2020        12            18                                     2020/ШЦТ/134

 

           

                        ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Äîðíîãîâü àéìàã äàõü Ñóì äóíäûí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Д.Адъяасүрэн äàðãàëæ,

Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà О.Ариунжаргал

Улсын яллагчаар хяналтын  ïðîêóðîð Г.Анх-Ирээдүй

Шүүгдэгч Э.Д нарыг îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä нээлттэй õèéñýí ø¿¿õ õóðàëäààíààð Äîðíîãîâü àéìаг дахь Цагдаагийн газраас мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж, аймгийн Ïðîêóðîðûí ãàçðын хяналтын прокурор Э.Ариунболдоос  Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 11.6 дугаар ç¿éëèéí 1 дэх хэсэгт заасан ãýìò õýðýãò õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí С овогт Э.Дид õîëáîãäîõ ýð¿¿ãèéí 2019002730159 äóãààðòàé õýðãèéã 2020 îíû 12 дугаар ñàðûí 15-íы ºäºð хүлээн авч, хялбаршуулсан журмаар õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, 1998 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдөр Дорноговь аймгийн Хөвсгөл суманд төрсөн, 22 настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, Сайншанд дахь Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвд суралцдаг, ам бүл 5, аав,ээж,ах,эгчийн хамт Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сум 3 дугаар баг Элст баг Мэлзэн гэх газар амьдардаг, урьд ял шийтгүүлж байгаагүй, С овогт Э.Д

 

Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

Шүүгдэгч Э.Д нь архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Дорноговь аймгийн Сайншанд сум 6 дугаар багт байрлах “Му music" баарны гадаа 2020 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдөр хохирогч Д.Оын нүүр рүү гараараа цохиж эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

                                        

                                              ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò  äàðààõü íîòëîõ áàðèìòûã øèíæëýí ñóäëàâ. ¯¿íä: Шүүгдэгч Э.Дийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “2020 оны 10 сарын 24-ний өдөр “My music” баарны гадаа сумынхаа ахтай маргалдсан. Тэгээд зогсож байтал хэдэн хүүхнүүд ирээд  намайг зодсон. Тэд нараас салах гээд нэгийг нь алгадсан. Гэм буруугаа ойлгож байна ” гэсэн мэдүүлэг,

Хохирогч Д.Оын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "...ширээ захиалаад суусан бөгөөд удалгүй Н гадагшаа гарсан байсан бөгөөд С бид 2 салхилъя гээд гадаа гартал Н-ийг хэсэг залуус тойрчихсон хар өнгийн куртиктэй 1 залуу нь заамдчихсан нүүр хавьд нь цохиж байгаа харагдсан. Тэгэхээр нь С бид хоёр хүрч очоод салгах гээд болиоч гээд түлхтэл хар өнгийн куртиктэй залуу миний нүүр, хамар руу гараараа цохисон. ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 2-р хуудас/,

 

Гэрч Л.Иын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “... араас гарч очиход “My music ” баарны гадаа урдуур өнгөрдөг замын урд талд Дийг 2, 3 эгч нар зуурчихсан тал талаас нь цохиж зодоод байж байхаар нь би хүрч очоод нэг эгчийг нь хориглоод таттал Д тэр эгчийн нүүр рүү нь гараараа цохичихсон. ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 3-р хуудас/

 

Гэрч Ч.Нийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "... Харин Д бол нэлээн согтсон байсан юм шиг байсан. Том том яриад Оыг нүүр рүү нь цохиод хамраас нь цус гаргасан байсан. Би шаардлагагүй гэж бодоод эмнэлэгт үзүүлээгүй. Надад ямар нэг гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй. ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 4-р хуудас/,

 

Гэрч З.С мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "... Удалгүй манай найз О бид хоёр гадаа салхилахаар гартал авто замын цаад талд манай нөхрийг хэсэг залуучууд тойрчихсон Д гэдэг залуу цохиж байгаа харагдсан. Ингээд бид хоёр хүрч очсон бөгөөд О Нийг салгаад, Оийн нөхөр Б бид нарыг авахаар машинтай ирсэн байсан тул Бгийн машинд суулгачихаад эргээд харахад Д Оын нүүр рүү гараараа цохичихсон. ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 5-р хуудас/,

 

Гэрч Б.Оийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн:"... Ингээд байж байтал манай нөхөр над руу утсаар яриад гадаа ирчихлээ та нар хаана байна. Энд С, С хоёр баахан залуучуудтай бөөн юм болоод байна. Гэхээр нь би түрүүлээд гарсан бөгөөд намайг гарах үед Оын хамраас нь цус гарчихсан. Сг хар өнгийн куртиктэй /Э.Д гэгч/ нь үстчихсэн зогсож байсан. ...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 6-р хуудас/

 

              Дорноговь аймгийн Шүүх шинжилгээний албаны 2020 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн 02/0311 дугаартай “Д.Оын биед тархи, доргилт, зүүн нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, дээд уруул, зүүн хацар, шанаа хамарсан цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо. Учирсан гэмтэл нь хатуу, мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой. Учирсан гэмтэл нь Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т заасан гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт /хх-ийн 16-р хуудас/

             

Эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан ýñýõèéã øàëãàõ õóóäàñ / õõ-ийн 50-р хуудас/ çýðãèéã øèíæëýí ñóäëàâ.

Шүүгдэгчийн холбогдсон гэмт хэргийн гэм буруугийн талаар:

Шүүгдэгч Э.Д нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын 6 дугаар багт байрлах “Му music" баарны гадаа 2020 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдөр хохирогч Д.Оын нүүр рүү гараараа 1 удаа алгадаж  эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйл баримт тогтоогджээ.

 Энэ нь Эð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëийн 16.1 дүгээр зүйлд çààñàí æóðìûí äàãóó áýõæ¿¿ëýãäñýí нотлох баримтууд болох хохирогч Д.Оын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "... гадаа гартал Нийг хэсэг залуус тойрчихсон хар өнгийн куртиктэй 1 залуу нь заамдчихсан нүүр хавьд нь цохиж байгаа харагдсан. Тэгэхээр нь С бид хоёр хүрч очоод салгах гээд болиоч гээд түлхтэл хар өнгийн куртиктэй залуу миний нүүр, хамар луу гараараа цохисон. ...” гэх мэдүүлэг, гэрч Л.Иын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Дийг 2, 3 эгч нар зуурчихсан тал талаас нь цохиж зодоод байж байхаар нь би хүрч очоод нэг эгчийг нь хориглоод таттал Д тэр эгчийн нүүр лүү нь гараараа цохичихсон. ...” гэсэн мэдүүлэг, гэрч Ч.Нийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "... Харин Д бол нэлээн согтсон байсан юм шиг байсан. Том том яриад Оыг нүүр лүү нь цохиод хамраас нь цус гаргасан байсан. ...” гэсэн мэдүүлэг, гэрч З.Сгийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "... О Нийг салгаад, Оийн нөхөр Б бид нарыг авахаар машинтай ирсэн байсан тул Бгийн машинд суулгачихаад эргээд харахад Д Оын нүүр лүү гараараа цохичихсон. ...” гэсэн мэдүүлэг, гэрч Б.Оийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн:"... намайг гарах үед Оын хамраас нь цус гарчихсан. Сг хар өнгийн куртиктэй /Э.Д гэгч/ нь үстчихсэн зогсож байсан. ...” гэсэн мэдүүлэг, Дорноговь аймгийн Шүүх шинжилгээний албаны 2020 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн 02/0311 дугаартай “Д.Оын биед тархи, доргилт, зүүн нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, дээд уруул, зүүн хацар, шанаа хамарсан цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо. Учирсан гэмтэл нь хатуу, мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой. Учирсан гэмтэл нь Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т заасан гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт зэрэг нотлох баримт болон шүүхийн хэлэлцүүлгээр хэлэлцсэн бусад нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцсэн шүүгдэгч Э.Дид холбогдох эрүүгийн хэрэг нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан нотолбол зохих байдлуудыг шалгаж тогтоосон, улсын яллагчийн гэм буруугийн талаарх дүгнэлт нь хэргийн үйл баримттай тохирсон, шүүгдэгч нь холбогдсон гэмт хэргийн гэм буруугийн талаар маргаагүй байна гэж үзлээ.

           

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Шүүгдэгч Э.Дид прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1-д заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500 000 төгрөгөөр торгох ялын саналтай, хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр ирүүлжээ.

Шүүгдэгч Э.Дид холбогдох хэргийг прокуророос хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр ирүүлсэн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 4-т зааснаар шүүгдэгч нь гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлох баримтаар нотлогдсон, прокурорын сонсгосон ялыг болон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсний улмаас үүсэх хууль зүйн үр дагаврыг ойлгосон байх тул түүнийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.5 дугаар зүйлд зааснаар прокурорын саналыг харгалзан хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.

 

Иймд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар  шүүгдэгч Э.Дид 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500 000 òөгрөгөөр торгож шийдвэрлэлээ.

 

Шүүгдэгчид оногдуулсан торгох ялыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 160 дугаар зүйлийн 160.1 дэх хэсэгт заасан хугацаанд төлүүлэхээр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг анхааруулав.

 

  Хохирогч Д.О нь нэхэмжлэх зүйлгүй, 650700 төгрөг авсан гэсэн тул шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч Э.Д нь урьд ял шийтгэл эдэлж байгаагүй болох нь ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгасан хуудсаар /хх-ийн 50/ тогтоогдож байна.

 

Шүүгдэгч Э.Д нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

 

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4, 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:    

 

1.Шүүгдэгч С овогт Э.Дийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

          2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Э.Дид 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500 000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.

           

          З. Шүүгдэгч Э.Дид оногдуулсан 500 000 төгрөгийн торгох ялыг  Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 160 дугаар зүйлийн 160.1 дэх хэсэгт заасан 90 хоногийн хугацаанд төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг  мэдэгдсүгэй.

 

4. Шүүгдэгч Э.Д нь бусдад төлөх төлбөргүй, энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

5. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 äýõ õýñýãт зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоол уншин сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Э.Дид урьд авсан õóâèéí áàòàëãàà ãàðãàõ òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 äýõ õýñýãò зааснаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл ïðîêóðîð, äýýä øàòíû ïðîêóðîð, îðîëöîã÷ øèéòãýõ òîãòîîë ãàðäàí àâñàí áóþó õ¿ðã¿¿ëñíýýñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Äîðíîãîâü àéìãèéí Ýð¿¿, Èðãýíèé õýðãèéí äàâæ çààëäàõ øàòíû ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýé болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

            ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                    Д.АДЪЯАСҮРЭН