2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

2026 оны 03 сарын 24 өдөр

Дугаар 192/ШШ2026/03262

 

МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС

 

Баянгол,Хан-Уул,СонгинохайрхандүүргийнИргэнийхэргийнанханшатнытойргийншүүхийншүүгчД.Энхцэцэгдаргалж,тусшүүхийнтанхимдхийсэниргэнийхэргийншүүххуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч:дүүрэг, дугаархороо,дугааргудамж, тоотхаягторшинсуух *******/РД:*******/-ийннэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: дүүрэг, дугаархороо,Арцатынам,байр, тоотхаягторшинсуух*******/-дхолбогдох

 

Хохирлынтөлбөрт18390000төгрөггаргуулахтухайиргэнийхэргийгхянанхэлэлцэв.

 

Шүүххуралдаанд:Нэхэмжлэгчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч,хариуцагч шүүххуралдаанынарийнбичгийндарганароролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХНЬ:

 

1.НэхэмжлэгчД.*******ньД.Баатархүүдхолбогдуулан хохирлынтөлбөрт18390000төгрөггаргуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргаж,нэхэмжлэлийнүндэслэлшаардлагаадараахбайдлаартайлбарлажбайна.Үүнд: НэхэмжлэгчД.*******ньхувиарааүхэрийнфермажилуулдагбаэрхэлдэгүйлажиллагаанычиглэладилхантанилахД.Баатархүүтэй2025оны06дугаарсарын05-ныөдөрмалынтэжээлболохэрдэнэшишийндарштариулахаартохиролцож,1гаталбайгаасхураанавахургацынхэмжээихдээ50тонн,багадаа20тоннбайхталаараманбайдлаарярилцажтохиролцсонтулнийт4гаталбайдталбайдтариатариулах4000000төгрөгийн3000000төгрөгийг2025оны06дугаарсарын05-ныөдөр"UrajilOrgilerdem"гэсэнутгатай,2025оны06дугаарсарын06-ныөдөр1000000төгрөгийг"ErdeneshishurOrgilerdem"гэсэнутгатайтустусД.*******ньөөрийнХаанбанкдахь*******тоотданснаас,Д.БаатархүүгийнХудалдааХөгжлийнбанкдахь*******тоотдансандшилжүүлсэн.2025оны06дугаарсарын14-нийөдөртарианталбайнбордойг840000төгрөгөөрхудалданавчД.Баатархүүгийн*******сумандбайрлахфермерийнбайрандхүргэжөгсөн.ГэвчярилцажтохирсныдагууД.БаатархүүүүргээхэрэгжүүлээгүйбөгөөдбодитоормалынтэжээлболохЭрдэнэшишийндаршхүлээнаваагүй,тарьжургуулсанэсэхньтодорхойгүйбайгаатулшилжүүлсэннийт4840000төгрөггаргуулах,Д.БаатархүүньД.*******тойярилцажтохиролцсоныдагууЭрдэнэшишийндарштариалан,хураанавчнийлүүлээгүйтулД.*******ньөөрийн23тооныүхэрийгД.Баатархүүгийнүхэрнүүдтэйнийлүүлж,малчнаарньмаллуулахаар2025оны08дугаарсарын28-ныөдөрнүүжочиходзарцуулагдсанүхэртээвэрлэсэнзардалд400000төгрөг,гэртээвэрлэсэнзардалд500000төгрөгбуюунийт900000төгрөггаргуулах,Д.*******ньөөрийн23тоонысүүнийчиглэлийнүхэрнүүдийгтээвэрлэнД.БаатархүүгийнфермдочиходмалыгньмаллажбайсанмалчинньажлынбайрааорхинявсантулмалмаллахажилтангүйболжулмаарД.БаатархүүгээсД.*******төөрийн40тоонысүүнийчиглэлийнүхэрнүүдийгдараагийнмалчинажилдаваххүртэлххугацаандмаллажөгөөчгэснийдагууярилцантохирчулмаар1сарын3000000төгрөгийнцалинтайүхэрнүүдийгньмаллахаарамантохиролцоохийж2025оны09дүгээрсарын01-нийөдрөөс2025оны10дугаарсарын20-ныөдрийгхүртэлх50хоногийнхугацаандмалчнааражилласанцалингийнтөлбөрт5000000төгрөггаргуулах,Д.БаатархүүгийнүхэрнүүдийгмаллажбайхявцадД.*******нь2025оны09дүгээрсарын02-ныөдөр650000төгрөгөөр,2025оны09дүгээрсарын09-ныөдөр650000төгрөгөөртустусмалынтэжээлболохпивонышаархудалданавчД.Баатархүүгийнүхэрнүүдийгтэжээсэнтөлбөрт1300000төгрөггаргуулах,2025оны08дугаарсарын28-ныөдрөөс2025оны10дугаарсарын20-ныөдрийгхүртэлх54хоногийнхугацаандД.Баатархүүгийн"АпуХХК-тайбайгуулсансүүнийлүүлэхгэрээнийдагууД.*******өөрийн23тооныүнээгсаажбэлтгэсэнсүүг"АпуХХК-нднийлүүлжнийт6450000төгрөгийнтооцоогарснаасД.Баатархүү2500000төгрөгийгД.Даваа-Очирын*******тоотдансандшилжүүлэнөгсөнбөгөөдүлдэгдэл3950000төгрөгийгөнөөдрийгхүртэлххугацаандсайндураарөгөөгүйбайна.Иймдсүүнийтөлбөрт3950000төгрөггаргуулах,2025оны08дугаарсарын30-ныөдөрД.БаатархүүньД.*******тойамантохиролцоохийжөвсхаддагзориулалтбүхийТракторыг2025оны10дугаарсарын01-нийөдрийгхүртэлх33хоногийнхугацаандтүрээслэсэнбөгөөдтүрээсийнтөлбөрт200боодолөвсөгөхөөртохиролцсон,тухайнүед1боодолөвс12000төгрөгийнүнэлгээтэйбайсанбөгөөдярилцажтохиролцсныдагуу200боодолөвсөөхүлээлгэнөгөөгүйхохироосон,мөнТракторыгхүлээлгэнөгөөгүйбаД.*******хадланхийсэнталбайгаасТракторыгочижавахадявахэдангиэвдэрсэнхөдөлгөөндоролцохболомжгүйболсонбайдалтайхүлээнавсан,иймд200боодолөвснийтөлбөрт2400000төгрөггаргуулах,Д.БаатархүүньД.*******тойярилцантохиролцсонмалынтэжээлтарьжургууланнийлүүлэхүүргээбиелүүлээгүйтулД.*******ньөвөл,хаврынуртөдрүүдэдөөрийнсүүнийчиглэлийнүхэрнүүдийгтэжээнмаллахболомжгүйболсонтулбусдадүхэрнүүдээзаржборлууланодоогоорэнэчиглэлийнүйлажиллагааэрхлэхээбольжүйлажиллагааньзогсожихээрхохиролхүлээсэнбайгаагдурьдахньзүйтэйбайна.ИймдД.Баатархүүгийнүйлдлээсүүдэнүүссэнхохирлынтөлбөрт18390000төгрөгийггаргуулахааршүүхэднэхэмжлэлгаргажбайна.Эрдэнэшиштариалуулахааршилжүүлсэн4000000төгрөг,бордооныүнэ840000төгрөг,үхэртээвэрлэсэнзардал400000төгрөг,гэртээвэрлэсэнзардал500000төгрөг,2025оны09дүгээрсарын01-нийөдрөөс2025оны10дугаарсарын20-ныөдрийнмалчнааражилласанхөлс5000000төгрөг,малчнааражиллажбайхдааүхэртөгсөнпивонышаар1300000төгрөг,сүүнийүлдэгдэлтөлбөр3950000төгрөг,тракторынтүрээс2400000төгрөгнийт18390000төгрөггаргуулахааршаардажбайнагэжээ.

 

2.ХариуцагчД.Баатархүүньнэхэмжлэлийншаардлагыгэсзөвшөөрөхбөгөөддараахбайдлаартайлбарлажбайна.Үүнд:ХариуцагчминийбиеД.Баатархүүньхувиараасүүнийүхрийнсиминтал,алатауүүлдрийнүхрийнажахуйчиглэлээрнийт30саалийнүнээтэйгээрТөваймагБаяндэлгэрсумынкласстерфермийн11дүгээр фермийгтүрээсийннөхцөлөөрүйлажиллагааявуулжбайсан.2025оны05сарынсүүлээриргэнД.*******ньнадтайутасаархолбогдожманайфермийнойролцооөвстэжээлмуутайбайна,тагазархагалахтехниктэйюмчиньэрдэнэшиштариалаадөгөөчбигазрынтүрээс,эрдэнэшишийнүр,газархагалахдизельтүлшниймөнгийгөгьегээд2025оны06дугаарсарын05-ныөдөр3000000төгрөгийгUrajilOrgilerdem"гэсэнутгатай,2025оны06дугаарсарын06-ныөдөр1000000төгрөгийг"ErdeneshishurOrgilerdem"гэсэнутгатайтустусминийхудалдаахөгжлийнбанкны*******дансруушилжүүлсэн.ИнгээдминийбиеЭрдэнэшишийнүрхудалданавахаар2025оны06дугаарсарын11-нийөдөрЗоригтовогтойЧулуунцэцэгутас:88882264/MN830004000430020902/дансруу"Erdeneshishur90900502"гэсэнутгатайгүйлгээхийжэрдэнэшишийн200кгүр/1кгнь20000төгрөг/үнээрхудалданавсан.2025оны06дугаарсарын12-ныөдөрТөваймагБаяндэлгэрсумаас/151летртүлш/500.000төгрөг"TulshFarm11erdeneshish"авахаарДагвадоржЛхагвадоржMN910005005750840472дансруутүлшшатахуунымөнгөшилжүүлсэн.2025оны06дугаарсарын15-ныөдөрТөваймагБаяндэлгэрсумаас/91летртүлш/авахаарДагвадоржЛхагвадорж300000төгрөг"Farm11erdeneshishtlshMN910005005750840472дансруутүлшшатахуунымөнгөшилжүүлсэн.2025оны06дугаарсарын18-ныөдөр/1гаталбайнтүрээс125.000төгрөг/,500000төгрөг/4гаталбай/,"Farm11talbainturees"гэсэнгүйлгээнийутгатайДамбасүрэнЭрдэнэдөшMN770005005400375650дансрууталбайнтүрээсийнмөнгөшилжүүлсэн.ИргэнД.*******ыннэхэмжлэлдээртусгасанэрдэнэшишнийлүүлээгүйучраасманаймалчнаарүхэрмаллуулнагэсэняриабидхоёрындундогтяригдаагүйболно.ИргэнД.*******ийннүүжирэхболсоншалтгаанньөөрийнфермерээзарсантул*******сумынкласстерфермдтүрээслэхфермбайнауугэжнадаасасуусан.ТэрүедД.Баатархүүминийбие02дугаартайфермрүүнүүхгэжбайгаатиймучраас11дүгээрфермийгүргэжлүүлэнтүрээслэжболохбайхгэжхэлсэн.Тэгээдтүрээслэгчээсасуусанболногэжхэлсэн.Ингээдфермийнтүрээслүүлэгч*******/Д.*******төгчяриулсан.ИргэнД.*******ньэхнэрхүүхдийнхамт11дүгээрфермдээриржтанилцаадөөрсдийнсаналаарнүүжирсэн.Үүнийдарааминийбие2дугаарынфермрүүнүүхболоходүхэрмаллажбайсанмалчинмааньажлаасгарчтаараадөөрийн30тооныүхэрийг1сарынхугацаатаймаллажөгөхийгД.*******тойярилцажшийдээдсарын3000000төгрөгийнцалинөгөхөөрболжтохиролцсон.ИнгээдярилцажтохироцсоныдагууД.*******өөрийнболонминийүхэрнүүдийгмаллажбайсан.Маллажбайххугацаандаатүрээсээболилоо1дүгээрфермийгтүрээслэхээрболлоогэжхэлээдявнагэсэн.Энэүедминийбиеойлголоогээдмалчинхайжэхлээдявжбайтал1дүгээрфермрүүнүүхээболичихлооэндээбайхаарболлоогэсэн.Ингээдбиддахинүйлажиллагаагааярилцаадминийбие2дугаарынфермрүүнүүхээдболиодбидхамтран11дугаарынфермийгдоордурдсаннөхцөлөөртүрээслэхээрболсон.Үүнд:ИргэнД.*******ньД.Баатархүүминийбиеийг2талыннийтүхрээтэжээхөвстэжээлээбэлтгээдөгчиххаринбицалинхөлсавахгүйфермийнтүрээс,тогцахилгаанааөөрөөхариуцнагэжхарилцантохиролцсон.Ингээдбихадлантэжээлээбэлтгэхээрявсан.Тусфермдээр4000боодолногоонтэжээлийг2025оныхавархувьхүнээсхудалданавчтусфермийнхашаандболонфермдоторхураанбэлтгэж,2025-2026ондоохэрэглэнэгэсэнтөлөвлөгөөтэйбайсан.Нэгбоодолногоонтэжээлийг8000төгрөгөөртооцожавсан.Тээврийнзардалньтусдаанэгбоодолтэжээлийг1500төгрөгөөртээвэрлэсэн.ЗаингээдтохиролцсоныдагуубихадлантэжээлээбэлдэхээряваадХэнтийаймагтхадланбэлдэжбайхад10сарынэхээрнадрууутсаарярьжахаабиднарерньболилооэхнэрчшантарчбайна,ажиллахадхэцүүбайнагэжхэлсэн.Энэудаадарааявлааэсвэлболилоогэсэнхургасаншийдвэрньминийажилдмашихсаадучруулсанбиэнэхүнийгямарнэгэнбайдлааргуйжавчраагүйболохоор.Ингээдболилоогэхээрньзабиажлаадуусгаадочнотэхээрярилцаягэжхэлсэн.Удахгүйнамайгирэхэдфермийнгадааболондоторхураалттайбайсаннийт3200боодолөвсийгхүнийболонөөрийнүхэртидүүлсэнбайсан.Энэньнүүжявахаасааөмнөөөрийнүхэрнүүдээтаргалуулжбайгаадзараадявахгэжбайсанбайнагэжнададхардахсэтгэлтөрүүлсэн.Үүнээсболжминий2025-2026ондүхэрийнфермийнүйлажиллагааявуулахажилмааньзогссонучирньүхэртөгөхөвстэжээлхангалтгүйболсон.МинийбиеД.Баатархүүнь2025оны09-10дугаарсардмалынтэжээлдөгөхөөр1тнэрдэнэшишийндарш550000төгрөг,улаанбуудай,хүчиттэжээлболохвандуй,маалингзэрэг2тнбүхийхолимогтэжээл2000000төгрөг,ногоонтэжээлээзууржөгөхпивонышаар1950000төгрөг,нэмэлтээр2025оны09дүгээрсарын05-ныөдөрнэгпортербайгалийнногоонөвсавчирчөгсөн.Нийт4500000төгрөгболж2талынүхрийгтэжээсэн.ИргэнД.*******нь9-10сардүхэрмаллажбайххугацаандааманайсаалийннэгсеминталүнээнийхойдхөлийгхугалажгэмтээжцаашидсүүөгөхямарчболомжгүйболгожтэрүхрийгмахныцехидхямдүнээрбуюу1800000төгрөгөөрөгсөн.Угүхрийг5000000төгрөгөөрТөваймгийнБаянчандманьсумынмалчинЖ.Төгсбаяраасхудалданавсан.Иймдүхрийнзөрүүболох3200000төгрөгнийалдагдалхүлээсэн.2025.08.28-ныөдрөөс2025.10.20-ныөдрийгхүртэлх54хонийгхугацаанднийлүүлсэнсүүнийөртөгньнададбайгаабаримтдээр5170000төгрөгболсонбаүүнээс2500000төгрөгшилжүүлжөгсөнүлдэгдэлмөнгийгшилжүүлэхгэтэлөвснийасуудалгаржүлдэгдэлмөнгийгшилжүүлжөгөхгүйхойшлуулсан.ИргэнД.*******ынтракторыгогтхончтүрээслэнэгэжярилцаагүйижилбизнесхийжбайгаахүмүүсчамдтракторбайгааболахньбайгалийнөвсхадаадирьеажлынхөлсөнднь2портерөвсөгьегэжтохироцсонбайсанөвсньхадланбэлтгэсэнгазарбэлэнбайсанбазамынхалтиргааарилахаартээвэрлэжирэхтөлөвлөгөөтөйбайсанингээдавжирээгүйшалтгаанньнөгөөлтүүнийөвсидүүлсэнээсболжхойшилсон.МөнтракторыгбүрэнбүтэнажиллагаатайминийбиеД.БаатархүүачижирээдфермдээрмаятимашиндээрачаатайбайхүедньнамайгэзгүйХэнтийаймагтбайхадачижавчявсан.Тэрүедньбинаадахааавжявахааазнажбайөөрийнхажуудхүлээлгэжөгнөгэжанхааруулжхэлсэн,учирньөвстэжээлидүүлсэнасуудалшийдэгдээгүй. Янзбүрийнасуудалгарвалөөрийннүдээрхажуудхаржбайжхүлээлгэнөгөхбайсанюм.Гэтэлэзгүйбайхадшуудачаадявсан.Тракторааачихдааөөрсдөөэвдсэнийгүгүйсгэхгүй.Тусфермдээрхэрэглэжбайсанминийэзэмшилийнөвстэжээл,үхрийнбаасзөөдөгбайсан3дугуйтмотоциклийгэвдэжявахболомжгүйболгосон.Одооболтолявахгүйтүрээслэжбайсанфермдээрбайгаа.Тухайнмотоциклийг3600000төгрөгөөравсан.ИргэнД.*******нь09-10дугаарсардбайххугацаандаафермийнтүрээсболон,тогцахилгаанымөнгөөтөлөөгүйболноМинийбиеД.Баатархүүньөөрийнхүсэлсонирхолындагуубанкнаасзээлавчсименталболоналатауүүлдэрийнүхэрнүүдийгхудалданавчфермтүрээслэнажиллажбайсанюм.ДээрхД.Даваа-очирынгаргасанүйлдэлүүдньнамайгфермерийнажахуйүргэлжлүүлэнявуулахболомжгүйболгосон.Ингээдүхэрнүүдээавсанүнэдньхүргэжборлуулжчадаагүйараасбанкиндзээлтэйүлдээдбайна.Иймээсминийбиеньөнөөдрийнбайдлаарөвстэжээлийнхохиролболох30000000төгрөгийналдагдалхүлээгээдбайна.4000000төгрөгийгэрдэнэшишийнүрийнүнэдхүлээнавсанталаармаргахгүй.Энэмөнгөөр20килограмүрхудалданавсан.500000төгрөгийгтүлшнийтөлбөртшилжүүлсэн.300000төгрөгөөрмөнтүлшхудалданавсан.500000төгрөгийг4гаталбайнтүрээсгээднийт4гагазрыгтариалалтхийхэд4500000төгрөгийгзарцуулсан.Ажлынхөлсаваагүйгэхтухайдөөрөөталбайгүйболсонтул11дүгээрталбайгтүрээслэхээрэхнэрхүүхдийнхамтнүүжирсэн.3000000төгрөгөөрмалчнааражиллуулахаартохирсон.Ингэхдээүнэхөлсгүймалчнааражиллах,цахилгаанзэрэгзардлыгөөрөөтөлжөвстэжээлээбэлтгээдөгчихгэхээрнь3200ногоонтэжээл,6000000төгрөгийнзардалгарсан.Гэтэлминий3200боодолөвсөөрхүнийболонөөрийнүхэртидүүлсэнбайсан.Нийт4500000төгрөгийнтэжээлээртэжээсэн.Нэхэмжлэлийншаардлагыгхүлээнзөвшөөрөхгүйгэжээ.

 

3.Нэхэмжлэгчээс:2025оны12дугаарсарын08-ныөдөрулсынтэмдэгтийнхураамжидтөлсөнбаримт,итгэмжлэл,Д.*******ынХаанбанкХК-ийн*******тоотдансныхуулгазэргийгнотлохбаримтаарирүүлсэнбайна./хх2-20тал/

4.Хариуцагчаас:фотозургийнхуулбар,Д.БаатархүүгийнХаанбанкХК-ийн5007250163тоотдансныхуулга,2025.01.13-ныөдрийнхудалдаххудалданавахгэрээ,2024.11.22-ныөдрийн09дугаартайсүүнийүхрийнфермтүрээсийнгэрээ,Д.БаатархүүгийнГоломтбанкХК-ийн*******тоотдансныхуулгазэргийгнотлохбаримтаарирүүлсэнбайна./хх34-96тал/

 

Шүүхталуудынтайлбар,хэрэгтавагдсанбаримтуудыгшинжлэнсудлаад

 

ҮНДЭСЛЭХнь:

 

1.      Нэхэмжлэлийншаардлагынзаримыгхангав.

 

2.НэхэмжлэгчД.*******ньхариуцагчД.Баатархүүдхолбогдуулан18390000төгрөггаргуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргаж,4гаталбайдэрдэнэшишийндарштариалуулахаартохиролцож,4000000төгрөгийгэрдэнэшишийнүрийнтөлбөртхаруицагчидшилжүүлж,840000төгрөгийнбордоохудалданавчхариуцагчидхүлээлгэнөгсөнболовчтохиролцсондаршааөгөөгүйгэх үндэслэлээр4840000төгрөг,Д.Баатархүүгийнмалчнааражиллахаартохиролцож,үхрийнфермбайрлажбайгаагазарлуунүүххэрэгцээшаардлагаүүссэнбөгөөдгэророннүүлгэхзардал500000,үхэртээвэрлэхзардал400000төгрөг,нийт900000төгрөг,мөнмалчнаарньажиллахаартохиролцохдоонэгсарынцалинхөлсийг3000000төгрөгбайхаартохиролцсонболовчцалинголгоогүйтул2025.09.01-нийөдрөөс2025.10.20-ныөдөрхүртэлхугацаандмалчнааражилласанцалин5000000төгрөг,малчнааражиллажбайххугацаандаахувиасаа1300000төгрөгөөрпивонышаархудалданавчхариуцагчийнүхрийгтэжээсэнтулпивонышаарныүнэ1300000төгрөг,АПУХК-тайбайгуулсансүүнийлүүлэхгэрээнийдагууАПУХК-иассүүнийтөлбөртшилжүүлсэнтөлбөрөөснададоногдоххэсгийгдутууөгсөнтулсүүнийүнэ3950000төгрөг,өөрийнөмчлөлийнтрактораахариуцагчидтүрээсэлсэнбөгөөдтөлбөрт200боодолөвсбайхаартохиролцсонболовчтөлөөгүйтул200боодолөвснийүнэтэйтэнцэх2400000төгрөгийгтустусгаргуулахааршаардахэрхтэйгэжтодорхойлжбайна.

 

3.ХариуцагчД.Баатархүүньнэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньэсзөвшөөрөхбөгөөдэрдэнэшишийндарштариалахаартохиролцож,үртарианызардлыгнэхэмжлэгчгаргахаар,битариалахаар,хөлсийг1400000төгрөгөөртохиролцсонболовчньцагагаарынбайдлаасболоодүртариашаардлагахангахуйцургаагүйучирургацхураагаагүй.Үртариахудалданавахтөлбөрт4000000төгрөг,шатахуунытөлбөрт450000төгрөгтөлсөнньдансныхуулгаарнотлогдохтулхүлээнзөвшөөрөхгүй.НэхэмжлэгчД.*******ньөөрөө11дүгээрфермийгтүрээсэлжажиллуулахаарнүүжирсэнтул 23тооныүхэртээвэрлэсэнзардал400000төгрөг,гэртээвэрлэсэнзардалд500000төгрөгнийт900000төгрөггаргуулахшаардлагыгхүлээнзөвшөөрөхгүй.Ажлынхөлс5000000төгрөггаргуулахшаардлагынхувьдэхлээдмалчнаарсарын3000000төгрөгийнхөлсөөражиллахаартохиролцсонболовчминийөөрийнөмчлөлийнүхрүүдээтэжээхээрхудалданавсанбайсаннэгбүрнь8000төгрөгийнүнэбүхий4000боодолногоонтэжээлээс500боодлыгминийзөвшөөрөлгүйгээравчөөрийнүхрийгтэжээсэнбайсантулугтэжээлийнүнэдүнэтөлбөргүймалчнааражиллахаартохиролцсонтулцалин5000000төгрөггаргуулахшаардлагыгхүлээнзөвшөөрөхгүй.Сүүнийтөлбөрт 3950000төгрөггаргуулахтухайшаардлагынтухайднэхэмжлэгчийнөмчлөлийнүхрийнсүүнийтөлбөр5170000төгрөгболсонболовчминийтэжээлийгөөрийнүхэртидүүлсэнүндэслэлээрхүлээнзөвшөөрөхгүй.Трактортүрээслүүлсэнүйлбаримтадмаргахгүйхэдийчтүрээсийнтөлбөрийг2портерөвсбайхаартохиролцож,1портерөвсхүлээлгэжөгсөн.Нөгөөгньөөрөөталбайгаасочоодаваарайгэжхэлсэнболовчаваагүйтулнэхэмжлэлийншаардлагыгхүлээнзөвшөөрөхгүйгэжтайлбарлажбайна.

 

4.Хэрэгтавагдаж,шүүххуралдаанааршинжлэнсудалсан,тусшүүхийншийдвэрийнтодорхойлоххэсгийн3,4-тдурдагдсанбаримтаардараахүйлбаримттогтоогдожбайна.Үүнд:

 

4.1Д.*******ынэзэмшлийнХаанбанкХК-ийн*******тоотданснаас2025оны06дугаарсарын05-ны өдөр3000000төгрөгийг URAJILORGILERDEMгэх гүйлгээнийутгаар,2025оны06дугаарсарын06-ныөдөр1000000төгрөгийг ErdeneshishUrORGILERDEMгэх гүйлгээнийутгаар 436039501тоотдансруу,840000төгрөгийг bordoi гэхутгатайгаар5011789799дугаарындансруутустусшилжүүлсэн,/хх5-6,7тал/

 

4.2Д.*******ынэзэмшлийнХаанбанкХК-ийн*******тоотдансанд2025.10.19-нийөдөр2500000төгрөгийнБаатархүүгээсилгээв,сүүнийтөлбөргэхгүйлгээнийутгаарорлогынгүйлгээхийгдсэн, /хх14тал/

 

4.3Д.БаатархүүгийнэзэмшлийнХудалдаахөгжлийнбанкХК-ийн*******тоотдансруу2025.06.05-ныөдөр3000000төгрөг URAJILORGILERDEMгэхгүйлгээнийутгаар,2025.06.06-ныөдөр1000000төгрөгErdeneshishUrORGILERDEMгэхгүйлгээнийутгаарорлогынгүйлгээхийгдсэн,/хх91тал/

 

4.4Д.БаатархүүгийнэзэмшлийнХудалдаахөгжлийнбанкХК-ийн*******тоотданснаас2025.06.11-нийөдөр4000000төгрөгийгErdeneshishUr90900502гэхгүйлгээнийутгаар,2025.06.12-ныөдөр500000төгрөгийгTulshfarm11erdeneshish гэхгүйлгээнийутгаар,2025.06.15-ныөдөр300000төгрөгийг farm11erdeneshishгэхгүйлгээнийутгаар,2025.06.18-ныөдөр500000төгрөгийгfarm11talbainturees гэхгүйлгээнийутгаар,2025.10.19-нийөдөр2500000төгрөгийгБаатархүүгээсилгээвгэхгүйлгээнийутгаартустусшилжүүлсэнзэрэгүйлбаримттогтоогдожбайна.

 

5.Зохигчэрдэнэшишийндаршнытариалалтхийхээртохиролцсон,бордоогхүлээнавсанэсэх,трактортүрээслүүлэхээртохиролцсон,хэсэгхугацаандмалчнааражиллахаартохиролцсонзэрэгтмаргаангүй,харинмалчнааражиллахаархөлстохиролцсонэсэх,сүүнийүнийнхэмжээ,тракторхөлсөлсөнтөлбөрийнхэмжээболонтөлбөртөлөгдсөнэсэх,нэхэмжлэгчийннэхэмжилсэнбусадзардлыгтөлөхүндэслэлтэйэсэхэдмаргаантай.

 

6. Эрдэнэшишийнүрболонбордооныүнэд4850000төгрөггаргуулахшаардлагынтухайд,

 

Иргэнийхуулийн343дугаарзүйлийн343.1-д Ажилгүйцэтгэхгэрээгээражилгүйцэтгэгчньзахиалагчийнбуюуөөрийнматериалааргэрээндзаасанажилгүйцэтгэх,захиалагчньугажлынүрдүнгхүлээнавч,хэлэлцэнтохирсонхөлстөлөхүүргийгтустусхүлээнэгэжзаасан.

 

Хэргийнбаримт,талуудынтайлбараарзохигчэрдэнэшишийндарштариалуулахаараманхэлцлийнхэлбэрээртохиролцсонүйлбаримттогтоогдсонбөгөөддээрхаманхэлцэлньэрхзүйнхарилцаанытөрлийнхувьдхуулийндээрхзохицуулалтадхамаарна.

 

Нэхэмжлэгчмаргаанбүхийдаршийгхүлээлгэнөгөөгүй,тарьжургуулсанэсэхньтодорхойгүй,ажлынхөлснийтухайдтариалалтхийгээдургасанүртариагхуваанавахаартохиролцсонгэж,хариуцагчтариалалтэрхлэхэдшаардлагатайүртариагхудалданавч,тариалсанболовчцагагаарынбайдлаасхамаарчургаагүй,ажлынхөлсийг1400000төгрөгөөртохиролцсонгэжмаргасанболовчхэнальньтайлбартатгалзлаабичгийнбаримтаарнотлоогүй.

 

Иргэнийхуулийн343дугаарзүйлийн343.2-тАжилгүйцэтгэхгэрээнийзүйлньгүйцэтгэсэнажлынүрдүнбайнагэж,343.3-тАжилгүйцэтгэгчямарнэгэнэдзүйлийгхийсэнболтүүнийгзахиалагчийнөмчлөлдшилжүүлнэгэж,355дугаарзүйлийн355.1-дГэрээнийальнэгталүүргээноцтойзөрчсөнболэнэхуулийн225,226дугаарзүйлүүдэдзаасанүндэслэл,журмындагуунөгөөталгэрээгцуцалж,учирсанхохирлоонөхөнтөлүүлэхээршаардахэрхтэйгэжтустусзаасан.

 

Иймднэхэмжлэгчажилгүйцэтгэхгэрээнийдагууажлынүрдүнгхүлээнаваагүйүйлбаримтыгүндэслэннэхэмжлэгчийггэрээнээстатгалзахэрхтэйгэждүгнээдүрхудалданавахтөлбөртшилжүүлсэн4000000төгрөг,бордоогхүлээнавсанэсэхэдхариуцагчмаргаагүй,нэхэмжлэгчбордооныүнэд840000төгрөгийг2025.06.14-нийөдөртөлсөнбичгийнбаримтзэргийгхарьцууландүгнээднийт4840000төгрөгийгхариуцагчаасгаргууланнэхэмжлэгчидолгохооршийдвэрлэв.

 

7.Хариуцагчтариалалтхийхажлынхөлсийг1400000төгрөгбайхаартохиролцсонгэжмаргасанболовчтатгалзлаабичгийнбаримтаарнотлоогүйгээсгаднаИргэнийхуулийн352.2.3-тзахиалагчөөрийнбуруугааражлынүрдүнгхүлээжаваагүйбайхадгүйцэтгэсэнажлынүрдүнгэнэтийнбуюудавагдашгүйхүчнийшинжтэйонцгойнөхцөлбайдлынулмаасустсан,гэмтсэн,эсхүлзахиалагчийнбуруугааражлыгхугацаандньгүйцэтгэхболомжгүйболсонтохиолдолдажлынхөлсөөтөлүүлэхэрхтэйгэжзаасандхамаарахүйлбаримтбичгийнбаримтаартогтоогдоогүйтудхариуцагчийнтатгалзлыгүндэслэлгүйгэжүзсэнболохыгдурдахньзүйтэй.

 

8.Малчнааражилласанцалин5000000төгрөггаргуулахшаардлагынтухайд,

 

Иргэнийхуулийн359дүгээрзүйлийн359.1-дХөлсөөражиллахгэрээгээражиллагчньтохиролцсонажил,үйлчилгээггүйцэтгэх,ажиллуулагчхөлстөлөхүүргийгтустусхүлээнэгэжзаасан.

 

Хэргийгхэлэлцэхшүүххуралдаандзохигч2025.09.01-нийөдрөөс2025.10.20-ныөдрийнхугацаандмалчнааражиллахаартохиролцсонэсэхталаармаргаагүй,гагцхүүцалинолгохүндэслэлтэйэсэхньмаргаанызүйлболж,нэхэмжлэгчажилласанхугацааныцалин5000000төгрөгийггаргуулахэрхтэйгэж,хариуцагч500боодолногоонтэжээлийнүнэдүнэтөлбөргүймалчнааражиллахаартохиролцсонгэжмаргасан

 

Талуудынхоорондаманхэлцлийнхэлбэрээрмалчнааражиллахаартохиролцсонтохиролцооньдээрдурдсанхуулийнзохицуулалтадхамаарахбуюу тэдгээрийнхоорондхөлсөөражиллахгэрээнийхарилцаааманхэлцлийнхэлбэрээрбайгуулагдсангэжүзнэ.

ХариуцагчД.Баатархүүньтүүнийөмчлөлийн500боодолногоонтэжээлээрнэхэмжлэгчД.*******өөрийнхөөүхрийгтэжээснээрмалчнаарүнэтөлбөргүйажиллахаартохиролцсонгэжтатгалзлаатайлбарлахболовчхариуцагчийнтатгалзалбичгийнбаримтаарнотлогдохгүйбайна.

 

Иймдзохигчдынхоорондхөлсөөражиллахгэрээнийхарилцааүүссэнүйлбаримтадмаргахгүйбайгаагболонхариуцагчийнанх3000000төгрөгбайхаартохиролцсонгэхтайлбарыгүндэслэнцалин5000000төгрөгийгнэхэмжлэгчээсгаргууланхариуцагчидолгохүндэслэлтэй.

 

9.Сүүнийтөлбөртдутуушилжүүлсэн3950000төгрөгийггаргуулахшаардлагынтухайд,

 

Иргэнийхуулийн492дугаарзүйлийн492.1,492.1.1-дхөрөнгөолжавсанэтгээдболонүүрэггүйцэтгэгчэтгээдийнхоорондүүрэгүүсээгүй,эсхүлүүрэгньхожимдуусгаварболсонбуюухүчинтөгөлдөрбусболсонтохиолдолдбусдынөмнөхүлээсэнүүргээгүйцэтгэхээрхэннэгэнэтгээдэдхөрөнгөшилжүүлсэнэтгээдугзүйлийголжавсанэтгээдээсдээрххөрөнгөөбуцааншаардахэрхтэйбайхаарзохицуулсан.

 

Хэргийнбаримтаарнэхэмжлэгчийнүнээнийсүүнийтөлбөртхариуцагч 2025.10.19-нийөдөр2500000төгрөгийгБаатархүүгээсилгээвгэхутгатайгаартөлбөршилжүүлсэнболохньтогтоогдсон.

 

Талуудынмаргаанызүйлньсүүнийборлуулалтынорлогынхэмжээбайхбанэхэмжлэгчнийтсүүнийтөлбөрт6450000төгрөгавахёстойгэж,хариуцагч5170000төгрөгтөлөхёстойгэжмаргасанбахэнальньбичгийнбаримтаартайлбартатгалзлаанотлоогүйбөгөөдтухайнтохиолдолд6450000төгрөгийгсүүнийтөлбөртавбалзохихталаарнотлохүүрэгнэхэмжлэгчидхамаарна.

 

Иймдхариуцагчийнхүлээнзөвшөөрсөнхэмжээбуюу5170000төгрөгөөстөлсөн2500000төгрөгийгхасчүлдэх2670000төгрөгийгхариуцагчүндэслэлгүйхөрөнгөжсөнүндэслэлээрхариуцагчаасгаргууланнэхэмжлэгчидолгож,угшаардлагаасүлдэх1280000төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгоно.

 

Түүнчлэнхариуцагчсүүнийтөлбөрийгбүрэншилжүүлээгүйүндэслэлээногоонтэжээлийгхариуцагчөөрийнүхэртидүүлсэнгэжтайлбарлахболовчийнхүүтөлбөрийгсуутгахүнэдслэлтэйэсэхээнотлоогүйтулүндэслэлгүйгэжүзэв.

 

10.Трактортүрээсэлсэнтөлбөрт2400000төгрөггаргуулахшаардлагынтухайд,

 

Иргэнийхуулийн287дугаарзүйлийн 287.1-дЭдхөрөнгөхөлслөхгэрээгээрхөлслүүлэгчньхөлслөгчийнэзэмшил,ашиглалтадтодорхойэдхөрөнгийгтүрхугацаагааршилжүүлэх,хөлслөгчньэдхөрөнгөашигласныхөлсийгтөлөхүүргийгтустусхүлээнэгэжзаасан.

 

Зохигчтэдгээрийнхоорондэдхөрөнгөхөлслөхгэрээнийхарилцаааманхэлцлийнхэлбэрээрбийболсонэсэхэдмаргаагүй,харинэдхөрөнгөашигласанхөлсийгямархэмжээгээртохиролцсонболонхөлсийгтөлсөнэсэхэдмаргасанбөгөөднэхэмжлэгч200боодолөвсбайхаартохиролцсонболовчөгөөгүйтулнэгбоодолөвсийг12000төгрөгөөртооцож2400000төгрөгийггаргуулнагэж,хариуцагч2портермашинөвсөгөхөөртохиролцож,нэгийгньхүлээлгэнөгсөн,нөгөөгньөвсхадсанталбайдээрээснэхэмжлэгчөөрөөочижавахүүргээбиелүүлээгүйгэжмаргасанбөгөөдхэналиныхньтайлбартатгалзалхэргийнбаримтаарнотлогдоогүй,тухайнтохиолдолдшаардлагынүндэслэлээнотлохүүрэгнэхэмжлэгчидхамаарна.

 

ХэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныявцадхариуцагчталынхүсэлтээргэрчД.Жаргалсайханаасмэдүүлэгавсанбөгөөдгэрч2портерөвсгэхээр200боодолуугэхасуултадтийм,.2портерөвсгэжсонсожбайсан.12000төгрөгөөрзарагдажбайсангэхзэргээрмэдүүлсэн.

 

Иймдталуудынтайлбартатгалзалбичгийнбаримтаарнотлогдохгүйбайхтулдээрдурьдсангэрчийнмэдүүлгийгхариуцагчнэгмашинөвсийгхүлээлгэнөгсөнгэхтайлбартайхарьцууландүгнээдэдхөрөнгөашигласныхөлсөнд100боодолөвсөгөхүүргээбиелүүлээгүйүндэслэлээрхариуцагчаас1200000төгрөггаргууланнэхэмжлэгчидолгож,үлдэх1200000төгрөгийгхөлсийгтөлөөгүйболохньтогтоогдохгүйгэждүгнээдхэрэгсэхгүйболгов.

 

11.Гэртээвэрлэсэнзардал500000төгрөг,үхэртээвэрлэсэнзардал400000төгрөгийншаардлагыгуг900000төгрөгийнзардалньхариуцагчтайбайгуулсанхөлсөөражиллахгэрээтэйхамааралтайэсэхньтогтоогдохгүйүндэслэлээр,пивонышаарныүнэдтөлсөнтөлбөр1300000төгрөгийгхариуцагчД.Баатархүүгийнхариуцвалзохихзардалмөнэсэхньнотлогдохгүйгэхүндэслэлээртустус хэрэгсэхгүйболгов.

 

12.Дээрхийгнэгтгэвэл хариуцагчД.Баатархүүгээсажилгүйцэтгэхгэрээнээстатгалзсанхохиролд4840000төгрөг,хөлсөөражиллахгэрээнийүүрэгт5000000төгрөг,үндэслэлгүйхөрөнгөжсөнүндэслэлээр2670000төгрөг,эдхөрөнгөхөлслөхгэрээнийүүрэгт1200000төгрөг,нийт13720000төгрөгийггаргууланнэхэмжлэгчД.*******толгож,нэхэмжлэлийншаардлагаасүлдэх4670000төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгохооршийдвэрлэв.

 

13.Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайд,нэхэмжлэгчээсулсынтэмдэгтийнхураамжидурьдчилантөлсөнтөгрөгийгулсынорлогодхэвээрүлдээж,хангасанүнийндүндтохирсонулсынтэмдэгтийнхураамжийгхариуцагчаасгаргуулж,нэхэмжлэгчидолгохньхуульднийцнэ.

 

Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн115дугаарзүйлийн115.2.2,116,118дугаарзүйлдзаасныгудирдлагаболгон

 

ТОГТООХнь:

 

1.Иргэнийхуулийн343дугаарзүйлийн343.1,355.1,287дугаарзүйлийн287.1,492дугаарзүйлийн492.1.1-дзаасныгтустусбаримтланхариуцагчД.Баатархүү/РД:/-гээс13720000төгрөгийггаргуулж,нэхэмжлэгчД.*******/РД:/-толгож,нэхэмжлэлийншаардлагаасүлдэх4670000төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгосугай.

 

2.Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайхуулийн7дугаарзүйлийн7.1.1,Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн56дугаарзүйлийн58.2-тзааснаарнэхэмжлэгчД.*******ынулсынтэмдэгтийнхураамжидурьдчилантөлсөн249900төгрөгийгулсынорлогодхэвээрүлдээж,хариуцагчД.Баатархүүгээс226550төгрөгийггаргуулжнэхэмжлэгчД.*******толгосугай.

 

3.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн119дүгээрзүйлийн119.2,120дугаарзүйлийн120.2дахьхэсэгтзааснааршийдвэртанилцуулансонсгомогцхуулийнхүчинтэйболохбазохигчидшийдвэрийггарданавсанөдрөөсхойш14хоногийндоторИргэнийхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэдгомдолгаргажболохыгдурдсугай.

 

 

 

 

 

ШҮҮГЧ Д.ЭНХЦЭЦЭГ