МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Хөвсгөл аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Азжаргал даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга П.Ундрах,

Улсын яллагчаар, хяналтын прокурор Ц.Мөнхжаргал,

Шүүгдэгч Д.Х- нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хөвсгөл аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Д.Х-д холбогдох эрүүгийн 2038000230106 дугаартай хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, Д.Х.

Шүүгдэгч Д.Х- нь согтуугаар 2019 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдөр Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын төвд иргэн Г.О-г зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг үйлдсэнд холбогджээ. /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар:

Шүүгдэгч Д.Х- нь 2019 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын төвд иргэн Г.О-г “чи эгчийг гал руу түлхлээ” гэж хэлэхэд түүнийг үсдэж, чирэн өшиглөж, эрүүл мэндэд нь “хамрын таславчийн муруйлт, духанд зулгаралт, баруун, зүүн, дээд, доод зовхи, баруун гуя, зүүн ташаа, зүүн өвдгөнд цус хуралт” бүхий хөнгөн гэмтэл учруулж, “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн байна.

Шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд болох:

• Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээллийг хүлээн авсан тухай тэмдэглэл /хх-ийн 2 дугаар хуудас/,
• Хохирогч Г.О-гийн мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “...2019 оны 12 сарын 26-наас 27-нд шилжих шөнө 20 цагаас 00 цаг хүртэл Цагааннуур сумын төвд байрлах Сариг нэртэй дэлгүүрийн караокед Д.Х-, Д.Б-, Б.Б- бид дөрөв хамт орсон. Гэрт очоод би хоол хийсэн. Д.Х-, Б.Б- хоёр архи пивонд явсан. Тэгж байтал миний хийсэн хоол болж гэрт байсан хүмүүст аягалж өгч хоолны халбага хүмүүст авч өгөх гэж байтал Д.Б- нь орон дээр сууж байгаад ямар учраас гал руу унах болсон юм нэг мэдсэн гал руу баруун талын тохой хэсгээрээ тулж унасан. Тэгэхээр нь Б.З- бид хоёр Д.Б-г татаж хойш нь болгосон. Тэгтэл Д.Б- гараад гүйсэн. Би Д.Х-д утсаар залгаж яриад эгч чинь галд түлэгдчихлээ гэж хэлтэл очиж байна гэж надад хэлсэн. Тэгтэл удалгүй гаднаас Д.Х- орж ирээд эгч минь яагаад түлэгдчихэв гэж асуухаар нь би гал руу уначихсан гэж хэлтэл Д.Х- нь намайг байхгүй байхад яахаараа манай эгч гал руу орж түлэгддэг юм бараг чи гал руу түлхээ биз гэж хэлж над руу уурласан. Би Д.Х-д би яахаараа түлдэг юм гэж хэлтэл гичий минь чи л түлээ биз гэж хэлэхээр нь би Д.Х-ын урдаас би гичий бол чи ч гичий гэж хэлж маргалдсан. Тэгтэл Д.Х- над руу хүрч ирсэнээ миний үснээс үсдэж авч доош дарж ширээ рүү чирч өшиглөсөн. Д.Х-ыг салгах гээд Б.З-, Б.О- хоёр дундуур орж иртэл Д.Х- энэ гичийг өмөөрлөө гэж Б.З-, Б.О- хоёрт уурласан. Тэгтэл гаднаас Д.Б- орж ирсэнээ чи яахаараа миний дүүг гичий гэж дууддаг юм гэж над руу уурлан над дээр хүрч ирж миний баруун талын хавирга хэсэг рүү нэг удаа өшиглөсөн. Тэгтэл Д.Б-г Б.З- Б.О- хоёр гадагш авч гарсан” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 5-6 дугаар хуудас/,
• Гэрч Б.Б-гийн мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “...Намайг гадаа Д.Б- эгчтэй байж байтал гэр дотор хүмүүс орилолдож шуугиад байхаар нь яасан юм бол гэж бодоод яваад ортол Г.О- эгч Д.Х- хоёр нэг нэгийгээ үсдээд авсан нэг нэгэнтэйгээ үсдэлцэж зууралдсан зогсож байсан. Тухайн үед Б.О- Г.О- эгч Д.Х- хоёрыг салгах гэж зууралдаж байхаар нь би явж очингуутаа Д.Х-ыг татаж салгасан. Д.Х-ыг татаж салгах үед Г.О- нь Д.Х-ын үснээс татсан. Д.Х- нь Г.О-гийн үснээс татсан байж байхад нь салгах явцад Г.О- эгч унахдаа зуухны хажуу талын талын цемэнтэн ирмэгний прус мод руу дух хэсгээрээ хөмсөгний дээд хэсгээрээ мөргөж унасан. Тэгж байтал Д.Б- эгч гаднаас орж ирснээ Д.Х-ыг өмөөрч Г.О-тай хэрэлдсэн. Д.Б- эгч Г.О-г зуухны ард талд сандал дээр сууж байхад нь ор руу түлхсэн. Тэгтэл Г.О- эгч орон дээр унасан. Тэгэхээр нь очиж салгаад Д.Б- эгчийг Д.Х-тай хамт аваад гарсан” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 8-9 дугаар хуудас/,
• Гэрч Д.Б-н мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “2019 оны 12 сарын 26-ны өдөр шинэ жил болон Б.Б- гэж хүний төрсөн өдрийг тэмдэглэж Цагааннуур сумын төвд байрлах Сариг дэлгүүрийн караокед Г.О-, Д.Х-, Б.Б- бид дөрөв хамт орсон. Нэг мэдсэн Г.О-гийн гэрт оччихсон архи үргэлжлүүлэн хэрэглэж байсан. Тэгтэл нэг мэдсэн халуун зууханд хоёр гараа түлж байгаагаа мэдсэн. Тэгээд гадагшаа гартал манай дүү Д.Х- гаднаас орж ирж байсан. Д.Х- намайг хараад надаас яачихсан юм гэж асуухаар нь зууханд түлэгдчихлээ гэж хэлсэн. Тухайн үед би гараа гадаа цасанд дүрж зогсож байснаа санаж байгаа тэгээд цааш ямар үйл явдал болсныг санахгүй байгаа” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 10-11 дүгээр хуудас/,
• Гэрч Б.З-ын мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “...Би ямар ч байсан Г.О-гийн гэрт гал тойроод Г.О-, Б.О-, Д.Б- нартай хамт сууж байснаа санаж байна. Тэгээд ар талын орон дээр очиж хэсэг хэвтсэн унтчихсан байсан. Намайг унтаж байтал хүмүүс шуугилдаад орилолдоод байхаар нь би сэрээд босож иртэл Г.О-гийн нүүр хэсэг буюу дух хэсгээрээ аймаар том овойж хавдаж хөхөрсөн байсан. Мөн шалан дээр эмэгтэй хүний бололтой урт урт үснүүд уначихсан байсан. Г.О-, Д.Х-, Д.Б- гурав хоорондоо хэрүүл маргаан хийж маргалдаад Д.Х- Г.О-тай барьцалдаж аваад байсан” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 14-15 дугаар хуудас/,
• Гэрч Б.О-ы мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “...Д.Б- орон дээр сууж байснаа босч ирсэнээ хальт гишгэж унахдаа миний харсанаар нэг гараараа зуухан дээр дарж унаад өмсөж явсан куртикээ зууханд түлсэн. Тэгэхээр нь Г.О- бид хоёр Д.Б-г татаж босгож зуухнаас холдуулаад Д.Б-гаас чи зүгээр үү гайгүй юу гэж асуутал зүгээр зүгээр гэж хэлсэн. Тэгж байтал гаднаас Д.Х-, Б.Б- хоёр орж ирсэн. Д.Х- гаднаас орж ирээд Д.Б- эгч галд түлэгдсэн байна шүү дээ чи түлчихсэн юм биш үү гэж Г.О-д хэлж уурлатал Г.О- юу гэж дээ тийм юм болоогүй, өөрөө дараад уначихсан гэж хэлсэн. Тэгтэл ямар үгнээс юунаас болсон юм Д.Х- Г.О- руу дайрч очиж Г.О-г алгадсан. Тэгтэл Г.О- Д.Х-ыг чи муу янхан намайг алгадлаа гэж хэлж уурлатал Д.Б- миний дүүг янхан гэж хэллээ гэж Г.О-д уурлан Г.О-г очиж алгадсан. Тэгтэл Д.Х- мөн Г.О- руу дайрч үсдэж авч зууралдахаар нь би болиулсан. Тэгтэл Д.Х- Д.Б- хоёр нэг нэгийгээ өмөөрч Г.О- руу дайрч хэл үгээр доромжилж дайраад зууралдаж аваад байсан. Гэхдээ Д.Х- нь Г.О- руу илүү дайрч очиж алгадаж цохиж авч Г.О-гийн үснээс нь зуурч авчихаад салгах гэхээр гараа тавихгүй Г.О-г үсдэж чирсэн. Хэрүүл маргаан зодоон хийх үед Д.Х- нь Г.О-г үснээс нь татаж унагахад Г.О-гийн дух нь хөхөрч улайж хавдсан уруулнаас нь жаахан цус гарсан, үс нь зулгарч унасан байсан. Тэгж байтал Б.З- ах орон дээр унтсан хэвтэж байгаад босч ирж салгалцсан, мөн Б.Б- ч хамт салгаж болиулсан” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 16-18 дугаар хуудас/,
• Хөвсгөл аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны шинжээчийн 2020 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн 51 дугаартай: “1. Г.О-гийн биед хамрын таславчийн муруйлт, духанд зулгаралт, баруун, зүүн, дээд, доод зовхи, баруун гуя, зүүн ташаа, зүүн өвдгөнд цус хуралт бүхий гэмтэл тогтоогдлоо. 2. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүссэн гэмтэл байх боломжтой. 3. Г.О-гийн биед үүссэн гэмтэл нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. 4. Дээрх гэмтлүүд нь хэрэг гарсан гэх цаг хугацаанд үүссэн гэмтэл байх боломжтой. 5. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй” гэх дүгнэлт /хх-ийн 22 дугаар хуудас/,
• Шинжээчээс мэдүүлэг авсан: “...цээжний уян хатан чанар сайна байсан. Мөн хэсэг газрын үзлэг хийхэд өвдөлттэй гэх газарт ил харагдах гэмтэл тогтоогдоогүй учир дүгнэлт хэсэгт бичих гэмтэлгүй байсан” гэх тэмдэглэл /хх-ийн 20 дугаар хуудас/,
• Шүүгдэгч Д.Х-ын мөрдөн шалгах ажиллагааны үед өгсөн: “...Би өөрийн гэм буруутай үйлдлээ ойлгож мэдэж байгаа. ...2019 оны 12 сарын 26-наас 27-нд шилжих шөнө Цагаан нуур сумын төвд байрлах Сариг нэртэй дэлгүүрийн караокед найз Г.О-, эгч Д.Б-, найз залуу Б.Б-, нартай хамт орж хэсэг дуулж архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн. Тухайн үед 0.75 литрийн Хараа нэртэй архи ...2.5 литрийн пиво 4 ширхэгийг дөрвүүлээ буюу Б.Б-, Д.Б-, Г.О- гуравтай хамт хувааж ууцгаасан. Тэгээд караоке хаах гэж байтал Б.З-, Б.О- хоёр орж ирсэн. Тэгээд Д.Б- эгч, Г.О-, Б.Б-, Б.З-, Б.О- бид нар хамтдаа Г.О-гийн гэр рүү явсан. Караокегаас гарж явахад гадаа үүдэнд Сумъяабэс зогсож байгаа харагдсан. Г.О-гын гэрт очоод Б.З-ын авсан 2.5 литрийн пивийг ууж байгаад дуусахаар нь Б.Б- бид хоёр караокены газар руу хаагаагүй байж магадгүй гэж бодоод очтол караоке хаагаагүй цэвэрлэгээ хийж байхаар нь 0.33 пиво 2 ширхэг нэг ширхэг 0.5 литрийн архи аваад Г.О-гийн гэрийнх нь үүдэнд орох гээд очтол миний урдаас Д.Б- эгч өмсөж явсан куртка болон баруун гарынхаа алгыг түлчихсэн галд түлэгдчихлээ гэж хэлээд зөрсөн. Тэгтэл Б.Б-, Д.Б- эгчийн гарт нь цас түрхэнэ гэж хэлж яриад үлдсэн. Би Г.О-гийн гэрт ороод Г.О-д та Д.Б- эгчийн биеийг галд түлчихсэн юм уу яахаараа галд түлэгдчихдэг юм гэж хэлтэл Г.О- Д.Б- өөрөө гал руу унаж түлэгдсэн гэж хэлэхээр нь би архинд явсан хойгуур эгчийг минь харж хайхрахгүй галд түллээ гэж уурлаж Г.О-г хальт цохиж авсан. Тухайн үед гар руу нь билүү хааш нь билээ ямар байсан цохиж авсан. Тэгтэл Г.О- намайг янхан гэж хэлж уурлан чи янхандаж явахаар эгчийгээ өөрөө харахгүй яасан юм гэх мэт үг хэлэхээр нь уурлаж Г.О-г үсдэж авч таттал урагшаа хий гишгэж зуухны цементэн шалны хүрээ хэсэг рүү унахдаа толгойгоороо буюу дух хэсгээрээ модны хүрээ ирмэг хэсэг рүү мөргөж унасан босч ирэхэд нь дух нь улааж хавдсан харагдсан. Тэгээд босч ирснээ намайг зөрүүлээд үсдэж авсан. Тэгэхээр нь би Г.О-г үсдэж таттал ...Г.О-г үсдэж авсан гар минь үстэй нь зууралдаад салахгүй хүмүүс татаж салгахад үснээс нь гараараа зуурсан хэвээрээ үсдэлцэж нилээн чирч үснээс нь татсан. Тэгтэл Б.З- бид хоёрыг хальт салгаж болиулсан” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 30-31 дүгээр хуудас/ болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ “...үйлдсэн хэргээ хүлээн зөвшөөрч байна” гэж хариулж байсан болон бусад нотлох баримтуудаар нотлогдож байна.

Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон дараах баримтуудыг шүүх шинжлэн

судлав. Үүнд:

• Шүүгдэгч Д.Х-ын иргэний үнэмлэхний хуулбар /хх-ийн 33 дугаар хуудас/,
• Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын Хармай багийн Засаг даргын тодорхойлолт /хх-ийн 34-35 дугаар хуудас/,
• Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн тодорхойлолт /хх-ийн 34 дүгээр хуудас/,
• Урьд нь ял шийтгүүлж байгаагүй болохыг тодорхойлсон эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хх-ийн 35 дугаар хуудас/ зэрэг баримт бичиг болно.

Хохирогч Г.О-д шүүх хуралдааны товыг мэдэгдсэн боловч шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.8 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсгүүдэд зааснаар “Анхан шатны шүүх журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэх шүүх хуралдаанд оролцуулах тухай бичгээр хүсэлт гаргасан нөхцөлд хохирогчийг оролцуулна, хохирогч ирээгүй нь шүүх хуралдааныг хойшлуулах үндэслэл болохгүй” гэснийг баримтлан шүүх хуралдааныг хийж, хохирогчийн мэдүүлгүүдийг шүүх хуралдаанд шинжлэн судалсан.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжилсэн дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, үгүйсгэх нотлох баримт хэрэгт байхгүйн дээр шүүгдэгч нь өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч, маргахгүй байгаагаар давхар нотлогдож байх тул энэ хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай, үнэн зөв гэж шүүх үнэллээ.

Энэ хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй, хуульд заасан нотолбол зохих нөхцөл байдлуудыг бүрэн гүйцэд тогтоосон гэж үзлээ.

Гэмт хэрэг гарахад шүүгдэгч, хохирогч нарын хууль зүйн мэдлэг дутмаг, архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байдал, хохирогчийн зүй бус үйлдэл зэрэг нь дээрх гэмт хэргийг үйлдэх шалтгаан нөхцөл болсон байна.

     Шүүгдэгч Д.Х- нь дээрх гэмт хэргийг ганцаараа үйлдсэн болох нь гэрч, хохирогч нарын мэдүүлгээр нотлогдож байна.

Шүүгдэгч нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдэж хүний эрүүл мэндэд хөнгөн гэмтэл учруулсан хор уршигт зориуд хүргэж, “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн нь дээрх гэмт хэргийг гэм буруугийн санаатай хэлбэртэй, төгссөн гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх бүрэн үндэслэлтэй юм.

Хэрэгт авагдсан баримтуудыг үндэслэн прокурорын үйлдсэн яллах дүгнэлт нь үндэслэлтэй, хэргийн зүйлчлэл тохирсон байна гэж шүүх үзлээ.

Гэмт хэргийг илрүүлэх зорилгоор хийсэн гэрч, хохирогч нарын мэдүүлэг зэрэг нь гэмт хэрэг гарсан нөхцөл байдлыг бүрэн дүүрэн тогтооход чухал ач холбогдолтой болсон байна.

Шүүгдэгч Д.Х- нь 2019 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын төвд иргэн Г.О-г “чи эгчийг гал руу түлхлээ” гэж хэлэхэд түүнийг үсдэж, чирэн өшиглөж, эрүүл мэндэд нь “хамрын таславчийн муруйлт, духанд зулгаралт, баруун, зүүн, дээд, доод зовхи, баруун гуя, зүүн ташаа, зүүн өвдгөнд цус хуралт” бүхий хөнгөн гэмтэл учруулж, хүний эрүүл мэндэд хөнгөн гэмтэл учруулсан нь танхайн сэдэлтээр, санаатайгаар дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн байна.

Шүүгдэгч Д.Х-ын үйлдсэн энэхүү гэмт хэргийн улмаас шууд учирсан үр дагавар нь бусдын эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд хөнгөн хохирол учирсан гэж шүүх дүгнэлээ.

Хохирогч Г.О- гэмт хэргийн улмаас учирсан хохиролд 6.000.000 төгрөгийг нэхэмжилсэн /хх-ийн 6/ байх боловч хохирлын талаарх нотлох баримтыг гаргаж өгөөгүй байх тул иргэний нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж, иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар шүүгдэгч Д.Х-аас нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдаж байна.

Шүүх хуралдаанд өгсөн шүүгдэгчийн мэдүүлгээр хохирол төлбөр төлөх талаар удаа дараа санаачлага гаргаж, хамрын эмчилгээг хамт явж хийлгэхээр хохирогчтой уулзахад хүлээн аваагүй гэснийг тэмдэглэж байна.

Хавтаст хэрэгт баримтжуулсан шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй байна.

2. Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх тухай:

Шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдаж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгосон баримтуудыг үндэслэн шүүгдэгч Д.Х-д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуульд заасан шударга ёсны зарчмыг баримтлан, цээрлүүлэх, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Эрүүгийн хуулийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ”, Эрүүгийн хуулийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ”, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ” гэж заасныг тус тус баримтлан шүүгдэгчийг анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, шүүгдэгчийн хувийн байдал, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ хандах хандлага, гэмт хэрэг үйлдэхэд нөлөөлсөн шалтгаан, нөхцөл зэргийг тус тус харгалзан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан” үйлдэлд нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

Шүүгдэгчийн хувийн байдалд шүүхийн хэлэлцүүлэгт дурдсан нотлох баримтаар тогтоогдсон нөхцөл байдал, гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрсөн, гэм буруугийн талаар маргахгүй байгаа байдал, үйлдсэн гэмт хэрэг, хохирол, хор уршигт хандаж буй хандлага, гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо төлөөгүй байдал зэргийг харгалзан үзсэн болно.

Шүүгдэгч Д.Х- нь урьд нь гэмт хэрэг үйлдэж байгаагүй болох ял шийтгэлийн лавлагаагаар тогтоогдож байна.

Шүүгдэгчийн хувьд эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдалгүй, харин тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэнийг эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцлоо.

Шүүгдэгчийн шүүх хуралдаанд өгсөн мэдүүлгээр хохирол төлбөр төлөх талаар удаа дараа санаачлага гаргаж, хамрын эмчилгээг хамт явж хийлгэхээр хохирогчтой уулзахад хүлээн аваагүй талаар мэдүүлсэн, хойшид гарах хохирол төлбөрийг төлөхөөр илэрхийлснийг шүүх харгалзан үзэв.

Шүүх шүүгдэгч Д.Х-д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ улсын яллагчаас шүүх хуралдаанд “Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох ял оногдуулах” санал гаргасныг харгалзан шүүгдэгчид торгох ял оногдуулж шийдвэрлэв.

Шүүгдэгч Д.Х- нь цагдан хоригдоогүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

Монгол улсын Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3.1 дэх хэсэг, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2, 36.3, 36.4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон 

ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч Д.Х-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.Х-ыг 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.Х- нь торгох ялыг биелүүлээгүй бол хорих ялаар солихыг анхааруулсугай.

4. Хохирогч Г.О-гийн нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж, хохирогч нь энэ гэмт хэргийн улмаас өөрт учирсан хохирлын талаарх нотлох баримтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар шүүгдэгч Д.Х-аас нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдсугай.

5. Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгч нь цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдсугай.      

6. Шүүгдэгч Д.Х-д оногдуулсан торгох ялыг гүйцэтгэхийг Хөвсгөл аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасугай.

7. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Д.Х-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

8. Шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч, хохирогч нар эс зөвшөөрвөл тогтоол гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

                ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                  Д.АЗЖАРГАЛ