*******ийн нэхэмжлэлтэй

иргий хэргийн тухай

 

Нийслэлийн Иргий хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Г.Даваадорж даргалж, шүүгч Ц.Алтанцэцэг, Д.Дэлгэрцэцэг нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн танхимд хийс иргий хэргийн шүүх хуралдаанаар,

 

******* ******* Иргий хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны сарын 5-ны өдрийн 83/ШШ2024/0470 ******* шийдвэртэй

 

*******ийн нэхэмжлэлтэй,

*******-д холбогдох

 

Худалдах, худалдан авах гэрээ татгалзаж, гэрэий дагуу шилжүүлс 70,000,000 төгрөг буцаан гаргуулах үндс, алданги 5,246,000 төгрөг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй иргий хэргийг хариуцагчийн итгэмжлэгдс төлөөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг үндл, шүүгч Д.Дэлгэрцэцэгийн илтгнээр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгч *******, хариуцагчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгч *******, хариуцагчийн өмгөөлөгч *******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга И.Эрдэжаргал нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

 

. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага, үндлэлийн агуулга:

.. ******* нь *******-тай 2022 оны 09 сарын 20-ны өдөр №A-/ орон сууцны байшин худалдах, худалдан авах гэрээг байгуулж, уг гэрээгээр ******* ******* ******* ******* , ллын ******* , , 3 өрөө орон сууцыг 77,492,000 төгрөгөөр худалдан авсан. Гэрэий 2.2.3-т заасны дагуу ******* нь 2022 оны 09 сарын 20-ны өдөр 60,000,000 төгрөг, 2022 оны 2 ******* сарын 28-ны өдөр 2,000,000 төгрөг, 2023 оны 08 ******* сарын 3-ний өдөр 3,000,000 төгрөг, нийт 75,000,000 төгрөгийг тус тус төлсөн.

.2. ******* нь 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр гэрээ татгалзаж, орон сууцыг чөлөөлж буцаан шилжүүлэхийг мэдэгдс. Уг мэдэгдлийг зөвшөөрч, тухайн орон сууцыг *******-д хүлээлг өгсөн. Иргий хуулийн 204, 243, 264 зүйлд заасны дагуу гэрээ харилцан татгалзаж байгаа тул орон сууцны төлбөрт төлсөн 75,000,000 төгрөгийг буцаан шаардах эрхтэй гэж үзэж байна. ******* нь 2024 оны 07 ******* сарын 0-ны өдрийн дотор буцаан олгохоо баталж, 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдрийн А-24/07 баталгаа гаргах тухай албан бичгийг ирүүлс. Үүний дагуу мөнгөө буцаан авахаар удаа дараа хандахад орон сууцнууд борлогдоогүй, мөнгөгүй гэж тайлбарладаг.

.3. ******* нь өөрийн төлсөн нийт 75,000,000 төгрөгөөс 5,000,000 төгрөг шаардахаас татгалзаж байгаа ба эхүү мөнгийг орон сууцны засвар, бусад зардалд оруулан тооцохоо хүлэ зөвшөөрч байгаа. Иймд талууд гэрээ татгалзсан тул гэрэий үүрэгт төлсөн 70,000,000 төгрөгийг хариуцагч *******-аас гаргуулж нэхэмжлэгч *******ид олгож өгнө үү гэжээ.

2. Хариуцагчийн тайлбар, татгалзлын агуулга:

2.. ******* нь *******той 2022 оны 09 сарын 20-ны өдөр А/ *******тай орон сууцны байшин худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан. Уг гэрээгээр өөрийн хэрэгжүүлж буй төслийн ******* , од лах 63,39 м.кв талбай бүхий 3 өрөө орон сууцыг худалдахдаа м.кв талбайн үнийг 2,800,000 төгрөгөөр тооцож, нийт 77,492,000 төгрөгөөр худалдахаар харилцан тохиролцсон.

2.2. ******* нь гэрэий урьдчилгаа төлбөрт 60,000,000 төгрөг, 2022 оны 2 ******* сард 2,000,000 төгрөг, 2023 оны 08 ******* сард 3,000,000 төгрөгийг тус тус төлсөн. Гэрэий үлдэгдэл төлбөр төлөхийг удаа дараа мэдэгдс боловч гэрэий 2.2.3, 3.2.-д заасан үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээ татгалзаж, 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр өгсөн орон сууцаа буцаан авсан.

2.3. Худалдагч гэрэий хүү, алданги тооцохгүй байх, худалдан авагч орон сууцны засварын зардалд 5,000,000 төгрөг суутгуулахаар харилцан тохиролцсон. Гэвч урьдчилан тооцоолоогүй хил гааль, тээвэрлэлттэй холбоотой хүндрэлэ шалтгаалан бараа материалын нийлүүлэлт удааширсан, ажил гүйцэтгэгч компаниудтай холбоотой асуудал зэрэг хөндлөнгийн олон хүчин зүйлийн улмаас төлөвлөсөн хугацаанд орон сууцуудыг ашиглалтад оруулаагүй байгаа нь үн. Компани борлуулалт эхэлс даруйд тэргүүн ээлжид мөнгийг нь гаргаж өгөх талаар *******ид мэдэгдс. Уг нь гэрэий үүрэг зөрчсөн, хугацаа хэтрүүлс хугацаагаар алданги шаардах, урьдчилгаа төлбөрөөс нь суутган авах эрхтэй боловч маргааныг эвийн журмаар шийдвэрлэхээр тохирсон байхад уг тохиролцоог биелүүлж хүлээхгүйгээр шүүх нэхэмжлэл гаргасан.

Иймд хариуцагч тал өмнөх бүх тохиролцооноос татгалзаж байна. Иймэ нэхэмжлэлийн шаардлагыг 70,000,000 төгрөгийн хэмжэ хүлэ зөвшөөрөхгүй бөгөөд өөрт учирсан хохирлоо суутган үлдэгдэл мөнгийг төлнө гэжээ.

 

3. Хариуцагчийн гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндлэлийн агуулга:

3.. *******, ******* нарын хооронд худалдах, хуадлдан авах гэрээ байгуулагдсан. Гэрээ байгуулах өдөр урьдчилгаа төлбөрт 60,000,000 төгрөг, 2022 оны 2 ******* сард 2,000,000 төгрөг, 2023 оны 08 ******* сард 3,000,000 төгрөг тус тус төлсөн. Үлдэгдэл төлбөр төлөхийг удаа дараа мэдэгдс боловч гэрэий 2.2.3, 3.2.-д заасан үүргээ биелүүлээгүй. 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр *******оос орон сууцыг буцааж авсан.

3.2. Талуудын хооронд тохиролцсон тохиролцоог биелүүлээгүй нь борлуулалт эхлээгүй байгаагаас шалтгаалан үлдэгдэл төлбөрийг буцаан өгч чадаагүй. ******* нь жил хагасын хугацаанд гэрэий үүргээ биелүүлэхгүй манай орон сууцанд амьдарч биднийг чирэгдүүлс, компанид бодитой хохирол учруулсан боловч манай талаас аливаа алданги тооцохгүй хөнгөлөлт үзүүлэхээр шийдвэрл байхад бид мэдэгдэхгүйгээр шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан тул өмнөх бүх тохиролцооноос татгалзсан.

3.3. Иймэ 2023 оны 0 сарын 0-ний өдрөөс 2023 оны 08 ******* сарын 3-ний өдөр хүртэл 240 хоногийн хугацаанд гүйцэтгээгүй үүргийн дүн 5,492,000 төгрөгийн 0, хувиар алданги тооцоход хоногт 5,492 төгрөг буюу 27,78,080 төгрөг, 2023 оны 09 сарын 0-ний өдрөөс 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр хүртэл 260 хоногийн хугацаанд гүйцэтгээгүй үүргийн дүн 02,492,000 төгрөгийн 0, хувиар алданги тооцоход хоногт 02,492 төгрөг буюу 26,647,920 төгрөгийн гэрэий үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй хугацаа хэтрүүлсний улмаас нийт 54,366,000 төгрөгийн алданги төлөхөөр байгаа боловч Иргий хуулийн 232 ******* зүйлийн 232.4 дэх хэгт заасны дагуу гүйцэтгээгүй үүргийн дүн 02,492,000 төгрөгийн 50 хувьтай тцэх 5,246,000 төгрөгийг *******оос гаргуулж өгнө үү. Тухайн орон сууцны засварын зардалд 5,000,000 төгрөг суутгуулахыг өөрөө нэгт зөвшөөрдөг тул сөрөг нэхэмжлэлийн дүнд оруулаагүй гэжээ.

 

4. Сөрөг нэхэмжлэлд гаргасан нэхэмжлэгчийн тайлбарын агуулга:

4.. ******* нь *******-тай байгуулсан гэрэий үүрэгт нийт 75,000,000 төгрөг төлсөн. Харин үлдэгдэл төлбөр болох 02,492,000 төгрөгийг аймаг дахь өөрийн орон сууцаа худалдан борлуулж барагдуулахаар тохирсон. Төлөвлөсөн хугацаанд орон сууцыг худалдан борлуулахаар хичээл зүтгэл гарган ажиллаж байтал хариуцагч ******* нь 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр А-24/07 албан бичгээр гэрээ татгалзаж байгааг мэдэгдс. Уг татгалзлыг хүлэ зөвшөөрч орон сууцыг буцаан шилжүүл өгсөн. Иймэ төлбөрт өгсөн 75,000,000 төгрөгийг буцаан шаардах эрхтэй. ******* нь төлсөн төлбөрийг буцаан төлөхөө бүр илэрхийлс болно.

Гэрэий 4.-д заасан үндлэлээр гэрээг цуцлах тохиолдолд зээлдэгчид э тухай мэдэгдэл хүргүүлэхээр тохирсон ба төлсөн төлбөрийг буцаан олгохоор заасан. *******-аас талуудын хооронд байгуулсан гэрээг цуцалж байгаа талаар ямар нэг мэдэгдэл өгөөгүй. Иймд гэрээг цуцалсан гэх үндлэлээр 5,246,000 төгрөг гаргуулах шаардлага үндлэлгүй. Гэрээ татгалзахад үүргийн харилцаа буюу гэрэий үүргэ үүдс шаардах эрх дуусгавар болдог бөгөөд хууль хэрэглэий хувьд гэрэий үүрэг болох анз гаргуулах боломжгүй. Хүчин төгөлдөр байгуулагдсан гэрээг хууль буюу гэрэ заасны дагуу гэрэий нэг талын хүсэл зоригоор буцаахыг гэрээ татгалзах гэж ойлгох бөгөөд *******-ийн А-24/07 баталгаа гаргах тухай албан оор гэрээ татгалзах нэг талын хүсэл зоригийг нөгөө тал хүлэ авснаар гэрээг дуусгавар болгох хүсэл зориг адилхан агуулагдсан гэж үзэх тул сөрөг нэхэмжлэлээр гэрээ цуцалсан гэх ойлголт бүрдэхгүй. Иймд нэгт талууд гэрээ харилцан татгалзсан байх тул талуудын итгэлийг хамгаалах зарчмын хүрэ гэрээ татгалзсаны дараа дахин гэрээг цуцлах нөхцөл хэрэгжих боломжгүй байх тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

5. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн агуулга: Иргий хуулийн 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт заасныг баримтлан, хариуцагч *******-аас 70,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч *******ид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 ******* зүйлийн 7.., Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 ******* зүйлийн 56., 60 ******* зүйлийн 60. дэх хэгт зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 508,000 төгрөг, хариуцагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 44,80 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 508,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэжээ.

 

6. Хариуцагчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлын агуулга:

6.. Нэхэмжлэгч ******* нь хариуцагч -тай орон сууцны байшин худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан. ******* нь тухайн үед аймагт лах хувийн сууц, газраа худалдан борлуулж, үлдэгдэл төлбөр төлөхөөр тохирч, түүний эзэмшилд урьдчилан өгсөн. Гэтэл гэрэ заасан хугацаанд төлбөр төлөөгүй тул гэрэ татгалзаж, 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр *******оос орон сууцыг буцаан авсан. ******* жил хагасын хугацаанд гэрэий үүргээ биелүүлэхгүй манай орон сууцанд амьдарч биднийг чирэгдүүлс, компанид бодитой хохирол учруулсан тул шүүхийн журмаар гэрэий алдангийг гаргуулахаар шийдвэрл. Гэтэл ******* нь шүүхэд нэхэмжлэл гаргахгүй бай, орон сууцны засварын зардалд 5.000,000 төгрөг суутгаж, 70,000,000 төгрөгийг буцааж өгнө үү гэхээр нь түүний хүсэлтээр 2024 оны 07 ******* сарын 0-ны өдрөөс өмнө ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн орон сууцны борлуулалтын орлогоос өгөхөөр баталгаа бичиг хийж өгсөн боловч орон сууцуудыг ашиглалтад оруулж амжаагүй, борлуулалт эхлээгүй байгаагаас шалтгаалан үлдэгдэл төлбөрийг буцаан өгч чадаагүй. ******* нь нэгт гэрэий асуудлыг шүүхээр шийдвэрлүүлэхээр байх тул 70,000,000 төгрөгийг буцаан өгөх тохиролцоо хүчингүй болсон. Иргий хуулийн 264 зүйлийн 264.2 болон гэрэий 3..3-т заасан хугацаа хэтрүүлс хоног тутам гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0, хувиар тооцон 5,246,000 төгрөгийг хариуцагч *******оос гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

6.2. Анхан шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ Иргий хуулийн 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт зааснаар талууд гэрээ татгалзсанаар тэдгээрийн хооронд үүсс гэрэий харилцаа дуусгавар болсон тул гэрэий үүрэг болох анз гаргуулахаар шаардах эрх мөн адил дуусгавар болсон байна гэж дүгнээд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыгхүчингүй болгож шийдвэрл гомдолтой байна. ******* гэрээ татгалзаж, гэрээг цуцалсны дараа шүүхээр шийдвэрлүүлэхгүйг гэж бичүүлс баталгаа бичгээ ашиглан гэрэий харилцаа дууссан тул анз шаардах эрхгүй хэмэ маргаж байгаа нь үндлэлгүй. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж өгнө үү гэжээ.

 

7. Давж заалдах гомдолд гаргасан нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгчийн тайлбарын агуулга: Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа хэрх тодорхойлох нь хариуцагчийн эрхийн асуудал. Гэтэл өнөөдөр давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд анхан шатны шүүх хуралдааны явцад хэлэлцэгдээгүй асуудлаар тайлбар гаргаж буй нь үндлэлгүй. Шүүх хэргийг оролцогчдын гаргасан баримтыг үндл хэргийг үн зөв шийдвэрл. 2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдрийн хариуцагч компаниас ирүүлс баталгаа гаргах тухай албан бичгийн дагуу нэхэмжлэгч ирг хариуцагчийн татгалзлыг хүлэ авч талууд харилцан тохиролцсон. Ингнээр хуульд заасан урьдчилсан нөхцөл болох харилцан тохиролцох нөхцөл бүрдс. Иймд Иргий хуулийн 205 ******* зүйлд заасны дагуу гэрээ татгалзсаны үр дагавар үүсч харилцан өгсөн, авснаа буцаасан. Сөрөг нэхэмжлэлээр хохирол шаардсан нь гэрээ татгалзаж үр дагавар үүсэхгүй. Гэрэий харилцаа нь татгалзлаар өөр эрх зүйн харилцаа үүсс учраас анз, үндс төлбөр нэмэлт төлбөр шаардах эрхгүй. Иймд шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж өгнө үү гэв.

 

ХЯНАВАЛ:

 

. Давж заалдах шатны шүүх Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6 ******* зүйлийн *******6.4 дэх хэгт заасан зөвхөн гомдолд дурдсан үндлэлээр хязгаарлалгүй хэргийг бүхэлд нь хянаад шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглэий болон найруулгын өөрчлөлт оруулав.

 

2. Нэхэмжлэгч ******* нь хариуцагч *******-д холбогдуулан худалдах, худалдан авах гэрээ татгалзаж, гэрэий дагуу шилжүүлс 70,000,000 төгрөг буцаан гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасныг хариуцагч зөрүү мөнгө 8,754,000 төгрөг төлөхийг хүлэ зөвшөөрч, үлдэх хгийг зөвшөөрч алданги 5,246,000 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гарган маргажээ.

 

3. *******, ******* нар нь 2022 оны 09 сарын 20-ны өдөр №А/ *******тай орон сууцны байшин худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, уг гэрээгээр худалдагч нь ******* ******* ******* ******* , ллын ******* , , од лах 63,39 м.кв тайлбайтай 3 өрөө орон сууцыг хүлээлг өгөх, худалдан авагч нь гэрэий 2.., 2..2-т заасны дагуу орон сууцны үнэд нийт 77,492,000 төгрөг төлөх үүргийг харилцан тохиролцсон./хх8-9/

 

4. Анхан шатны шүүх зохигчдын хооронд Иргий хуулийн 243 ******* зүйлийн 243. дэх хэгт заасан хүчин төгөлдөр, худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан гэж гэрэий эрх зүйн харилцааг зөв тодорхойлсон байна.

 

5. Нэхэмжлэгч ******* нь гэрэий төлбөрт 2022 оны 09 сарын 20-ны өдөр 60,000,000 төгрөг, 2022 оны 2 ******* сарын 28-ны өдөр 2,000,000 төгрөг, 2023 оны 08 ******* сарын 3-ний өдөр 3,000,000 төгрөг, нийт 75,000,000 төгрөгийг *******-ийн дансанд шилжүүлс болох нь дахь банк хоорондын шилжүүлэгийн баримт, Худалдаа хөгжлийн банк ХК-ийн дахь орлогын ордер зэргээр тогтоогджээ./хх4-6/

6. *******-ийн зүгэ *******ид 2024 оны 05 ******* сарын *******-ны өдөр А-24/068 , 2024 оны 03 ******* сарын 27-ны өдөр АБ005 мэдэгдэл өгч уг мэдэгдлээр ...2024 оны 05 ******* сарын 20-ны өдөр гэрээ татгалзсан болохыг мэдэгдс/хх-39, 40/ байх ба хариуцагч нь гэрээ татгалзаж, орон сууцыг буцаан эзэмшилдээ авсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдсон, э талаар зохигч маргаагүй үйл баримтыг шүүх зөв тогтоожээ.

Ийнхүү талууд гэрээ татгалзсан нөхцөлд Иргий хуулийн 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт хууль буюу гэрэ заасны дагуу аль нэг тал гэрээ татгалзсан бол талууд гэрэий гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, түүнчл гэрээ биелснэ олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй гэж зааснаар гэрэий дагуу шилжүүлж өгсөн мөнгөн хөрөнгийг хариуцагчаас нэхэмжлэгчид шилжүүл өгөх, нэхэмжлэгч нь хариуцагчид орон сууцны эзэмшлийг шилжүүл өгөх үүрэг хүлээ.

 

6.. Нэхэмжлэгч ******* нь худалдах, худалдан авах гэрэий үүрэгт нийт 75,000,000 төгрөг шилжүүлс боловч орон сууцны засвар, бусад зардалд 5,000,000 төгрөгийг оруулан тооцож, хариуцагчаас гэрээ татгалзсаны үр дагаварт 70,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлжээ.

 

6.2. Нэхэмжлэгч ******* нь худалдах, худалдан авах гэрэий төлбөрт төлсөн 70,000,000 төгрөгийг хариуцагч *******-аас Иргий хуулийн 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт зааснаар шаардах эрхтэй.

7. Анхан шатны шүүх үндс нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хгийг хангаж шийдвэрлэхдээ хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 зүйлийн 40.2 дахь хэгт зааснаар хэрэгт хамааралтай, үн зөв, эргэлзээгүй талаас үнэлэх журмыг зөрчөөгүй байна.

8. Иймд гэрэий аль нэг тал гэрээ татгалзсан бол талууд гэрэий гүйцэтгэлийг харилцан буцааж өгөх үүргийн хүрэ шүүх нэхэмжлэгчэ хариуцагчид шилжүүлс 70,000,000 төгрөгийг *******-аас гаргуулан *******ид олгож шийдвэрл нь Иргий хуулийн 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт нийцс байна.

Харин анхан шатны шүүх, шийдвэрийнхээ үндлэх хэгт Иргий хуулийн 243 ******* зүйлийн 243. дэх хгийг дүгн боловч тогтоох хэгт баримтлаагүй байгааг нэмж оруулсан өөрчлөлт оруулна.

 

Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд:

 

9. Анхан шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрл нь зөв.

Учир нь талууд гэрээ татгалзсан тохиолдолд гэрэий үүрэг дуусгавар болдог тул гэрээгээр хүлэ нэмэлт үүрэг болох алдангийн талаарх тохиролцоо дуусгавар болно. Энэ тохиолдолд алданги шаардах эрх мөн адил дуусгавар болно.

 

9.. Алданги нь үүргээ гүйцэтгээгүй вэл зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд үүсэх ба үндс үүргийн гүйцэтгэлийг хангах зорилго агуулах тул бусад үүргийн гүйцэтгэлийг хангах аргуудын нэг адил үндс үүргэ хамааралтай үүсдэг байна. Үндс үүрэг хүчингүй болсон хүл дуусгавар болсон бол эхүү үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга хэрэгжих боломжгүй болно.

 

9.2. Иймэ хариуцагч ******* нь нэхэмжлэгч *******оос алданги 5,246,000 төгрөгийг шаардсан нь үндлэгүй. Талууд гэрээ татгалзаж гэрээ дуусгавар болсон тул гэрэий нэмэлт үүрэг болох алдангиыг шаардах эрхгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүх хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрл нь үндлэлтэй. Энэ талаар хариуцагчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй.

 

9.3. Мөн хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг гэрэий үүрэг зөрчсөн тул Иргий хуулийн 227 ******* зүйлд зааснаар гэрэий үүргийн зөрчилтэй холбоотойгоор хохирол шаардах эрхтэй г боловч үүрэг гүйцэтгээгүйгэ хохирол учирсан гэх байдлаа баримтаар нотлоогүй тул хохирол гаргуулах хууль зүйн үндлэлгүй.

 

9.4. Хариуцагч Иргий хуулийн 264 зүйлийн 264.2-т заасны дагуу учирсан хохирол, зардлаа гаргуулахаар шаардсан гэх агуулгаар гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй. Учир нь талуудын хооронд Иргий хуулийн 262 ******* зүйлийн 262. дэх хэгт заасан зээлээр худалдах худалдан авах гэрээ байгуулагдаагүй тул дээрх хуулийн зохицуулалт хэрэглэгдэхшщгүй.

 

9.5. Харин анхан шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэхдээ маргаанд хамаарах Иргий хуулийн зохих зохицуулалтыг хэрэглээгүй, сөрөг нэхэмжлэлийн ямар шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон талаар тусгаагүй алдаа гаргасныг давж заалдах шатны шүүхэ залруулж, шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хгийн дэх заалтад Иргий хуулийн 232 ******* зүйлийн 243., 232.6, 227 ******* зүйлийн 227. дэх хэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч *******ид холбогдох алданги 5,246,000 төгрөг гаргуулах тухай хариуцагч *******-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон өөрчлөлтийг шийдвэрт оруулна.

 

Дээрх үндлэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэгт зохих өөрчлөлтийг оруулж, хариуцагчийн итгэмжлэгдс төлөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй гэж давж заалдах шатны шүүх бүрэлдэхүүн тогтов.

 

Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 ******* зүйлийн *******7..2-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

 

. ******* ******* Иргий хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024 оны сарын 5-ны өдрийн 83/ШШ2024/0470 ******* шийдвэрийн тогтоох хгийн дэх заалтыг Иргий хуулийн 243 ******* зүйлийн 243., 205 ******* зүйлийн 205. дэх хэгт заасныг тус тус баримтлан хариуцагч *******-аас 70,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч *******ид олгож, Иргий хуулийн 232 ******* зүйлийн 232.6, 227 ******* зүйлийн 227. дэх хэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч *******ид холбогдох алданги 5,246,000 төгрөг гаргуулах тухай хариуцагч *******-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосугай. гэж өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдэүгэй.

2. Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******2 ******* зүйлийн *******2.4 дэх хэгт зааснаар хариуцагч талын давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 44,80 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод үлдэүгэй.

3. Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72 ******* зүйлийн 72. дэх хэгт зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч мөн зүйлийн 72.2 дахь хэгт заасан үндлэлээр э хуулийн *******7 ******* зүйлд заасан магадлалд гардан авсан, хүл хүргүүлснэ хойш 4 хоногийн дотор хяналтын журмаар гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

4. Иргий хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9 зүйлийн 9.4, 9.7 дахь хэгт зааснаар магадлалыг танилцуулан сонсгож, 4 хоног өнгөрснөөс хойш 4 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч талууд шүүхэд хүрэлц ирж магадлалыг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь хяналтын журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд магадлалыг гардуулснаар гомдол гаргах хугацаа тоолохыг дурдсугай.

 

 

 

 

ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Г.ДАВААДОРЖ

 

ШҮҮГЧИД Ц.АЛТАНЦЭЦЭГ

 

Д.ДЭЛГЭРЭЦЭЦЭГ