*******Улаанбаатар*******хот

МОНГОЛ*******УЛСЫН*******НЭРИЙН*******ӨМНӨӨС

Сүхбаатар*******дүүргийн*******Иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******шүүгч*******Д.Солонго*******даргалж,*******шүүгч,*******С.Хишигбат,*******С.Энхбаяр*******нарын*******бүрэлдэхүүнтэй,*******тус*******шүүхийн*******шүүх*******хуралдааны*******танхимд*******хийсэн*******иргэний*******хэргийн*******шүүх*******хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч:*********************тоотод*******оршин*******суух*******Харчиган*******овогт*******Чимэдбавуугийн*******Бямбаагийн*******/ХЙ53010307/*******нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч:*********************холбогдох,

2*******өрөө*******байр*******буюу*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******иргэний*******хэргийг*******хянан*******хэлэлцэв.

Шүүх*******хуралдаанд:

Нэхэмжлэгчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч**************,

Хариуцагчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч**************,

Бие*******даасан*******шаардлага*******гаргаагүй*******гуравдагч*******этгээд*******“Сангийн*******яам”-ны*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*********************/ирээгүй/

Иргэдийн*******төлөөлөгч**************

шүүх*******хуралдааны*******нарийн*******бичгийн*******дарга*******Б.Энхтүвшин*******нар*******оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ*******нь:

Нэхэмжлэгч**************гийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*********************шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэлдээ*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******тайлбарлахдаа-*******Нийслэлийн*******Захиргааны*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2012*******оны*******10*******сарын*******31*******өдрийн*******437*******дугаар*******шийдвэрээр*******“*******Орон*******сууц*******хувьчлах*******тухай*******хуулийн*******23*******дугаар*******зүйлийн*******5*******дахь*******хэсэг,*******Орон*******сууцны*******тухай*******хуулийн*******7*******дугаар*******зүйлийн*******7.14*******дзх*******хэсэгт*******зааснаар*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******1988*******оны*******9*******дүгээр*******сарын*******28*******өдрийн*******4/2939*******дугаар*******“Ордер*******гэрээ*******хийлгэх*******тухай”*******албан*******бичгийн*******хавсралтын*******“Зургаа"-д*******Чимэдбавуугийн*******Бямбаад*******2*******өрөө*******нэг*******айлын*******орон*******сууц*******олгохоор*******өөрчлөхийг*******“Барилга*******хот*******байгууллагын*******яам”-д*******даалгаж*******шийдвэрлэсэн*******билээ.

Иргэн*********************ХААБЗ-ийн*******институтэд*******1977*******оноос*******эхлэн*******төсөвчнөөр*******үр*******бүтээлтэй*******12*******жил*******ажилласныг*******нь*******үнэлэн*******1988*******оны*******9*******сарын*******23*******өдөр*******манай*******байгууллага*******болон*******нам,*******олон*******нийтийн*******4*******байгууллагын*******хамтарсан*******хурлаар*******хэлэлцэж*******1*******дүгээр*******хорооллын*******8*******дугаар*******байрны*******2*******ерөөтэй*******нэг*******айлын*******сууцыг**************д*******өгөхөөр*******санал*******нэгтэйгээр*******шийдсэн*******байдаг.

Үүний*******дагуу*******ХААБЗ-ийн*******институтээс*******1988*******оны*******7*******сарын*******13*******өдөр*******Улсын*******барилгын*******хороонд*******08*******тоот*******албан*******тоотоор**************д*******уг*******байрыг*******олгуулахаар*******явуулсан*******ба*******уг*******албан*******бичгийн*******дагуу*******Улсын*******барилгын*******хорооноос*******1988*******оны*******9*******сарын*******28 *******өдрийн*******4/2939*******тоотоор*******Улаанбаатар*******хотын*******АДХ-ийн*******гүйцэтгэх*******захиргаанд*******“ордер*******гэрээ*******хийлгүүлэх*******тухай”*******албан*******бичиг*******хүргүүлэхдээ*********************надад*******хувиарласан*******2*******өрөө*******1*******айлын*******орон*******сууцыг*******4*******өрөө*******гэж*******дур*******мэдэн*******өөрчилж,*******уг*******4*******өрөө*******байранд**************,*******Сарантуяа*******нарыг*******хамт*******оруулахаар*******явуулснаар*********************миний*******хууль*******ёсны*******эрх*******өнөөдрийг*******хүртэл*******хөндөгдсөөр*******ирсэн.

**************миний*******бие*******Сарантуяа*******гэгчтэй*******1988*******оноос*******эхлэн*******өнөөг*******хүртэл*******нэг*******гал*******тогтоотой,*******нэг*******ариун*******цэврийн*******өрөө,*******нэг*******коридортой,*******айлын*******хажуу*******өрөө*******хөлсөлж*******байгаа*******мэтээр*******амьдарч*******байгаа*******бөгөөд*******Сарантуяагийх*******нь*******ам*******бүл*******олуулаа,*******байнга*******архи*******ууж*******агсан*******согтуу*******тавьж*******манай*******гэр*******бүлийн*******амгалан*******тайван*******байдлыг*******алдагдуулдаг.

Барилга*******хот*******байгуулалтын*******яам*******нь*******хэдийгээр*******тухайн*******үеийн*******улсын*******барилгын*******хорооны*******эрх*******залгамжпагч*******мөн*******боловч*******тухайн*******үед*******байгууллагуудаас*******иргэдэд*******байр*******олгохоор*******ирүүлсэн*******саналыг*******АДХ-ын*******гүйцэтгэх*******захиргаанд*******уламжлах*******л*******эрхтэй*******байсан.*******Иймд*******Барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яам*******2015*******оны*******09*******сарын*******17*******өдрийн*******3/2780*******дугаартай*******албан*******бичгээр*******Нийслэлийн*******засаг*******дарга*******бөгөөд*******Улаанбаатар*******хотын*******захирагч*******Э.Бат-Үүлд*******хандан*******“*******д*******1*******айлын*******2*******өрөө*******орон*******сууц*******олгож*******өгнө*******үү”*******гэсэн*******хүсэлтийг*******явуулсан*******боловч*******Нийслэлийн*******Засаг*******даргын*******2015*******оны*******10*******сарын*******01*******өдрийн*******01/3097*******тоот*******албан*******бичгээр*******хүсэлтийг*******хүлээн*******авах*******боломжгүй*******гэсэн*******хариуг*******ирүүлсэн.*******Иймд*********************миний*******бие*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******буруутай*******үйл*******ажиллагааны*******улмаас*******өнөөдрийг*******хүртэл*******хохирсоор*******яваа*******болохыг*******Нийслэлийн*******Захиргааны*******хэргийн*******анхан*******шатны*******2012*******оны*******10*******сарын*******31*******өдрийн*******437*******дугаартай*******шийдвэрээр*******тогтоосон*******байна.*******Энэхүү*******шүүхийн*******шийдвэрийн*******дагуу*******Барилга*******хот*******байгуулалтын*******яамнаас*******байр*******нэхэмжлэх*******ямар*******ч*******боломжгүй*******байна.*******Учир*******нь*******тухайн*******үед*******Улсын*******барилгын*******хороо*******нь*******байр*******олгох*******эрх*******хэмжээгүй*******байсан*******бөгөөд*******зөвхөн*******АДХ-ийн*******гүйцэтгэх*******захиргаа*******руу*******уламжилдаг*******байсан.*******Харин*******тухайн*******үед*******Улсын*******барилгын*******хорооноос*******ирүүлсэн*******саналыг*******үндэслэн*******АДХ-ийн*******гүйцэтгэх*******захиргаа*******байр*******олгодог*******байсан.*******Тухайн*******үеийн*******АДХ-ийн*******гүйцэтгэх*******захиргааны*******эрх*******залгамжлагч*******болох*******Нийслэлийн*******Засаг*******дарга*******бөгөөд*******Улаанбаатар*******хотын*******захирагчийн*******ажлын*******албанд*******одоо*******байр*******олгох*******эрх*******хэмжээ*******байхгүй*******байна.

Иймд*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2*******дах*******хэсэгт*******зааснаар*******нэхэмжлэлийг*******гаргаж*******байгаа*******тул*******2*******өрөө*******байр*******буюу *******түүний *******үнэ*******болох*******95.000.000*******төгрөгийг*******гаргуулж*******өгнө*******үү*******.

Хариуцагчийн*******тайлбарыг*******сонслоо,*******тэрээр*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******өнгөрсөн*******гэж*******тайлбарлаж*******байна,*******нэхэмжлэгчийн*******эрх *******зөрчигдсөнөөс*******хойш*******гомдлоо*******гаргаад*******явсан.*******Шүүхэд*******нэхэмжлэл*******гаргах*******гэсээр*******байгаад*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******тасалдсан.*******Хавтас*******хэрэгт*******авагсдан*******баримтаар*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******тасалдсан*******нь*******харагдана.*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дүгээр*******зүйлийн *******498.2-т*******зааснаар*******төрийн*******албан*******хаагч*******албан*******үүргээ*******зөрчсөн*******гэм*******буруутай*******үйлдлийн*******улмаас*******бусдад*******гэм*******хор*******учруулсан*******бол*******уг*******гэм*******хорыг*******түүний*******ажиллаж*******байгаа*******хуулийн*******этгээд*******буюу******* төр*******хариуцна.*******Төр*******нь*******Засгийн*******газар*******буюу*******гүйцэтгэх*******эрх*******мэдлийн*******байгууллага*******юм. *******Тодруулбал*******төрөөс*******гэм*******хорын*******асуудлыг*******нэхэмжилж*******байна. *******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******гаргуулах*******заалт*******нь *******Засгийн*******газрын*******тухай*******хуулийн*******8.3*******болон*******8.3.5-т*******зааснаар*******эрх*******бүхий*******байгууллагаас*******гарсан*******шийдвэрийг*******биелүүлэх*******үүргийг*******Засгийн*******газар*******хариуцах*******учраас *******энэ*******мөнгийг *******Засгийн*******газрын*******нөөцийн*******сангаас*******гаргаж*******өгөх*******боломжтой. *******Төрийн*******албан*******хаагч*******албан*******үүргээ*******зөрчсөн*******гэм*******буруутай*******үйл*******ажиллагаа*******нь*******Захиргааны*******хэргийн*******шүүхээр*******шийдэгдсэн*******асуудал*******учраас*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хангаж*******өгнө*******үү.*******Одоогийн*******зах*******зээлийн*******ханшаар*******хоёр*******өрөө*******сууц*******95.000.000*******төгрөг*******байгаа*******гэв.

Хариуцагч*******Монгол*******Улсын*******Засгийн*******газрын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*********************шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа-*******Нэхэмжлэгчийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагад*******“...Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2*******дахь*******хэсэгт*******зааснаар*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******түүний*******үнэ*******болох*******95.000.000*******төгрөгийг*******гаргуулах”*******гэж*******дурдсан*******нь*******үндэслэлгүй*******байна.

Иргэний*******хуулийн*******498.2-т*******“Хуульд*******өөрөөр*******заагаагүй*******бол*******төрийн*******албан*******хаагч*******албан*******үүргээ*******зөрчсөн*******гэм*******буруутай*******үйлдэл*******/эс*******үйлдэхүй/-ийн*******улмаас*******бусдад*******гэм*******хор*******учруулсан*******бол*******уг*******гэм*******хорыг*******түүний*******ажиллаж*******байгаа*******хуулийн*******этгээд*******буюу*******“төр*******хариуцан*******арилгана”*******гэж*******заасан*******байна.*******Нэхэмжлэгчид*******гэм*******хорын*******хохирол*******учирсан*******гэх*******үйл*******баримтад*******хариуцагч*******Засгийн*******газрын*******хууль*******бус*******үйлдэл,*******гэм*******буруу*******тогтоогдоогүй*******тохиолдолд*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2-т*******заасан*******зохицуулалтын*******агуулгаар*******түүнд*******гэм*******хорыг*******арилгах*******үүрэг*******үүсэхгүй.

Мөн*******түүүнчлэн*******Иргэний*******хуулийн*******497*******дугаар*******зүйлийн*******497.1-д*******“Бусдын*******эрх,*******амь*******нас,*******эрүүл*******мэнд,*******нэр*******төр,*******алдар*******хүнд,*******ажил*******хэргийн*******нэр*******хүнд,*******эд*******хөрөнгөд*******хууль*******бусаар*******санаатай*******буюу*******болгоомжгүй*******үйлдэл*******/эс*******үйлдэхүй/-ээр*******гэм*******хор*******учруулсан*******этгээд*******уг*******гэм*******хорыг*******хариуцан*******арилгах*******үүрэгтэй”*******гэж*******заасны*******дагуу*******гэм*******хорыг*******хариуцан*******арилгах*******үүрэг*******үүсэхийн*******тулд*******хариуцагчийн*******гэм*******буруутай*******үйлдэл*******болон*******учирсан*******гэм*******хорын*******хооронд*******шалтгаант*******холбоо*******байх*******шаардлагатай.

Гэтэл*******нэхэмжлэгч*********************нь*******Засгийн*******газрын*******ямар*******буруутай*******үйлдэл*******/эс*******үйлдэхүй/-ийн*******улмаас*******өөрт*******гэм*******хор*******учирсан*******талаар*******дурдаагүй,*******энэ*******тухай*******нотлох*******баримтыг*******хэрэгт*******хавсаргаагүй*******байна.*******Өөрөөр*******хэлбэл,*******нэхэмжлэгчид*******учирсан*******гэх*******гэм*******хорын*******хохиролд*******Засгийн*******газрын*******гэм*******буруутай*******үйлдлийн*******шалтгаант*******холбоо*******байхгүй*******байна.*******Энэ*******нь*******нэхэмжлэгчийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагад*******“...миний*******бие*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******буруутай*******үйл*******ажиллагааны*******улмаас*******өнөөдрийг*******хүртэл*******хохирсоор*******явна”*******гэж*******дурдсанаас*******тодорхой*******ойлгогдож*******байна.

Иймд*******нэхэмжлэгчид*******учирсан*******гэх*******гэм*******хорын*******хохирол*******нь*******Засгийн*******газрын*******буруутай*******үйлдэл,*******үйл*******ажиллагаанаас*******болоогүй*******тул*******хариуцагчаас*******учирсан*******хохирол*******шаардах*******эрхгүй*******юм.*******3асгийн*******газрын*******тусгай*******сангийн*******тухай*******хуулийн*******8*******дугаар*******зүйлээр*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сантай*******холбогдох*******харилцааг*******зохицуулсан*******бөгөөд*******уг*******хуулийн*******8.3-т*******заасан*******төсөвт*******урьдчилан*******төлөвлөж*******тусгах*******боломжгүй*******арга*******хэмжээг*******санхүүжүүлэхэд*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангийн*******хөрөнгийг*******зарцуулахаар*******хуульчилсан*******байна..

Тухайлбал,*******уг*******хуулийн*******8.3.1.хүчтэй*******цасан*******болон*******шороон*******шуурга,*******ган,*******зуд,*******үер,*******газар*******хөдлөлт,*******цөлжилт,*******гал*******түймэр,*******хүн,*******мал,*******амьтны*******болон*******ургамлын*******гоц*******халдварт*******өвчин,*******хортон*******мэрэгчид*******тархах*******зэрэг*******байгалийн*******гамшигт*******үзэгдэл*******тохиолдсон,*******нийтийг*******хамарсан*******цөмийн*******болон*******цацрагийн*******осол*******гарсан*******үед*******түүний*******хохирлыг*******бууруулах,*******тархалтыг*******хязгаарлах,*******үр*******дагаврыг*******арилгах;*******8.3.2.*******үйлдвэрлэл,*******технологийн*******горим*******зөрчигдсөнөөс*******барилга*******байгууламж,*******шугам,*******сүлжээ,*******тоног*******төхөөрөмж*******эвдрэх,*******тээврийн*******хэрэгсэл*******сүйрэх,*******цацраг*******идэвхт*******болон*******химийн*******хорт*******бодис*******алдагдах*******зэрэг*******техникийн*******холбогдолтой*******томоохон*******осол*******гарсан*******тохиолдолд*******түүнийг*******таслах*******зогсоох,*******хохирлыг*******арилгахад,*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангийн*******хөрөнгийг*******зарцуулахаар*******хуульчилсан*******байна.

Өөрөөр*******хэлбэл,*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангийн*******хөрөнгийг*******тодорхой*******нийтийн*******эрх*******ашиг*******хендөгдсөн*******байгалийн*******гамшигт*******үзэгдэл*******болон*******осол*******аваар*******гарах*******тохиолдолд*******эсхүл*******төрийн*******бодлого,*******шийдвэрийг*******хэрэгжүүлэхтэй*******холбогдсон*******үйл*******ажиллагаанд*******зарцуулахаар*******заасан*******бөгөөд*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******Улсын*******барилгын*******хороо*******/хуучин*******нэрээр/-ны*******буруутай*******үйл*******ажиллагааны*******улмаас*******иргэнд*******учирсан*******гэх*******хохирлыг*******барагдуулахад*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангийн*******хөрөнгийг*******зарцуулах*******боломжгүй*******юм.

Түүнчлэн*******Иргэний*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.2.4-д*******“бусдын*******эд*******хөрөнгөд*******гэм*******хор*******учруулсанаас*******үүсэх*******үүрэгтэй*******холбоотой*******шаардлага*******гаргах*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******таван*******жил”*******байна*******гэсэн.*******1988*******оны*******үйл*******баримтыг*******30-аад*******жил*******болсоны*******дараа*******шаардлага*******гаргасан*******нь*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******өнгөрсөн.*******Тухайн*******үед*******үйлчилж*******байсан*******хууль*******тогтоомж*******өөрчлөгдсөн*******бөгөөд*********************нь*******2*******өрөө*******сууцандаа*******одоо*******амьдарч*******байгаа,*******бодит*******хохирол*******учраагүй,*******2*******өрөө*******байрыг*******хувьчилж*******авах*******эрх*******нь*******нээлттэй*******байгаа*******тул*******гэм*******хорын*******хохирол*******учирсан*******гэж*******үзэхгүй.

Иймд*******шүүхээс*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү*******гэв.

Бие*******даасан*******шаардалга*******гараагүй*******гуравдагч*******этгээд*******Сангийн*******яамны*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*********************шүүхэд*******ирүүлсэн*******тайлбартаа-*******Нэхэмжлэлийн*******шаардлагад*******Төрийн*******байгууллага*******болон*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******буруутай*******үйл*******ажиллагааны*******улмаас*******хохирол*******болох*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******95.000.000*******төгрөгийг*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******гаргуулах*******гэсэн*******нь*******Засгийн*******газрын*******тусгай*******сангийн*******тухай*******хуулийн*******8*******дугаар*******зүйлийн*******8.3-т*******“Тухайн*******жилийн*******төсөвт*******урьдчилан*******төлөвлөж*******тусгах*******боломжгуй*******дор*******дурдсан*******арга*******хэмжээг*******санхүүжүүлэхэд*******энэ*******хуулийн*******8.1-д*******заасан*******сангийн*******хөрөнгийг*******зарцуулна”*******гэж*******заасанд*******хамаарахгүй*******байна.*******Учир*******нь*******дээрх*******хуулийн*******заалтанд*******тухай*******жилийн*******төсөвт*******урьдчилан*******төлөвлөж*******тусгах*******боломжгүй,*******онцгой*******нөхцөл*******байдалд*******хуульд*******заасан*******арга*******хэмжээг*******санхүүжүүлэхээр*******тусгасан*******зардлын*******хөрөнгө*******юм.*******Тус*******хөрөнгийг*******Төсвийн*******тухай*******хуульд*******заасны*******дагуу*******жил*******бүрийн*******Улсын*******төсөвд*******тусгаж*******УИХурлаар*******батлуулдаг.

Түүнчлэн*******иргэн**************д*******тус*******орон*******сууцыг*******олгож*******өмчлүүлсэн*******нь*******тодорхой*******байх*******тул*******төр*******уг*******асуудалд*******ямар*******нэгэн*******төлбөрийн*******болон*******бусад*******үүрэг*******хүлээх*******үндэслэлгүй*******байна.

Иймд*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******мөнгөн*******дүнг*******гаргаж*******өгөх*******хууль*******зүйн*******үндэслэлгүй,*******нөгөөтэйгүүр*******төрд*******нэхэмжпэлийн*******шаардлагад*******тусгагдсан*******үүрэг*******үүсэхгүй*******байх*******тул*******нэмэжлэлийн*******шаардлагыг*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү*******гэжээ.

Бие*******даасан*******шаардлага*******гаргаагүй*******гуравдагч*******этгээд*******“Сангийн*******яам”*******шүүхэд*******ирүүлсэн*******тайлбартаа-*******Төрийн*******байгууллага*******болон*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******буруутай*******үйл*******ажиллагааны*******улмаас*******хохирол*******болох*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******95.000.000*******төгрөгийг*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******гаргуулах*******гэсэн*******нь*******Засгийн*******газрын*******тусгай*******сангийн*******лтухай*******хуулийн*******8*******дугаар*******зүйлийн*******8.3-т*******“Тухайн*******жилийн*******төсөвт*******урьдчилан*******төлөвлөж*******тусгах*******боломжгүй*******дор*******дурдсан*******арга*******хэмжээг*******санхүүжүүлэхэд*******энэ*******хуулийн*******8.1-д*******заасан*******сангийн*******хөрөнгийг*******зарцуулна”*******гэж*******заасанд*******хамаарахгүй*******байна.*******Түүнчлэн*******иргэн**************д*******тус*******орон*******сууцыг*******олгож*******эзэмшүүлсэн*******нь*******тодорхой*******байх*******тул*******төр*******уг*******асуудалд*******ямар*******нэгэн*******төлбөрийн*******болон*******бусад*******үүрэг*******хүлээх*******үндэслэлгүй.*******Иймд*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******мөнгөн*******дүнг*******гаргаж*******өгөх*******хууль*******зүйн*******үндэслэлгүй, *******нэхэмжлэлийн*******шаардлагад*******тусгагдсан*******үүрэг*******үүсэхгүй*******байх*******тул*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү*******гэжээ.

Зохигчдын*******тайлбар*******болон*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцэгдсэн*******бичгийн*******баримтуудыг*******судлаад

                                                                                                           *******ҮНДЭСЛЭХ*******нь:

Нэхэмжлэгч*********************нь*******хариуцагч*******Монгол*******улсын*******Засгийн*******газарт*******холбогдуулан*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******шүүхэд *******гаргажээ.

Нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хангах*******үндэслэлгүй*******гэж*******шүүх*******бүрэлдэхүүн*******үзлээ.

Хөдөө*******аж*******ахуйн*******Барилгын*******зургийн*******институтийн*******нам*******захиргаа,*******ҮЭ-ийн*******анхан*******шатны*******хороо,*******ХЗЭ-ийн*******товчооны*******гишүүдийн*******тэргүүлэгчдийн*******1988.09.20*******өдрийн*******хурлын*******протокол,*******ХААБЗИ-ийн*******бүх*******ажилчдын*******хурлын*******1988.09.23*******өдрийн*******протоколоор**************д*******2*******өрөө*******сууц*******өгөхөөр*******шийдвэрлэжээ.

Мөн*******Улсын*******барилгын*******хорооны*******1988.09.28*******өдрийн*******4/2939*******дугаар*******албан*******бичгээр,*******Октябрийн*******районы*******1*******дүгээр*******хороолол*******8*******дугаар*******байранд*******орох*******хүмүүсийн*******нэрсийн*******жагсаалтад **************гийн*******нэр*******бичигдсэн*******байна.*******/х.х.*******23*******тал/

          *******1988*******оны*******9*******сарын*******30*******өдрөөс*******эхлэн*******ХААБЗИ-т*******ахлах*******техникч*******ажилтай*******Чимэдбавуугийн*******Бямбаад*******1*******дүгээр*******хорооллын*******8*******дугаар*******байр*******3*******дугаар*******орц*******105А*******тоот*******2*******өрөө*******сууцыг*******УБ*******хотын*******АДХ-ын*******гүйцэтгэх*******захиргаанаас*******олгосон*******нь*******882415*******дугаар*******”Орон*******сууц*******эзэмших*******эрхийн*******бичиг”-ийн*******хуулбар*******хэрэгт*******авагдсан*******байна.

        *******Дээрх*******эрхийн*******бичгийн*******дагуу*********************нь*******1988*******оны*******9*******сарын*******30*******өдрөөс*******1*******дүгээр*******хороолол*******8*******дугаар*******байрны*******105А*******тоот*******буюу*******4*******өрөө*******байрны*******2*******өрөөнд*******одоог*******хүртэл*******оршин*******суудаг*******болох*******нь*******нэхэмжлэгчийн*******тайлбараар*******тогтоогдож*******байна.

     *******Нийслэлийн*******Захиргааны*******хэргийн*******шүүхэд*********************нь*******ХААБЗИ-ийн*******нам*******захиргаа,*******Үйлдвэрчний*******эвлэл,*******Анхан*******шатны*******хороо,*******ХЗЭ-ийн*******товчооны*******тэргүүлэгчдийн*******хамтарсан*******хурлын*******шийдвэрийг*******үндэслэн**************д*******2*******өрөө*******нэг*******айлын*******орон*******сууц*******олгохоор*******өөрчлөхийг*******Зам*******тээвэр,*******барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яаманд*******даалгахыг*******хүссэн*******хүсэлтийг*******гаргасан*******байна.*******Тус*******шүүхийн*******2012.10.31*******өдрийн*******437*******дугаар*******шийдвэрээр,*******“...Улсын*******барилгын*******хорооны*******1988*******оны*******9*******дүгээр*******сарын*******28*******өдрийн*******4/2939*******дугаар*******“Ордер*******гэрээ*******хийлгэх*******тухай”*******албан*******бичгийн*******хавсралтын*******“зургаа”-д*******Чимэдбавуугийн*******Бямбаад*******2*******өрөө*******нэг*******айлын*******орон*******сууц*******олгохоор*******өөрчлөхийг*******Барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яаманд*******даалгаж” *******шийдвэрлэсэн*******байна.

     *******Барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яам*******2015.09.17*******өдрийн *******3/2780*******дугаар*******албан*******бичгийг*******Нийслэлийн*******Засаг*******дарга*******бөгөөд*******Улаанбаатар*******хотын*******захирагчид*******хүргүүлсэн*******байна.*******Энэхүү*******албан*******бичигт,*******2012.10.31*******өдрийн*******437*******дугаар*******шийдвэрээр*******“...*******д*******2*******өрөө*******нэг*******айлын*******орон*******сууц*******олгохоор*******өөрчлөхийг*******Барилга*******хот*******байгуулалтын*******яаманд*******даалгаж*******шийдвэрлэсэн.*******Тухайн*******үеийн*******Улсын*******барилгын*******хороо*******нь*******иргэдэд*******байр*******олгох*******эрхгүй*******байсан*******бөгөөд*******АДХ-ын*******Гүйцэтгэх*******захиргаанд*******уламжлах*******л*******эрхтэй*******байна.*******Иймд*******Нийслэлийн*******засаг*******дарга*******нь*******тухайн*******үеийн*******АДХ-ын*******Гүйцэтгэх*******захиргааны*******эрх*******залгамжлагчийн*******хувьд*******дээрх*******шүүхийн*******шийдвэрийн*******дагуу*******иргэн**************д*******1*******айлын*******2*******өрөө*******байр*******олгож*******өгнө*******үү”*******гэсэн*******албан*******бичгийг*******хүргүүлсэн*******байна.

Дээрх*******албан*******бичгийн*******хариуд,*******Нийслэлийн*******засаг*******даргын*******2015.10.01*******өдрийн*******01/3097*******дугаар*******албан*******бичгээр,*******“...*******д*******2*******өрөө*******нэг*******айлын*******орон*******сууц*******олгохоор*******өөрчлөхийг*******Барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яаманд*******даалгасан*******шүүхийн*******хүчин*******төгөлдөр*******шийдвэр*******байгаа*******бөгөөд*******иргэн**************гийн*******хүсэлтийг*******хариуцахгүй*******болохыг*******мэдэгье”*******гэжээ.*******/х.х.*******29*******тал/

 Нэхэмжлэгч*******шаардлагын*******үндэслэлээ,*******Барилга,*******хот*******байгуулалтын*******яам*******болон*******Нийслэлийн*******Засаг*******дарга*******бөгөөд*******Улаанбаатар*******хотын*******захирагчийн*******ажлын*******албанд*******байр*******олгох*******эрх*******хэмжээ*******байхгүй*******учраас*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2-д*******зааснаар,*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******байрны*******үнэ*******болох*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулахаар*******нэхэмжилж*******байгаа,*******хариуцагч*******нь*******нэхэмжлэлийг*******зөвшөөрөхгүй*******гэж*******мэтгэлзэж*******байна.

 Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2-д*******“Хуульд*******өөрөөр*******заагаагүй*******бол*******төрийн*******албан*******хаагч*******албан*******үүргээ*******зөрчсөн*******гэм*******буруутай*******үйлдэл*******/эс*******үйлдэхүй/-ийн*******улмаас*******бусдад*******гэм*******хор*******учруулсан*******бол*******уг*******гэм*******хорыг*******түүний*******ажиллаж*******байгаа*******хуулийн*******этгээд*******буюу*******төр*******хариуцан*******арилгана”*******хэмээн*******заажээ.

Төрийн*******албан*******хаагч*******үүргээ*******зөрчсөнөөс*******үүссэн*******гэм*******хорыг*******төр*******хариуцаж*******арилгахыг*******хуулиар*******тусгайлан*******тогтоосон*******шаардах*******эрхийн*******үндэслэл*******нь*******тухайн*******этгээд*******зөвхөн*******төрийн*******нэрийн*******өмнөөс*******төрийн*******ажил*******албан*******тушаалын*******ангилалд*******заасан*******ажил*******үүргийг*******гүйцэтгэж*******байсан*******нөхцөлд*******л*******хамаардаг*******байна.

Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.3-д*******“хохирогч*******өөрөө*******санаатай*******буюу*******илтэд*******болгоомжгүй*******хандсан,*******эсхүл*******хууль*******тогтоомжид*******нийцсэн*******арга*******хэрэгслээр*******үүсч*******болох*******хохирлоос*******урьдчилан*******сэргийлэх*******оролдлого*******хийгээгүйгээс*******өөрт*******нь*******гэм*******хор*******учирсан*******бол*******энэ*******хуулийн*******498.1,*******498.2-т*******заасан*******байгууллагыг*******хариуцлагаас*******чөлөөлж*******болно”*******гэжээ.

Байгууллага*******албан*******тушаалтны*******буруу*******шийдвэр,*******үйл*******ажиллагаанд*******нэхэмжлэгч*******гомдол*******гаргах*******эрх*******нь*******нээлттэй*******байсан*******ба*******нэхэмжлэгч*******өөрт*******нь*******ашиггүй*******байдал*******бий*******болохыг*******мэдсэн*******атлаа*******өөрийн*******зүгээс*******ямар*******нэгэн*******идэвхтэй*******үйлдлийг*******хуульд*******заасны*******дагуу*******явуулаагүй,*******гарах*******үр*******дагаврыг*******мэдсээр*******байж*******эрх*******бүхий*******байгууллага,*******албан*******тушаалтанд*******нэхэмжлэл,*******гомдол,*******хүсэлтийг*******цаг*******тухайд*******нь*******гаргаж*******шийдвэрлүүлээгүй******* байна. 

           *******1988*******оноос*******хойш*******эрхээ*******зөрчигдсөн*******гэдгийг*******мэдээгүй*******гэдгийг*******нотлож*******чадаагүй*******ба*******өөрийн*******эрх*******ашгийг*******хамгаалах*******боломж*******нөхцөл*******нэхэмжлэгчид*******байсан*******гэж*******үзэхээр*******байна.

           *******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******2*******өрөө*******орон*******сууц*******буюу*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулахаар*******нэхэмжлэгч*******шаардаж*******байгаа*******тухайд,*******Засгийн*******газрын*******тусгай *******сангийн*******тухай*******хуулийн*******8*******дугаар*******зүйлийн*******8.3.1.,*******8.3.2-д*******зааснаар*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангийн*******хөрөнгийг*******тодорхой*******нийтийн*******эрх*******ашиг*******хөндөгдсөн*******байгалийн*******гамшигт*******үзэгдэл*******болон*******осол*******аваар*******гарах*******тохиолдолд*******эсхүл*******төрийн*******бодлого,*******шийдвэрийг*******хэрэгжүүлэхтэй*******холбогдсон*******үйл*******ажиллагаанд*******зарцуулахаар*******заажээ.

           *******Нэхэмжлэгч*********************Сонгинохайрхан*******дүүрэг*******1*******дүгээр*******хороолол******* 8*******дугаар*******байр*******105А*******тоотод*******/2*******өрөөнд/ *******ам*******бүл*******гурвуул*******амьдарч*******байгаа*******болох*******нь*******СХД-ийн*******13*******дугаар*******хорооны*******засаг*******даргын*******тодорхойлолтоор*******тогтоогдож*******байх*******ба*********************2*******өрөө*******орон*******сууцыг*******хувьчилж*******авах*******эрх*******нь*******нээлттэй*******байх*******тул*******гэм*******хорын*******хохирол *******бодитойгоор*******учирсан*******гэж*******үзэхгүй.

Түүнчлэн*******Иргэний*******хуулийн*******75*******дугаар*******зүйлийн*******75.2.4-д*******заасан*******хөөн*******хэлэлцэх*******хугацаа*******өнгөрсөн*******гэж*******хариуцагч*******тайлбарлаж*******байгааг*******үгүйсгэх*******үндэслэлгүй*******байна.

           *******Гэм*******хорын*******хариуцлага*******хүлээлгэх*******үндэслэл*******нь*******гэм*******хор*******учруулагчийн*******хууль*******бус*******үйлдэл*******/эс*******үйлдэхүй/*******болон*******учирсан*******хохирлын*******хооронд*******шалтгаант*******холбоо*******байх*******ба*******эдгээр*******нөхцөлүүд*******тогтоогдохгүй*******байна.*******Өөрөөр*******хэлбэл *******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2*******дахь*******хэсэгт*******заасан*******үндэслэл*******тогтоогдохгүй*******байх*******тул  *******нэхэмжлэлийг*******хангах*******хууль*******зүйн*******үндэслэлгүй*******байна.

           *******Иймд*******Монгол*******улсын*******Засгийн*******газарт*******холбогдуулан*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай**************гийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгох*******нь*******зүйтэй*******гэж*******шүүх*******бүрэлдэхүүн*******дүгнэлээ.

Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******115*******дугаар*******зүйлийн*******115.2.3,*******116,*******118*******дугаар*******зүйлд*******заасныг*******удирдлага*******болгон*******        

ТОГТООХ*******нь:

1.*******Иргэний*******хуулийн*******498*******дугаар*******зүйлийн*******498.2*******дахь*******хэсэгт*******заасан*******үндэслэл*******тогтоогдохгүй*******байх*******тул*******Монгол*******Улсын*******Засгийн*******газарт*******холбогдох*******2*******өрөө*******байр*******буюу*******Засгийн*******газрын*******нөөц*******сангаас*******95.000.000*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай**************гийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгосугай.

2.*******Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******7*******дугаар*******зүйлийн*******7.1.1,*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******57*******дугаар*******зүйлийн*******57.1,*******60*******дугаар*******зүйлийн*******60.1*******дэх*******хэсэгт*******зааснаар*******нэхэмжлэгч**************гийн*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжид*******төлсөн*******632.950*******төрөгийг*******улсын*******орлогод*******хэвээр*******үлдээсүгэй.

3.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******119*******дүгээр*******зүйлийн*******119.4,*******119.7*******дахь*******хэсэгт*******зааснаар*******зохигчид*******14*******хоногийн*******дотор*******шүүхэд*******хүрэлцэн*******ирж*******шийдвэрийг*******өөрөө*******гардан*******авах*******ба*******шийдвэрийг*******гардан*******аваагүй*******нь*******гомдол*******гаргах*******хугацааг*******хуульд*******заасан*******журмын*******дагуу*******тоолоход*******саад*******болохгүйг*******дурдсугай.

4.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******120*******дугаар*******зүйлийн*******120.2*******дахь*******хэсэгт*******зааснаар*******зохигч,*******тэдгээрийн*******төлөөлөгч*******шийдвэрийг*******гардан*******авснаас*******хойш*******14*******хоногийн*******дотор*******Нийслэлийн*******Иргэний*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны *******шүүхэд *******гомдол*******гаргах*******эрхтэй*******болохыг *******дурдсугай.

           *******ДАРГАЛАГЧ,*******ШҮҮГЧ *******      *******                       Д.СОЛОНГО

              *******              ШҮҮГЧИД                          *******     С.ХИШИГБАТ

                                                                             *******С.ЭНХБАЯР