*******ын нэхэмжлэлтэй

иргэний хэргийн тухай

 

Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн иргэний хэргийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Н.Туяа даргалж, шүүгч Ж.Отгонхишиг, шүүгч М.Нямбаяр нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн танхимд хийсэн давж заалдах шатны иргэний хэргийн нээлттэй шүүх хуралдаанаар,

Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2025 оны ************** дүгээр сарын 07-ны өдрийн *******53/ШШ2025/00*******09 дугаар шийдвэртэй,

 Ховд аймгийн Жаргалант сумын Цамбагарав багийн Прогрессын ******* айлын орон сууцны ******* тоотод оршин суух, ******* овгийн *******ын Туулын нэхэмжлэлтэй,

Ховд аймгийн Жаргалант сумын Буянт багийн Гэрэлт хотхоны *******  байрны 4 тоотод оршин суух, овгийн ийн Батхишигт холбогдох,

Эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол 2,400,000 төгрөг, өмгөөлөгчид төлсөн хөлс 300,000 төгрөг, нийт 2,700,000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг үндэслэн 2025 оны ******* дугаар сарын *******-ны өдөр хүлээн авч, шүүгч Ж.Отгонхишигийн илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгч *******/цахимаар/, хариуцагчийн өмгөөлөгч Л.Эрдэнэцэцэг/цахимаар/, хуралдааны нарийн бичгийн даргаар Р.Лхагвасүрэн нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

*******.Нэхэмжлэлийн үндэслэл:

*******.******* ******* миний бие нь 2023 оны ************** сарын 0*******-ны орой Ховд аймгийн Жаргалант сумын Бугат багын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг "X" club" бааранд нөхөр *******ийг цохисон гэх шалтгаанаар *******, Ө.Даваасүрэн, Т.Отгоншар нартай маргалдаж, хохирогч Ч. Туулыг "ус цацсан" гэх шалтгаанаар нүүрэн тус газарт нь гараараа цохиж, түүний биед тархи доргилт, зүүн нүдэнд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зөөлөн эдийн няцрал, зүүн бугалганд цус хуралт, баруун өвдөгт зулгаралт, баруун шилбэнд зөөлөн эдийн няцрал бүхий гэмтэл учруулсан. Ингээд 2024 оны 04 сарын *******5-ны өдрийн 96 дугаартай Ховд аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолоор *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн **************.6 дугаар зүйлийн ******* дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож хохирогч *******ын шүдээ эмчлүүлэх эмчилгээний зардал, сэтгэцэд учирсан хохирол, хор уршгийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхтэй хэмээн шийдвэр гарсан. Тухайн үед буюу 2024 оны 03 сарын 25-ны өдрийн *******4 дугаартай Шинжээчийн дүгнэлтээр:

*******. *******ын биед доод эрүүний баруун талын *******,2 дугаар \4*******,42******* шүдний цөгт хэсгийн сэтэрхийлт, доод эрүүний зүүн талын ******* \3*******) шүдний цөгч, хэсгийн сэтэрхийлт гэмтэл учирсан байна.

2. Ч. Туулын биед учирсан дээрхи шүдний гэмтлүүд нь тухайн хэрэг учралын үед үүссэн байх боломжтой.

3. *******ын биед учирсан дээрхи шүдний гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байх боломжтой гэсэн дүгнэлт гарсан.

Үүнээс хойш ******* миний бие нь 2025 оны 0******* сарын 2*******-ны өдөр 3*******, 4*******, 42 шүдний алдагдсан гоо сайхны циркон бүрхүүл нөхөн сэргээх, шүд засалт зэрэг эмчилгээг нийт 2.400.000 төгрөгөөр хийлгэсэн. Иймд дээрхи гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хорын хохиролд 2.400.000 төгрөгийг нэхэмжилж байна гэжээ.

2.******* Хариуцагчийн тайлбар, татгалзал: ******* нь гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хорын хохирол гэж 2.400.000 төгрөгийг нэхэмжилж, мөн өмгөөлөгчийн хууль зүйн туслалцаа үзүүлсэн хөлс болох 300.000 төгрөг, нийт 2.700.000 төгрөгийг нэхэмжилсэн байна.

Миний бие *******, *******ын гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрч байгаа бөгөөд Ч. Туул нь гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хорын хохирлын 50 хувийг төлөх боломжтой. Мөн хэрэгт авагдсан хаан банкны дансны хуулга, зарлагын баримт, бэлэн мөнгөний баримт зэрэг нотлох баримтууд нь шаардлага хангасан эсэхийг тодруулсны үндсэн дээр эвлэрэх эсэхээ шийдвэрлэх болно. Өмгөөлөгчөөс хууль зүйн туслалцаа авах эсэх нь иргэний өөрийнх нь эрхийн асуудал учир өмгөөлөгчийн хөлс болох 300.000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах хууль зүйн үндэслэл байхгүй гэжээ.

3. Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2025 оны ************** дүгээр сарын 07-ны өдрийн *******53/ШШ2025/00*******09 дугаар шийдвэрээр:

3.******* Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.*******, 505 дугаар зүйлийн 505.*******, 5*******0 дугаар зүйлийн 5*******0.******* дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч *******ээс эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол 2,400,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******д олгож, нэхэмжлэлээс үзэхэд өмгөөллийн хөлс 300,000 төгрөг гаргуулах тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, 

3.2 Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 60 дугаар зүйлийн 60.******* дэх хэсэг, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4*******.******* зүйлийн 4*******.*******.7 дахь заалтыг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч ******* нь хариуцагч *******т холбогдуулан нэхэмжлэл гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагч *******ээс улсын тэмдэгтийн хураамжид 53,350 төгрөгийг гаргуулан улсын орлого болгож,

3.3 Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75**************  зүйлийн 75**************.******* дэх хэсэгт заасныг баримтлан зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь тусгайлсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн энэхүү шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардуулснаас хойш 7 хоногийн дотор Ховд аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдаж шийдвэрлэжээ.

4. Хариуцагчийн өмгөөлөгч Л.Эрдэнэцэцэг давж заалдах гомдолдоо: Хэрэгт авагдсан нотлох баримтаас үзэхэд 2,400,000 төгрөгийн үйлчилгээ авсан гэдгийг нотолж байгаа Танан Шигтгээ" шүдний эмнэлгийн эрхлэгч эмч нь Энхбат гэдэг хүн байдаг гэтэл "Танан Шигтгээ" шүдний эмнэлгийн албан бланк дээр *******ын шүдэнд шаазан бүрээс хийсэн мэтээр нүүр амны их эмч ******* гарын үсэг зурж их эмчийн тамгаа дарсан байдаг. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 зүйлийн 40.3-т "Шүүхээс урьд хөдөлбөргүй, үнэн гэж тогтоогдсон ямар ч нотлох баримт байж болохгүй"... гэж заасан байдаг. Гэтэл "Танан шигтгээ" шүдний эмнэлгийн бланк дээр нүүр амны их эмч *******ын гарын үсэгтэй, "Танан шигтгээ" эмнэлгийн 2025 оны 09 сарын *******5-ны өдрийн зарлагын баримт дээр шүдний шаазан бүрээс нэг бүрийн үнэ *******00,000 төгрөг, нийт үнэ 2,400,000 төгрөг гэж бичигдсэн байсан. Эдгээр нь нотлох баримтын шаардлагыг бүрэн хангахгүй байхад анхан шатны шүүх нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэнд гомдолтой байна. Дээрх баримт нотлох баримтын шаардлага хангахгүй байхад анхан шат нотлох баримтаар тооцсон нь анхан шатны шүүхэд урьдаас хөдөлбөргүй үнэн гэж үзсэн баримт байжээ гэж үзэхээр байна. Иймд Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2025 оны ************** сарын 07-ны өдрийн 3*******9/ШШ2025/00*******09 дугаартай шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

ХЯНАВАЛ:

 

*******. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг үндэслэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******66 дугаар зүйлийн *******66.4 дэх хэсэгт зааснаар бүхэлд нь хянаж, шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэв.

2. Нэхэмжлэгч Эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол 2,400,000 төгрөг, өмгөөлөгчид төлсөн хөлс 300,000 төгрөг, нийт 2,700,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ.

3. Нэхэмжлэгч ******* нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлохоо Ховд аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний төв-ийн 2024 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдрийн *******4 шинжээчийн дүгнэлтэд *******ын биед доод эрүүний баруун талын *******, 2 дугаар /4*******, 42/ шүдний цөгт хэсгийн сэтэрхийлт, доод эрүүний зүүн талын ******* /3*******/ шүдний цөгт хэсгийн сэтэрхийлт гэмтэл учирсан байна. *******ын биед учирсан дээрх шүдний гэмтлүүд нь тухайн хэрэг учралын үед үүссэн байх боломжтой. *******ын биед учирсан дээрх шүдний гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байх боломжтой. Дээрх шүдний гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй,.

- Танан шигтгээ эмнэлгийн 2025 оны 09 сарын *******6-ны өдрийн 36 дугаар албан бичигт *******ын Туул нь 2025 оны 0******* дугаар сарын 2*******-ны өдрөөс 09 сарын *******6-ны өдрийн хооронд 3*******, 4*******, 42 шүднүүдэд циркон бүрээс хийлгэсэн нь үнэн,

- Нүүр амны их эмч *******ын тодорхойлолтод *******ын Туул нь 2025 оны 0******* дугаар сарын 2*******-ны өдөр 3*******, 4*******, 42 шүдний түр бүрээс хийв. 2025 оны 09 сарын *******6-ны өдөр уг шүднүүдийг байнгын бүрээсээр нөхөн сэргээв. Нэг шүдний нэгж өртөг *******00,000 төгрөг, гурван шүдний өртөг 2,400,000 төгрөг,

- Танан шигтгээ эмнэлгийн 2025 оны 09 сарын *******5-ны өдрийн зарлагын баримтад Шаазан бүрээс нэг бүрийн үнэ *******00,000 төгрөг, нийт үнэ 2,400,000 төгрөг, хүлээн авагч нүүр амны их эмч *******,

-  Танан шигтгээ эмнэлгийн 2025 оны 0******* дугаар сарын 29-ний өдрийн бэлэн мөнгөний орлогын баримтад *******аас 2,400,000 төгрөг, шаазан бүрээс үнэ,

- Хаан банк ХК дахь нэхэмжлэгч *******ын депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулгад 2025.0*******.23. гурван шүдний церкон үнэ. 2,400,000 гэх бичгийн нотлох баримтууд шүүхэд ирүүлжээ.

4. Хариуцагч ******* нь гэм хор учруулсан үйлдэлтэй шалтгаант холбоогүй, эрхээ эдэлж, өмгөөлөгч авсан гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг зарим хэсгийг зөвшөөрч, үлдэх хэсгийг эс зөвшөөрч маргасан байна.

5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.*******, 505 дугаар зүйлийн 505.*******, 5*******0 дугаар зүйлийн 5*******0.******* дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч *******ээс эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол 2,400,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******д олгож, нэхэмжлэлээс үзэхэд өмгөөллийн хөлс 300,000 төгрөг гаргуулах тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн байна.

6. Хариуцагчийн өмгөөлөгч Л.Эрдэнэцэг нотлох баримтын шаардлага хангахгүй байхад анхан шаты шүүх нотлох баримтаар тооцсон нь үндэслэлгүй тул шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэх агуулгатай давж заалдах гомдол гаргажээ.

6.******* Анхан шатны шүүх хариуцагч хариуцагч *******ээс эрүүл мэндэд учирсан гэм хорын хохирол 2,400,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******д олгож, нэхэмжлэлээс үзэхэд өмгөөллийн хөлс 300,000 төгрөг гаргуулах тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байх бөгөөд Иргэний хуулийн холбогдох хэсгийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.

6.2 Хариуцагч *******ийн өмгөөлөгч Л.Эрдэнэцэцэгийн давж заалдах гомдол болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбарыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

6.3 Ховд аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн дээрх шийтгэх тогтоолоор хариуцагч ******* нь нэхэмжлэгч *******ын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан тогтоогдсон тул хариуцагчийн эрүүл мэндэд учирсан хохирол нь гэм хор учруулсан үйлдэлтэй шалтгаант холбоогүй гэх гомдлыг хүлээн авах боломжгүй байна.

6.4 Нэхэмжлэгч ******* нь хариуцагч *******ийн гэм буруутай үйлдлийн улмаас гэмтсэн шүдээ эмчлүүлсэн зардал болох 2,400,000 төгрөг гаргаж шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн хуульд нийцсэн байна.

Харин нэхэмжлэгч ******* нь өмгөөлөгчийн хөлс 300,000 төгрөгийг талаарх нотлох баримтаа хэрэгт гаргаж өгөөгүй тул уг хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй байна.

7. Дээр дурдсан үндэслэлээр хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр нь үлдээж шийдвэрлэв.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******, 60 дугаар зүйлийн 60.*******-т зааснаар хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 54,950 төгрөгийг Төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******67 дугаар зүйлийн *******67.*******.******* дэх заалтыг удирдлага болгож, ТОГТООХ нь:

 

*******. Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 2025 оны ************** дүгээр сарын 07-ны өдрийн 3*******9/ШШ2025/00*******09 дугаартай шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******, 60 дугаар зүйлийн 60.*******-т зааснаар хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 54,950 төгрөгийг Төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэв.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75^{**************} дугаар зүйлийн 75^{**************}.2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах шатны шүүхийн энэ магадлалд хяналтын журмаар гомдол гаргахгүйг тэмдэглэсүгэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,

ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Н.ТУЯА

 

ШҮҮГЧ М.НЯМБАЯР

 

ШҮҮГЧ Ж.ОТГОНХИШИГ