*******-ийн нэхэмжлэлтэй

иргэний хэргийн тухай

 

Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Д.Цогтсайхан даргалж, шүүгч С.Энхбаяр, Ц.Алтанцэцэг нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 191/ШШ2025/00574 дугаар шийдвэртэй,

Нэхэмжлэгч *******-ийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч *******, *******-д тус тус холбогдох,

******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ, 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийн гэрээг *******-ийн зүгээс цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгох, дээр дурдсан гэрээ, түүний өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч *******-д даалгах тухай үндсэн,

******* худалдааны төвийн 1 давхарт байрлах 700 м.кв талбайгаас *******-ийг албадан чөлөөлүүлэх, гэрээнээс учирсан хохирол, олох байсан орлогод 274,778,577 төгрөгийг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах журмаар гаргасан гомдлыг үндэслэн шүүгч Ц.Алтанцэцэгийн илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч *******, түүний өмгөөлөгч *******, хариуцагч *******-ийн өмгөөлөгч *******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Минжин нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1. Нэхэмжлэгч талын нэхэмжлэлийн шаардлага, тайлбарын агуулга:

******* нь *******-тай 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-г-3-1 тоот түрээсийн гэрээгээр Баянзүрх дүүргийн 2 дугаар хороонд байрлах ******* худалдааны төвийн 1 давхрын 1,100 м.кв хэмжээтэй талбайг 3 жилийн хугацаагаар түрээсэлсэн. Гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулж 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 10 жилийн хугацаагаар буюу 2031 он хүртэл 1 давхрын 700 м.кв талбайг түрээсэлсэн. Бид 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн нэмэлт гэрээ байгуулж, 10 жил тогтвортой үйл ажиллагаа явуулна гэж итгэж, дээрх гэрээний 5-д заасны дагуу түрээсийн байрны 1 давхрын гадна талын фасадыг *******-иар 45,794,500 төгрөгөөр түрээслүүлэгчийн өмнөөс засварлуулсан. Түрээслүүлэгч ******* нь *******-д түрээсийн объектын өмчлөх эрхийг шилжүүлж байгаатай холбоотойгоор түрээсийн гэрээг дуусгавар болгож байгаа гэх агуулга бүхий 2023 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдөр мэдэгдлийг 2023 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдөр бидэнд ирүүлсэн боловч тухайн объектыг *******-д шилжүүлж улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн эсэх талаарх баримтыг бидэнд огт өгч байгаагүй.

Хариуцагч *******-тай 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийн гэрээг 2031 он хүртэл буюу 10 жилийн хугацаагаар байгуулсан. Гэтэл түрээсийн талбайг бусдад шилжүүлсэн гэх үндэслэлээр дуусгавар болгохоор шийдэж, манай компанийг түрээсийн талбайд үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болгож байгаа нь манай компанийн ашиг орлого, үйл ажиллагаа, бизнесийн тогтвортой байдал, компанийн нэр хүнд, мөн нэхэмжлэлд дурдсан түрээсийн талбайд оруулсан хөрөнгө оруулалтууд зэрэг компанийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхол зөрчигдөж байна. ******* нь тухайн объектыг *******-д шилжүүлсэн гэх боловч түүнийгээ нотолсон баримтыг бидэнд өгөөгүй бөгөөд хэрвээ тухайн объектын өмчлөгч нь ******* болсон тохиолдолд Иргэний хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1 дэх хэсэгт заасны дагуу гэрээний эрх үүрэг нь шилжих тул хариуцагчаар оролцвол зохих этгээд болох юм. Иймд ******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийн гэрээг ******* болон *******-уудын зүгээс цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоож, 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч нарт даалгаж өгнө үү.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хариуцагч нарын зүгээс тухайн обьектын өмчлөгчөөр улсын бүртгэлд ******* нь бүртгэгдсэн байна. Нэгэнт ******* нь тухайн объектын өмчлөгч биш болсон нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтаар тодорхой болсон тул *******-ийг цаашид хариуцагчаар оролцуулах хууль зүйн үндэслэлгүй, шаардлагагүй болсон гэжээ.

 

2. Хариуцагч *******-ийн тайлбарын агуулга:

******* нь ******* худалдааны төв нэртэй үл хөдлөх эд хөрөнгийг *******-аас бэлэглэлийн гэрээгээр худалдан авч 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдөр өмчлөх эрхийн гэрчилгээ авсан. Түрээсийн гэрээний 3.4.2-т Түрээсийн байр бүхий барилгыг бүхэлд нь бусдад худалдах буюу шилжүүлэхээр түрээслүүлэгч шийдвэрлэсэн, гэрээний хугацаа дуусгавар болсон тохиолдолд түрээслэгч тал нь өөрийн ашиглалтын түрээсийн талбайг тэргүүн ээлжид дахин түрээслэх буюу худалдан авах давуу эрхийг эдэлнэ гэж заасан, 7.1-т талууд харилцан бие биедээ гаргасан гомдол, шаардлага, санал хүсэлтийг хүлээн авснаас хойш ажлын 5 хоногийн дотор хянан үзэж хариу өгөх үүрэгтэй, 3.4.7-т түрээслэгч нь түрээсийн талбайг давхар түрээслэх бол түрээсийн талбайг түрээслэхдээ түрээслүүлэгчид мэдэгдэж зөвшилцсөний үндсэн дээр шийдвэрлэх гэж тус тус заасан. Гэтэл түрээслэгч тал гэрээний үүргийн 3.4.7-дахь хэсгийг зөрчиж түрээслүүлэгч талын зөвшөөрөлгүйгээр дур мэдэн үйлчилгээний талбайг бусдад давхардуулан түрээслүүлсэн ноцтой зөрчил гаргасан.

Шинэ өмчлөгчийн хувьд түрээслэгч нартай гэрээ хэлцлийг шинэчлэн байгуулах, нэмэлт өөрчлөлт оруулах, давхар түрээслүүлсэн асуудлыг шийдвэрлэх, санал солилцох үүднээс *******-тай хамтран ажиллах саналыг амаар болон бичгээр удаа дараа мэдэгдсэн боловч өнөөдрийг хүртэл гэрээг шинэчлэн байгуулах идэвхтэй үйлдэл гаргалгүй үүргийн гүйцэтгэлд саад учруулж, гэрээний хэд хэдэн заалтыг ноцтой зөрчсөн, энэ нь Иргэний хуулийн 221 дүгээр зүйлд заасан хүндэтгэн үзэх үндэслэлээр гэрээнээс татгалзах шалтгаан болсон. Мөн түрээсийн гэрээний 4.3-т талууд инфляцын өөрчлөлтийг харгалзан харилцан тохиролцож түрээсийн үнэд өөрчлөлт оруулж болно гэж заасны дагуу гэрээний хугацаа болоод 1 м.кв-ийн үнэд өөрчлөлт оруулах саналыг *******-д хүргүүлсэн боловч 2024 оны 02 дугаар сарын 02-ны өдрийн 02/А-15 албан бичгээр татгалзсан хариуг ирүүлсэн байдаг. Энэ нь Иргэний хуулийн 294 дүгээр зүйлийн 294.2.3-т Хөлслүүлэгчийн санал болгосон зах зээлийн үнэд тохирсон нэмэгдэл хөлс төлөхөөс хөлслөгч татгалзсан бол хүндэтгэн үзэх шалтгаан гэж үзэн гэрээг цуцалж болно гэж заасан хуулийн зохицуулалтад хамаарна. Иймд ******* нь хууль буюу гэрээнд заасан үндэслэлээр *******-тай байгуулсан 1/1-г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийг цуцалсан байх тул түүнд холбогдуулан гаргасан түрээсийн гэрээг цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгож, гэрээний нэмэлт өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч нарт даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

3. Хариуцагч *******-ийн тайлбарын агуулга:

2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдөр ******* нь ******* худалдааны төвийн 1 давхрын 1100 м.кв талбайг 3 жилийн хугацаатай *******-тай Түрээсийн гэрээ байгуулан түрээслүүлсэн. Гэрээний хугацаа дуусмагц 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр түрээсийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулан ******* худалдааны төвийн 1 давхрын 700 м.кв талбайг 10 жилийн хугацаатай түрээслүүлэхээр өөрчилсөн. *******-ийн хувьд хүндэтгэн үзэх тодорхой шалтгааны улмаас ******* худалдааны төвийг *******-д шилжүүлэхээр болж түрээсийн гэрээний 3.1.2-т заасны дагуу өмчлөх эрхээ бусдад шилжүүлж, энэ тухай нийт түрээслэгч нар болон *******-д 2023 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн 23/41, 2023 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 23/47 дугаар албан бичгүүдээр тус тус мэдэгдэж гэрээний үүргээ биелүүлсэн. Иргэний хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1 дэх хэсэгт эд хөрөнгө хөлслүүлэгч нь хөлслөгчийн эзэмшилд байгаа эд хөрөнгөө гуравдагч этгээдийн өмчлөлд шилжүүлсэн бол хөлслүүлэгчийн бүх эрх, үүрэг нь гуравдагч этгээд буюу шинэ өмчлөгчид шилжинэ гэж заасны дагуу түрээсийн гэрээний эрх, үүрэг *******-д шилжиж *******-ийн хувьд гэрээний үүрэг дуусгавар болсон. Иймд *******-д холбогдуулж гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа тул хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

4. Хариуцагч *******-ийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, тайлбарын агуулга:

******* нь ******* худалдааны төв нэртэй үл хөдлөх эд хөрөнгийг *******-аас бэлэглэлийн гэрээгээр худалдан авч 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдөр өмчлөх эрхийн гэрчилгээ авсан. Тухайн үед ******* барилгын 1 давхрын 700 м.кв талбайг түрээсийн гэрээний дагуу ашиглаж байсан бөгөөд өнөөдрийг хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулсаар байгаа. Түрээсийн гэрээний 4.3-т Талууд инфляцийн өөрчлөлтийг харгалзан харилцан тохиролцож түрээсийн үнэд өөрчлөлт оруулж болно гэж заасны дагуу гэрээний хугацаа болоод 1 м.кв-ийн үнэд өөрчлөлт оруулах саналыг *******-д тавьсан боловч 2024 оны 02 дугаар сарын 02-ны өдрийн 02/А-15 албан бичгээр татгалзсан хариуг ирүүлсэн. Энэ нь Иргэний хуулийн 294 дүгээр зүйлийн 294.2.3-т заасан хөлслүүлэгчийн санал болгосон зах зээлийн үнэд тохирсон нэмэгдэл хөлс төлөхөөс хөлслөгч татгалзсан бол хүндэтгэн үзэх шалтгаан гэж үзэн гэрээг цуцалж болно гэж заасан хуулийн зохицуулалтад хамаарч байна. ******* нь хууль буюу гэрээнд заасан эрх, үүргээ хэрэгжүүлэн удаа дараа мэдэгдэл хүргүүлэн, урьдчилан сануулсаар ирсэн бөгөөд *******-тай байгуулсан түрээсийн гэрээг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуцалсан юм. Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ цуцлагдсан холбоотой *******-д өөрийн өмчийн зүйлээ эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах шаардлага нэгэнт бий болж түрээсийн талбайг өөрийн санаачлагаар чөлөөлж өгөхийг *******-аас удаа дараа хүссэн боловч өнөөдрийг хүртэл бусдын өмчлөх эрхэд хууль бусаар халдсаар байна. Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1 дэх хэсэгт өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй тул түрээсийн гэрээ цуцлагдсантай холбоотой, Баянзүрх дүүргийн ******* хороонд байрлах ******* худалдааны төвийн 1 давхарт байрлах 700 м.кв талбайгаас *******-ийг албадан чөлөөлүүлж өгнө үү.

******* нь түрээсийн талбайн 1 м.кв үнийг 49,500 төгрөг болгохыг хүлээн зөвшөөрсөн атлаа гэрээ цуцлагдсанаас хойш өнөөдрийг хүртэл 685 м.кв талбайг сарын 13,000 төгрөгөөр тооцож сарын 8,800,000 төгрөгийг төлсөөр байна. Хэрэв ******* гэрээ цуцлагдсан даруйд түрээсийн талбайг суллаж өгөх үүргээ биелүүлсэн бол манай байгууллага түрээсийн талбайг зах зээлийн ханшийн дагуу бусдад 1 м.кв хэмжээг нь 49,500 төгрөгөөр түрээслүүлж сард 33,915,420 төгрөгийн ашиг олох бүрэн боломжтой байсан. 2024 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн байдлаар *******-ний түрээсийн төлбөрөө төлсөн болон төлөөгүй сарууд хугацаа хэтрүүлсэн хоног тутмын 0.5 хувийн алданги зэргийг тооцоход манай байгууллагад 274,778,577 төгрөгийн хохирол учраад байна. Иймд *******-аас гэрээнээс учирсан хохирол, олох ёстой байсан орлого болох 274,778,577 төгрөгийг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна гэжээ.

 

5. Нэхэмжлэгч талаас сөрөг нэхэмжлэлд гаргасан тайлбарын агуулга:

Түрээсийн талбайн түрээсийн төлбөрийн хэмжээг 1 м.кв-ыг нь 49,500 төгрөгөөр харилцан тохиролцсон бөгөөд анх *******-тай байгуулсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ, уг гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулсан 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтөд түрээсийн төлбөрийг 700 м.кв-ыг 8,800,000 төгрөгөөр тохиролцсоны дагуу манай компани нь түрээсийн төлбөрийг цаг хугацаанд нь шударгаар төлсөөр байна. Манай компанийн шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлага нь хариуцагч тал гэрээ цуцлах үндэслэлгүй, дээрх гэрээнүүдийг шударгаар дагаж мөрдөхийг хариуцагчид даалгахыг хүсэж байгаа ба хариуцагч тал нь түрээсийн талбайн төлбөрийг үндэслэлгүй их хэмжээгээр нэмэх, гэрээгээр тохиролцсон 10 жилийн хугацааг үндэслэлгүйгээр багасгахаар шаардсанаас үүдэн талууд үл ойлголцолд хүрч, энэхүү маргааны үндэс болсон байдаг. Сөрөг нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагад нотлох баримтаар хавсаргаж өгсөн Үндэсний статистикийн хорооны албан бичиг нь түрээсийн талбай, орон сууцны үнэ жил ирэх бүр нэмэгдэж байгааг харуулсан үзүүлэлт болохоос маргаан бүхий түрээсийн талбайн түрээсийн зах зээлийн үнэ 49,500 төгрөг байгаа гэдгийг нотолсон баримт биш юм. Иймд сөрөг нэхэмжлэл болон сөрөг нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

6. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн агуулга: Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1, 294 дүгээр зүйлийн 294.1, 294.2, 297 дугаар зүйлийн 297.1 дэх хэсэгт зааснаар ******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 тоот Түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 тоот түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийн гэрээг *******-ийн зүгээс цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоож, 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 тоот Түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 тоот түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт-ийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч *******-д даалгаж, Иргэний хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 227 дугаар зүйлийн 227.1 дэх хэсэгт зааснаар, ******* худалдааны төвийн 1 давхарт байрлах 700 м.кв талбайгаас *******-ийг албадан чөлөөлүүлэх, гэрээний үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирол, олох ёстой байсан орлого 274,778,577 төгрөгийг гаргуулах тухай хариуцагч *******-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.5 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагч *******-д холбогдох ******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 тоот Түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 тоот түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийн гэрээг цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгох, 2018 оны 10 сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 тоот Түрээсийн гэрээ болон 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 тоот түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт-ийг дагаж мөрдөхийг даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагаас нэхэмжлэгч ******* татгалзсаныг баталж, хариуцагч *******- д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56,1, 60 дугаар зүйлийн 60.1 дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч *******-ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 140,400 төгрөг, хариуцагч Булган асайт" ХХК-ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 170,200+1,561 $421 1,602,042 төгрөгийн улсын төсөвт хэвээр үлдээж, хариуцагч Бүпган асайт XXK-ааc улсын тэмдэгтийн хураамжид 140,400 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******-д олгож шийдвэрлэсэн байна.

 

7. Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах журмаар гаргасан гомдлын агуулга:

7.1. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргаж байна.

Хэргийн үйл баримт болон нотлох баримтыг буруу үнэлсэн тухайд:

******* Баянзүрх дүүргийн ******* хороо, доржийн 13292, цайз 3 гудамж ******* хаягт байршилтай 3222.78 м.кв талбайтай, үйлчилгээний зориулалттай, ******* худалдааны төв нэртэй үл хөдлөх эд хөрөнгийг *******-аас бэлэглэлийн гэрээгээр худалдан авч 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдөр өмчлөх эрхийн гэрчилгээ авсан.

Тухайн үед ******* барилгын 1 давхрын 700 м.кв талбайг түрээсийн гэрээний дагуу ашиглаж байсан бөгөөд өмчлөгчийн эрх шилжиж байгаа талаар хариуцагч талаас нэхэмжлэгчид мэдэгдэж шинэ өмчлөгчтэй гэрээг шинэчлэн байгуулах, давхар түрээслүүлэх зөрчлөө арилгахыг шаардаж, гэрээний үнийг өөрчлөх санал удаа дараа тавьсан боловч үр дүнд хүрэлгүй явсаар 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдрөөс албан ёсоор гэрээ цуцлах тухай мэдэгдэхэд ******* мэдэгдлийг хүлээн авч Түрээсийн гэрээ цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийн шаардлага шүүхэд гаргасан./Энэ нь гэрээ цуцлах тухай мэдэгдлийг хүлээн авсан гэж үзнэ./

Мөн түрээсийн төлбөрийн м.кв үнэ сарын 13,000 төгрөг байсныг инфляцийн түвшинтэй уялдуулж нэмэгдүүлэн харилцан тохиролцож сарын 49,500 төгрөг болгосон тухай хариуцагчийн саналыг нэхэмжлэгч хүлээн зөвшөөрсөн атлаа нэмэгдүүлсэн үнээр төлөх үүргээ биелүүлээгүй төдийгүй 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдөр өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүлээн авснаас хойш хугацаанд хүртэл түрээсийн талбайг шинэ өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүй дур мэдэн бусдад түрээслүүлсээр байсан. /Энэ нь гэрээний үүргээ ноцтой зөрчсөн гэж үзнэ.

7.2. Гэтэл анхан шатны шүүхээс Хариуцагч нь гэрээ цуцлах тухай мэдэгдлийг нэхэмжлэгч талд мэдэгдээгүй, мөн гэрээний үүргээ зөрчсөн гэх үндэслэл тогтоогдохгүй байх тул гэрээний үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохирол, олох ёстой орлогыг шаардах эрхгүй юм гэж дүгнэн үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрлэсэн нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болоогүй гэж үзэж байна.

Мөн шүүхийн шийдвэр үндэслэх нь хэсгийн зүйл заалтууд нэг нь нөгөөгөө үгүйсгэсэн хэлбэртэй ойлгомжгүй, хэт нэг талыг барьсан, шүүх хуралдааны хэлэлцүүлгийн үед хариуцагчийн гаргасан тайлбарыг өөрчилж бичсэн, бичгээр гаргасан тайлбараас эрс зөрүүтэй байдлаар дүгнэн бичсэнд гомдолтой байна.

Иймд шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж өгнө үү гэжээ.

 

8. Давж заалдах гомдолд нэхэмжлэгч талын гаргасан тайлбарын агуулга:

Хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй байсан гэх агуулга ярьж байна. Нэхэмжлэгчийн зүгээс *******, *******-уудыг хариуцагчаар татсан тухай баримт, түрээсийн гэрээ дуусгавар болгохтой холбогдуулан өгсөн мэдэгдлүүдийг хэрэгт нотлох баримтаар гаргаж өгсөн бөгөөд хариуцагч талаас *******-д эрх шилжүүлсэн үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг гаргаж өгөх шаардлагыг тавьсан. ******* худалдааны төв гэх барилга нь *******, *******-уудын аль компанийн өмчлөлд байгаа эсэх нь тодорхойгүй албан бичиг л байсан. Шүүхэд нэхэмжлэл гаргасны дараа буюу 2024 оны 02 дугаар сарын 15-ны өдрөөс хойш өмчлөх эрх шилжүүлсэн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ хэрэгт нотлох баримтаар ирсэн. Тус нотлох баримтаар ******* нь тухайн барилгын өмчлөгч мөн болох нь тогтоогдсон учир нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодруулан, нэхэмжлэлээ 2 шаардлагын хүрээнд гаргасан.

Иймд нэхэмжлэлийн шаардлага тодорхойгүй гэж үзэх үндэслэлгүй. Давхар түрээслүүлсэнтэй холбоотой гэрээний зөрчил гарсан гэх агуулга хариуцагч талаас ирүүлсэн гэрээ цуцлах тухай мэдэгдлүүд дээр дурдагдаагүй ч сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага дээр дурдагдсан. Худалдааны салбарын өрсөлдөөнд тогтвортой үйл ажиллагаа явуулах объект чухал байр суурь эзэлдэг. ******* нь 45,794,000 төгрөгөөр тухайн объектын гадна фасадыг зассаны үндсэн дээр 10 жилийн хугацаатайгаар гэрээ байгуулахаар 2 тал тохиролцож, гэрээ байгуулсан. *******-тай байгуулсан гэрээний эрх зүйн харилцааны үйлчлэл *******-д үргэлжилж явагдах ёстой.

Тус гэрээний харилцаа үргэлжилж байхад албадан чөлөөлүүлэх шаардлага гаргах нь үндэслэлгүй. Нэхэмжлэгч талаас гэрээ зөрчөөгүй. Анхан шатны шүүхээс хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг зөв үнэлж, хэргийг шийдвэрлэсэн. Иймд хариуцагч талаас гаргасан давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж өгнө үү гэжээ.

 

ХЯНАВАЛ:

 

Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166 дугаар зүйлийн 166.4 дэх хэсэгт зааснаар зөвхөн гомдолд дурдсан үндэслэлээр хязгаарлалгүй хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны тойргийн шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулав.

 

1. Нэхэмжлэгч ******* нь хариуцагч *******, *******-д холбогдуулан ******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ, 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийн гэрээг *******-ийн зүгээс цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгох, дээр дурдсан гэрээ, түүний өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч *******-д даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасныг, хариуцагч эс зөвшөөрч ******* худалдааны төвийн 1 давхарт байрлах 700 м.кв талбайгаас *******-ийг албадан чөлөөлүүлэх, гэрээнээс учирсан хохирол, олох ёстой байсан орлогод 274,778,577 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гарган маргажээ.

 

2. Хэрэгт авагдсан баримтаар дараах үйл баримтууд тогтоогдсон байна. Үүнд:

2.1. Нэхэмжлэгч ******* нь, хариуцагч *******-тай байгуулсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаартай Түрээсийн гэрээ байгуулж, нэхэмжлэгч нь *******-ийн Баянзүрх дүүрэг, 2 дугаар хоронд ******* худалдааны төвд байрлалтай, худалдаа үйлчилгээний зориулалттай байрны 1 давхарын 1100 м.кв талбайг 1 м.кв талбайг 9,091 төгрөгөөр буюу 1 сарын түрээсийн төлбөр 10,000,000 төгрөгийг түрээсийн төлбөрт төлөх, гэрээний хугацаа нь 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл буюу 3 жил байхаар харилцан тохиролцсон. /хх11-16/

 

2.2. Талууд 2020 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдөр №1/1-Г-3-1 дугаартай Түрээсийн гэрээний нэмэлт оруулах гэрээгээр үндсэн гэрээний 2.1-т заасан түрээсийн түрээсийн төлбөрийн хэмжээг 10,700,000 төгрөг болгон өөрчилсөн./хх19/

 

2.3. Талууд 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр №1/1-Г-3-1 дугаартай Түрээсийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт-өөр үндсэн гэрээний 2.1 дэх зүйлд заасан түрээсийн талбайн хэмжээг 700 м.кв болгож, талбайн 1 сарын түрээсийн төлбөр 8,800,000 төгрөг, үндсэн гэрээний 4.1 дэх зүйлд заасан гэрээний хугацааг 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 2031 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл 10 жил байхаар тохиролцсон./хх17-18/

 

2.4. Нэхэмжлэгч ******* нь, *******-тай байгуулсан 2021 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Ж-50 дугаартай, *******-122 салбарын гадна фасад шинэчлэлийн засварын ажил гүйцэтгэх гэрээ-гээр Баянзүрх дүүргийн 15 дугаар хороонд байрлах ******* 122 барилгын гадна нүүр талын металл хавтан фасадаар шинэчлэх засварын ажлыг 45,794,500 төгрөгөөр хийж гүйцэтгэх, ажлын хөлсийг ******* төлөхөөр тохиролцсон байна. /хх20-25/

 

2.5. Хариуцагч *******-аас нэхэмжлэгч *******-д 2023 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн 23/41 дүгээр мэдэгдлээр өөрийн өмчлөлийн ******* худалдааны төвийг *******-д шилжүүлэн өгч байгаа тул 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдөр байгуулсан №1/1-Г-3-1 дугаартай түрээсийн гэрээний хэрэгжилт 2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн зогсож, гэрээтэй холбоотой эрх үүргүүд энэ өдрөөс эхлэн хамааралгүй болж бидний хамтын ажиллагаа дуусаж байгааг үүгээр мэдэгдэж байна гэжээ. /хх31/

 

2.6. Нэхэмжлэгчээс, хариуцагч *******-д 2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр 1/2/А-335 дугаартай албан бичгээр ...Иргэний хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1 дэх хэсэгт заасны дагуу түрээсийн гэрээг цуцлах үндэслэлгүй гэсэн агуулгатай хариуг өгсөн байна./хх32/

 

2.7. Мөн, хариуцагч *******, нэхэмжлэгч *******-д 2023 оны 12 дугаар сарын 28-ны өдрийн А-1207 дугаар мэдэгдлээр ******* худалдааны төвийг *******-аас үнэ төлбөргүйгээр шилжүүлэн авч байгаа тул түрээсийн гэрээний 3.4.2-т заасны дагуу танай байгууллагад тэргүүн ээлжинд шилжүүлэх, түрээслэх боломжгүй тул танай компанитай хамтран ажиллах боломжгүйг мэдэгдэж байна гэжээ. /хх33, 88/

 

2.8. Нэхэмжлэгч *******-аас хариуцагч *******-д 2024 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр 1/2/А-364 дугаартай албан бичгээр дээрх мэдэгдлийн хариуд Иргэний хуулийн 294.3-т заасны дагуу гэрээг дуусгавар болгох мэдэгдэл ирүүлсэн нь хуулийн заалтыг хангаагүй, түрээсийн гэрээний 3.4.2-т заасан эрхийг үндэслэлгүйгээр хэрэгжүүлэхгүй байгаа нь түрээсийн гэрээг зөрчиж байх тул гэрээг мөрдөж ажиллахыг хүсье гэсэн байна./хх36/

 

2.9. Мөн, нэхэмжлэгч талаас хариуцагч *******-д 2024 оны 01 дүгээр сарын 16-ны өдөр 1/2/А-380 дугаартай албан бичгээр тус компани нь ******* худалдааны төвийн 1 давхрын гадна нүүр хэсгийг металл фасадаар битүүлэх засварын ажлыг өөрийн хөрөнгөөр хийж гүйцэтгэн обьектод сайжруулалт хийхээр урт хугацааны хамтын ажиллагааг тохиролцож, түрээслүүлэгч *******-тай түрээсийн гэрээнд өөрчлөлт оруулан урт хугацааны гэрээ байгуулсныг энд тэмдэглэе...Иймд түрээсийн гэрээг ойрын хугацаанд шинэчилж байгуулах хүсэлтэй байгаагаа уламжилья гэжээ./хх35, /

 

2.10. Хариуцагч *******-аас, хариуцагч *******-д 2024 оны 01 дүгээр сарын 30-ны өдөр Баянзүрх дүүргийн ******* хороо ******* гудамж, цайз-3 ******* 3222,78 м.кв талбай бүхий үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг үнэ төлбөргүйгээр бэлэглэх тухай гэрээ байгуулагдаж, дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгө нь *******-ийн өмчлөлд бүртгэгдсэн болох нь 001197649 дугаартай үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр нотлогдсон байна. /хх73-79/

 

2.11. Хариуцагч *******-аас, нэхэмжлэгч *******-д 2024 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн А-7/06 дугаар мэдэгдлээр бид танай компанитай албан ёсны хамтран ажиллах гэрээ хийгдээгүй байгаа тул танай дэлгүүрийн үйл ажиллагааг 2024 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдрөөс эхлэн гэрээ хийгдтэл түр зогсоох болсныг мэдэгдэж байна гэжээ. /хх34, 89/

 

2.12. Нэхэмжлэгч талаас, хариуцагч *******-д 2024 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдөр 02/А-902 тоот албан бичгээр талуудын уулзалтын хүрээнд хэлэлцсэн талбайн хэмжээг багасгах талаар холбогдох хэмжилтүүдийг дахин нарийвчлан хийж 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдөрт багтаан талбайн хэмжээг 340-350 м.кв болгон багасгах боломжтой байна. Дээрх ажлыг хийж гүйцэтгэхэд ...тодорхой хугацаа шаардлагатай учраас албан бичигт дурдсан хугацаанд талбайн хэмжээг багасгах боломжгүй байна. Танай компаниас ирүүлсэн шаардлагын дагуу манай түрээсийн талбай дотор үйл ажиллагаа явуулж байсан иргэдтэй түрээсийн гэрээг 2024 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрөөр дуусгавар болгон цаашид танай компанитай холбогдох гэрээ тооцоо хийж явахыг албан бичгээр мэдэгдэж, тэдгээр түрээслэгч нар нь танай компанитай үргэлжлүүлэн түрээсийн гэрээг байгуулан үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Гэвч бид дээрх түрээслэгч нарын ашиглаж байсан талбайн хэмжээ нь бидний түрээсэлж байсан 700 м.кв талбайгаас хасагдсан боловч манай компани 700 м.кв хэмжээгээр төлбөрийг өнөөдрийг хүртэл бүрэн төлж байгааг дурдах нь зүйтэй гэжээ./хх 155/

 

2.13. Хариуцагч *******-аас нэхэмжлэгчид 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдөр А07/34 тоот албан бичгээр ...өнөөдрийг хүртэл түрээсийн талбайг ашиглаж үйл ажиллагаа явуулсаар байгаа билээ. Танай байгууллага түрээсийн талбайн м.кв үнийг 49,500 төгрөг болгохыг хүлээн зөвшөөрсөн атлаа гэрээ цуцлагдсанаас хойш өнөөдрийг хүртэл талбайг сарын 13,000 төгрөгөөр тооцож 8,800,000 төгрөг төлсөөр байна...одоо танай байгууллагын ашиглаж байгаа талбайн хэмжээ болон сарын түрээсийн төлбөр, гэрээний хугацаа цаашдын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцох бүрэн боломжтой бөгөөд танай ирүүлсэн 2024 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдөр 02/А-902 тоот албан бичгийн дагуу 2025 оны 03 дугаар сарын 20-нд түрээсийн талбайг 340 м.кв болгон багасгаж бусад талбайг манай компанид хүлээлгэн өгнө. Цаашид танай ашиглах 340 м.кв талбайн хэмжээг план зургаар гарган хүргүүлэх болно гэжээ./хх150-151/

 

3. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нарын хооронд Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт зааснаар түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн талаар анхан шатны шүүх зөв дүгнэсэн боловч уг түрээсийн гэрээ дуусгавар болсон эсэх асуудлаар үндэслэл бүхий дүгнээгүй, нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлээгүй байгааг давж заалдах шатны шүүхээс залруулан дүгнэлт хийж шийдвэрт өөрчлөлт оруулах боломжтой гэж үзлээ.

 

3.1. Талуудын хооронд байгуулагдсан дээр дурдсан түрээсийн гэрээний зүйлийн өмчлөгч солигдсоноор гэрээний хөлс, хугацаа зэргийг өөрчлөх, талууд уг асуудлаар тохиролцоогүй гэх үндэслэлээр гэрээг дуусгавар болсон эсэх талаар маргасан байна.

 

3.2. Хэргийн баримтаар тогтоогдсон дээрх үйл баримт болон хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаас үзэхэд талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ дуусгавар болсон гэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна. Учир нь нэхэмжлэгчээс, хариуцагч *******-д хүргүүлсэн 2024 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдөр 02/А-902 тоот, хариуцагч *******-аас нэхэмжлэгчид хүргүүлсэн 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдөр А07/34 тоот албан бичгүүдээс үзэхэд түрээслэгч буюу нэхэмжлэгч ******* нь бодит байдлаар түрээсийн талбайг үргэлжлүүлэн ашиглаж, түрээсийн гэрээний үнийг төлсөөр байгаа болох нь тогтоогдож байна. Иймд түрээсийн гэрээг түрээслүүлэгч талаас цуцалсан гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байх тул гэрээг цуцалсан гэх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн үндэслэл шаардлага болон хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй байна.

 

4. Эд хөрөнгө хөлслөгч нь хөлслөгчийн эзэмшилд байгаа эд хөрөнгөө гуравдагч этгээдийн өмчлөлд шилжүүлсэн бол хөлслүүлэгчийн бүх эрх, үүрэг нь гуравдагч этгээд буюу шинэ өмчлөгчид шилжинэ гэж Иргэний хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1 дэх хэсэгт зохицуулсан. Өмчлөх эрх өөр этгээдэд шилжих нь түрээсийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлөх үндэслэл болохгүй. Харин, эд хөрөнгийн шинэ өмчлөгч түрээсийн гэрээний түрээслүүлэгч болсноор талуудын байгуулсан гэрээний бүх нөхцөл түүнд хамааралтай болдог. Өөрөөр хэлбэл, талуудын байгуулсан түрээсийн гэрээний нөхцөлүүд хариуцагч *******-д хамаарч уг гэрээний түрээслүүлэгч тал болсон байна.

 

4.1. Түүнчлэн, түрээсийн гэрээний талууд гэрээний үнэ, талбайн хэмжээ зэрэг нөхцөлүүдийг өөрчлөх эсэх асуудлаар санал солилцох, тохиролцох, хугацаа тогтоох зэргээр хэлцэл хийх ажиллагаа явагдаж байсан болох нь талуудын хооронд харилцсан дээрх албан бичгүүдээр нотлогдож байхад анхан шатны шүүхээс талуудын гэрээний чөлөөт байдлын зарчмыг зөрчиж, түрээсийн гэрээг дагаж мөрдөхийг хариуцагч *******-д даалгаж шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй болжээ. Тодруулбал, Иргэний хуулийн 189 дүгээр зүйлийн 189.1 дэх хэсэгт гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээг чөлөөтэй байгуулах, түүний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй гэж заасантай шүүхийн шийдвэр нийцээгүй байх тул нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн гаргасан гомдлын зарим хэсгийг хангана.

 

Мөн Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлийн 220.1, 220.3 дахь хэсэгт зааснаар гэрээний талууд гэрээний өөрчлөгдсөн нөхцөл байдалтай холбогдуулан гэрээг өөрчлөхийг харилцан шаардах, талууд өөрчлөгдсөн нөхцөл байдалд гэрээг зохицуулах арга хэмжээг тэргүүн ээлжид авах үүрэгтэй байдаг.

 

5. Дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосонтой холбогдуулан хариуцагч *******-ийн гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй тул энэ талаар гаргасан хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй.

 

6. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлын зарим хэсгийг хангах нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн тогтов.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167 дугаар зүйлийн 167.1.2-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 191/ШШ2025/00574 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан хариуцагч *******-д холбогдуулан ******* болон *******-уудын хооронд байгуулагдсан 2018 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдрийн 1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээ, 2021 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн №1/1-Г-3-1 дугаар түрээсийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтийн гэрээг *******-ийн зүгээс цуцалсан нь хууль бус болохыг тогтоолгох, дээр дурдсан гэрээ, түүний өөрчлөлтийг дагаж мөрдөхийг хариуцагч *******-д даалгах тухай нэхэмжлэгч *******-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай. гэж,

тогтоох хэсгийн 4 дэх заалтад үлдээж, хариуцагч *******-ааc улсын тэмдэгтийн хураамжид 140,400 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******-д олгосугай. гэснийг үлдээсүгэй. гэж шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсүгэй.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.3 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагч *******-аас давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 1,742,442 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167 дугаар зүйлийн 167.3, 172 дугаар зүйлийн 172.1 дэх хэсэгт зааснаар магадлал танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч магадлалыг эс зөвшөөрвөл гардан авсан, эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор хяналтын журмаар Улсын Дээд шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7 дахь хэсэгт тус тус зааснаар магадлалыг танилцуулан сонсгож, 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж магадлалыг гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь хяналтын журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Д.ЦОГТСАЙХАН

 

ШҮҮГЧИД С.ЭНХБАЯР

 

Ц.АЛТАНЦЭЦЭГ