Хэнтий*******аймгийн*******Бор-Өндөр*******сум*******дахь*******Сум*******дундын*******шүүхийн*******иргэний*******хэргийн*******шүүх*******хуралдааныг*******Ерөнхий*******шүүгч*******Т.Болормаа*******даргалж,*******шүүгч*******М.Энхмандах,*******Р.Батбаяр*******нарын*******бүрэлдэхүүнтэй*******тус*******шүүхийн*******шүүх*******хуралдааны*******“Б”*******танхимд*******нээлттэй*******хийсэн*******шүүх*******хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч:*******Улаанбаатар*******хот,*********************дүүрэг,**************хороо,*******12*******дугаар*******хороолол,*******байрны*******тоотод*******оршин*******суух**************овогт*******ийн*******нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч:*******Хэнтий*******аймгийн*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******албанд*******холбогдох*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******үйл*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******болохыг*******тогтоож,*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөр*******авагчид*******шилжүүлсэн*******актыг*******хүчингүй*******болгож,*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******хууль*******бус*******үйл*******ажиллагаанаас*******учирсан*******хохирол*******24.210.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******иргэний*******хэргийг*******2016*******оны*******09*******дүгээр*******сарын*******22-ны*******өдөр*******хүлээн*******авч*******хянан*******хэлэлцэв.

Шүүх*******хуралдаанд:*******нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалаг,*******нэхэмжлэгчийн*******өмгөөлөгч*******Х.Санжидмаа,*******хариуцагч*******байгууллагын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******Х.Болорцэцэг,*******ХХкыбьыө*******иргэдийн*******төлөөлөгч*******С.Нарантуяа,*******С.Батцэцэг,*******шүүх*******хуралдааны*******нарийн*******бичгийн*******дарга*******Б.Туяа*******нар*******оролцов.

Т*******О*******Д*******О*******Р*******Х*******О*******Й*******Л*******О*******Х*******нь:

Нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалаг*******шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэл*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:*******“Миний*******бие*******2000*******оны*******06-р*******сард*******Улаанбаатар*******хотын*******банкнаас*******5.000.000*******төгрөгийг*******3*******хувийн*******хүүтэй,*******6*******сарын*******хугацаатайгаар*******зээл*******авч*******төлж*******чадаагүйн*******улмаас*******2001*******оны*******09*******дүгээр*******сарын*******28-ны*******өдрийн*******шүүгчийн*******захирамжаар*******5.384.000*******төгрөг*******төлөхөөр*******шийдвэрлэсэн.*******Уг*******төлбөрөөс*******2.000.000*******төгрөгийг*******төлж*******барагдуулан*******үлдэгдэл*******3.500.000*******төгрөгийг*******хэсэгчлэн*******төлөхөөр*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэгтэй*******харилцан*******тохиролцсон.*******2004*******оны*******2*******сард*******өвчтэй*******аавыгаа*******сахин*******Багануурт*******байх*******хугацаанд*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэг*******нөхөр,*******хүүхдүүдийг*******маань*******гэрээс*******хөөж*******гарган*******намайг*******байлцуулахгүйгээр*******Хэрлэн*******сумын*******1*******дүгээр*******багт*******байрлах*******4*******айлын*******орон*******сууц,*******агуулах,*******хашаа,*******харуулын*******байр,*******талхны*******галладаг*******пийшин,*******талхны*******зуурмагийн*******машин*******бүгдийг*******битүүмжлэн*******хураан*******авсан*******байсан.*******Үүнээс*******хойш*******Улаанбаатар*******хотод*******өвчтэй*******аавыгаа*******сахиад*******Хэнтий*******аймаг*******руу*******очиж*******чадаагүй,*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааны*******талаар*******хариу*******ирэх*******байх*******гэж*******бодоод*******харж*******суудаг*******байсан*******боловч*******ямар*******ч*******шийдвэр*******ирээгүй.*******Төлбөрт*******хураагдсан*******үл*******хөдлөх*******хөрөнгийг*******дуудлага*******худалдаанд*******оруулахдаа*******намайг*******дуудах*******байх*******гэж*******хүлээдэг*******байсан.*******Ингээд*******2013*******онд*******Хэнтий*******аймгийн*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******албанаас*******өр*******төлбөрөө*******барагдуулсан*******талаархи*******гүйцэтгэлийн*******баримтаа*******шүүж*******үзэхэд*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэг*******миний*******нэрийн*******өмнөөс*******өөрөө*******хуурамч*******бичиг*******үйлдэн*******ямар*******ч*******дуудлага*******худалдаа*******явуулалгүйгээр,*******надад*******мэдэгдээгүй,*******байлцуулахгүйгээр*******Улаанбаатар*******хотын*******банкны*******нэр*******дээр*******шилжүүлсэн*******баримт*******гарч*******ирсэн*******юм.*******Энэ*******хуурамч*******бичгийн*******талаар*******Цагдаагийн*******байгууллагад*******гомдол*******гарган*******шалгуулахад*******криминалистик*******шинжээчийн*******2013*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******25-ны*******өдрийн*******Е165*******дугаартай*******дүгнэлтээр*******дээрх*******хүсэлтийг*******би*******бичээгүй*******гэдэг*******нь*******нотлогдсон.*******Энэ*******асуудлыг*******Дүүргийн*******Иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******1*******дүгээр*******шүүх*******2014*******оны*******03*******дугаар*******сарын*******12-ны*******өдөр*******шийдвэрлэн*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Отгончимэгийн*******миний*******нэрийн*******өмнөөс*******хууль*******бусаар*******үйлдсэн*******баримтыг*******баталгаажуулсан*******нотариатч*******Г.Батмөнхийн*******үйлдлийг*******хүчингүй*******болгосон*******юм.*******Ийнхүү*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэгийн*******хууль*******бус*******ажиллагааны*******улмаас*******миний*******эрх*******хохирсныг*******2014*******онд*******мэдсэн.*******Иргэний*******хууль*******болон*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******тухай*******хуулинд*******зааснаар*******төлбөрт*******хураагдсан*******үл*******хөдлөх*******хөрөнгийг*******дуудлага*******худалдаагаар*******худалдаж,*******борлуулсан*******үнээс*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хангаж,*******үлдэх*******хэсгийг*******төлбөр*******төлөгчид*******өгөх*******тухай*******хуулийн*******заалтыг*******зөрчин*******одоог*******хүртэл*******миний*******эрхийг*******хохироож*******байгаад*******гомдолтой*******байна.*******Миний*******бие*******1998*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******10-ны*******өдөр*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-ийг*******ганц*******гишүүнтэйгээр*******байгуулсан.*******Уг*******компанийн*******үндсэн*******хөрөнгийг*******Хөрөнгийн*******үнэлгээний*******төвийн*******Хэнтий*******аймгийн*******салбараар*******1999*******оны*******09*******дүгээр*******сарын*******16-нд*******үнэлүүлэхэд*******41.099.000*******/дөчин*******нэгэн*******сая*******ерэн*******есөн*******мянга/*******төгрөг*******болсон*******юм.*******Иймээс*******би*******өөрийн*******хөрөнгийг*******нэхэмжлэх*******эрхтэй*******гэж*******үзэж*******байна.*******Шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэг*******нь*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагаа*******явуулахдаа*******эд*******хөрөнгө*******битүүмжлэх,*******хураах,*******байр,*******орон*******сууцнаас*******албадан*******гаргах,*******худалдан*******борлуулах,*******үнэлүүлэх,*******бусдад*******эд*******хөрөнгө*******шилжүүлэх*******үйл*******ажиллагааг*******намайг*******байлцуулахгүйгээр*******хууль*******бусаар*******явуулж*******миний*******газар,*******өмч,*******үл*******хөдлөх*******эд*******хөрөнгийг*******дуудлага*******худалдаанд*******оруулалгүйгээр*******өөрөө*******дур*******мэдэн*******хуурамч*******бичиг*******үйлдэн*******2006*******онд*******Улаанбаатар*******хотын*******банкны*******нэр*******дээр*******шилжүүлж*******шийдвэрлэсэнд*******гомдолтой*******байна.*******Иймд*******шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******үйл*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******болохыг*******тогтоож,*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөр*******авагчид*******шилжүүлсэн*******актыг*******хүчингүй*******болгож,*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******хууль*******бус*******үйл*******ажиллагаанаас*******надад*******учирсан*******хохирол*******болох*******24.210.000*******төгрөгийг*******гаргуулж*******өгнө*******үү”*******гэжээ.

Нэхэмжлэгчийн*******өмгөөлөгч*******Х.Санжидмаа*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:*******“Шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Отгончимэг*******шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******явуулахдаа*******хууль*******бусаар*******Урантунгалаг*******гэдэг*******хүнийг*******байхгүйд*******нь*******өөр*******хүнээр*******бичүүлж*******хуурамч*******нотлох*******баримт*******бүрдүүлж*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******явуулсан*******нь*******нотлогдсон.*******Мөн*******Урантунгалагийн*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******тасалдаагүй*******гэж*******үзэж*******байгаа.*******Урантунгалаг*******2006-2009*******он*******хүртэл*******энэ*******асуудлаар*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******хандсан.*******Мөн*******цагдаа,*******шүүхэд*******хандсан.*******Урантунгалагийн*******миний*******хөрөнгийг*******авахад*******татгалзах*******зүйлгүй*******гэсэн*******бичиг*******хуурамч*******гэдэг*******нь*******2014*******оны**************сарын*******12-ны*******өдрийн*******шүүхээр*******тогтоогдсон.*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******явагдсан*******гэдэг*******нь*******тогтоогддог.*******2004*******онд*******акт*******бичигдээд,*******2005*******онд*******хуурамч*******албан*******бичиг*******явагдаад,*******2006*******онд*******газрын*******гэрчилгээг*******нь*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******өгсөн*******байдаг.*******Хуульд*******өөрөөр*******заагаагүй*******бол*******Иргэний*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.1-т*******зааснаар*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******10*******жил*******байна*******гэсэн*******байдаг.*******Энэ*******хүн*******өмчлөх*******эрх*******зөрчигдсөн*******гэдгээ*******2009*******онд*******мэдээд,*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******ч*******очсон.*******Урантунгалаг*******шүүх,*******цагдаа*******гээд*******яваагүй*******газар*******гэж*******байхгүй.*******Хэнтий*******аймгийн*******шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******албанд*******очиход*******би*******мэдэхгүй*******гээд*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******баримтыг*******нь*******гаргаж*******өгөөгүй.*******Сүүлдээ*******цагдаа,*******шүүхээр*******яваад*******2013*******онд*******баримтыг*******гаргаж*******өгсөн*******гэдэг*******нь*******харагддаг.*******Хуульд*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******10*******жил*******байдаг.*******Урантунгалаг*******өмчлөх*******эрх*******нь*******зөрчигдсөн*******гэдгээ*******мэдээд*******10*******жилийн*******хугацаандаа*******шүүхэд*******хандаад*******явж*******байгаа.*******Шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******хууль*******бус*******үйл*******ажиллагаа*******явуулсан*******нь*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.1-д*******заасан*******байгаа.*******Үүнд*******ажиллагсад*******хөдөлмөрийн*******гэрээ*******буюу*******албан*******тушаалын*******дагуу*******хүлээсэн*******үүргээ*******гүйцэтгэх*******явцад*******гэм*******буруутай*******үйлдэл,*******эс*******үйлдэхүйгээрээ*******бусдад*******учруулсан*******гэм*******хорын*******хариуцлагыг*******түүнийг*******ажиллуулж*******байгаа*******ажил*******олгогч*******хүлээнэ.*******Мөн*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2-т*******зааснаар*******хуульд*******өөрөөр*******заагаагүй*******бол*******төрийн*******албан*******хаагч*******албан*******үүргээ*******зөрчсөн*******гэм*******буруутай*******үйлдэл,*******эс*******үйлдэхүйн*******улмаас*******бусдад*******гэм*******хор*******учруулсан*******бол*******уг*******гэм*******хорыг*******түүний*******ажиллаж*******байгаа*******хуулийн*******этгээд*******буюу*******төр*******хариуцан*******арилгахаар*******заасан*******байгаа”*******гэв.

 Хариуцагч*******байгууллагын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******Б.Наранмижид*******шүүхэд*******гаргасан*******тайлбартаа:*******“Хэнтий*******аймгийн*******Сум*******дундын*******1*******дүгээр*******шүүхийн*******2001*******оны*******09*******дүгээр*******сарын*******28-ны*******өдрийн*******433*******дугаартай*******шүүгчийн*******захирамжаар*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-иас*******5.384.000*******төгрөгийг*******гаргуулан*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******олгохоор*******шийдвэрлэгдсэн.*******Уг*******шүүгчийн*******захирамжийн*******дагуу*******2001*******оны*******10*******дугаар*******сарын*******12-ны*******өдрийн*******74*******дугаартай*******гүйцэтгэх*******хуудсанд*******холбогдох*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагааг*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Х.Отгончимэг*******явуулж,*******1.884.000*******төлүүлэн*******үлдэгдэл*******3.500.000*******төгрөгийн*******төлбөрт*******төлбөр*******төлөгч*******Т.Урантунгалаг*******өөрийн*******болон*******түүний*******нөхөр*******Н.Энхтуяагийн*******хүсэлтээр*******Хэнтий*******аймгийн*******Хэрлэн*******сумын*******1*******дүгээр*******багт*******байрлах*******улсын*******бүртгэлийн*******1819000235*******дугаарт*******бүртгэлтэй*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-ийн*******эзэмшлийн*******Улаанбаатар*******хотын*******банкны*******зээлийн*******барьцаанд*******байсан*******талх,*******нарийн*******боовны*******үйлдвэр,*******дэлгүүр,*******агуулах,*******граж,*******харуулын*******байр,*******орон*******сууцны*******барилгыг*******эд*******хөрөнгө*******битүүмжлэх*******актаар*******битүүмжлэн*******төлбөр*******авагч*******байгууллагад*******төлбөр*******төлөгчөөс*******хураан*******авсан*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөр*******төлөгч,*******авагчид*******шилжүүлсэн*******тухай*******актаар*******шилжүүлэн*******төлбөрийг*******барагдуулан*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагааг*******дуусгавар*******болгосон*******байна.*******Энэ*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******нь*******хууль*******зүйн*******үндэслэлгүй*******гэж*******үзэж*******байна.*******Учир*******нь*******төлбөр*******авагч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******намайг*******байлцуулахгүйгээр*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******үйл*******ажиллагааг*******явуулсан*******гэдэг*******боловч*******шүүхэд*******гаргасан*******гомдолдоо*******2004*******оны*******2*******сард*******өвчтэй*******аавыгаа*******сахин*******Багануурт*******байх*******хугацаанд*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааны*******талаар*******надад*******хариу*******ирэх*******байх*******гэж*******бодоод*******хараад*******суудаг*******байсан*******боловч*******ямар*******ч*******шийдвэр*******ирээгүй,*******төлбөрт*******хураагдсан*******үл*******хөдлөх*******эд*******хөрөнгийг*******дуудлага*******худалдаанд*******оруулахдаа*******намайг*******дуудах*******байх*******гэж*******хүлээдэг*******байсан”*******гэж*******дурдсан*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажилагааны*******талаар*******мэддэг*******нь*******харагдаж*******байх*******ба*******мөн*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******хувийн*******хэрэгт*******“Алтан*******дэлбээ”*******хоршооны*******эзэн*******Урантунгалаг*******нөхөр*******Энхтуяа*******би*******хоршооны*******өмч*******болох*******4*******айлын*******орон*******сууцны*******байрыг*******2004*******оны*******02*******дугаар*******сарын*******10-ны*******өдрийн*******дотор*******чөлөөлж*******өгөх*******тухай*******мэдэгдлийг*******хүлээн*******авлаа.*******Тус*******сууцыг*******чөлөөлж*******өгөхөд*******боломжтой*******гэсэн*******баталгааг*******манай*******байгууллагад*******хандаж*******бичгээр*******гаргасан*******нь*******төлбөр*******төлөгч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******өөрийн*******үл*******хөдлөх*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөрт*******хураан*******авсныг*******лавтай*******сайн*******мэдэж*******байсныг*******нотолж*******байх*******ба*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагааг*******хүлээн*******зөвшөөрч*******байсан*******нь*******тухайн*******үед*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааны*******талаар*******ямар*******нэгэн*******гомдол*******огт*******гаргаагүй*******байдлаар*******илэрч*******байна*******гэж*******үзэх*******үндэслэлтэй*******байна.*******Тухайн*******үед*******Т.Урантунгалаг*******нь*******өөрийн*******биеэр*******ирж*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******үйл*******ажиллагаатай*******танилцах,*******эрхээ*******хамгаалуулах*******эрхтэй*******байсан*******боловч*******энэ*******эрхээ*******эдлэхээс*******өөрөө*******сайн*******дураар*******татгалзсан*******гэж*******үзэж*******байна.*******Үүнээс*******үзэхэд*******төлбөр*******төлөгч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******өөрийн*******гомдол*******гаргах*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацааг*******хүндэтгэн*******үзэх*******шалтгаангүйгээр*******хэтрүүлсэн*******гэж*******үзэх*******үндэслэлтэй*******байна.*******Төлбөр*******төлөгч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******явагдсан*******гэж*******үзсэн*******бол*******гомдол*******гаргах*******эрхтэй*******байсан*******ч*******гомдол*******гаргаагүй*******байдал*******нь*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******тухай*******хуулийн*******34*******дүгээр*******зүйлийн*******34.3-т*******заасан*******“төлбөр*******авагч,*******төлбөр*******төлөгч*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******үйл*******ажиллагаа,*******түүний*******гаргасан*******шийдвэрийг*******зөвшөөрөхгүй*******бол*******ажиллагаа*******явагдсан*******өдрөөс,*******уг*******ажиллагаа*******хэзээ,*******хаана*******явагдсныг*******мэдээгүй*******бол*******өөрт*******мэдэгдсэн*******өдрөөс*******хойш*******гомдлоо*******7*******хоногийн*******дотор*******ахлах*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчид*******гаргана.*******Ахлах*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******гомдлыг*******14*******хонгийн*******дотор*******шийдвэрлэж*******тогтоол*******гаргах*******бөгөөд*******энэ*******тогтоолыг*******эс*******зөвшөөрвөл*******7*******хоногийн*******дотор*******шүүхэд*******гомдол*******гаргаж*******болно”*******гэсэн*******заалтуудыг*******тус*******тус*******зөрчсөн.*******Тухайн*******үед*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааг*******явагдаж*******байгааг*******мэдсээр*******байж*******хүндэтгэн*******үзэх*******шалтгаангүйгээр*******ирээгүй*******ба*******хариу*******ирэхийг*******хүлээж*******байсан*******гэдэг*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажилллагааг*******хүлээн*******зөвшөөрч*******байсан*******гэж*******үзэх*******үндэстэй*******байна.*******Иргэний*******хуулийн*******85*******дугаар*******зүйлийн*******85.2-т*******“Түр*******зуурын*******хэрэгцээ*******хангах*******зорилгоор*******бус*******байнгын*******зориулалттай,*******газартай*******салшгүй*******бэхлэгдсэн*******байшин,*******барилга,*******байгууламж*******болон*******бусад*******зүйл*******нь*******газрын*******үндсэн*******бүрдэл*******хэсэг*******байна”*******гэж*******заасны*******дагуу*******Хэнтий*******аймгийн*******Хэрлэн*******сумын*******1*******дүгээр*******багт*******байрлах*******улсын*******бүртгэлийн*******1819000235*******дугаарт*******бүртгэлтэй*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-ийн*******эзэмшлийн*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******зээлийн*******барьцаанд*******байсан*******Талх,*******нарийн*******боовны*******үйлдвэр,*******агуулах,*******граж,*******харуулын*******байр,*******орон*******сууцны*******барилгыг*******газрын*******хамт*******төлбөрт*******шилжүүлсэн.*******Т.Урантунгалаг*******нь*******1998*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******10-ны*******өдөр*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-ийг*******байгуулсан.*******Үндсэн*******хөрөнгө*******миний*******хөрөнгө*******учраас*******нэхэмжлэх*******эрхтэй*******гэж*******гомдолд*******дурьдсан.*******Иргэний*******хуулийн*******26*******дугаар*******зүйлийн*******26.1-т*******“Хуулийн*******этгээдийн*******иргэний*******эрх*******зүйн*******чадвар*******улсын*******бүртгэлд*******бүртгүүлснээр*******үүсч,*******хуульд*******заасан*******журмын*******дагуу*******татан*******буугдаж,*******улсын*******бүртгэлээс*******хасагдсанаар*******дуусгавар*******болно”*******гэж*******заасан*******байх*******ба*******Хэнтий*******аймаг*******дахь*******Сум*******дундын*******1*******дүгээр*******шүүхийн*******2010*******оны*******02*******дугаар*******сарын*******23-ны*******өдрийн*******151*******дугаартай*******шийдвэрээр*******татан*******буулгасан*******байна.*******Төлбөр*******төлөгч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагааг*******хууль*******бус*******явагдсан*******гэж*******үзсэн*******бол*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******тухай*******хуулийн*******34*******дүгээр*******зүйлийн*******34.3,*******143*******дугаар*******зүйлийн*******143.1-т*******“Энэ*******хуулийн*******34.1-д*******зааснаас*******бусад*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******байгууллагын*******ажилтны*******үйл*******ажиллагаатай*******холбоотой*******гомдлыг*******холбогдох*******этгээд*******уг*******шийдвэрийг*******хүлээн*******авснаас*******хойш*******10*******хоногийн*******дотор*******дээд*******шатны*******албан*******тушаалтанд*******гаргана”,*******мөн*******143*******дугаар*******зүйлийн*******143.2-т*******“Дээд*******шатны*******албан*******тушаалтан*******гомдлыг*******холбогдох*******хууль*******тогтоомжид*******заасан*******хугацааны*******дотор*******шалгаж*******шийдвэрлэнэ”,*******143*******дугаар*******зүйлийн*******143.3-т*******“Дээд*******шатны*******албан*******тушаалтны*******шийдвэрийг*******эс*******зөвшөөрвөл*******түүнийг*******хүлээн*******авснаас*******хойш*******10*******хоногийн*******дотор*******гомдлоо*******шүүхэд*******гаргаж*******болно”*******гэсэн*******заалтуудыг*******зөрчсөн*******тул*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хүлээн*******зөвшөөрөхгүй,*******хэргийг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү”*******гэжээ.

Хариуцагч*******байгууллагын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******Х.Болорцэцэг*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа*******“Шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагаа*******2004*******оны*******12*******сарын*******01-нээс*******2005*******оны*******01*******дүгээр*******сарын*******07-ны*******хооронд*******явагдсан*******байгаа. *******Нэхэмжэгч*******өөрөө*******хэлэхдээ*******надад*******мэдэгдэхгүйгээр*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******явуулсан*******гэж*******байна.*******Харин*******Урантунгалаг*******өөрөө*******хангалттай*******мэдэж*******байсан. *******Тухайн*******үед*******эд*******хөрөнгийг*******битүүмжлэхэд*******нэхэмжлэгчийн*******нөхөр*******болох*******Энхтуяа*******түүний*******хүүхдүүд*******эд*******хөрөнгийг*******битүүмжлэхэд*******байлцсан*******байгаа.*******Ямарваа*******нэг*******эд*******хөрөнгийг*******битүүмжилж*******байхад*******гэр*******бүлийн*******гишүүд*******харилцаа*******холбоо*******тогтоохгүй*******байна*******гэж*******байхгүй.*******Өөрийнх*******нь*******дурдсан*******тайлбараар*******надад*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******албанаас*******ямар*******нэг*******хариу*******ирэх*******болов*******уу*******гэж *******хүлээж*******байсан*******тайлбараар*******нь*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******явагдаж*******байсан*******гэдгийг*******мэдэж*******байсан*******нь*******хангалттай*******нотлогдож*******байна.*******Уг*******эд*******хөрөнгийг*******битүүмжилэхэд*******тухайн*******эд*******хөрөнгийг*******бүх*******төлбөрт*******өгөхийг*******зөвшөөрч *******байна*******гэсэн*******нөхөр*******Энхтуяагийнх*******нь*******тайлбар*******байдаг.*******“Алтан*******дэлбээ”*******ХХК-ийн*******захирал*******Т.Урантунгалаг*******нь*******4*******айлын*******орон*******сууцыг *******2004*******оны*******2*******сарын*******20-ны *******дотор*******чөлөөлж*******өгөх*******мэдэгдлийг*******хүлээн*******авлаа *******гэсэн*******тэмдэглэл*******тусгагдсан*******байдаг.*******Тус*******орон*******сууцыг*******чөлөөлж*******өгөхөд*******боломжтой*******гэсэн*******баталгааг*******манай*******байгууллагад*******бичгээр*******гаргаж*******өгсөн*******байдаг.*******Урантунгалаг*******нь*******эдгээр*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөрт*******хураан*******авсан*******гэдгийг*******маш*******сайн*******мэдэж*******байсан*******гэж*******үзэж*******байна. *******Ер*******нь*******гэм*******хорын*******хохирлыг*******өөрчилсөн*******болохоос*******биш*******өмнө*******нь*******шийдвэрлэгдсэн*******хэрэг*******гэж*******үзэж*******байгаа.*******Сум*******дундын*******28-р*******шүүхийн*******2015*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******03-ны*******өдрийн*******531*******дугаартай*******шүүгчийн*******захирамжаар*******хэргийг*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******шийдвэрлэсэн*******байгаа.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******65*******дугаар*******зүйлийн*******65.1.6-д*******зааснаар*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******үйл*******баримт,*******зохигчийн*******гэм*******буруугүйн*******талаар*******хуулийн*******хүчин*******төгөлдөр*******шүүхийн*******болон*******арбитрийн*******шийдвэр,*******эсхүл*******нэхэмжлэлийг*******хүлээн*******авахаас*******таталзсан,*******түүнчлэн*******хэргийг*******хэрэгсэхгүй*******болгосон*******хуулийн*******хүчин*******төгөлдөр*******шүүхийн*******болон*******арбитрийн*******шийдвэр*******буюу*******шүүхийн*******тогтоол,*******шүүгчийн*******захирамж*******байгаа*******бол*******хэргийг*******дахин*******хэлэлцэхгүй*******гэсэн*******заалт*******байдаг.*******Иймд*******нэхэмжлэлийг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү”*******гэв.

Шүүхийн*******хэлэлцүүлгээр*******талуудын*******тайлбар*******болон*******хэрэгт*******цугларсан *******бичгийн*******нотлох*******баримтуудыг*******шинжлэн*******судлаад 

Ү*******Н*******Д*******Э*******С*******Л*******Э*******Х*******нь:

Нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалаг*******нь*******хариуцагч*******Хэнтий*******аймгийн*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******албанд*******холбогдуулан*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******үйл*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******болохыг*******тогтоож,*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөр*******авагчид*******шилжүүлсэн*******актыг*******хүчингүй*******болгож,*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******хууль*******бус*******үйл*******ажиллагаанаас*******учирсан*******хохирол*******24.210.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******гаргасныг*******хариуцагч*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******хуулийн*******34*******дүгээр*******зүйлийн*******34.3,*******143*******дугаар*******зүйлийн*******143.1,*******143.2,*******143.3-т*******заасан*******хугацаа*******өнгөрсөн*******тул*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******үндэслэлгүй*******гэж******* маргажээ.

Хэргийн*******баримт,*******талуудын*******тайлбаруудаас*******дүгнэхэд*******Хэнтий*******аймгийн*******Сум*******дундын*******1*******дүгээр*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2001*******оны*******09*******дүгээр*******сарын*******28-ны*******өдрийн*******433*******дугаартай*******захирамжаар*******нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалагаас*******5.384.000*******төгрөгийг*******гаргуулан*******Улаанбаатар*******хотын*******банкинд*******олгохоор*******шийдвэрлэсэн*******байна.*******/хх-н*******6-р*******хуу/

 Уг*******захирамжийн*******дагуу*******шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******явагдаж*******Т.Урантунгалагийн*******өмчлөлийн*******Хэнтий*******аймгийн*******Хэрлэн*******сумын*******төвд*******байрлах*******4*******айлын*******орон*******сууцыг*******2004*******оны*******02*******дугаар*******сарын*******05-ны*******өдөр*******битүүмжилж,*******/хх-н*******15-р*******хуу/*******төлбөр*******авагч*******Улаанбаатар*******хотын*******банкны*******өмчлөлд*******шилжүүлжээ.*******Дээрх*******үл*******хөдлөх*******хөрөнгийг*******төлбөр*******авагчийн*******өмчлөлд*******шилжүүлэх*******үндэслэл*******болсон*******Т.Урантунгалагийн*******Хэнтий*******аймгийн*******Шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******албанд*******бичсэн*******гэх*******хүсэлтийг*******Т.Урантунгалаг*******бичээгүй*******болох*******нь*******криминалистикийн*******шинжээчийн*******2013*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******25-ны*******өдрийн*******Е165*******дугаартай*******дүгнэлтээр*******тогтоогдож,*******/хх-н*******50-51*******хуу/*******үүний*******дагуу*******дээрх*******хүсэлтийг*******гэрчилсэн*******нотариатын*******үйлдлийг*******Дүүргийн*******Иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2014*******оны*******03*******дугаар*******сарын*******12-ны*******өдрийн*******0610*******дугаартай*******шийдвэрээр*******хүчингүйд*******тооцжээ.*******/хх-н*******28-30*******хуу/

Нэхэмжлэгч*******өөрийн*******эд*******хөрөнгийг*******бусдад*******шилжүүлснийг*******2009*******онд*******мэдсэн,*******энэ*******нь*******миний*******Сүхбаатар*******дүүргийн*******Цагдаагийн*******1*******дүгээр*******хэлтсийн*******хэрэг*******бүртгэгч*******Э.Батбаярт*******өгсөн*******тайлбараар*******тогтоогдоно*******гэх*******боловч*******дээрх*******тайлбар*******нь*******нэхэмжлэгчийн*******өөрийнх*******нь*******тайлбар*******бөгөөд*******энэ*******нь*******өөр*******ямар*******нотлох*******баримтаар*******тогтоогдож*******байгаа*******нь*******тодорхойгүй*******тул*******түүний*******тайлбарыг*******нотлох*******баримтын*******хэмжээнд*******үнэлэх*******боломжгүй*******байна.*******Нэхэмжлэгч*******нь*******шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэл*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа*******“...2004*******оны*******02*******сард*******өвчтэй*******аавыгаа*******сахин*******Багануурт*******байх*******хугацаанд*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Отгончимэг*******нөхөр*******хүүхдүүдийг*******минь*******хөөж*******гарган*******намайг*******байлцуулахгүйгээр*******Хэрлэн*******сумын*******1-р*******багт*******байрлах*******4*******айлын*******орон*******сууц,*******агуулах,*******хашаа,*******харуулын*******байр,*******талхны*******галладаг*******пийшин,*******талхны*******зуурмагийн*******машин*******бүгдийг*******битүүмжлэн*******хураан*******авсан*******байсан*******...үүнээс*******хойш*******би*******Улаанбаатар*******хотод*******өвчтэй*******аавыгаа*******сахиад*******Хэнтий*******аймаг*******руу*******очиж*******чадаагүй,*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааны*******талаар*******надад*******хариу*******ирэх*******байх*******гэж*******бодоод*******суудаг*******байсан...”*******гэсэн*******тайлбарыг*******өгсөн*******бөгөөд*******түүний*******тайлбараас*******дүгнэж*******үзэхэд*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******ажиллагааны*******талаар*******2004*******оны*******02*******дугаар*******сард*******мэдэж*******энэ*******үеэс*******шаардах*******эрх*******үүссэн*******болох*******нь*******тогтоогдож*******байна. 

Нэхэмжлэгчийн*******өмгөөлөгч*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацааг*******Иргэний*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.1-т*******заасан*******10*******жилийн*******хугацаагаар*******тооцох*******ёстой*******гэж*******тайлбарлаж*******байх*******боловч*******дээрх*******заалт*******нь*******Иргэний*******хуульд*******өөрөөр*******заагаагүй*******тохиолдолд*******мөрдөх*******ерөнхий*******заалт*******бөгөөд*******илүү*******нарийвчилсан*******заалт*******буюу*******гэм*******хор*******учруулснаас*******үүсэх*******үүрэгтэй*******холбоотойгоор*******шаардлага*******гаргах*******хугацааг*******мөн*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.2.4-т*******заажээ.

Мөн*******нэхэмжлэгчээс*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацааг*******сэргээлгэх*******тухай*******хүсэлтийг*******шүүхэд*******гаргаагүй*******болохыг*******дурдах*******нь*******зүйтэй.

Иймд*******нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалаг*******Иргэний*******хуулийн*******497*******дугаар*******зүйлийн*******497.1,*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2,*******510*******дугаар*******зүйлийн*******510.1-д*******зааснаар*******эд*******хөрөнгөд*******учирсан*******гэм*******хорыг*******арилгуулахаар*******шаардах*******эрх*******үүсч*******болох*******боловч*******нэхэмжлэгч*******дээрх*******эрхийг*******Иргэний*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.2.4-д*******заасан*******хугацаа*******буюу*******таван*******жилийн*******дотор*******хэрэгжүүлэх*******ёстой*******бөгөөд*******хуулийн*******дээрх*******хугацаа*******өнгөрсөн*******байх*******тул*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгох*******нь*******зүйтэй*******гэж*******үзлээ.

Т.Урантунгалагийн*******нэхэмжлэл*******нь*******Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******41*******дүгээр*******зүйлийн*******41.1-т*******заасан*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжаас*******чөлөөлөгдөх*******нэхэмжлэл*******биш*******байх*******тул*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******58*******дугаар*******зүйлд*******зааснаар*******нэхэмжлэлийн*******үнийн*******дүн*******24.210.000*******төгрөгт*******ногдох*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамж*******279.000*******төгрөгийг*******нэхэмжлэгчээр*******нөхөн*******төлүүлж*******улсын*******орлого*******болгох*******нь*******зүйтэй*******байна.

Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******115*******дугаар*******зүйлийн*******115.2.3,*******116,*******118*******дугаар*******зүйлд*******заасныг*******удирдлага*******болгон*******Т*******О*******Г*******Т*******О*******О*******Х*******нь:

1. Иргэний*******хуулийн*******497*******дугаар*******зүйлийн*******497.1,*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2,*******510*******дугаар*******зүйлийн*******510.1,*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.2.4-т*******заасныг*******баримтлан******* нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалагийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэлийн*******үйл*******ажиллагаа*******хууль*******бус*******болохыг*******тогтоож,*******эд*******хөрөнгийг*******төлбөр*******авагчид*******шилжүүлсэн*******актыг*******хүчингүй*******болгож,*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******хууль*******бус*******үйл*******ажиллагаанаас*******учирсан*******хохирол*******24.210.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгосугай.
2. Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******58*******дугаар*******зүйлийн*******58.1,*******Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******7*******дугаар*******зүйлийн*******7.1.1-т*******зааснаар*******24.210.000*******төгрөгт*******ногдох*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамж*******279.000*******төгрөгийг*******нэхэмжлэгч*******Т.Урантунгалагаас*******гаргуулж*******улсын*******орлого*******болгосугай.
3. Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******119*******дүгээр*******зүйлийн*******119.2,*******119.4-т*******зааснаар*******шийдвэрийг*******танилцуулан*******сонсгомогц*******хүчинтэй*******болох*******бөгөөд*******зохигч*******7*******хоног*******өнгөрснөөс*******хойш*******14*******хоногийн*******дотор*******шүүхэд*******хүрэлцэн*******ирж*******шийдвэрийг*******өөрөө*******гардан*******авах*******үүрэгтэйг*******мэдэгдсүгэй.

4.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******119.7-д*******зааснаар*******дээрх*******хугацаанд*******шүүхийн*******шийдвэрийг*******гардан*******аваагүй*******нь*******гомдол*******гаргах*******хугацааг*******хуульд*******заасан*******журмын*******дагуу*******тоолоход*******саад*******болохгүйг*******дурдсугай.

5.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******120*******дугаар*******зүйлийн*******120.2-т*******зааснаар*******зохигч,*******тэдгээрийн*******төлөөлөгч,*******өмгөөлөгч*******шийдвэрийг*******гардан*******авсан*******өдрөөс*******хойш*******14*******хоногийн*******дотор*******Хэнтий*******аймгийн*******Эрүү,*******Иргэний*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхэд*******давж*******заалдах *******гомдол*******гаргах*******эрхтэйг*******тайлбарласугай.