ХэнтийаймгийнБор-ӨндөрсумдахьСумдундыншүүхийниргэнийхэргийншүүххуралдааныгшүүгчМ.Энхмандахдаргалж,тусшүүхийншүүххуралдааны“Б”танхимдхаалттайхийсэншүүххуралдаанаар:

НэхэмжлэгчХэнтийаймгийн*******сум4-рбаг*******тоотодоршинсуух*******регистрийндугаартай*******овогт*******гийннэхэмжлэлтэй,

ХариуцагчХэнтийаймгийн*******сум4-рбаг*******тоотодоршинсуух*******регистрийндугаартайБоржигoновогт*******тхолбогдохгэрлэлтцуцлуулж,хүүхдийнасрамжтогтоолгож,хүүхдийнтэтгэлэгтогтоолгож,4саятөгрөггаргуулахтухайнэхэмжлэлийг2016оны08сарын15-ныөдөрхүлээнавч,2016оны08сарын22-ныөдөриргэнийхэрэгүүсгэж,хянанхэлэлцэв.

ШүүххуралдаандшүүххуралдаанынарийнбичгийндаргаА.Оюун-Эрдэнэ,нэхэмжлэгчС.Туяа,хариуцагчШ.Мэндбаярнароролцов.

                                                                                              ТОДОРХОЙЛОХнь:

НэхэмжлэгчС.Туяашүүхэдгаргасаннэхэмжлэлболоншүүххуралдаандгаргасантайлбартаа:“МинийбиеС.ТуяанөхөрШ.Мэндбаяртай1989ондтанилцаж,1989оны12сарын10-ныөдөргэрбүлболж,1990оны12сарын08-ныөдөргэрлэлтээбатлуулсан.Биднийдундаас1992оны03сарын15-ныөдөрохинМ.Ундармаа,1994оны02сарын17-ныөдөрохинМ.Ундрал,1997оны12сарын14-нийөдөрохинМ.Нандин-Эрдэнэ,2000оны01сарын04-нийөдөрхүүМ.Билэгтнартөрсөн.ХүүМ.Билэгтодоо16настай,11-рангидсурдаг.Ш.Мэндбаяртайгэрлэснээсхойштодорхойажилэрхлэхгүйбагабагаарархиууж,үрхүүхдэдэээцгийнхайр,халамж,анхааралтавихгүй,эндтэндтэнэжархидаж,аашзанньэвдэрч,архиндхэтдурлаж,олонхоногсарааргэрээсээхолтэнэжархиддагболсон.Гэророндооирсэнүедээхэрүүл,маргаанүүсгэнсогтуугаартогтмолагсантавьж,амарамгаланамьдрахорчинбүрдэхгүй,сэтгэлсанаатайванбус,үрхүүхдийнхүмүүжихгэрбүлийндулаануурамьсгалбайхгүйүргэлжийнсэтгэлийнзовлонтойбайсан.Хүүхдүүдмааньсуурьболовсролэзэмшиж2009ондтомохинМ.УндармааШУТИС,2012онддундохинМ.УндралМУИС,багаохинколлежидзэрэгэлсэноржсанхүүгийнхувьдмашхүндрэлтэйбайсан.НөхөрШ.Мэндбаярнь2012онд2жил5сарынхорихялаваадявсан.ТухайнүедШ.Мэндбаярньцалингийнзээлтэйбайсан.Угзээлийгбитөлжбарагдуулсан.2000000төгрөгбайсан.Ш.Мэндбаяр2014оны08сардсуллагдажирээдсумынсоёлынтөвдхөгжмийнбагшааражиллажбайгаадархиууж2015оны07сардажлаасаахалагдсан.Ажиллажбайхдаацалингийнзээлавсан.БиХААНбанкиндөндөрзээлтэй,давхарзээлтөлөхөдхүндрэлтэйбайсан.Би2016оны01сардөөрийнцалингийнзээлдээрзээлнэмжаваадТөрийнбанкиндШ.Мэндбаярыннэрдээрбайсанцалингийнзээлийнүлдэгдэл4саятөгрөгийгтөлсөн.Биөөрөө12саятөгрөгнийзээлтэй.Ш.МэндбаярньБаянмөнхсумынсоёлынтөвдажиллажбайхдааОюунцэцэггэххүүхэнтэйэрэмийнхолбоотойболсон.Одооэнэхүүхэнтэйгээцугамьдарчбайгаа. ЦаашидШ.Мэндбаяртайхамтранамьдрахболомжгүй.Одооэвлэрэхболомжбайхгүй.Биднийхоорондэдхөрөнгийнмаргаанбайхгүй.Иймдбиднийгэрлэлтийгцуцалж,хүүМ.Билэгтийгминийасрамжидүлдээж,хүүхдийнтэтгэлэгтогтоож,4саятөгрөгийггаргуулжөгнөүү”гэжээ.

ХариуцагчШ.Мэндбаяршүүхэдболоншүүххуралдаандгаргасанхариутайлбартаа:“Бигэрлэлтцуцлуулахыгхүлээнзөвшөөрчбайна.С.Туяатай1990оноосгэрбүлболжхамтранамьдарсан.1990оны12сарын08-ныөдөрбидгэрлэлтээбатлуулсан.Хамтранамьдраххугацаанд4хүүхэдтэйболсон.Биднийдундаас1992оны03сарын15-ныөдөрохинМ.Ундармаа,1994оны02сарын17-ныөдөрохинМ.Ундрал,1997оны12сарын14-нийөдөрохинМ.Нандин-Эрдэнэ,2000оны01сарын04-нийөдөрхүүМ.Билэгтнартөрсөн.ХүүМ.Билэгтодоо16настай,11-рангидсурдаг.Бид2015оны11сараасөнөөдрийгхүртэлтусдааамьдарчбайгаа.Би2016оны04сараасОюунцэцэггэххүнтэйхамтранамьдарчбайгаа.ЦаашидС.Туяатайхамтранамьдрахболомжгүй.ХүүМ.БилэгтийгэхС.Туяагийнасрамжидөгөхөдтатгалзахзүйлгүй.Биднийхоорондэдхөрөнгийнмаргаанбайхгүй.Бихүүхдийнтэтгэлэгтөлнө,мөнминийцалингийнзээлийгтөлсөн4саятөгрөгийгтөлжбарагдуулна”гэжээ.

          Шүүхийнхэлэлцүүлгээрзохигчдынтайлбарболонхэрэгтцугларсан баримтуудыгшинжлэнсудлаад                                                                                                                                                                                                                      ҮНДЭСЛЭХ нь:

НэхэмжлэгчС.ТуяаньхариуцагчШ.Мэндбаяраасгэрлэлтцуцлуулж,хүүхдийнасрамжтогтоолгож,хүүхдийнтэтгэлэгтогтоолгож,4саятөгрөггаргуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргасанбайна.

 ХариуцагчШ.Мэндбаярньнэхэмжлэлийншаардлагыгхүлээнзөвшөөрчтайлбараагаргасанбайна.

НэхэмжлэгчС.Туяагийнгэрлэлтцуцлуулах,хүүхдийнасрамж,тэтгэлэгтогтоолгохшаардлагынтухайд:

ХэрэгтавагдсанбөгөөдшүүххуралдаанаархэлэлцэгдсэннотлохбаримтуудаарнэхэмжлэгчС.ТуяаньхариуцагчШ.Мэндбаяртай1989оны12сарын10-ныөдөргэрбүлболж,1990оны12сарын08-ныөдөргэрлэлтээбатлуулан2015оны11сарыгхүртэлхамтранамьдарчбайсанньхавтастхэргийн4-рталдавагдсангэрлэгсдийнгэрчилгээнийнотариатчааргэрчлүүлсэнхуулбараар,хамтранамьдраххугацаандтэднийдундаас1992оны03сарын15-ныөдөрохинМ.Ундармаа,1994оны02сарын17-ныөдөрохинМ.Ундрал,1997оны12сарын14-нийөдөрохинМ.Нандин-Эрдэнэ,2000оны01сарын04-нийөдөрхүүМ.Билэгтнартөрсөнболохньхавтастхэргийн05-рталдавагдсанхүүхдийнтөрснийгэрчилгээнийнотариатчааргэрчлүүлсэнхуулбараар,одоохүүхэдэрүүлэнхөсөж,сургуульдсурчбайгааньхавтастхэргийн06,08-рталдавагдсанХэнтийаймгийн*******сумынЭрүүлмэндийнтөвийнтодорхойлолт,ХэнтийаймгийнБор-Өндөрсумын“Бор-Өндөрцогцолбор”сургуулийнтодорхойлолт,зохигчдыншүүхэдболоншүүххуралдаандгаргасантайлбаруудзэрэгбичгийннотлохбаримтуудаартустуснотлогдожбайна.

НэхэмжлэгчС.Туяа,хариуцагчШ.Мэндбаярнарньхоорондынхувийнтаарамжгүйхарьцааныулмаасүзэлбодолтаардаггүй,хариуцагчШ.МэндбаярньархидансогтуурчэхнэрС.Туяагзодож,эрхчөлөөндньхалдажбайсаннөхцөлбайдал,гэрлэгчиднь2015оны11сараасөнөөдрийгхүртэлтусдааамьдарчбайгаа,зохигчидньгэрлэлтийгүргэлжлүүлэхсанаачлагыгхэнальньгаргаагүйзэрэгньгэрлэлтцуцлуулахшалтгаанүүссэнбайна.

 Гэрбүлийнтухайхуулийн14дүгээрзүйлийн14.4дэххэсэгт“Гэрлэгчдийнхэннэгнийбайнгынхүчирхийлэл,дарамтаасболжгэрбүлийнгишүүдийнамьнас,эрүүлмэндболонхүүхдийнхүмүүжилдноцтойхохиролучирчболзошгүй,эсхүлучирсанньтогтоогдсонболшүүхэнэхуулийн14.2-тзаасанэвлэрүүлэхаргахэмжээавахгүйгээргэрлэлтийгцуцална”гэжзаасанбайна.

           Гэрлэгчдийнхоорондынхувийнтаарамжгүйхарьцааныулмаасүзэлбодолтаардаггүй,2015оны11сараасөнөөдрийгхүртэлтусдааамьдарчбайгаа,хариуцагчШ.МэндбаярньархидансогтуурчэхнэрС.Туяагзодож,эрхчөлөөндньхалдажбайсаннөхцөлбайдал,зохигчидньгэрлэлтийгүргэлжлүүлэхсанаачлагыгхэнальньгаргаагүй,зохигчдынсаналзэргийгхаргалзаншүүхээсдахинэвлэрүүлэхаргахэмжээавахшаардлагагүй,гэрлэлтийгцуцлахньзүйтэйбайнагэжшүүхүзлээ.

ГэрлэгчидньхүүМ.БилэгтийгэхС.Туяагийнасрамжидүлдээхталаар тохиролцсоннөхцөлбайдал,хүүхдийннас,эцэг,эхийнхаламж,ахуйнөхцөл,ёссуртахууныбайдал,хүүхдийнхүмүүжил,эрүүлмэндэдтавиханхааралхаламж,хүүхдийнөсөх,хүмүүжихорчин,хүүМ.Билэгтийнөөрийнхньсанал,нэхэмжлэгч,хариуцагчнарынхүсэлтзэргийгхаргалзанүзээдхүүМ.БилэгтийгэхС.Туяагийнасрамжидүлдээж,хүүхдийнтэтгэлгийгхүүМ.Билэгтийг18насхүртэлньэцэгШ.Мэндбаяраасхуульдзаасанхэмжээгээргаргуулахньзүйтэйбайна.

НэхэмжлэгчС.ТуяаньхүүМ.Билэгттэйнэггэртхамтамьдарчбайгаабөгөөдодоогоорхүүхдийнөсөжхүмүүжижбайгааорчныгөөрчлөхнөхцөлбайдалтогтоогдохгүйбайна.

Гэрбүлийнтухайхуулийн26дугаарзүйлдзааснаархүүхдэээрүүлчийрэгөсгөнбойжуулах,сэтгэхүйнхувьдтөлөвшүүлэх,хүүхдээасранхамгаалах,тэжээнтэтгэх,хүүхдээүндэснийёсзаншил,уламжлалаадээдлэхүзлээрхүмүүжүүлэх,түүндсуурьболовсролэзэмшүүлэх,хөдөлмөрийнанхныдадлагаолгох,хүүхдийнэрхийгхамгаалж,үүргээбиелүүлэхэдньтуслахүүрэгнэхэмжлэгчС.Туяа,хариуцагчШ.Мэндбаярнартхэвээрүргэлжлэхийгдурдахньзүйтэйбайна.

НэхэмжлэгчС.Туяагийн“4саятөгрөггаргуулахтухай”нэхэмжлэлийншаардлагынтухайд:

НэхэмжлэгчС.Туяагийннэхэмжилсэн“хариуцагчШ.МэндбаярынТөрийнбанкнызээлболох4саятөгрөгийгтөлсөнтулуг4саятөгрөгийггаргуулжөгнөүү”гэхнэхэмжлэлийншаардлагыгшүүххангахньзүйтэйгэжүзлээ.

УчирньгэрлэгчидхамтранамьдраххугацаанднэхэмжлэгчС.Туяань12саятөгрөгнийзээлийгХаанбанкнаас,хариуцагчШ.Мэндбаярнь4саятөгрөгнийзээлийгТөрийнбанкнаастустусзээлдэгч,хамтранүүрэггүйцэтгэгчээравсанболохньзээлийнгэрээнийхуулбар,зохигчдыншүүххуралдаандгаргасантайлбараарнотлогдожбайна.

ЗохигчидньбусдадтөлөхзээлийгугзээлийнгэрээндзаасанүүргийндагуутөлөхүүрэгтэйбайхтулнэхэмжлэгчС.Туяагийннэхэмжилсэн4саятөгрөгийгхариуцагчШ.МэндбаяраасгаргуулжнэхэмжлэгчС.Туяадолгохньзүйтэйбайна.

ИймднэхэмжлэгчС.ТуяагийнхариуцагчШ.Мэндбаяраасгэрлэлтцуцлуулж,хүүхдийнасрамжтогтоолгож,хүүхдийнтэтгэлэгтогтоолгож,4саятөгрөггаргуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагыгхангахньзүйтэйбайнагэжшүүхүзлээ.

НэхэмжлэгчС.Туяаньгэрлэлтцуцлуулах,хүүхдийнтэтгэлэггаргуулахнэхэмжлэлийншаардлагадулсынтэмдэгтийнхураамжтөлөхөөсчөлөөлөгдсөнболохыгдурдаж,харин4саятөгрөгтногдохулсынтэмдэгтийнхураамжидтөлсөн78950төгрөгийгтөрийнсангийннэгдсэндансандхэвээрүлдээж,улсынорлогоболгож, хариуцагчШ.Мэндбаяраасулсынтэмдэгтийнхураамж124774төгрөгийггаргуулж,үүнээс78950төгрөгийгнэхэмжлэгчС.Туяадолгож,хүүхдийнтэтгэлэгтногдохтэмдэгтийнхураамжийгнэгжилийнхугацаандтөлбөлзохихдүнгээртооцон45824төгрөгийгтөрийнсангийндансандоруулж,улсынорлогоболгохньзүйтэйбайна.

Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн82дугаарзүйлийн

 82.1.3,115дугаарзүйлийн115.1,115.2.1,116,118-120,132дугаарзүйлийн

132.4-ттустус заасныгудирдлагаболгонТОГТООХ нь:

 1.Гэрбүлийнтухайхуулийн14дүгээрзүйлийн14.1,14.4дэххэсэгтзааснаар*******регистрийндугаартай*******овогт**************регистрийндугаартайБоржигоновогт*******нарынгэрлэлтийгцуцалсугай.

 2.Гэрбүлийнтухайхуулийн14дүгээрзүйлийн14.5,14.7дахьхэсэгтзааснаар2000оны01сарын04-нийөдөртөрсөнхүү*******овогтМэндбаярынБилэгтийгэх*******овогт*******гийнасрамжидүлдээсүгэй.

3.Гэрбүлийнтухайхуулийн40дүгээрзүйлийн40.1.2дахьхэсэгтзааснаархүүМ.Билэгтийг11-16нас,суралцажбайгаабол18насхүртэлньтухайнбүснутагттогтоогдсонамьжиргааныдоодтүвшингийнхэмжээгээртэтгэлгийгсартутамэцэгШ.Мэндбаяраасгаргуулжтэжээнтэтгүүлсүгэй.

4.Гэрбүлийнтухайхуулийн40дүгээрзүйлийн40.2-тзааснаарзөвхөнцалинхөлснөөсөөрорлогогүйхариуцагчаасгаргуулаххүүхдийнтэтгэлгийнхэмжээньтүүнийсарынцалинхөлс,түүнтэйадилтгахорлогын50хувиасхэтэрчболохгүйгдурдсугай.

5.Гэрбүлийнтухайхуулийн38дугаарзүйлийн38.5-дзааснаартэтгэлгийггагцхүүхүүМ.БилэгтийнхэрэгцээндзарцуулахыгэхС.Туяаддаалгасугай.

6.Иргэнийхуулийн126дугаарзүйлийн126.1,130дугаарзүйлийн130.1дэххэсэгтзааснаархариуцагчШ.Мэндбаяраас4/дөрвөн/саятөгрөгийггаргуулжнэхэмжлэгчС.Туяадолгосугай.

7.Гэрбүлийнтухайхуулийн14дүгээрзүйлийн14.9дэххэсэгтзааснаарэнэхүүшийдвэрийнхувийгхүчинтөгөлдөрболсноосхойшажлынгурванөдрийндоторИргэнийгэрбүлийнбүртгэлийнбайгууллагадхүргүүлэхийгшүүгчийнтуслахЛ.Хэрлэнтуяаддаалгасугай.

8.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн58дугаарзүйлийн58.3,Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайхуулийн41дүгээрзүйлийн41.1.1дэххэсэгтзааснаарнэхэмжлэгчньгэрлэлтцуцлуулах,хүүхдийнтэтгэлэггаргуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагадногдохулсынтэмдэгтийнхураамжаасчөлөөлөгдсөнболохыгдурдаж,Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн56дугаарзүйлийн56.1,63дугаарзүйлийн63.1.5,Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайхуулийн7дугаарзүйлийн7.1.1-тзааснаарнэхэмжлэгчС.Туяагийнулсынтэмдэгтийнхураамжидурьдчилжтөлсөн78950төгрөгийгтөрийнсангийннэгдсэндансандхэвээрүлдээж,улсынорлогоболгож,хариуцагчШ.Мэндбаяраасулсынтэмдэгтийнхураамж124774төгрөгийггаргуулж,78950төгрөгийгнэхэмжлэгчС.Туяадолгож,45824төгрөгийгтөрийнсангийндансандоруулж,улсынорлогоболгосугай.

9.Шийдвэрньтанилцуулансонсгомогцхүчинтэйболохыгдурдсугай.

          10.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн119дүгээрзүйлийн119.4дэххэсэгтзааснааршүүххуралдаандоролцсонталэнэхуулийн119.3-тзаасанхугацааөнгөрснөөсхойш14хоногийндоторшүүхэдхүрэлцэниржшийдвэрийгөөрөөгарданавахүүрэгтэйболохыгтанилцуулсугай.

          11.Энэхүүшийдвэрийгэсзөвшөөрвөлзохигч,гуравдагчэтгээд,тэдгээрийнтөлөөлөгчбуюуөмгөөлөгчанханшатнышүүхийншийдвэрийггарданавснаасхойш14хоногийндоторХэнтийаймгийнЭрүү,Иргэнийхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэддавжзаалдахгомдолгаргахэрхтэй болохыгдурдсугай.

                                   ДАРГАЛАГЧ                                 М.ЭНХМАНДАХ