МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

                                         

 

Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум дахь Сум дундын шүүхийн Ерөнхий шүүгч Т.Болормаа би даргалж тус шүүхийн шүүх хуралдааны “Б” танхимд хийсэн иргэний шүүх хуралдаанаар

            Нэхэмжлэгч: Хэнтий аймгийн Хэрлэн суманд 1991 оны 01-р сарын 10-ны өдөр төрсөн, 26 настай, эмэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, тогооч, нарийн боовчин мэргэжилтэй, ажилгүй, ам бүл 2, хүүгийн хамт амьдрах, Хэнтий аймгийн, Дархан сумын, 4-р баг, Мэргэн хошууны 5-01 тоотод оршин суух, РД: СК 91011004, Боржигон овогт Наранцогтын Од-Эрдэнийн нэхэмжлэлтэй,

            Хариуцагч: Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр суманд 1991 оны 08-р сарын 22-ны өдөр төрсөн, 26 настай, эрэгтэй, боловсролгүй, мэргэжилгүй, ажилгүй, ам бүл 2, ээжийн хамт амьдрах, Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум 5-р баг, Бор-Өндөр 1 хэсэг ногоон талбай гудамжны 0 тоотод оршин суух, РД: ЕД 91082211, Боржигон овогт Жигмэдийн Даваажавт холбогдох хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгохыг хүссэн нэхэмжлэлийг 2016 оны 08-р сарын 30-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

            Шүүх хуралдаанд: Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А.Оюун-Эрдэнэ, хариуцагч Ж.Даваажав нар оролцов.

Т О Д О Р Х О Й Л О Х нь:

Нэхэмжлэгч Н.Од-Эрдэнэ шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие нь Ж.Даваажавтай 2009 онд нэг гэрт орж, 2010-12-28-ны өдөр хүү Буянхишиг төрсөн. Ж.Даваажав бид хоёр хэрүүл маргаантай таарч нийлэхгүйн улмаас салсан юм. Хүү Буянхишиг миний асрамжинд байдаг, иймд тэтгэлэг тогтоолгох хүсэлтэй байна гэжээ.

Хариуцагч Ж.Даваажав шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Н.Од-Эрдэнэтэй цуг амьдардаг байсан. 2011 онд ажилдаа яваад ирсэн чинь намайг хөөж туугаад байсан. Хүү Буянхишигт намайг нас барсан гэж хэлсэн байдаг. Намайг ажилд яваад ирэхээр Од-Эрдэнэ болохгүй байна, бүтэхгүй байна гээд загнаад хөөдөг. Намайг бөөн өрөнд оруулчихаад салаад явсан. Одоо хүртэл өр нь нэхэгдээд байж байна. Би таньдаг хүнээсээ мөнгө зээлж авч өгсөн юм. Надад хэцүү байна. Би 2 жилийн өмнө “Наран-Саран” уурхай руу ажиллахаар явсан юм. Тэгэхэд надаас сална гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би ээж рүүгээ хувцсаа аваад явсан. Тэрнээс хойш Од-Эрдэнэ Бор-Өндөрт байж байгаад Дархан сум руу гэрээ аваад явсан байсан. Манай ээж дээр хүүхэд маань байдаг байсан. Манайд ирж хүүхдээ авч явахдаа ээжийг маань үсдээд хүүхдээ булааж аваад явсан. Ажилгүй, ээжийн тэтгэврээс өөр орлого байхгүй тул хүүхдийн тэтгэлэгээс чөлөөлж өгнө үү гэжээ.

Ү Н Д Э С Л Э Х нь:

Нэхэмжлэгч Н.Од-Эрдэнэ нь хариуцагч Ж.Даваажаваас 2010-12-28-ны өдөр төрсөн хүү Д.Буянхишигт тэтгэлэг тогтоолгохоор нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан байна.

Нэхэмжлэгч Н.Од-Эрдэнэ, хариуцагч Ж.Даваажав нар нь 2009 оноос эхлэн хамтран амьдарч, 2010-12-28-ны өдөр хүү Буянхишиг төрсөн байна. Нэхэмжлэгч Н.Од-Эрдэнэ, хариуцагч Ж.Даваажав нар нь 2011 оноос тусдаа амьдарсан болох нь зохигчийн шүүхэд гаргасан тайлбараар нотлогдож байна. Д.Буянхишиг нь эх Н.Од-Эрдэнийн асрамжинд өнөөдрийг хүртэл эрүүл саруул бойжиж байгаа болох нь хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдож байна.

Хариуцагч Ж.Даваажав нь ажилгүй, орлогогүй тул хүүхдийн тэтгэлэг төлөхөөс чөлүүлэхээр хүсэлт гаргасныг шүүх хүлээн авах боломжгүй гэж үзлээ. Учир нь Ж.Даваажав нь 25 настай, эрүүл ямар нэг өвчиний учир группд байдаггүй, ажил хөдөлмөр эрхлэх боломжтой, эцэг байх эрхээ хасуулаагүй байна. Иймд Ж.Даваажавыг тэтгэлэгээс чөлөөлөх үндэслэл шалтгаан тогтоогдохгүй байх тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангах нь зүйтэй гэж үзлээ.

2010-12-28-нд өдөр төрсөн хүү Д.Буянхишигт тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн хэмжээ сард тогтоогдсон 160800 төгрөгний 50 хувь /80400х12 сард=964800/, 1 жилийн хүүхдийн тэтгэлэг 964800 төгрөгөнд ноогдох улсын тэмдэгтийн хураамж 27705 төгрөгийг, мөн үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагад ноогдох улсын тэмдэгтийн хураамж 70200 төгрөгийг тус тус хариуцагч Ж.Даваажаваас гаргуулж улсын орлого болгох.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн

115.2.1, 116,118 дугаар зүйлүүдэд  заасныг удирдлага болгон Т О Г Т О О Х  нь:

 

1. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1, 40.1.2-т зааснаар 2010-12-28-ны өдөр төрсөн хүү Д.Буянхишгийг 11 нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн 50 хувиар, 11-16 нас /суралцаж байгаа бол 18 нас/-тай болон насанд хүрсэн боловч хөдөлмөрийн чадваргүй хүүхдэд тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн хэмжээгээр тэтгэлгийг сар бүр эцэг Боржигон овогт Жигмэдийн Даваажаваас гаргуулж тэжээн тэтгүүлсүгэй.

        2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, 7.1.2-т зааснаар хариуцагч Ж.Даваажаваас 70200 төгрөг, 1 жилийн тэтгэлэгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 27705 төгрөг нийт 97950 төгрөгийг гаргуулж улсын орлого болгосугай.

3. Гэр бүлийн тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.5-д зааснаар тэтгэлгийг хүүхдийн хэрэгцээнд зарцуулахыг эх Н.Од-Эрдэнэд даалгасугай.

4. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.2-т зааснаар зөвхөн цалин хөлснөөс өөр орлогогүй хариуцагчаас гаргуулах хүүхдийн тэтгэлэгийн хэмжээ нь түүний сарын цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын 50 хувиас хэтэрч болохгүйг дурдсугай.

4.  Шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болохыг дурдсугай

            5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4-дэх хэсэгт зааснаар шүүх хуралдаанд оролцсон тал энэ хуулийн 119.3-т заасан хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй болохыг танилцуулсугай.

            6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дах хэсэгт зааснаар зохигч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ                           Т.БОЛОРМАА