Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

2026 оны 05 сарын 07 өдөр

Дугаар 213/МА2026/00015

 

 

 

******* нарын нэхэмжлэлтэй

иргэний хэргийн тухай

 

                                                          

Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Иргэний хэргийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Т.Ганчимэг даргалж, шүүгч Ч.Баярцэнгэл, Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч В.Цэцэнбилэг нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар

 

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдрийн 0/ШШ06/00096 дугаар шийдвэртэй,

 

*******. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баацагаан сум,******* дугаар баг, Баянсайр *******-******* тоотод оршин суух, ВЖ9*******0*******8 регистрийн дугаартай, 9*******0*******8 утасны дугаартай,  ******* овогт ******* *******,

. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, дугаар баг, Цагаанчулуут - тоотод оршин суух, ВК009 регистрийн дугаартай, 800*******8******* утасны дугаартай, овогт ,

. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, *******0 дугаар баг, Рашаант **************-******* тоотод оршин суух, ВЙ96************** регистрийн дугаартай, 88*******0 утасны дугаартай, овогт ,

. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, дүгээр баг, Угалз *******-******* тоотод оршин суух, ТВ6*********************0 регистрийн дугаартай, утасны дугаартай, овогт ,

. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, дугаар баг, дуурсах -************** тоотод оршин суух, ВЮ8*******08906 регистрийн дугаартай, 89006************** утасны дугаартай, овогт ,

6. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, дугаар баг, *******0-*******0 тоотод оршин суух, иргэний бүртгэлийн 60*******9*******600 дугаартай, 886*******09******* утасны дугаартай, овогт ,

. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум,******* дугаар баг, цахир - тоотод оршин суух, ВИ80************** регистрийн дугаартай, 800899 утасны дугаартай, овогт ,

 8. Нэхэмжлэгч: Баянхонгор аймаг, Баянхонгор сум, дугаар баг, Цагаанчулуут *******-******* тоотод оршин суух, ВК86**************0 регистрийн дугаартай, 880*******88 утасны дугаартай,  овогт нарын нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газарт холбогдох

Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай “Арга зүйч *******ыг ажлаас чөлөөлөх тухай" тушаал тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажилтан *******ыг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин 6,668,60 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

    Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № / дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай” тушаал тушаалыг хүчингүй болгуулах Ц.ийг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин ,*******9,00 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

          Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № / дугаартай “Арга зүйч Ж.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай” тушаал хүчингүй болгуулах, ажилтан Ж.ыг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин 6,80,0 гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

      Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажилтан Б.г ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин ,*******,900 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

     Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/8 дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгуулах. ажилтан А.ыг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин ,0,00 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

     Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/0 дугаартай “Арга зүйч Д.ыг ажлаас чөлөөлөх тухай” тушаалыг хүчингүй болгуулах ажилтан Д.ыг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин*******,80,000 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

    Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № /0 дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай” тушаалыг хүчингүй болгуулах, ажилтан Д.ийг ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин ,*******9,00 төгрөг гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах,

Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/9 дугаартай Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалын дагуу Ц.гийн хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа цуцалсны тэтгэмж *******,666,666 төгрөг гаргуулах ” тус тус нэхэмжлэлийн шаардлагатай иргэний хэрэгт хариуцагч байгууллагын төлөөлөгчы гаргасан давж заалдах гомдлыг үндэслэн хэргийг 06 оны дугаар сарын *******9-ний өдөр Ерөнхий шүүгч Т.Ганчимэг хүлээн авч, илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгч, нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А., Д., тэдгээрийн өмгөөлөгч Х.Мөнхбаатар,  хариуцагч байгууллагын төлөөлөгч,  өмгөөлөгч Д.Уранчимэг шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Ариунболд нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

           

*******. Нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэл, нэмэгдүүлсэн шаардлагын тайлбарын агуулга:

            “...Нэхэмжлэгч *******, Ц., Ж., Б., А., Д., Д., Ц. нар нь Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газарт холбогдуулан Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/, Б/, Б/, Б/, Б/8, Б/0, Б/0 дугаартай тушаалуудыг хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин, эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэлийн шаардлагаа дараах байдлаар тодорхойлж байна.

            Үүнд:

    1. ******* нь 0 оноос******* дугаар багийн зааланд Арга зүйчээр ажилласан.Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай "Ажлаас чөлөөлөх" тушаалыг хүчингүй болгож,  цалин хөлсний олговорт ,60,9 төгрөгийг,
    2.  Ц. миний бие 0*******6 оноос 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийг хүртэл тухайн ажилласан. Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай "Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгож, цалин хөлсний олговорт ,, төгрөгийг,
    3.  Ж. миний бие нь 0*******9 оноос 0 он хүртэл тус байгууллагад Арга зүйчээр зургаан жил ажилласан байна. Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай "Ажлаас чөлөөлөх" тушаалын  хүчингүй болгож, 8,0,8 төгрөгийг, жил тутамд нэг удаа зургаан сарын үндсэн цалинтай тэнцэх 8,90,000  төгрөгийг, нийт  *******6,96,8 төгрөгийг,
    4.  Б. миний бие 00 оны дугаар сарын *******-нд Тус байгууллагад жижүүр, үйлчлэгчээр ажилласан. Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/ дугаартай" Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгож, цалин, хөлсний олговор **************,*******9,0 төгрөгийг,
    5.  А. миний бие 00 оноос хойш тасралгүй ажилласан.Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/0 дугаартай" Ажлаас чөлөөлөх" тушаалыг хүчингүй болгож, цалин хөлсний олговорт ,69,*******0 төгрөгийг,
    6. Ц. миний бие тус газарт жил ажиллаж байна. Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/9 дугаартай" Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгож *******,666,666 төгрөгийг,
    7. Д. миний бие 00 оны 0******* дүгээр сарын 0*******-ний өдрөөс тус газарт багш дасгалжуулагч, нийтийн биеийн тамирын арга зүйчээр ажилласан. Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/0 дугаартай" Ажлаас чөлөөлөх" тушаалыг хүчингүй болгож, цалин хөлсний олговорт *******9,0,000 төгрөгийг,  жил тутамд нэг удаа зургаан сарын үндсэн цалинтай тэнцэх 8,90,000 төгрөгийг нийт 8,*******,000 төгрөгийг,
    8. Д. миний бие Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын Газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/0 дугаартай Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалыг хүчингүй болгож, цалин хөлсний олговорт ,00,0******* төгрөгийг ажил олгогч байгууллагаас тус тус нэхэмжилж байна...” гэжээ.

 

            . Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Нэхэмжлэгч *******, Ц., Ж., Б., А., Д., Д. нар “...нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг даалгахаар...”  нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлжээ.

           

. Хариуцагч байгууллагын төлөөлөгчийн шүүхэд гаргасан татгалзал, тайлбарын агуулга:

 “... Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн 0 оны “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөв батлах тухай” /8 дугаартай тогтоолоороо манай газрын 0 оны төсвийг ,,8*******. төгрөгөөр баталсан. Энэ дүнгээр байгууллага албан хаагчдаа цалинжуулан хэвийн ажиллуулж байсан боловч Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 0 оны “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах” тухай 8/ дугаар тогтоолоор уг төсөвт өөрчлөлт оруулан ,*******9,8*******0 төгрөг болгон даруй *******8,006.80 төгрөгөөр хасч баталсан нь албан хаагчдын цалингийн санхүүжилтгүй болгосон.  Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 0 оны "Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах” тухай 8/ дугаар тогтоол гарснаар бид орон нутгийн төсвөөс санхүүждэг *******6 албан хаагчийг албан тушаалаас нь чөлөөлсөн.

Албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн албан хаагчдын орлогын эх үүсвэрээ өөрсдөө бүрлүүлж, сард цалинтай байх зорилготойгоор өөрсдийн хариуцан ажиллаж байсан спорт заалыг давуу эрх олгон "Ашиглалтын гэрээ" байгуулан ажиллуулж байгаа. Удаан жилийн тэтгэмж олгуулах тухайд О.Загдсүрэн Д. Н.Отгонбаяр Ж. нар нь "Биеийн тамир, спортын тухай" хуулийн дугаар зүйлийн ..-т "Тухайн нутаг дэвсгэрийн онцлог, төвөөс алслагдсан байдлыг харгалзан орон нутгийн өмчийн биеийн тамир, спортын байгууллагын биеийн тамир спортын ажилтан, арга зүйч, дасгалжуулагчид жил тутамд нэг удаа зургаан сарын үндсэн цалинтай нь тэнцэх хэмжээний мөнгөн тэтгэмжийг улсын төсвөөс ажиллаж байгаа байгууллагаар нь дамжуулан олгох" гэсэн заалтыг шаардлагыг хангасан боловч тэтгэмжийг хэрхэн олгох тухай нарийвчилсан журам батлагдаагүй хүлээгдэж байгаа тул уг тэтгэмж өнөөдрийн байдлаар олгогдоогүй ...” гэжээ.

 

. Хариуцагч байгууллагын төлөөлөгчы давж заалдах гомдлын агуулга:

“...Анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******68 дугаар зүйлийн *******68.*******. дахь хэсэгт заасан оролцогчийн хуулиар олгосон эрхийг ноцтой зөрчиж оролцогчийн эрхийг хязгаарласан учир нь би шүүхэд 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдөр шүүх хуралдаан эхлэхээс өмнө иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8.******* дэх хэсэгт заасан “Нотлох баримтыг анхан шатны шүүх хуралдаан эхлэхийн өмнө гаргаж өгнө” гэж заасны дагуу шүүхэд шинээр ******* хуудас нотлох баримт болон хүсэлтийг гардуулан өгсөн. Гэтэл шүүх миний шинээр гаргаж өгсөн нотлох баримтыг нэхэмжлэгч нарт танилцуулаагүй миний гаргасан утга бүхий хүсэлтийг хэрхэн шийдвэрлэсэн, хүсэлтийг хангасан эсэх талаар ямар нэгэн шийдвэр гаргаагүй байж шууд шүүх хуралдааныг явуулсан. Миний гаргасан хүсэлтийг хангах эсэхээс шалтгаалан миний гомдол гаргах эсэх асуудал яригдах ёстой байтал миний хүсэлтийг хэлэлцэж шийдвэрлээгүйд гомдолтой байна. Мөн миний шүүх хурлаас гаргаж өгсөн шинэ нотлохыг нэхэмжлэгч талд танилцуулаагүй, шүүхийн хэлэлцүүлгийн шатанд шинжлэн судлаагүй байж шүүхийн шийдвэрийн үндэслэх хэсэг болгосон байсан тухайлбал шийдвэрийн үндэслэх хэсгийн ******* дахь хэсэгт "... Баянхонгор аймгийн Засаг даргын 0 оны 0 дүгээр сарын *******-ны өдрийн А/6 дугаар захирамжаар Биеийн тамир, спортын газрын бүтэц, орон тоо, үйл ажиллагааны дүрмийг шинэчлэх тухай захирамжаар “       үйлчлэгч /гэрээт/-*******0, биеийн тамирын арга зүйч-8 ” гэж баталсан. ******* дахь хэсэгт "... Уг Баянхонгор аймгийн Засаг даргын 0 оны 0 дүгээр мөн ******* дэх хэсэгт “            Дээрхээс үзвэл Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир. Спортын газрын бүтэц, орон тоог Баянхонгор аймгийн Засаг даргаас баталдаг байх бөгөөд 0          оноос хойш тус газрын бүтэц, орон тоог шинэчлэн тогтоогоогүй талаар талууд тайлбарласан гэж дүгнэсэн байдаг.

 

. Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир, спортын газрын даргын 0 оны 09 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн Б/9, Б/0, Б/*******, Б/, Б/, Б/, Б/, Б/6, Б/, Б/8, Б/9, Б/0, Б/*******, Б/, Б/, Б/ дугаартай тушаалаар нийт *******6 албан хаагчийг чөлөөлсөн.

Ажлаас чөлөөлсөн үндэслэлийн тухайд Төсвийн тухай хуулийн *******6 дугаар зүйлийн *******6..*******, *******6.., *******6.., Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн .*******.*******, 80 дугаар зүйлийн 80.*******.******* дэх заалт, Захиргааны ерөнхий хуулийн 6. дугаар зүйл, Монгол улсын ерөнхий сайдын 0 оны “Төрийн албаны сахилга, дэг журам, хариуцлагыг чангатгах” тухай 06 дугаар албан даалгаврын *******., “Засгийн газраас шуурхай авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” 0 дүгээр албан даалгавар *******., Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 0 оны “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах” тухай 8/ дугаар тогтоол зэргийг үндэслэн албан хаагчдыг чөлөөлсөн. Байгууллага нийт нийт албан хаагчтайгаар үйл ажиллагаа явуулж байснаас 6 албан хаагч улсын төсвийн, *******6 албан хаагч орон нутгийн төсвийн санхүүжилтээр тус тус цалинжиж ажилладаг байсан. Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн 0 оны “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөв батлах тухай” /8 дугаартай тогтоолоор Биеийн тамир, спортын газрын 0 оны төсвийг ,,8*******. төгрөгөөр баталсан. Энэ дүнгээр байгууллага албан хаагчдаа цалинжуулан хэвийн ажиллуулж байсан боловч Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах” тухай 8/ дугаар тогтоолоор өөрчлөлт оруулан ,*******9,8*******0.9 төгрөг болгон, *******8,006.80 төгрөгөөр хасаж баталсан нь албан хаагчдын цалингийн санхүүжилтгүй болгосон. Иймээс Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 0 оны “Баянхонгор аймгийн 0 оны төсөвт өөрчлөлт оруулах” тухай 8/ дугаар тогтоол гарснаар бид орон нутгийн төсвөөс санхүүждэг *******6 албан хаагчийг албан тушаалаас нь чөлөөлсөн. Тус байгууллагад орон нутгийн төсвийн санхүүжилтээр цалинжиж ажиллаж байсан *******6 албан хаагч Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэл гаргаснаас хойш шүүхэд манай байгууллагын зүгээс нэхэмжлэлийг гардан авч, хариу тайлбаруудыг хүргүүлэн ажилласан, мөн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд байх хугацаанд нэхэмжлэлтэй холбоотой асуудлаар Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Биеийн тамир, спортын улсын хороо болон Баянхонгор аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд албан бичгээр удаа дараа хандсан. Мөн өөрийн биеэр удаа дараа эрх бүхий албан албан тушаалтнуудтай уулзсан байдаг, гэвч орон нутгийн төсвөөс олгож байсан *******6 албан хаагчийн цалингийн төсвийг буцаан тавих боломжгүй гэдэг хариу өгсөн. Мөн албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн албан хаагчдын орлогын эх үүсвэрийг таслахгүй, эрх зүйн байдлыг нь дордуулахгүй байх үүднээс ажлаас чөлөөлөгдсөн албан хаагч нартай харилцан тохиролцож, давуу эрх олгон “Спорт заал ашиглагчийн гэрээ”-г байгуулан өнөөдрийг хүртэл ажиллуулж байгаа. Байгууллагын зүгээс боломжит бүх талаас нь шийдвэрлүүлэхээр хандсан байдаг бөгөөд хамтран хариуцагчаар Баянхонгор аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлыг татах ёстой гэж үзсэн учир холбогдох хүсэлтийг өгсөн. Гэвч миний хүсэлтийг хэлэлцэхгүйгээр 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдрийн *******0 цаг 00 минутад анхан шатны хуралдаанаар уг хэргийг шийдвэрлэсэн байдаг бөгөөд шүүх шийдвэр гаргахдаа нэг талыг барьж, оролцогчийн эрхийг хязгаарлан нэхэмжлэгч талд шийдвэр гаргасан. Харин хариуцагч байгууллагаас гарган өгсөн албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн албан хаагчдын орлогын эх үүсвэрийг таслахгүй, эрх зүйн байдлыг нь дордуулахгүй байх үүднээс ажлаас чөлөөлөгдсөн албан хаагч нартай харилцан тохиролцож хийсэн гэрээг үнэлж дүгнээгүй бөгөөд өнөөдрийг хүртэл албан хаагч нар спорт заалыг ашиглаад, орлогоо бүрдүүлэн ажиллаж байгаа нь орлого тасарсан гэж үзэхгүй байна.

Иймд Анхан шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******68 дугаар зүйлийн *******68.*******. дахь хэсэгт заасан оролцогчийн хуулиар олгосон эрхийг ноцтой зөрчиж оролцогчийн эрхийг хязгаарласан хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий шийдвэр гаргаагүй тул Баянхонгор аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдрийн 0/ШШ06/00096 дугаартай шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж өгнө үү....” гэжээ.

 

. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн агуулга:

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн *******8 дугаар зүйлийн *******8.., Биеийн тамир, спортын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .. дахь хэсэгт тус тус заасныг баримтлан хариуцагч Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газрын 0 оны 9 дүгээр сарын 0******* болон 09-ний өдрүүдийн Б/, Б/, Б/, Б/, Б/8, Б/0, Б/0, дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээ цуцлах тухай” тушаалуудыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч *******, Ц., Ж., Б., А., Д., Д. нарыг ажилд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин болох *******ын 8,89*******,60 төгрөг, Ц.ийн ,6, төгрөг, Ж.ын 9,069,60 төгрөг, Б.гийн ,6, төгрөг, А.ын ,*******,00 төгрөг, Д.ы 9,80,006 төгрөг, Д.ийн ,6, төгрөг болон нэхэмжлэгч Ж., Д. нарын жилийн тэтгэмж 8,90,000 төгрөгийг тус тус гаргуулан, мөн тэдгээрийн нийгмийн даатгал болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийхийг хариуцагч Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газарт даалгаж,

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.*******.******* дэх хэсэгт заасныг баримтлан хариуцагч Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газраас сарын үндсэн цалинтай тэнцэх хэмжээний тэтгэмж *******,0,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Ц.д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 6,666 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож,

 Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.*******, 60 дугаар зүйлийн 60.*******-т зааснаар нэхэмжлэгч нарын улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 6*******,00 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газраас 9*******,00 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч *******, Ц., Ж., Б., А., Д., Д. нарт олгож,

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.-т зааснаар шүүхийн шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд мөн хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.-т зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш ******* хоногийн дотор Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргаж болохыг дурдаж, шийдвэрлэжээ.

 

6. Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгч, нэхэмжлэгч нарын өмгөөлөгч Х.Мөнхбаатар гаргасан тайлбартаа:

 “...Хариуцагч талын гаргасан давж заалдах гомдлын агуулга нь оролцогч миний эрхийг ноцтой зөрчлөө, хүсэлт, нотлох баримт гаргаж өгсөөр байтал шийдвэрлэсэнгүй гэсэн ийм агуулгатай байгаа юм. Тэгэхээр энэ ямар баримт байсан юм бол, юу байсан юм бол гэдэг асуудлыг давж заалдах гомдолтой танилцах үедээ мэдсэн. Өөрөөр хэлбэл энэ хүсэлт баримтаа хариуцагч талаас анхан шатны шүүх хуралдаанд орохынхоо өмнө мэдээлэл лавлагаанд өгчхөөд шүүх хуралдаанд орж ирсэн юм байна лээ. Тэгээд шүүх хуралдаан эхлээд талуудаас гаргах санал, хүсэлт, нотлох баримт байна уу гэж асуусан. Байхгүй гэсний үндсэн дээр шүүх хуралдаан үргэлжлээд явсан байдаг. Шүүх хуралдаан дээр энэ талаараа хариуцагч тал хэлээгүй учраас шүүх мэдэх боломж байгаагүй. Шүүх мэдээгүй учраас бид нарт танилцуулаагүй ийм л нөхцөл байдал байгаа. Энэ нь анхан шатны шүүх хуралдааны тэмдэглэлд байгаа байх. Талуудаас гаргах санал хүсэлт байхгүй гэсэн зүйл яригдсан байгаа. Давж заалдах гомдлын хүрээнд ийм байна. Тэгэхлээр энэ давж заалдах гомдол үндэслэлгүй байна. Хариуцагч тал энэ хүсэлт нотлох баримтаа гаргаж өгөх хангалттай хугацаа байсан. Бид нар шүүхэд нэхэмжлэлээ гаргаж өгөөд сарын дараа энэ шүүх хуралдаан шийдвэрлэгдэж байсан. Хариуцагч талаас шүүх хуралдааныг хойшлуулах олон удаагийн хүсэлт гаргаж өгч, шүүх хуралдаан хойшилж байсан. Энэ бүх хугацаанд энэ хүсэлт, нотлох баримтыг гаргаж өгөх бүрэн боломж байсан. Нөгөө талаараа анхан шатны явцад миний хувьд нэхэмжлэгч нараасаа иргэдийн хурлыг хариуцагчаар нэмж татуулах уу, яах вэ гэдэг саналыг тавьж байсан. Нэхэмжлэгч нар эрс эсэргүүцэн хүлээн зөвшөөрөөгүй. Бид нар иргэдийн хурлаас цалинждаг хүмүүс биш тийм учраас иргэдийн хурлыг хариуцагчаар татуулах ямар ч шаардлага бид нарт байхгүй гэсэн асуудал яригдаж байсан гэдгийг мөн хэлье. Хариуцагчийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдлоосоо хальж хэд хэдэн асуудлыг ярьж байгаа учраас бас үүнтэй холбоотой хэдэн зүйлийг хэлье гэж бодож байна. Энэ тушаал шийдвэр гарах болсон гол үндэс, шалтгаан бол энэ Монгол Улсын Засгийн газар, Ерөнхий сайдын албан даалгавар нь бүтэц орон тоо, ажил үүргийн давхардлыг арилга гэсэн ийм албан даалгавар байсан. Тэгэхлээр манай *******6 нэхэмжлэгч буюу эдгээр хүмүүст ямар ч ажил чиг үүргийн давхардал байхгүй. Нэг спорт заал дээр нэг зохион байгуулагч, нэг үйлчлэгч л ажиллаж байгаа. Энэ хүмүүс нэг хүний ажлыг олуулаа хийгээд байгаа юм ерөөсөө байхгүй. Тэгэхлээр энэ бол байгаа оноогүй, тэр дээрээс гарч байгаа тушаал, шийдвэр хамгийн анхан шатны нэгж дээрээ очиж ингэж үйлчилж байгаа ийм тушаал шийдвэр байсан гэдгийг хэлье. Таван жил жил ажилласныг тогтоогоогүй байж шүүхийн шийдвэр гаргаад олгочихлоо гэдэг асуудал яригдаж байгаа. Энэ жил ажилласан гэдэг нь нотлогдож байгаа. Яагаад гэвэл анх ажилд орсон тушаалаа бид нар өгсөн байгаа. Ажилд орсон тушаалаас хойш ажлаас чөлөөлөгдсөн тушаалын хоорондох хугацааг тоолоод үзэхэд энэ -аас дээш жил ажилласан нь тогтоогдож байгаа гэдгийг хэлье. Заал ашиглалтын гэрээг дүгнээгүй гэсэн асуудал яригдсан. Энэ заал ашиглалтын гэрээ нь энэ маргааны зүйл болоогүй учраас энэ гэрээг шүүх дүгнэх шаардлага байхгүй байсан. Зарим эвлэрсэн тухай асуудал дээр А. нэхэмжлэгч ярьсан. Энэ бол аймгийн төвийн 8 багийн спорт заал байгаад байгаа юм. Энэ спорт заал дээр ажиллаж байгаа хүмүүсийн спорт заалны байршлаасаа хамаараад үйл ажиллагааны орлого нь өөр өөр байгаад байгаа юм. Тэр эвлэрсэн улсуудын тухайд харьцангуй төвийн байршилтай, тухайн байгууллагаас авч байсан цалинтай дүйцэхүйц хэмжээний орлого олоод болоод байгаа учраас эвлэрч шийдсэн юм. Ерөнхийдөө бид нар энэ ажил орон тоондоо жинхэлж ажиллана шүү гэдэг санал хүсэлтийг тавьж эвлэрсэн ийм асуудал байгаа гэдгийг хэлье ...” гэв.

            6. Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд хариуцагчийн өмгөөлөгч Д.Уранчимэг гаргасан тайлбартаа: 

            “...Анхан шатны шүүхээс Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчиж шийдвэрлэсэн асуудал байгаа. Тухайлбал, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .*******., 8 дугаар зүйлийн 8.*******-д зааснаар хариуцагчаас тухайлбал энэ хэргийн оролцогчоос хэрэгт ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг тогтоолгохоор удаа хүсэлт гаргасан. 06 оны 0******* дүгээр сарын 08-ны өдөр хүсэлт гаргасан. Энэ хүсэлттэй энэ хэрэгт ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг тогтоолгохоор гэрч асуулгая гэсэн хүсэлт байсан. Энийг шийдээгүй. 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдөр буюу шүүх хуралдаан эхлэхээс өмнө Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир, Спортын газраас ирүүлсэн албан бичиг байгаа. Энэ албан бичигт шүүхээс шаардсан ******* хуудас нотлох баримтыг гаргаж өгөнгөө мөн энэ хэрэгт Аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлыг гуравдагч этгээдээр татаж өгөөч гэсэн хүсэлт гаргасан. Тэгэхээр энэ хүсэлтүүдийг хэлэлцэлгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлд зааснаар шинэ нотлох баримт баримт бүрдүүлэх болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаатай холбогдсон асуудлаар гаргасан хүсэлтийг шүүгч нэн даруй шийдвэрлэнэ гэсэн хуулийн заалтыг зөрчсөн. Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлыг гуравдагч этгээдээр оруулах гээд байгаагийн гол ач холбогдол нь юу байсан гэхээр Баянхонгор аймгийн Спортын газарт үндсэндээ Баянхонгор аймгийн спортын бүтэн цогцолборыг түүн дээр 8 багийн 8 заалыг ажилчинтайгаа, эд хөрөнгөтэй нь бүгд хариуцуулж явдаг. Тэгэхээр энэний урсгал зардлууд юунаас гардаг вэ гэхээр улсын төсвөөс зөвхөн Биеийн тамир соёл спортын яамнаас зөвхөн үндсэн орон тоог нь баталж өгсөн. Тэр орон тоондоо тохирсон төсвийг нь өгдөг. Сүүлийн үеийн аймгийн багуудаар баригдаж байгаа багийн заалнууд орон нутгийн хөрөнгөөр баригдаад, орон нутаг болохоор Иргэдийн хурлаас зардлыг нь шийдээд, урсгал зардлаасаа ажилчдыг цалинжуулаад явж байсан байгаа юм. Тэгэхээр 0 оны 8 дугаар сарын 6-ны өдрийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 8/8 тоот тогтоолоор энэ урсгал зардлаас *******8,000,006 төгрөг хассан нь эдгээр ажилчдын цалин хасагдсан. Тэгэхээр бусад зардлууд нь урсгал зардал буюу засварын зардал, цахилгааны зардал, халаалтын зардалдаа багтчихдаг учраас нийтийн ажилчдын цалинг хассан. Тийм учраас гуравдагч этгээдээр зайлшгүй оролцуулах шаардлагатай байсан гэж үзсэн.

            Энэ хэрэгт гол ач холбогдол бүхий нотлох баримт бол тухайн Биеийн тамир Спортын газрын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч н.Отгонбямба мөн арга зүйч нартай гэрээ байгуулсан. Гэрээ байгуулах шалтгаан нь 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ээс 09-ний хооронд нэр бүхий *******6 ажилтантай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан. Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлахдаа нэгэнт спортын газраас цалинжуулах боломж байхгүй, цалин байхгүй учраас ажлын байр байгаад цалин байхгүй учраас цаашдаа ажиллуулах боломжгүй байна, харин ажлын байраар хангахын тулд одоогийн ажиллаж байгаа заалнууд дээр ашиглалтын гэрээ байгуулсан. Заал ашиглах гэрээг шүүхэд гаргаж өгсөн. Шүүх нотлох баримтаар хүлээгээд авчихсан. Гэсэн хэдий ч энийг үнэлээгүй. Тэгэхээр Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 0 дүгээр зүйлд зааснаар хэргийн оролцогчоос гаргаж өгсөн нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитой харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлнэ гээд байгаа юм. Энийг ерөөсөө огт үнэлээгүй. Тэгэхээр яагаад гээд гэхээр энэ хүмүүс ерөөсөө ажилгүй байна уу, энэ ашиглалтын гэрээгээр ажиллаж байна уу гэдэг дээр заавал шүүх дүгнэлт хийх ёстой байсан. Ашиглалтын гэрээ өнөөдөр хүртэл хүчин төгөлдөр байгаа. Хэрвээ энэ хүмүүс тухайн гэрээг бид нар хүлээн зөвшөөрөхгүй, бид нар ажилгүй байна гэсэн бол тэр гэрээг хүчингүй болгуулахаар бас нэхэмжлэлийн шаардлага гарах ёстой байсан байх гэж бодож байгаа. Тэгэхээр 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ээс өнөөдрийг хүртэл энэ хүмүүс тэр заал ашиглах гэрээгээр заалаа ашиглаад, тодорхой хэмжээний орлогоо олоод, зарим нь үйлчлэгч нараа Спорт хороонд байх үеэс нь илүү *******,00,000 төгрөгөөр цалинжуулаад явж байгаа. Тэгээд заал ашиглах төлбөртөө эдгээр хүмүүс сар болгон 00,000 төгрөг төлөх ёстой. Тэр заалны төлбөр ч гэсэн ашиглалтын зардалд төлөгдөөд явж байгаа. Тэгэхээр энэ хүмүүсийг нөгөө ажилгүй байна, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулсан нь нэг талаасаа буруу, ажилгүй байна гэж дүгнэсэн нь буруу байна. Тэгэхээр энэ хүмүүсийг Хөдөлмөрийн хуульд зааснаар ажил олгогчийн санаачилгаар цуцалсан хэдий ч гэсэн ажлын байраар хангасан энэ байдалд шүүх дүгнэлт хийгээгүй байна.

            Анхан шатын шүүхээс Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************..-т зааснаар нэхэмжлэгч нарын гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагаас зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ гэсэн ийм хуулийн заалтыг барьсан. Тэгэхээр Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад *******6 ажилтнаас гомдол гаргасан, энэнээс 6 нэхэмжлэгч эвлэрсэн. Эвлэрэхдээ энэ ашиглалтын гэрээ бид нарт болж байна, энэний дагуудаа ажиллая, харин энэ гэрээг цаашид урт хугацаагаар тогтвортой байх байдлаар нь хангаж өгөөч гэж эвлэрсэн. Энэ гэрээний дахь заалтад нь цаашдаа улсын төсвөөс цалин шийдэгдэх юм эхний ээлжид хөдөлмөрийн гэрээ байгуулахаар ажилласан. Тэгэхээр үндсэндээ энэ ашиглалтын гэрээ бол нэгдүгээрт ажлын байраар хангачихсан, хоёрдугаарт нь энэ ашиглалтын гэрээгээр ямар нэгэн байдлаар орлоготой байна, цалинтай байна гэснийг нэгдүгээрт илтгэж байна гэсэн үг юм. Шүүхийн шийдвэрээр тушаалуудыг бүгдийг нь хүчингүй болгоод, ажилгүй байсан хугацааны цалин *******, Ц., Ж., Б., А., Д., Д. нарын ажилгүй байсан хугацааны цалин гэж гаргаад байгаа юм. Тэгэхээр энэ хүмүүсийг ажилгүй байсан гэж үзэх юм бол ашиглалтын гэрээ хүчин төгөлдөр, ашиглалтын гэрээгээр ажиллаж байгаа тохиолдолд ажилгүй байсан хугацааны цалин гэж гаргах уу, үгүй юу. Ажилгүй байсан хугацааны цалинг бүгдийнх нь тогтмол цалин, үндсэн цалингаар нь гаргуулаад ажиллачихсан. Гэтэл 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ээс заал ашиглах гэрээ хүчин төгөлдөр байна. Заал ашиглах гэрээг талуудын хэн нэгний шаардлагаар юм уу, хэн нэгний хүсэлтээр заал ашиглах гэрээг хүчингүй болгоогүй, заал ашиглах гэрээг хүчин төгөлдөр байгаа. Тэгээд шүүх дээр гаргасан тайлбартаа “...одоо бид нар заалыг ашиглаад ажиллаж байна...” гээд тайлбарлаад байхад ажилгүй байсан хугацааны цалин гээд гаргаад байгаа нь өрөөсгөл байна. Заал ашиглах гэрээ нь энэ хэрэгт чухал ач холбогдолтой гэрээ байжээ. Энэ ажлаас бүр чөлөөлсөн ч гэсэн ажлын байраар хангаагүй байж уу, ажилгүй байсан хугацааны цалинг гаргуулах ёстой байж уу гэдэг дээр нэлээд дүгнэлт хийх ёстой байсан байна гэж үзэж байгаа. Нэгэнт 8 арга зүйчээс арга зүйч, үйлчлэгч нь одоо ажиллаж байна. Гэтэл үлдсэн 8 нэхэмжлэгчээс Б.гийн хувьд *******0 дугаар багийн заал дээр ажилладаг, О.Загдсүрэн арга зүйч нь одоо ажиллаж байдаг. Тэгээд цалинг нь өгөөд яваад байхад энд цалин гаргаад явдаг. Б.гийн хувьд 0*******9 онд өндөр насны тэтгэвэртэй настай гараад 0 онд энэ байгууллагад эргэж орсон. Одоо 6 настай, төрийн үйлчилгээний албан хаагчийн ажиллах насны дээд хязгаарт хүрчихсэн. Гэхдээ заал ашиглах гэрээгээр тодорхой хэмжээний орлого олоод явж байхад энэ байдал дээр шүүх дүгнэлт хийгээгүй нь хэргийн материалд авагдсан нотлох баримтыг дутуу үнэлж байна гэж үзэж байгаа.  Биеийн тамир, Спортын тухай хуулийн дугаар зүйлийн ..-д зааснаар нэхэмжлэгч Ж., Д. нарын жил ажилласны тэтгэмж 8,90,000 төгрөгийг тус тус гаргаж Биеийн тамир, Спортын газраас гаргуулсугай гэсэн байгаа юм. Тэгэхээр уг хуульд заахдаа Биеийн тамир, Спортын газраар дамжуулж олгоно гэж байгаа.

            Хуульдаа Биеийн тамир, Спортын газраар дамжуулж жил тутмын тэтгэмжийг олгоно гэж заасан. Гэтэл энэ тэтгэмжийг олгох, эсэхийг шүүх шийдвэрлэхдээ үнэхээр энэ байгууллагад энэ хүн жил ажилласан юм уу гэдгийгээ тогтоогоогүй. Хуульдаа болохоор энэ байгууллагад тасралтгүй жил юм уу, тасраад жил юм уу, Баянхонгор аймаг алслагдсанд нь орж байгаа юм уу, энэ жилийн тэтгэмжийг Биеийн тамир, спортын газрын аль төсвөөс нь гаргах ёстой байсан юм бэ гэдгийг ерөөсөө огт тогтоогоогүй. Шууд энэ хуулийг хэрэглэх боломжтой юм байна гээд жилийн тэтгэмжийг 8,90,000 төгрөгөөр гаргачихсан. Тэгтэл тэтгэмж олгох бусад байгууллагуудтай харьцуулахаар тэтгэмжийг олгохдоо сүүлийн жилийн цалингийн дунджаар, жилийн цалингийн дунджаар гээд дундаж цалин тодорхойлох журмыг энэ дээр ерөөсөө алин дээр нь ч бариагүй. Дундаж цалин тодорхойлох сангийн яамнаас батлагдсан 0 оны журам гэж байгаа. Тэр журмыг ерөөсөө баригдмааргүй. Ганцхан нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн мөнгөн дүн, хэргийн материалд авагдсан үндсэн цалингаар шууд үржээд, үржээд гаргачихсан. Энэ нь бас алдаатай байна. Нэгэнт б хууль ёсны дагуу шийдвэр гаргах гэж байгаа бол бусад салбар хууль тогтоомж, журам зааврыг бүгдийг нь баримтлах ёстой гэж үзэж байгаа. Энэ хуулийг хэрэглэх журам батлагдаагүй байна гэсэн. Биеийн тамир, Спорт, Аялал жуулчлалын яамнаас Хууль зүйн яаманд энэ хуулийг яаж хэрэглэх юм бэ, тухайлбал энэ Биеийн тамир, спортын тухай хуулийн дугаар зүйлийн ..-д зааснаар жилийн тэтгэмжийг бид нар яаж олгох вэ гэхээр танайх наадхаа ямар нэг байдлаар журамлах талаараа өөрсдөө анхаараад энэ асуудлаа эрх бүхий байгууллагад тавьж шийдвэрлүүл гэчихсэн байгаа. Тэгэхээр энэнтэй холбоотой журам гараагүй учраас шүүх  энийг бүрэн дүүрэн хэрэглэхэд бас учир дутагдалтай байна. Энэ хуулийг хэрэглэсэн нь хууль буруу хэрэглэсэн байна гэж үзсэн. Тийм учраас хариуцагчийн гаргаад байгаа анхан шатын шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн, нотлох баримтуудыг дутуу үнэлсэн байна, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж өгөөч гэсэн гомдол нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж үзэж байгаа ...” гэв.

 

ХЯНАВАЛ:

 

            *******. Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******66 дугаар зүйлийн *******66.-т зааснаар хэргийг зөвхөн гомдолд дурдсан үндэслэлээр хязгаарлалгүйгээр хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчы гаргасан гомдлуудыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, дахин шийдвэрлүүлэхээр мөн шүүхэд буцаав.

 

            . Нэхэмжлэгч *******, Ц., Ж., Б., А., Ц., Д., Д. нар хариуцагч Баянхонгор аймгийн Биеийн тамир спортын газарт холбогдуулан Баянхонгор аймгийн Биеийн Тамир Спортын газрын Даргын 0 оны 9 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн № Б/, №Б/, № Б/, № Б/, № Б/8, №Б/0, № Б/0, № Б/9 дугаартай “Хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах тухай" тушаалуудыг хүчингүй болгуулах, ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин  олговор гаргуулах, нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг тус тус  даалгах, нэхэмжлэгч У., Д. нар жилийн тэтгэмж 8,90,000 төгрөгийг тус тус гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч  эс зөвшөөрч маргасан байна.

 

            . Анхан шатны шүүхийн шийдвэр Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************6 дугаар зүйлийн **************6. дахь хэсэгт заасан шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагад нийцээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн байна.

 

            . Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .*******.*******.-д ”эсрэг талын шаардлага, тайлбар, татгалзал, түүнийг нотлох баримттай танилцах, тэдгээрт тайлбар өгөх”, *******.-д “гэрчээс мэдүүлэг авхуулах”,  8 дугаар  зүйлийн 8.*******-д Зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч нь өөрийн шаардлага ба татгалзлын үндэс болж байгаа байдлын талаарх нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй.” гэж тус тус заажээ.

 

            . Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны  явцад хариуцагч Биеийн тамир спортын газраас 06 оны  0******* дүгээр сарын 08-ны өдөр гэрчээс мэдүүлэг авхуулах тухай, 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлыг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран хариуцагчаар татан оролцуулах тухай хүсэлтүүдийг тус тус гаргажээ. (хх**************8, хх*******9-*******9)

 

            6. Гэтэл анхан шатны шүүх тухайн цаг хугацаанд хэргийн оролцогчоос гаргасан  хүсэлтийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар шийдвэрлээгүй орхигдуулж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн гэж үзнэ.

 

           *******. Давж заалдах шатны шүүхээс дээрх ажиллагааг нөхөн гүйцэтгэж, хэрэгт авагдсан баримтын хүрээнд эрх зүйн дүгнэлт өгч, хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжгүй байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаах нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв. 

 

            8. Хариуцагчаас давж заалдах журмаар гомдол гаргахад  урьдчилан төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамж*******,90 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгохооор шийдвэрлэсэн болно.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6 дугаар зүйлийн *******6.*******., *******68.*******.-д заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

*******. Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн 06 оны 0******* дүгээр сарын 6-ны өдрийн 0/ШШ06/00096 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр тухайн шүүхэд буцаасугай.

 

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9. дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах журмаар гомдол гаргахад  хариуцагч байгууллагаас улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн*******,90 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгосугай.

 

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6 дугаар зүйлийн *******6., ******* дугаар зүйлийн *******.******* дэх хэсэгт зааснаар магадлал танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч магадлалыг эс зөвшөөрвөл гардан авсан, эсхүл хүргүүлснээс хойш ******* хоногийн дотор хяналтын журмаар Улсын Дээд шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9., **************9. дахь хэсэгт тус тус зааснаар магадлалыг танилцуулан сонсгож, ******* хоног өнгөрснөөс хойш ******* хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж магадлалыг гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь хяналтын журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ,  ШҮҮГЧ                                     Т.ГАНЧИМЭГ

 

                                                  ШҮҮГЧИД                                Ч.БАЯРЦЭНГЭЛ

 

                                                                                                   В.ЦЭЦЭНБИЛЭГ