өгөх боломжгүй бол нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбарыг өгөхөөр заасан, м******* төрийн байгууллагын хувьд бичмэл нотлох баримтыг өөрийн байгууллагын хуулбар үнэн тэмдэг дарж баталгаажуулсан байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй буюу бичмэл нотлох баримтад тавигдах хуулийн шаардлагыг хангаагүй тул шийдвэрийн үндэслэл болохгүй байна.

2007 оны 05 сарын 03-ны өдөр байгуулсан Хамтран ажиллах гэрээ-г хариуцагч талаас эх хувийг гаргуулах хүсэлт гаргасан ч гэрээ байхгүй, эх хувиараа бо******* хуулийн шаардлага хангасан хэлбэрээр ирүүлээгүй тул дүгнэлт хийх боломжгүй байна.

Иймд "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлгүй байна. М******* Иргэний хуулийн 75 дугаар зүйлийн 75.2.1, 480 дугаар зүйлийн 480.1.1-д зааснаар хө******* хэлэлцэх хугацаа бо******* гэрээний хугацаа дуусгавар болсон байна гэж дүгнэв.

 

2. Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох шаардлагын тухайд:

2.1. 2007 оны 08 сарын 24-ний өдрийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн нутаг дэвсгэр баригдах Х х барилгын Ажил гүйцэтгэх гэрээ-г нэг талаас Д******* З******* О******* улсын байгууллагын Төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт орон нутгийн х хөтөлбөр, О аймгийн Засаг даргын тамгын газар/ цаашид захиалагч гэх/ нөгөө талаас Монре констракшн ХХК-ийн захирал Э.М*******хбаатар гэрээ байгуулжээ. /хэргийн 55-60-р хуудас/

Гэрээний 12.1-д Гэрээний нийт н дүн 272,986,557/хоёр зуун далан хоёр сая ес******* зуун наян зургаан мянга таван зуун тавин долоо/ төгрөг, Д******* з******* ОУБ Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөр 252,986,557 төгрөгөөр, О аймгийн төсвийн 20,000,000 төгрөгийн хөр*******гөөр тус тус санхүүжүүлэхээр тохиролцжээ. Гэрээнд зааснаар 2007 оны 12 сарын 21-ний өдөр гүйцэтгэгч Монреконстракшн ХХК-ийн Капитрон банкны 3053000012 дугаарын данс руу шилжүүлж гэрээнд заасан үүргээ О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар үүргээ биелүүлсэн байна. /хэргийн 564-р хуудас/

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн Д******* З******* О******* Улсын байгууллагаас 252,986,557 төгрөгийг, О аймгийн төсвийн хөр*******гөөр 20,000,000 төгрөгийг тус тус санхүүжүүлнэ гээд гэрээ байгуулагдсан гэсэн үйл баримт тогтоогдож байна. Харин тус Х хөгжил-ийн барилгын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг санхүүжүүлсэн 20,000,000 төгрөгийн хэмжээнд хамтран эзэмшигч болох үйл баримт тогтоогдохгүй байна.

 

О аймгийн Засаг даргын 2007 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн 237 дугаар захирамжаар Д******* з******* о******* улсын байгууллагын тусламжтайгаар баригдах Х хөгжил-ийн т барилгын зориулалттай 5 хороололын 13 дугаар байрны урд байршилтай 210 м² газрыг орон нутгийн өмчийн албанд эзэмшүүлсэн байна.

Д******* З******* о******* улсын байгууллагаас 2012 оны 05 сарын 28-ны өдөр гаргасан гаргасан Орон нутгийн өмчийн албаны нэр дээр гарсан газар эзэмшүүлэх тухай захирамжийг өөрчилж Д******* З******* М******* ОУБ Эрдэнэт нутгийн х Хөтөлбөрийн нэр дээр болгож өгнө үү гэсэн хүсэлтийг үндэслэн О аймгийн Засаг даргын 2012 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 422 дугаартай захирамжийн хавсралтын 9 дугаар дээр уг газрыг Д******* з******* о******* улсын байгууллагад газрын хэмжээг нэмэгдүүлж 1163м2 болгож, үйлчилгээний зориулалтаар Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1-д зааснаар 15 жилийн хугацаатай газрыг ашиглуулахаар шийдвэрлэсэн үйл баримт тогтоогдоно. /3-р хх-ийн 198-205-р, 215-219-р хуудас/

 

М******* О аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 06 сарын 23-ны өдрийн 119/ШШ2023/0020 дугаартай шийдвэр, Захиргааны хэргийн Давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 08 сарын 30-ны өдрийн 221/МА2023/0562 дугаартай магадлалаар Д******* З******* О******* улсын байгууллага нь О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын өмчлөх эрхийг зөрчс******* болохыг тогтоож, хүчингүй болгуулах, Ү-20101019706 тоот гэрчилгээг хүчингүй болгуулах-ыг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ. /3-р хх-ийн 220-225-р хуудас/

Дээрх үйл баримтаар Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхгүй, О аймгийн Засаг даргын 2012 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 422 дугаартай захирамжийн хавсралтаар Д******* з******* о******* улсын байгууллагад үйлчилгээний зориулалтаар олгосон 1163м² газрыг албадан чөлөөлүүлэх үндэслэлгүй байна гэж дүгнэв.

3. Д******* з*******" ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-г хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах шаардлагын тухайд:

3.1. Д******* З******* о******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газар/худалдагч, Е ч Шашны байгууллага/ худалдан авагч/ нар 2021 оны 01 сарын 28-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-гээр О аймаг Баян-Өндөр сум/Эрдэнэт хот/, Бүрэн бүст баг, 5 дугаар хороолол, 13 дугаар байр хаягт байрлалтай, Үл хөдлөх эд хөр*******гийн бүртгэлийн Ү-2101019706 дугаартай, 000417147 гэрчилгээний дугаартай, 226,86 м² талбайтай үл хөдлөх хөр*******гийг худалджээ.

Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1-д зааснаар худалдагч Д******* З******* о******* улсын байгууллага, Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-ны өдөр байгуулсан Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-гээр үл хөдлөх эд хөр*******гө нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх хуулийн шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр гэрээ байна гэж үзнэ.

Гэрээний 3.1-д зааснаар худалдагч Д******* з******* О******* Улсын байгууллага нь өөрийн өмчлөлийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8-р баг, Бүрэн бүст 5 хороолол 13 байр, урд 11а байрны урд Х х төв тоот 226,86 м.кв талбайтай Сургалтын төв зориулалтай үл хөдлөх эд хөр*******гө-ийг бүрэн чөлөөлж, О аймгийн ******* бүртгэлийн хэлтэст үл хөдлөх эд хөр*******гө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг Е ч ШБ-ын нэр дээр шилжүүлэх хүсэлтийг гаргасны дагуу 2021 оны 02 сарын 19-ний өдөр Е ч байгууллага /Регистр №1/ О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8-р баг, Бүрэн бүст 5 хороолол 13 байр, урд 11а байрны урд Х х төв тоот 226,86 м.кв талбайтай Сургалтын төв зориулалтай үл хөдлөх эд хөр*******гийн хууль ёсны өмчлөгч тул эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-2101019706 дугаарт бүртгэж Үл хөдлөх эд хөр*******гө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ олгожээ. /1-р хх-ийн 97-100-р хуудас/

 

Иргэний хуулийн 101 дүгээр зүйлийн 101.1-д зааснаар Д******* з******* о******* улсын байгууллага нь О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8-р баг, Бүрэн бүст 5 хороолол 13 байр, урд 11а байрны урд Х х төв тоот 226,86 м.кв талбайтай Сургалтын төв зориулалтай үл хөдлөх эд хөр*******гийг Е ч ШБ-д худалдсан байна.

 

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч бо******* өмгөөлөгч нар Е ч байгууллага, Д******* З******* о******* улсын байгууллагаас худалдах, худалдан авах гэрээгээр худалдаж авсан, үл хөдлөх хөр*******гийн гэрчилгээ гаргуулсан нөхцөл байдал байгаа. Тийм учраас уг Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй, сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гөөс багийн эзэмшиж байгаа талбайг өөрт хамаарах хэсгийг нь хүчин төгөлдөр бусад тооцуулахаар шаардлагаа тодорхойлж байгаа үндэслэлгүй байна.

 

Иргэний хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1-д зааснаар Е ч ШБ нь О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8-р баг, Бүрэн бүст 5 хороолол 13 байр, урд 11а байрны урд Х х төв тоот 226,86 м.кв талбайтай Сургалтын төв зориулалтай үл хөдлөх эд хөр*******гийн хууль ёсны өмчлөгч байх тул тү эзэмшлээс 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй, энэ талаарх үйл баримт тогтоогдохгүй байна гэж дүгнэв.

 

Хэдийгээр О аймгийн Баян-Өндөр сумын Бүрэн бүст баг нь 2008 оноос хойш нь О аймгийн Баян-Өндөр сумын 8-р баг, Бүрэн бүст 5 хороолол 13 байр, урд 11а байрны урд Х х сургалтын зориулалттай байрны 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт үйл ажиллагаа явуулж ирсэн ч Иргэний хуулийн 105дугаар зүйлийн 105.1-д зааснаар хууль ёсоор эзэмшиж, ашиглаж байсан үйл баримт тогтоогдохгүй байх тул тэргүүн ээлжид өмчлөх эрхийг олж авах эрхтэй үзэх үндэслэлгүй байна.

 

Иймд Иргэний хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1, 105 дугаар зүйлийн 105.1, 476 дугаар зүйлийн 476.1-д заасныг баримтлан Д******* з******* м******* О******* улсын байгууллага, Е чуулга ШБ нарт холбогдох О аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба нь Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч ШБ нарт холбогдуулан "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

 

Д******* з******* ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдлөх хөр*******гө нь бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5-р хороолол, 11-р байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з*******" О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлүүлэх тухай тухай О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

 

Нэхэмжлэгч нь ******* тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3.-т зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдс******* болохыг дурьдав.

 

М******* ******* Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.3, 116, 118, 119 дүгээр зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Иргэний хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1, 105 дугаар зүйлийн 105.1, 476 дугаар зүйлийн 476.1-д заасныг баримтлан Д******* з******* м******* О******* улсын байгууллага, Е чуулга ШБ нарт холбогдох О аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба нь Д******* з******* М******* О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч ШБ нарт холбогдуулан "О аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Эрдэнэт хотын захирагчийн алба, Д******* з******* О******* улсын байгууллагын М******* дахь төлөөлөгчийн газрын Эрдэнэт нутгийн х хөтөлбөрийн хооронд 2007 оны 05 дугаар сарын 03-ны өдөр Хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан болохыг тогтоолгох, Д******* з******* О******* улсын байгууллагад олгосон Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай үл хөдлөх эд хөр*******гийн О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсгийг хэсгээр хамтран өмчлөх эрхтэй этгээд м******* болохыг тогтоолгох,

 

Д******* з******* ОУ-ын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллагын хооронд 2021 оны 01 сарын 28-нд байгуулсан Ү-2101019706 тоот гэрчилгээтэй 226.86 кв.м талбайтай сургалтын т зориулалттай Үл хөдлөх эд хөр*******гө худалдах, худалдан авах гэрээ-нээс О аймгийн Баян-Өндөр сумын багийн эзэмшиж байгаа 54.55 кв.м талбай бүхий хэсэгт хамаарах хэсгийг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, О аймгийн Е ч байгууллагад 226.86 кв.м үл хөдлөх хөр*******гө нь бүртгэлтэй байгаа, уг үл хөдлөх хөр*******гөд хамаарах О аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, 5-р хороолол, 11-р байрны ар талд байрлалтай 6103100033 нэгж талбарын дугаартай 1163 кв.м газрыг Д******* з*******" О******* улсын байгууллага, О аймгийн Е ч байгууллага нь хууль бусаар эзэмшиж байх тул албадан чөлөөлүүлэх тухай тухай О аймгийн Засаг даргын тамгын газрын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. ******* тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3.-д зааснаар нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдс******* болохыг дурдсугай.

 

3. Шүүхийн шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл зохигчид, тэдгээрийн төлөөлөгч өмгөөлөгч гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор О аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.БАТТУЛГА