2021           3           02                                      2021/ШЦТ/220

 

 

                                МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Г.Мөнхзул даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн *******ичгийн дарга М.Солонго,

улсын яллагч Х.Онолт,

шүүгдэгч Л.Т................р нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны “А-1” танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Сонгинохайрхан дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос Даш овогт Л..........вын Т................рийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт хол*******огдуулан, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн эрүүгийн 2108 0006 10105 дугаартай 1 хавтаст хэргийг 2021 оны 2 дугаар сарын 24-ний өдөр хүлээн авч, энэ өдөр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн *******иеийн *******айцаалт:

Даш овогт Л..........вын Т................р, Монгол Улсын иргэн, Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт суманд 1973 оны 5 дугаар сарын 20-ны төрсөн, 47 настай, эрэгтэй, тусгай дунд *******оловсролтой, *******арилгын засал, чимэглэл мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам *******үл 1, Налайх дүүргийн .......................................

 

Хол*******огдсон гэмт хэргийн талаар: (яллах дүгнэлтэд *******ичигдсэнээр)

Шүүгдэгч Л.Т................р нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ *******уюу 2020 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдрийн 20 цагийн үед Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хороо, .................... тоотод гэр *******үлийн хамаарал *******үхий харилцаатай хамтран амьдрагч Т.Н....................лийг  “гадаа гарч, архи уу гэж хэллээ” гэх шалтгаанаар нүүр хэсэгт нь гараараа цохиж, гэр *******үлийн хүчирхийлэл үйлдэн эрүүл мэндэд нь *******аруун нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, *******үхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт хол*******огджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Л.Т................р мэдүүлэхдээ: “...Буруу үйлдэл хийсэндээ харамсаж *******айна. Дахин ийм хэрэгт хол*******огдохгүй *******айж чадна...” гэв.

 

Хоёр. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шүүхэд танилцуулсан нотлох *******аримтыг шүүхэд хэлэлцүүлэхгүй *******айх, нотлох *******аримтаас хасуулах, нотлох *******аримтыг шинжлэн судлах дараалалд өөрчлөлт оруулах талаар санал, хүсэлт гараагүйг дурдаж, талуудаас шинжлэн судалсан *******олон *******усад нотлох *******аримтууд:

1. Хохирогч Т.Н....................лийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2020 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр 20 цагийн үед гэртээ *******айх үед хамтран амьдрагч Л.Т................р гадуур архи ууж яваад гэртээ орж ирсэн. Тэгээд Л.Т................р гэрийн гадаа ...нуусан архиа уугаад ...нэмж согтоод “*******и үхмээргүй *******айна. Чиний өмнөх нөхөр чинь архи ууж *******айгаад үхсэн *******из дээ...” гээд намайг “Чи одоо өөрийн хүүхдүүд рүүгээ зайл, чи янхан *******из дээ” гээд хэл амаар доромжлоод *******айхаар нь *******и “харанхуй шөнө явж чадахгүй өглөө *******олохоор явна” гэхэд намайг “чи гарч янхандах” гэж *******айгаа *******из дээ гээд Л.Т................р нь 1 удаа миний *******аруун нүдний хэсэгт цохиход *******и газар унасан тэгтэл нурууны хэсэгт сандлаар 2 удаа цохисон. ...2020 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр Л.Т................р нь гараараа 1 удаа *******аруун талын нүд хэсэгт цохисон. Мөн сандлаар 2 удаа нурууны хэсэгт цохисон...надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл *******айхгүй...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 10-11),

2. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2020 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдрийн Хүний *******иед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээний 106 дугаар дүгнэлт

“...Хэсэг газрын үзлэгт: ...Баруун нүдний дээд, доод зовхинд хүрэн улаан өнгөтэй цус хуралттай, овойж хавдсан. Баруун шанаа нэлэнхийдээ *******ага зэрэг овойж хавдсан. Биед өөр ил харагдах гэмтэлгүй...ДҮГНЭЛТ

1. Т.Н....................лийн *******иед *******аруун нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, *******аруун шанааны зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг удаагийн үйлчлэлээр цохих үйлдлээр үүсгэгдэнэ.

3. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэх дүгнэлт (хавтаст хэргийн 26-27)

 

4. Сонгинохайрхан дүүргийн Цагдаагийн газрын Шуурхай удирдлагын тасгийн PCLL13197886 дугаар дуудлагын лавлагааны хуудаст: “...дуудлагын утга: Хамтран амьдрагч нь манай ээжийг зодсон *******айна. ...шийдвэрлэлтийн мэдээлэл: ...Т.Н....................лтэй уулзаж тодруулахад хамтран амьдрагч Л.Т................р өчигдөр архи хэрэглэчхээд зодсон...” гэх *******аримт (хавтаст хэргийн 03), 

4. Шүүгдэгч Л.Т................рийн мөрдөн *******айцаалтад өгсөн: “...Би Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хороо Мандал-Овоо 13 дугаар гудамжны 48 тоотод хамтран амьдрагч Т.Н....................лийн хамт амьдардаг юм. ....Би Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хороо Их Нарангийн эцсийн дэлгүүрээс 8 ширхэг лаазтай пиво авч гэртээ харих замдаа *******и ганцаараа 4 пиво уусан. Тэгээд *******и 20 цагийн үед гэртээ орж хамтран амьдрагч Т.Н....................лтэй 4 ширхэг лаазтай пиво хувааж уугаад дуусах үед хамтран амьдрагч Т.Н....................л нь намайг “гэрээс гарч архи уу” гээд *******айхаар нь *******и Т.Н....................лийг “танай нөхөр урьд өмнө гудамжинд архи ууж *******айгаад үхсэн гээ *******из дээ, *******и гудамжинд гарч үхмээргүй *******айна” гээд “чи өөрөө манай гэрээс зайл, янхан пиздаа” гээд Т.Н....................лийн *******аруун талын нүд рүү нь гараараа 1 удаа цохисон...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 84-85),

4. Гэр *******үлийн хүчирхийллийн нөхцөл *******айдлын үнэлгээний маягт, Сонгинохайрхан дүүргийн 37 дугаар хорооны хамтарсан *******агийн хурлын тэмдэглэл (хавтаст хэргийн 37-41, 42-44), Аюулын зэргийн үнэлгээний маягт (хавтаст хэргийн 35-36),

- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, оршин суух хорооны тодорхойлолт (хавтаст хэргийн 53 73), эрүүгийн хариуцлага хүлээж *******айсан эсэхийг шалгах хуудас (хавтаст хэргийн 50), хөдлөх *******олон үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй эсэх талаар хол*******огдох *******айгууллагаас авсан лавлагаа (хавтаст хэргийн 54, 55, 67) зэрэг нотлох *******аримтуудыг шинжлэн судалсан *******олно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан *******олон хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох *******аримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай. Мөн хохирогч, яллагдагч нараас мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, шинжээчийн дүгнэлт, нотлох *******аримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл *******аримтыг хангалттай тогтоож чадсан хууль ёсны үнэн зөв *******аримтууд гэж үнэлэв.

 

Гурав. Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл *******аримт *******олон хууль зүйн дүгнэлт

Шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд, шүүгдэгч Л.Т................рт хол*******огдох хэргийг хянан хэлэлцээд Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм *******уруугийн зарчмыг тус тус *******аримтлан шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан *******олон хэрэгт цугларсан дээрх нотлох *******аримтуудаас үзэхэд:

 

I. Гэм *******уруугийн талаар

Шүүгдэгч Л.Т................р нь 2020 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдрийн 20 цагийн үед Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хороо, .................... тоот түр оршин суух гэртээ, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэн хамтран амьдрагч Т.Н....................лийг “гэрээс гарч архи уу” гэж хэлсний төлөө түүнийг “танай нөхөр урьд өмнө гудамжинд архи ууж *******айгаад үхсэн гээ *******из дээ, *******и гудамжинд гарч үхмээргүй *******айна. Чи өөрөө манай гэрээс зайл, янхан пиздаа” гэх зэргээр доромжлон *******аруун талын нүд хэсэгт цохисны улмаас эрүүл мэндэд нь *******аруун нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, *******үхий хөнгөн гэмтэл учруулсан *******олох нь:

- Хохирогч Т.Н....................лийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2020 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр 20 цагийн үед гэртээ *******айх үед хамтран амьдрагч Л.Т................р ...архи ууж яваад гэртээ ...ирсэн. Тэгээд Л.Т................р гэрийн гадаа ...нуусан архиа уугаад ...нэмж согтоод “*******и үхмээргүй *******айна. Чиний өмнөх нөхөр чинь архи ууж *******айгаад үхсэн *******из дээ...” гээд намайг “Чи одоо өөрийн хүүхдүүд рүүгээ зайл, чи янхан *******из дээ” гээд хэл амаар доромжлоод *******айхаар нь *******и “харанхуй шөнө явж чадахгүй өглөө *******олохоор явна” гэхэд намайг “чи гарч янхандах” гэж *******айгаа *******из дээ гээд Л.Т................р нь 1 удаа миний *******аруун нүдний хэсэгт ...цохисон....” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 10-11),

- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2020 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдрийн Хүний *******иед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээний 106 дугаар дүгнэлт “...1. Т.Н....................лийн *******иед *******аруун нүдний дээд, доод зовхины цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, *******аруун шанааны зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо. ...3. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэх дүгнэлт (хавтаст хэргийн 26-27)

- Сонгинохайрхан дүүргийн Цагдаагийн газрын Шуурхай удирдлагын тасгийн PCLL13197886 дугаар дуудлагын лавлагааны хуудаст: “...дуудлагын утга: Хамтран амьдрагч нь манай ээжийг зодсон *******айна. ...шийдвэрлэлтийн мэдээлэл: ...Т.Н....................лтэй уулзаж тодруулахад хамтран амьдрагч Л.Т................р өчигдөр архи хэрэглэчхээд зодсон...” гэх *******аримт (хавтаст хэргийн 03), 

- Шүүгдэгч Л.Т................рийн мөрдөн *******айцаалтад өгсөн: “...хамтран амьдрагч Т.Н....................л нь намайг “гэрээс гарч архи уу” гээд *******айхаар нь *******и Т.Н....................лийг “танай нөхөр урьд өмнө гудамжинд архи ууж *******айгаад үхсэн гээ *******из дээ, *******и гудамжинд гарч үхмээргүй *******айна” гээд “чи өөрөө манай гэрээс зайл, янхан пиздаа” гээд Т.Н....................лийн *******аруун талын нүд рүү нь гараараа 1 удаа цохисон...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 84-85) зэрэг *******аримтуудаар нотлогдон тогтоогдож *******айна.

Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл *******аримтаас дүгнэвэл Л.Т................р нь хууль зүйн хувьд шууд санаатай үйлдлээр “гэрээс гарч архи уу гэж хэллээ” гэх сэдэлтээр, гэр *******үлийн хамаарал *******үхий харилцаатай хамтран амьдрагч Т.Н....................лийн эрүүл мэндэд халдаж, гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн шинжийг *******үрэн хангасан *******айна.

Нөгөө талаас Гэр *******үлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсгийн 5.1.1 дэх заалтад “гэр *******үлийн хүчирхийлэл” гэж энэ хуулийн 3 дугаар зүйлд заасан этгээд энэ хуулийн үйлчлэлд хамаарах хүний...*******ие мах*******одод халдсан үйлдэл, эс үйлдэхүйг;” хэлнэ гэж, мөн хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1 дэх хэсгийн 3.1.1 дэх заалтад “хамтран амьдрагч...” тухайн хуулийн үйлчлэлд хамаарах этгээд *******айхаар тус тус хуульчилсан *******айна.

Өөрөөр хэл*******эл хууль зүйн хувьд шүүгдэгч Л.Т................р, хохирогч Т.Н....................л нар нь хамтран амьдрагч *******олох нь тэдний мэдүүлгээр тогтоогдож *******айгаа нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “гэр *******үлийн хүчирхийлэл үйлдэж” гэх гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжийг хангасан *******айна.

Тиймээс шүүгдэгч Л.Т................рийг гэм *******уруутайд тооцуулах талаар прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл зөв *******айх тул улсын яллагчийн дүгнэлтийг хүлээн авч дээрх зүйл, хэсэгт зааснаар гэм *******уруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй *******айна гэж шүүх дүгнэв.

Шүүгдэгч нь улсын яллагчийн гэм *******уруугийн дүгнэлттэй мэтгэлцээгүй *******олно.

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч Т.Н....................л нь эмчилгээний зардалд *******аримтаар нэхэмжилсэн зүйлгүй *******айх тул шүүгдэгчийг энэ тогтоолоор *******усдад төлөх төл*******өргүй гэж шүүх үзэв.

 

II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар

Улсын яллагчаас шүүгдэгч Л.Т................рийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар гэр *******үлийн хүчирхийлэл үйлдэж хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйлдэлд нь 240 цагийн хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулах дүгнэлтийг гаргасан *******а шүүгдэгч нь улсын яллагчийн дүгнэлттэй мэтгэлцээгүй *******олно.

Шүүх шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ гэм *******уруутайд тооцсон нотлох *******аримтад үндэслэн түүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл *******айдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн *******айдал, эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл *******айдал зэргийг харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй *******айна.

Шүүгдэгч Л.Т................р нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалтад заасан “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл *******айдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн” *******айгааг эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл *******айдалд тооцсон *******а түүнд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл *******айдал тогтоогдоогүй *******олно.

Иймд шүүгдэгч Л.Т................р нь гэм *******уруугаа хүлээн зөвшөөрсөн *******айдлыг харгалзан улсын яллагчийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулахаар гаргасан эрүүгийн хариуцлагын дүгнэлтийг хүлээн авч Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар 240 цагийн хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулах нь зүйтэй гэж шүүх үзэв.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлд зааснаар Л.Т................рт нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг өдрийн 8 цагаас дээшгүй хугацаагаар хийлгэхээр тогтоож, тэрээр нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг *******иелүүлээгүй *******ол оногдуулсан ялыг хорих ялаар сольж *******олохыг анхааруулах нь зүйтэй *******айна.

Эрүүгийн 2108 0006 10105 дугаар хэрэгт *******итүүмжлэгдсэн *******олон эд мөрийн *******аримаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдэгч нь энэ хэрэгт цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдаагүй, түүний иргэний хувийн *******ичиг *******аримт шүүхэд шилжиж ирээгүй *******олохыг тус тус дурдав.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.10 дугаар зүйлийн 4, 36.13 дугаар зүйлийн 1, 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт тус тус заасныг удирдлага *******олгон ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч Даш овогт Л..........вын Т................рийг Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг гэр *******үлийн хүчирхийлэл үйлдэж учруулсан *******уюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм *******уруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Л.Т................рийг 240 (хоёр зуун дөч) цагийн хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ял шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Л.Т................р нь нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг өдөрт наймаас дээшгүй хугацаагаар хийлгэхээр тогтоосугай,

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг *******иелүүлээгүй *******ол оногдуулсан ялын 8 цагийн ажлыг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар сольж *******олохыг анхааруулсугай.

5. Энэ хэрэгт *******итүүмжлэгдсэн *******олон эд мөрийн *******аримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч нь гомдолгүй нэхэмжлэх зүйлгүй, шүүгдэгч нь энэ тогтоолоор *******усдад төлөх төл*******өргүй, тэрээр цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдаагүй, түүний иргэний *******ичиг *******аримт шүүхэд шилжиж ирээгүйг *******олон *******олохыг тус тус дурдсугай.

6. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй *******олохыг мэдэгдсүгэй.

7. Шийтгэх тогтоолыг шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, улсын яллагч, дээд шатны прокурор өөрөө гардан авсан эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, эсэргүүцэл *******ичих эрхтэй *******олохыг мэдэгдсүгэй.

8. Шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл *******ичигдсэн тохиолдолд тогтоолын *******иелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр *******олтол шүүгдэгчид авсан хувийн *******аталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                            Г.МӨНХЗУЛ