2020       04          30                                       2020/ШЦТ/416

 

                                МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Х.Идэр даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга  Г.Энхжин,

Улсын яллагч Г.Түвшинбаяр,

Өсвөр насны шүүгдэгч Г. Б түүний хууль ёсны төлөөлөгч Д.С өмгөөлөгч А.М нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд хаалттай хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж, ирүүлсэн Г.Б д холбогдох 1909 03057 0230 дугаартай 1 хавтаст эрүүгийн хэргийг 2020 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдөр харъяаллын дагуу хүлээн авч, мөн оны 04 дүгээр сарын 30-ны өдөр хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

1. Монгол Улсын иргэн, 2002 оны 09 дүгээр сарын 12-ны өдөр төрсөн, 17 настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 4 эцэг, эх дүүгийн хамт Сүхбаатар дүүргийн 16 дугаар хороо Бэлхийн 27 дугаар гудамжны 691 тоотод оршин суух хаягтай,

-Урьд, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2018 оны 07 дугаар сарын 05-ны өдрийн 530 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял оногдуулахгүйгээр 01 жилийн хугацаагаар тэнссэн, Б овогт Гийн Б д /РД: /,

Шүүгдэгчийн холбогдсон хэргийн товч агуулга: /Прокурорын яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/ Өсвөр насны шүүгдэгч Г. Б нь 2019 оны 08 дугаар сарын 12-ны өдрөөс 2019 оны 08 дугаар сарын 13-нд шилжих шөнө Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг, “Митинг” шөнийн цэнгээний газрын гадна талд хохирогч Г.Б тэй үл ялих зүйлээр шалтгалан маргалдаж, улмаар нүүрэн тус газар нь гараараа хэд хэдэн удаа цохиж, түүний эрүүл мэндэд баруун доод зовхи, баруун нүдний алиманд цус хуралт, зүүн дээд үүдэн 1 дүгээр шүдний сулрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэх гэмт хэрэгт холбогджээ.

Шүүгдэгч Г. Б шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ “...Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад бүгдийг үнэн зөвөөр мэдүүлсэн, нэмж мэдүүлэх зүйлгүй...” гэжээ.

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч А.М шүүхийн хэлэлцүүлэгт “...Г.Б ын тухайд гэм буруугийн асуудал дээр маргаан байхгүй. Хохирол төлбөрийг нөхөн төлсөн. Иймд, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 240 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар шийтгэж өгнө үү ...” гэжээ.

Шүүхийн хэлэлцүүлгийг яллах өмгөөлөх талын эрх тэгш мэтгэлцээний үндсэн дээр явуулж, оролцогчдын хүсэлтээр дараах нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь харьцуулж шинжлэн судлаад

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Хохирогч Г.Б мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад “...2019 оны 08 дугаар сарын 13-ны шөнө Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хороо, “Митинг” баарнаас найзуудын хамт гараад автобусны буудал дээр явж байхад үл таних Г. Б гэх залуу надруу дайрч байснаа манай найз охиныг цохисон. Дараа нь Б ыг зуурахад миний нүд, уруул хэсэгрүү гараараа цохисон. Тэгээд цагдаа нар ирээд аваад явсан. Шүүх эмнэлгийн шинжээчийн дүгнэлттэй танилцсан...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 07-08/-р тал,
2. Гэрч М.Г ын мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад “... Би 2019 оны 08 дугаар сарын 13-ны шөнө Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хороо, талбайн урд талын автобусны буудалд байрлах “Митинг” баарны гадаа ирээд таксинаас буух үед биеэрээ шивээстэй залуу миний нүүрэн тус газар гараараа нэг удаа цохисон бөгөөд тэр залуу тухайн үедээ хүн андуурч намайг цохисон байх гэж бодож байна. Тэр залуугийн нэрийг Б гэдгийг сүүлд тэнд дуудлагаар ирсэн цагдаа нараас олж мэдсэн. Миний биед гэмтэл учраагүй тул шүүх эмнэлэгт үзүүлэхгүй...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 13-14/-р тал,
3. Өсвөр насны яллагдагч Г. Б мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад “... 2019 оны 08 дугаар сарын 13-ны шөнө Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “Митинг” нэртэй бааранд найз Т танил ах О нартай үйлчлүүлж байгаад гараад автобусны буудал дээр зогсож байтал үл таних богино үстэй залуу шууд цохисон. Би босч ирээд тухайн залууг цохих гэтэл надаас бултаад байсан. Тэгээд тэр залуугийн ард зогсож байсан эмэгтэйг андуурч цохиход тэр эмэгтэй газар унасан. Тэр үед надаас бултаад байсан залуу надруу дайраад зууралдахаар нь би тэр залуугийн нүд болон амруу нь 2 удаа цохисон. Тэгээд цагдаа ирээд бид салцгаасан...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 24-26/-р тал,
4. Шүүх шинжилгээний шинжээч үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч эмчийн 2019 оны 08 дугаар сарын 20-ны өдрийн “... Г.Б биед баруун доод зовхи, баруун нүдний алиманд цус хуралт, зүүн дээд үүдэн 1 дүгээр шүдний сулрал гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдсэн шинэ гэмтэл байна. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэг хамаарна. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдагдуулахгүй...” гэх дүгнэлт /хх-ийн 16-17/-р тал зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан эдгээр нотлох баримтыг уг хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэж шүүх үнэлэв.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэргийн талаар нотолбол зохих байдлыг бүрэн шалгаж тогтоосон, хуулиар хамгаалагдсан хэргийн оролцогчийн эрхийг хязгаарласан гэх үйл баримт тогтоогдоогүй байна.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар анхан шатны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг тухайн шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд явуулсан болно.

Нэг. Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар.

Шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд, шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргасан прокурорын дүгнэлт, шүүгдэгчийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн тайлбар, өмгөөлөгчийн санал, дүгнэлт зэргийг судалж үзээд шүүгдэгч Г.Б ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн үндсэн шинжийг агуулсан гэмт үйлдэлд нь гэм буруутайд тооцсон болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчийн зүгээс гэм буруугийн асуудалтай маргаагүйн дээр шүүгдэгч Г.Б ыг тухайн зүйл хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдээгүй талаар нотолсон баримт авагдаагүй байна.

 

Шүүхээс өсвөр насны шүүгдэгч Г.Б ыг гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэхдээ хавтас хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтууд, шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргасан оролцогчдийн тайлбар зэргийг харгалзан үзсэн болно.

 

Хоёр. Өсвөр насны шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар.

Өсвөр насны шүүгдэгч Г.Б д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан ялын төрөл, хэмжээний дотор шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлагыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8 дугаар бүлгийг баримтлан хүлээлгэх нь хууль зүйн хувьд үндэслэлтэй бөгөөд шударга ёны зарчимд нийцнэ.

 

Шүүхээс өсвөр насны шүүгдэгч Г.Б ын үйлдсэн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч буй шүүгдэгчийн хувийн байдал, түүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаарх улсын яллагчийн дүгнэлт, өмгөөлөгчийн тайлбар зэргийг тал бүрээс нь харгалзан үзээд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 120 цагийн хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулахаар шийдвэрлэв.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар өсвөр насны шүүгдэгч Г. Б нь нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол шүүх прокурорын дүгнэлтийг үндэслэн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг сануулах нь зүйтэй.

 

Өсвөр насны шүүгдэгч Г. Бнь энэ хэргийн учир цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, Г.Б оос гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэлээ.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10, 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Өсвөр насны шүүгдэгч Б овогт Г ийн Б ыг “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар өсвөр насны шүүгдэгч Г.Б д 120 /нэг зуун хорь/-н цагийн хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ял шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар ялтан нь нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол шүүх прокурорын дүгнэлтийг үндэслэн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар сольж болохыг дурдсугай.

4. Шүүгдэгч Г. Бнь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураасан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал нэхэмжлээгүй болохыг тус тус дурдсугай.

5. Шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар  шүүхийн шийтгэх тогтоолыг улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч өөрөө гардан авсанаас хойш, эсхүл энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш эс зөвшөөрвөл 14 хоногийн дотор Нийслэлийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар шүүхийн шийдвэрт гомдол, эсэргүүцэл гаргасан тохиолдолд шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг түдгэлзүүлж, шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болтол өсвөр насны шүүгдэгч Г.Батболдод авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

  ДАРГАЛАГЧ,   ШҮҮГЧ                              Х.ИДЭР