******* ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй

иргэний хэргийн тухай

 

Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Ж.Лхагвасүрэн даргалж, шүүгч Т.Гандиймаа, Э.Энэбиш нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 192/ШШ2025/03131 дугаар шийдвэртэй

Нэхэмжлэгч: ******* ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч: *******ХХК-д холбогдох

Нэхэмжлэлийн шаардлага: ******* дүүргийн ******* хороо, ******* гудамжны *******хаягт байршилтай *******, ******* зориулалттай барилгын *******давхрын ******* талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг даалгах тухай иргэний хэргийг хариуцагч талын гаргасан давж заалдах гомдолд үндэслэн шүүгч Э.Энэбиш илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч *******, *******, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч *******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Т.Халиунаа нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийн агуулга: ******* ХХК нь *******ХХК-тай 2021 оны 06 сарын 17-ны өдөр байгуулсан ******* дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ-гээр худалдагч *******ХХК нь ******* дүүргийн *******хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн ******* дугаартай үл хөдлөх эд хөрөнгөөс ******* давхарт ногдох эмнэлгийн зориулалттай хөрөнгийн өмчлөлийг худалдан авагч ******* ХХК-д шилжүүлэх, ******* ХХК нь ******* м.кв талбайн үнэ 1,526,070,000 төгрөгийг хуваарийн дагуу төлөхөөр тохиролцсон. ******* ХХК 2021.06.17-2022.10.14-ний өдрийн хооронд 16 удаагийн гүйлгээгээр 1,526,070,000 төгрөг төлсөн. Гэтэл *******ХХК нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлж өгөх үүргээ зөрчсөөр байна. Иймд ******* дүүргийн 2 дугаар хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байршилтай *******, ******* зориулалттай барилгын ******* давхрын ******* талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг манай компанид шилжүүлж өгөхийг *******ХХК-д даалгаж өгнө үү гэжээ.

 

2.Хариуцагчийн тайлбар, татгалзлын агуулга: Талуудын хооронд 2021 оны 06 сарын 17-ны өдөр ******* дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан. Тухайн үед манай борлуулалтын ажилтны алдаанаас болж бодитоор ******* м.кв хэмжээтэй талбайг гэрээнд ******* м.кв гэж буруу бичсэнийг сүүлд гэрээ дүгнэх явцад мэдсэн. Тэр даруй "*******" ХХК-д 2022 оны 10 сарын 28-ны өдрийн ******* тоот албан тоотоор мэдэгдэж, зөрүү ******* м.кв талбайн үнэ 240,513,000 төгрөгийг боломжит хугацаанд төлөхийг санал болгосон ч тус компани зөвшөөрөөгүй. Гэрээний 1.6-д 5 дугаар давхрын ******* м.кв талбайн 1 м.кв талбайн үнийг 4,550,000 төгрөгөөр тооцож, нийт 1,526,070,000 төгрөгөөр худалдан авахаар тохиролцсон. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шинжээчийн дүгнэлтээр 5 дугаар давхрын нийт талбайн хэмжээг *******м.кв гэж тогтоосны дагуу нэхэмжлэгч нь ******* м.кв талбайн өмчлөх эрхийг шилжүүлэн авахаар шаардаж байна. *******ХХК гэрээнд зааснаас илүү талбайг шилжүүлэн өгөх үүрэг хүлээгээгүй, нэхэмжлэгч гэрээний дагуу ******* м.кв талбайн үнэ 1,526,070,000 төгрөгийг төлсөн. Харин зөрүү талбайн үнийг төлөөгүй байна. Талбайн зөрүүг шинжээчийн тогтоосон хэмжээнээс тооцвол ******* м.кв талбай болох ба энэ үнэ 192,556,000 төгрөгийг төлбөл өмчлөх эрхийг шилжүүлэхэд татгалзахгүй, төлөөгүй нөхцөлд тус талбайн өмчлөх эрхийг шилжүүлэх боломжгүй тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй гэжээ.

 

3.Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийн агуулга: Маргаан бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайг "*******" ХХК-аар хэмжилт хийлгэхэд ******* м.кв гэж тогтоосон нь гэрээнд тусгасан хэмжээнээс ******* м.кв-аар илүү болох нь тогтоогддог. Иймд гэрээнд тусгагдаагүй ******* м.кв талбайн зөрүү үнийг гэрээгээр тохиролцсон м.кв-ын үнээр тооцон 192,556,000 төгрөгийг "*******" ХХК-аас гаргуулж өгнө үү гэжээ.

 

4.Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлд нэхэмжлэгчийн гаргасан тайлбарын агуулга: "*******" ХХК нь гэрээгээр тохирсон төлбөрийг бүрэн төлж гэрээний үүргээ биелүүлсэн тул *******ХХК-д 192,556,000 төгрөгийг төлөх үүрэггүй гэжээ.

 

5. Бие даасан шаардлага гаргаагүй гуравдагч этгээд ******* ХК нь үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлд холбогдуулан тайлбар гаргаагүй байна.

6. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн агуулга: Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1, 254 дүгээр зүйлийн 254.5 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч ******* ХХК-ийн хариуцагч *******ХХК-д холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, ******* дүүрэг *******хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байршилтай, ******* дугаартай ******* ******* зориулалттай барилгын ******* давхрын нийт ******* м.кв талбайн өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгч ******* ХХК-д шилжүүлэхийг хариуцагч *******ХХК-д даалгаж, хариуцагчийн нэхэмжлэгчид холбогдуулан гаргасан 192,556,000 төгрөгийг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож,

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1 дэх хэсэгт зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжид нэхэмжлэгчийн төлсөн 7,788,300 төгрөг, хариуцагчийн төлсөн 1,120,730 төгрөгийг тус тус улсын орлогод үлдээж, хариуцагч *******ХХК-аас улсын тэмдэгтийн хураамжид 7,788,300 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ХХК-д олгож шийдвэрлэжээ.

 

7. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлын агуулга: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий шаардлагыг дараах байдлаар зөрчсөн гэж үзэж байна.

1. Үндсэн нэхэмжлэлийн тухай: Талуудын хооронд 2021.06.17-ны өдөр байгуулсан үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээгээр *******ХХК нь ******* дүүргийн ******* хороо, ******* гудамжны *******хаягт байршилтай******* дугаартай эд хөрөнгөөс ******* давхрын ******* м.кв талбайг 1 м.кв-ыг 4,550,000 төгрөгөөр худалдахаар энэ гэрээний 1.6-д зааснаар тохиролцсон. Гэрээний гол нөхцөл болох үнийг Иргэний хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1, 195 дугаар зүйлийн 195.2 дахь хэсэгт зааснаар буюу гэрээний 1.6-д 1 м.кв-ыг 4,550,000 төгрөг байхаар талууд тохиролцож, ******* м.кв талбайг 1,526,070,000 төгрөгөөр худалдсан. Иргэний хуулийн 196 дугаар зүйлийн 196.1.1-д "гэрээний гол нөхцлийн талаар талууд тохиролцож, тухайн эд хөрөнгийг шилжүүлснээр" гэж зааснаар гэрээний үнийг 1 м.кв-ыг 4,550,000 төгрөгөөр тооцон оффисын талбайг нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгчээ. Энэ нь талууд гэрээний гол нөхцөл болсон үнийг 1 м.кв-аар тооцож нийт ******* м.кв талбайг /335,4*4,550,000-1,526,070,000/ 1,526,070,000 төгрөгөөр худалдсан нь тогтоогдож байна.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.1, 107 дугаар зүйлийн 107.1 дэх хэсэгт зааснаар үнэн зөв тайлбар өгөх үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч талаас шүүх хуралдааны тэмдэглэлийн 12 дугаар талд "талбайн хэмжээ илүү гэдгийг Жигүүргранд групп ХХК-аас албан бичиг ирэх үед мэдсэн" гэж, 13 дугаар талд "гэрээ байгуулахдаа барилгын 5 дугаар давхрын скиз зураг дээр барилгын талбайн хэмжээ ******* м.кв байсан" гэж тайлбарладаг. Гэвч 1-р хавтаст хэргийн 34, 2-р хавтаст хэргийн 9, 41 дүгээр талд тус тус авагдсан барилгын скиз зургаас үзвэл нийт талбайн хэмжээ ******* м.кв байсан нь тус тус тогтоогдох ба нэхэмжлэгчээс үнэн зөв тайлбар өгөх үүргээ зөрчсөн буюу нэхэмжлэгчийн тайлбар үнэн зөв эсэх нь эргэлзээтэй нь тогтоогдоно. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1 дэх хэсэгт зааснаар зохигчийн тайлбарыг нотлох баримт гэж үзэх ба шүүх нотлох баримтыг үнэн зөв эргэлзээгүй талаас нь үнэлэхээр энэ хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2 дахь хэсэгт заажээ. Үнэн зөв гэдэг ямар ч эргэлзээгүй байхыг хэлэх бөгөөд нэхэмжлэгчийн тайлбараас үзвэл гэрээ байгуулахдаа талбайн хэмжээ хамаарахгүйгээр 1,526,070,000 төгрөгөөр худалдан авсан гэх тайлбар эргэлзээтэй байна.

Түүнчлэн нэхэмжлэгчээс талбайн хэмжээ нь гэрээний шинжийг заасан гэж тайлбарладаг ч дээрх шүүх хуралдааны тэмдэглэлээс үзвэл худалдсан талбайн хэмжээ илүү болохыг анх гэрээ дүгнэх үед ч *******ХХК-аас албан бичиг ирэх үед ч мэдэж байсан нь тогтоогдож байх ба шинжээчийн тогтоосноор 4,32 м.кв талбай буюу 192,556,000 төгрөг, барилгын 5 дугаар давхрын скиз зурагт зааснаар ******* м.кв талбай буюу 240,240,000 төгрөгөөр үндэслэлгүй хөрөнгөжиж байна. Үнэхээр худалдах, худалдан авах гэрээнд талбайн хэмжээг гэрээний шинж хэмээн талууд тохиролцсон бол худалдах худалдан авах гэрээний гол нөхцөл болсон үнийг хэрхэн тодорхойлсон тухай асуудал гарна.

Шүүхийн шийдвэр болон нэхэмжлэгчийн тайлбарт дурдсанчлан талбайн хэмжээ нь гэрээний шинжийг заасан, гол нөхцөл биш бол гэрээний 1.6-д заасан 4,550,000 төгрөг, нийт үнэ 1,526,070,000 төгрөгийг хэрхэн тооцсон байх боломжтой вэ? гэдэг асуулт гарна. Гэвч гэрээнээс үзвэл гэрээний гол нөхцөл болох үнийг 1 м.кв талбайн үнээр тогтоосон нь гэрээний 1.6-д зааснаас болон ******* 4,550,000-1,526,070,000 гэх тооцооллоос тодорхой харагдах тул нэхэмжлэгчийн тайлбар үндэслэлгүй, мөн шүүхийн шийдвэр нэхэмжлэгчийн эргэлзээтэй тайлбарыг үнэн зөв гэж дүгнэн шийдвэрлэсэн нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг хангахгүй байна.

2.Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд: Худалдан авагч нь гэрээнд заасан тоо хэмжээнээс их буюу ******* м.кв талбайг хүлээн авсан нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдож байгаа тул нэхэмжлэгч энэ хэмжээгээр үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэх ба анхан шатны шүүхийн шийдвэр илтэд үндэслэлгүй, шударга бус, 192,556,000 төгрөгөөр үндэслэлгүй хөрөнгөжсөнийг шүүх зөвтгөсөн шийдвэр гэж үзэж байна. Иймд сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж өгнө үү гэжээ.

 

8. Хариуцагчийн давж заалдах гомдолд нэхэмжлэгчийн гаргасан тайлбарын агуулга: Шүүхийн шийдвэр үндэслэл бүхий гарсан. Нэхэмжлэгчээс талуудын хооронд байгуулсан гэрээний үнийг тодорхойлох суурь нөхцөлийг дан ганц м.кв-ын хэмжээ гэж үзэхгүй байгаа. Тухайн гэрээний үнийг тодорхойлох суурь нөхцөлд м.кв-аас гадна тухайн объект байрлаж байгаа зах зээлийн байршил, мөн тухайн объектын давхар, зориулалт гэх мэт олон хүчин зүйлийг харгалзан үзэж байгаа. Эмнэлгийн зориулалттай объект учир агаар сэлгэлт, орчны нөхцөл байдал гэх мэт олон зүйлд тусгай нөхцөл шаардлагууд тавигдана. Тухайн объектыг худалдаж авах үед 5 дугаар давхрын объектууд нь анхнаасаа эмнэлгийн зориулалтаар тохижуулсан объект учир нэхэмжлэгч тухайн объектыг бүхэлд нь худалдаж авч байгаа гэсэн ойлголттой гэрээ байгуулсан. Гэрээний үнийг тодорхойлох суурь нөхцөл нь зөвхөн м.кв-ын хэмжээ байсан юм бол гэрээний 1.6-д заасан зохицуулалтыг гэрээний ерөнхий зүйлд биш, харин гэрээний 3-р зүйлд заасан төлбөрийн нөхцөлд тусгах байсан. Гэтэл бодит байдалд м.кв-ын хэмжээг зааж байгаа нь төлбөрийн нөхцөл бус гэрээний зүйлийн шинжийг тодорхойлсон хэсэгт тусгагдсан.

Хариуцагч талаас энэ объект 2009 онд ашиглалтад орж гэрчилгээ нь 2011 онд гарсан. Түүнээс хойш худалдан борлуулагдах хүртэлх хугацаанд хэмжилт хийлгэж байгаагүй гэж хэлсэн нь шүүх хуралдааны тэмдэглэлд тусгагдсан. Энэ объектын үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ өнөөдрийг хүртэл 5 дугаар давхрын байдлаар дангаараа огт гарч байгаагүй. Үүнээс харвал хариуцагч нь 5 дугаар давхрын талбайг дангаар нь хэмжиж байгаагүй. Иймээс хариуцагч нь 5 давхрын объект 335 м.кв талбайтай байсан гэдгийг өөрсдөө ч мэддэггүй. *******ХХК нь барилгын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг туршлагатай, мэргэжлийн хуулийн этгээд юм. Энэ гэрээ нь ердийн биш Иргэний хуулийн 200 дугаар зүйлд заасан стандарт нөхцөл бүхий гэрээ юм. Иймд энэ гэрээг тайлбарлахдаа Иргэний хуулийн 198 дугаар зүйлд заасныг биш тус хуулийн 201 дүгээр зүйлд зааснаар тайлбарлагдана. Хариуцагч нь давж заалдах гомдолдоо Иргэний хуулийн 254 дүгээр зүйлийн 254.6 дахь хэсэгт заасныг дурдсан ба энэ нь худалдагчийн шаардах эрхтэй холбоотой биш, худалдан авагчийн эрхийг зохицуулсан учраас хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй. Хариуцагч мөн сөрөг нэхэмжлэл гаргаж 192,000,000 төгрөгийг ******* ХХК-аас нэхэмжилдэг боловч 192,000,000 төгрөгийн асуудлаар талуудын хооронд гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулсан, тусдаа тохиролцоо хийгээгүй. Иймд шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж өгнө үү гэжээ.

 

ХЯНАВАЛ

 

1.Давж заалдах шатны шүүх хэргийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166 дугаар зүйлийн 166.4 дэх хэсэгт зааснаар хянаад, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэв.

 

2.Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь хариуцагч *******ХХК-д холбогдуулан ******* дүүргийн ******* хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байршилтай *******, ******* зориулалттай барилгын ******* давхрын ******* талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасныг хариуцагч эс зөвшөөрч, тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийн нийт талбайн зөрүү ******* м.кв талбайн үнэ 192,556,000 төгрөгийг төлсөн нөхцөлд өмчлөх эрхийг шилжүүлэнэ гэж, мөн тус талбайн үнэ 192,556,000 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гарган маргажээ.

 

3.Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг зөв тогтоож, нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2 дахь хэсэгт зааснаар үнэлж, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй болжээ.

Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэлээ Иргэний хуулийн 254 дүгээр зүйлийн 254.5 дахь хэсэгт зааснаар тодорхойлсон заалт нь эд хөрөнгийн доголдлын талаархи худалдан авагчийн шаардах эрхэд хамаарах ба шүүх хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохдоо уг шаардлагад үл хамаарах заалтыг шийдвэрийн тогтоох хэсэгт баримталсан алдааг давж заалдах шатны шүүхээс залруулна. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь гэрээний үүргийг нөгөө талаас шаардсан агуулгатай тул мөн хуулийн 243 дугаар зүйлд зааснаар тодорхойлогдоно.

 

4.Зохигчийн хооронд 2021 оны 06 сарын 17-ны өдөр байгуулсан ******* дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ-ээр хариуцагч *******ХХК нь ******* дүүргийн ******* хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байх *******, ******* зориулалттай барилгын ******* давхрын ******* м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг нэхэмжлэгч ******* ХХК-д 1,526,070,000 төгрөгөөр худалдаж, уг хөрөнгийг шилжүүлэх, нэхэмжлэгч нь гэрээний үнэ 1,526,070,000 төгрөгийг хариуцагчид төлөхөөр тохиролцжээ. Энэхүү гэрээ нь Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1 дэх хэсэгт заасан худалдах-худалдан авах гэрээ болохыг анхан шатны шүүх зөв тодорхойлсон байна.

Хариуцагчаас хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлээгүй шалтгаанаа талбайн хэмжээг гэрээнд буруу бичсэнийг хожим мэдсэн, талбайн зөрүү үнийг нэхэмжлэгч төлөхөөс татгалзсан гэсэн агуулгаар татгалзлаа илэрхийлж, улмаар сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ.

 

5.Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1 дэх хэсэгт зааснаар худалдагч аливаа доголдолгүй хөрөнгө, түүнд холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх, худалдан авагч нь хэлэлцэн тохирсон үнийг төлөх, хөрөнгөө хүлээн авах үүргийг харилцан хүлээдэг ба энэ нөхцөл хэрэгжсэн бол тэдгээрийг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэнд тооцдог. Нэхэмжлэгч гэрээнд заасан үнийг төлж, хариуцагч хөрөнгийн эзэмшлийг шилжүүлсэнд зохигч маргаагүй, харин хөрөнгийн өмчлөх эрхийг шилжүүлэхээс хариуцагч татгалзсан нь үндэслэлтэй эсэхэд зохигч маргаж байна.

5.1.Худалдах-худалдан авах гэрээ нь гэрээний чөлөөт байдлын зарчимд үндэслэгдэх бөгөөд талууд гэрээний гол нөхцөл болох гэрээний зүйл, үнэ, бусад зүйлийг тохиролцохын тулд худалдагч нь мөн хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.2 дахь хэсэгт зааснаар худалдаж буй хөрөнгийн тухай өөрт байгаа бүх мэдээллийг өгөх бөгөөд тэдгээрийн байгуулсан гэрээнд үл хөдлөх эд хөрөнгөд улсын бүртгэлийн гэрчилгээ гараагүй талаар тухайлан дурджээ.

Энэ агуулгаар зохигчийн байгуулсан худалдах, худалдан авах гэрээний Ерөнхий нөхцөл буюу 1.1-д зааснаар худалдагч нь барилгын ******* давхарт ногдох эмнэлгийн зориулалттай нийт ******* м.кв талбайг худалдан авагчид худалдах, мөн гэрээний Төлбөрийн нөхцөл буюу 3.1-д зааснаар худалдан авагч 1,526,070,000 төгрөгийг 3 хуваан төлөхөөр заажээ. Харин гэрээний 1.6-д хөрөнгийн мэдээлэл хэсэгт эмнэлгийн зориулалттай, ******* давхрын ******* м.кв талбайтай, нэгж үнэ 4,550,000 төгрөг, нийт үнэ 1,526,070,000 төгрөг гэж, мөн Гэрээний үндсэн нөхцөл буюу 2.3-т зураг төсөл, мэргэжлийн байгууллагаар хянагдаж Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн газраар бүртгэгдэн баталгаажиж гэрчилгээ авсан тухайн талбайн хэмжээг хоёр тал үл маргах нөхцөлтэйгээр зөвшөөрнө гэж тус тус заасан байна.

Хариуцагч талаас анхан болон давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбарт маргааны зүйл болсон үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагч *******ХХК барьж 2011 онд ашиглалтад оруулах үед ******* м.кв талбайтай байсан, тус барилгыг эмнэлгийн зориулалтаар ашиглаж байгаад 2021 онд нэхэмжлэгч *******" ХХК-д худалдсан, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ одоогийн байдлаар гараагүйг тус тус тайлбарласныг хариуцагч анхнаасаа үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайн хэмжээг мэдэж байсан гэж үзнэ.

5.2.Мөн талууд худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулахдаа гэрээнд тусгасан ******* м.кв талбайн хэмжээгээр гэрээний үнийг 1,526,070,000 төгрөг гэж тохиролцсон нь алдаатай болсныг хариуцагч хожим мэдсэн гэсэн нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайн хэмжээг мэдэж буй эсхүл мэдэх ёстой өмчлөгчийн хувьд энэ гэрээний 1.6, 3.2-т талбайн хэмжээг ******* м.кв дурдсан нь хөрөнгийн мэдээлэл, ашиглалтын зардал төлөхтэй холбоотой байх тул маргаж буй үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайн хэмжээ нь худалдах-худалдан авах гэрээний гол нөхцөл байсан гэж үзэхээргүй байна.

Энэ нь Иргэний хуулийн 245 дугаар зүйлийн 245.1 дэх хэсэгт Гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол эд хөрөнгө шилжүүлэхтэй холбогдсон /жигнэх, савлах, баглах гэх мэт/ зардлыг худалдагч хариуцна гэж зааснаас үзвэл хариуцагч ******* ХХК маргаж буй хөрөнгийг нэхэмжлэгчид худалдахтай холбогдон гарах зардлыг хариуцах үүргийг хүлээх ба энэ үүрэгт үл хөдлөх эд хөрөнгийг өөрийн өмчлөлөөс нэхэмжлэгчийн өмчлөлд шилжүүлэн улсын бүртгэлд бүртгүүлэхэд шаардлагатай баримт бичиг багтана.

Өөрөөр хэлбэл, хариуцагч нь барилгын салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг, энэ төрлийн арилжааг байнга эрхлэн явуулдаг хуулийн этгээдийн хувьд өөрт байгаа мэдээллийн талаар төөрөгдсөн, улмаар хариуцагчийн өөрийн нь тооцсоноор 240,513,000 төгрөгийн хэмжээнд гэрээний үнийг багассаныг анхаараагүй гэж үзэх боломжгүй юм. Нөгөө талаар гэрээнд талбайн хэмжээг гэрээнд тусгасан нь хөрөнгийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх, худалдан авагч талбайг эмнэлгийн зориулалтаар ашиглахад хүрэлцэхүйц байдлыг илэрхийлсэн гэж хүсэл зоригийн илэрхийлэл тайлбарлагдана.

5.3.Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь эмнэлгийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг этгээд болохын хувьд уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг хариуцагч *******ХХК эмнэлгийн зориулалтаар ашиглаж байсныг үндэслэн тухайн байдлаар тодорхойлж, тохиролцон худалдаж авсан гэж үзэх үндэслэлтэй.

Энэ агуулгаар талууд гэрээний 1.1, 2.3-т тус тус зааснаар ******* давхарт ногдох эмнэлгийн зориулалттай ******* м.кв талбайтай хөрөнгийг худалдах, худалдан авах ба үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээнд заасан талбайн хэмжээний талаар хоёр тал маргахгүй гэж тохиролцсон нь хариуцагч ******* дүүргийн ******* хороо, ******* гудамжны ******* хаягт байх *******, ******* зориулалттай барилгын ******* давхрын ******* м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг нэхэмжлэгчид байгаа байдлаар нь худалдсан гэж үзнэ.

Иймд анхан шатны шүүх маргааны эрх зүйн үндсийг зөв тодорхойлж, нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг шаардах эрхтэй болохыг үндэслэлтэй дүгнэсэн байх тул шүүхийн шийдвэр Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116 дугаар зүйлийн 116.2 дахь хэсэгт заасантай нийцээгүй гэсэн агуулгаар гаргасан хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангах хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Мөн нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангасан анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн гэж давж заалдах шатны шүүх дүгнэсэн тул сөрөг нэхэмжлэлийг хангуулах тухай хариуцагчийн гомдлыг хүлээн авах үндэслэлгүй.

 

6.Зохигчийн байгуулсан гэрээнд барилгын талбайн хэмжээг ******* м.кв гэж тусгасан боловч анхан шатны шүүх шийдвэртээ ******* гэж дурдсаныг нэхэмжлэлийн шаардлагын хэмжээнээс хальсан гэж үзэхгүй, Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлд нийцжээ. Мөн Иргэний хуулийн 182, 183 дугаар зүйлд зааснаар улсын бүртгэл үнэн зөв байх бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайн хэмжээг бодитой бүртгэх нь гэрээний 2.3, 3.2-т зааснаар хөрөнгийн мэдээлэл, ашиглалтын зардлыг тодорхойлоход ач холбогдолтой, зохих үр дагавартай байна.

 

7.Дээрх үндэслэлээр хариуцагч талын давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүх шийдвэрийн тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн тогтов.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167 дугаар зүйлийн 167.1.2-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 192/ШШ2025/03131 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн

1 дэх заалтаас ...254 дүгээр зүйлийн 254.5... гэснийг хасаж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162 дугаар зүйлийн 162.4 дэх хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргахдаа хариуцагч *******ХХК-аас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 1,120,730 төгрөгийг улсын орлогод үлдээсүгэй.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167 дугаар зүйлийн 167.3, 172 дугаар зүйлийн 172.1 дэх хэсэгт зааснаар магадлал танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч магадлалыг эс зөвшөөрвөл гардан авсан, эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор хяналтын журмаар Улсын дээд шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7 дахь хэсэгт тус тус зааснаар магадлалыг танилцуулан сонсгож, 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж магадлалыг гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь хяналтын журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Ж.ЛХАГВАСҮРЭН

 

ШҮҮГЧИД Т.ГАНДИЙМАА

 

Э.ЭНЭБИШ