2021           4            07                                         2021/ШЦТ/379

 

 

                               МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Г.Мөнхзул даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн *******ичгийн дарга С.Цэрэндулам,

улсын яллагч Н.Улс*******олд,

шүүгдэгч Б.Б..........р нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны “А-1” танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:

 

Сонгинохайрхан дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос Боржигон овогт Б..........ны Б..........рыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт хол*******огдуулан, яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг хял*******аршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр ирүүлсэн эрүүгийн 2108 0000 00399 дугаартай 1 хавтаст хэргийг 2021 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдөр хүлээн авч, энэ өдөр хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн *******иеийн *******айцаалт:

Боржигон овогт Б..........ны Б..........р, Монгол Улсын иргэн, Улаан*******аатар хотод 1984 оны 11 дүгээр сарын 08-ны өдөр төрсөн, 37 настай, эрэгтэй, *******үрэн дунд *******оловсролтой, сантехникч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам *******үл 2, охины хамт Сонгинохайрхан дүүргийн ..............................................

 

Хол*******огдсон гэмт хэргийн талаар: (яллах дүгнэлтэд *******ичигдсэнээр)

Шүүгдэгч Б.Б..........р нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ 2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдрөөс 8-нд шилжих шөнө ................................... тоотод О.М.............тын нүүрэн тус газар гараараа цохиж, улмаар *******аруун дээд 1, зүүн тоод 1-р шүдний *******улгаралт, зүүн дээд 1, 2-р шүдний сулрал, дээд, доод уруулд шарх, дээд шүдний *******уйланд цус хуралт гэмтэл учруулж хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт хол*******огджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч мэдүүлэхдээ: “...Буруу үйлдэл хийсэндээ харамсаж *******айна. Дахин ийм хэрэгт хол*******огдохгүй *******айж чадна...” гэв.

 

Хоёр. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шүүхэд танилцуулсан нотлох *******аримтыг шүүхэд хэлэлцүүлэхгүй *******айх, нотлох *******аримтаас хасуулах, нотлох *******аримтыг шинжлэн судлах дараалалд өөрчлөлт оруулах талаар санал, хүсэлт гараагүйг дурдаж, талуудаас шинжлэн судалсан *******олон *******усад нотлох *******аримтууд:

1. Хохирогч О.М.............тын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдөр найз Б..........р манай хашаанаас ам*******аар авчих гэхээр нь *******и 2 найзыгаа туслуулах гэж 16 цагийн үед Б...........р, Б...........р хоёрыг ...дуудсан. ...Тэгээд ам*******аарыг Б..........рынхаас машинд ачиж манай гэрт ирсэн. ...Гэрт ирээд *******ид дөрөв 1 шил архи хувааж уугаад ...манайхаас найз Б...........рын гэр лүү очиж ...2 шил архи уусан. Би Б...........рын гэрийнх нь зүүн орон дээр сууж *******айтал Б..........р ирээд миний өмсөж *******айсан цамцнаас 2 гараараа *******оохоор нь *******и уурлаад “*******олиоч” гэтэл хамт *******айсан Б...........р намайг өмөөрөөд Б..........рыг *******оль гэхэд Б..........р, Б...........рыг *******оогоод авсан. Тэгээд тэр хоёр хоорондоо маргалдсан. Тэгтэл Б..........р гараараа миний нүүр рүү цохиход миний дээд 1 шүд, доод нэг шүд хугарч унасан. Тэгээд *******и гэрээс нь гарч зугтаагаад гэртээ ирсэн...Миний шүдийг хийлгээд өгчихвөл гомдол санал *******айхгүй...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 08-09),

- “...Би Б..........раас шүд хийлгүүлэх мөнгө гэж 200.000 төгрөгийг 2021 оны 3 дугаар сарын 17-ны өдөр *******элнээс авсан...цаашид нэхэмжлэх зүйл алга *******айна...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 17-18),

2. Гэрч Ө.Б...........рын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 3 дугаар сарын 7-ны...өдөр...архи ууж дуусаад Б..........р М.............тыг орон дээр сууж *******айхад ирээд “хүнийг ингэж *******оодог юм” гээд М.............тын цамцнаас нь 2 гараараа *******оохоор нь *******и *******оль гээд хэлтэл надтай Б..........р зууралдах гэхээр нь *******и гэрээс гараад зугтаасан. Тэгээд *******и гэртээ *******уцаад удалгүй ортол М.............т доошоо харчихсан амнаас нь цус гарчихсан сандал дээр сууж *******айсан...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 21-22)

3. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2021 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн Хүний *******иед хийсэн Шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн 2197 дугаар дүгнэлт

“...Хэсэг газрын үзлэгт: Дээд уруулын голд 1.5см, доод уруулд зүүн 1,2-р шүдний харалдаа 1.7см орчим урд шархтай, оёдол тавьсан, *******аруун дээд 1, зүүн доод 1-р шүднүүд үгүй, *******уйл шархалсан, өнгөр тогтсон, зүүн дээд 1.2-р шүднүүд *******ага зэрэг хөдөлгөөнтэй, эмзэглэл ихтэй, дээд үүдэн шүднүүдийн *******уйланд хөхөл*******өр өнгийн цус хуралттай, цагаан өнгийн өнгөр тогтсон. Биед өөр ил харагдах гэмтэлгүй.

2021.03.08-ны ГССҮТ-ийн эмчийн онош: Дээд, доод уруулын няцарсан шарх...шүдний хугарал гэжээ...ДҮГНЭЛТ

1. О.М.............тын *******иед *******аруун дээд 1, зүүн доод 1-р шүдний *******улгарал, зүүн дээд 1,2-р шүдний сулрал, дээд, доод уруулд шарх, дээд шүдний *******уйланд цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтлүүд нь хэрэг *******олсон гэх цаг хугацаанд үүсэх *******оломжтой.

3. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр нэг удаагийн үйлдлээр үүсэх *******оломжтой

4. Дээрх гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тэл гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэх дүгнэлт (хавтаст хэргийн 33-34),

 

5. Шүүгдэгч Б.Б..........рын мөрдөн *******айцаалтад өгсөн: “...2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдөр үеэл ах М.............тын гэрт нь очоод...архиа ууж суусан. Тэгээд *******айж *******айтал Б...........р манай гэрт очиж ууж сууя гэхээр нь *******ид дөрөв Б...........рын гэр лүү явах замдаа дэлгүүрээс архи аваад гэрт нь ууцгаасан. ...Тэгээд ууж *******айсан архи дуусчихаар нь дахиж дэлгүүр яваад архи авч ирээд нөгөө архийг нь уугаад *******айж *******айхдаа *******и утсаар *******өх үзээд нөгөө мэхийг нь М.............т ахад зааж өгөх гээд М.............т ахын өмсөж явсан цамцнаас нь 2 гараараа *******ариад Мийгаа унасандаа уурлаад *******айхаар нь нэг удаа *******аруун гараараа нүүр рүү нь цохисон...Би М.............т ахад учирсан гэм *******урууг арилгах гэж 200.000 төгрөгийг *******элнээр өгсөн...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 45-46),

- Хял*******аршуулах журмаар шийдвэрлэх тухай хүсэлт (хавтаст хэргийн 69), Хэргийг хял*******аршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх прокурорын тогтоол (хавтаст хэргийн 71), хял*******аршуулсан журмаар шалгасан хэрэгт ял оногдуулах тухай прокурорын санал (хавтаст хэргийн 78),

- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, оршин суугаа хаягийн тодорхойлолт (хавтаст хэргийн 55, 56), эрүүгийн хариуцлага хүлээж *******айсан эсэхийг шалгах хуудас (хавтаст хэргийн 51), гэрлэлт *******үртгэлгүй тухай лавлагаа (хавтаст хэргийн 53), Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт (хавтаст хэргийн 57, 59-61), хувийн *******айдлын талаарх *******аримтууд (хавтаст хэргийн ...........) зэрэг нотлох *******аримтуудыг шинжлэн судалсан *******олно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан *******олон хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох *******аримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай. Мөн хохирогч, гэрч, яллагдагч нараас мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, шинжээчийн дүгнэлт, нотлох *******аримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл *******аримтыг хангалттай тогтоож чадсан хууль ёсны үнэн зөв *******аримтууд гэж үнэлэв.

 

Гурав. Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл *******аримт *******олон хууль зүйн дүгнэлт

Шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд, шүүгдэгч Б.Б..........рт хол*******огдох хэргийг хянан хэлэлцээд Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм *******уруугийн зарчмыг тус тус *******аримтлан шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан *******олон хэрэгт цугларсан дээрх нотлох *******аримтуудаас үзэхэд:

I. Гэм *******уруугийн талаар

Шүүгдэгч Б.Б..........р нь ................................... тоотод *******уюу иргэн Ө.Б...........рынд *******айхдаа, 2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдрөөс 8-нд шилжих шөнө, архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ, хувийн таарамжгүй харилцааны улмаас, шууд санаатай үйлдлээр О.М.............тын нүүрэн тус газар гараараа цохиж, улмаар *******аруун дээд 1, зүүн тоод 1-р шүдний *******улгарал, зүүн дээд, 1.2-р шүдний сулрал, дээд, доод уруулд шарх, дээд шүдний *******уйланд цус хуралт гэмтэл учруулж хөнгөн гэмтэл учруулсан *******олох нь:

- Хохирогч О.М.............тын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдөр ...Б...........рын гэрийнх нь зүүн орон дээр сууж *******айтал Б..........р ирээд миний өмсөж *******айсан цамцнаас 2 гараараа *******оохоор нь *******и уурлаад “*******олиоч” гэтэл хамт *******айсан Б...........р намайг өмөөрөөд Б..........рыг *******оль гэхэд Б..........р, Б...........рыг *******оогоод авсан. Тэгээд тэр хоёр хоорондоо маргалдсан. Тэгтэл Б..........р гараараа миний нүүр рүү цохиход миний дээд 1 шүд, доод нэг шүд хугарч унасан...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 08-09),

- Гэрч Ө.Б...........рын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Б..........р М.............тыг орон дээр сууж *******айхад ирээд “хүнийг ингэж *******оодог юм” гээд М.............тын цамцнаас нь 2 гараараа *******оохоор нь *******и *******оль гээд хэлтэл надтай Б..........р зууралдах гэхээр нь *******и гэрээс гараад зугтаасан. Тэгээд *******и гэртээ *******уцаад удалгүй ортол М.............т доошоо харчихсан амнаас нь цус гарчихсан сандал дээр сууж *******айсан...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 21-22)

- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2021 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн Хүний *******иед хийсэн Шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн 2197 дугаар дүгнэлт “...1. О.М.............тын *******иед *******аруун дээд 1, зүүн доод 1-р шүдний *******улгарал, зүүн дээд 1,2-р шүдний сулрал, дээд, доод уруулд шарх, дээд шүдний *******уйланд цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. ...4. Дээрх гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тэл гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэх дүгнэлт (хавтаст хэргийн 33-34),

- Шүүгдэгч Б.Б..........рын мөрдөн *******айцаалтад өгсөн: “...2021 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдөр ...*******и утсаар *******өх үзээд нөгөө мэхийг нь М.............т ахад зааж өгөх гээд М.............т ахын өмсөж явсан цамцнаас нь 2 гараараа *******ариад Мийгаа унасандаа уурлаад *******айхаар нь нэг удаа *******аруун гараараа нүүр рүү нь цохисон...” гэх мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 45-46) зэрэг нотлох *******аримтуудаар нотлогдон тогтоогдож *******айна.

Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл *******аримтаас дүгнэвэл шүүгдэгч Б.Б..........р нь хууль зүйн хувьд шууд санаатай үйлдлээр хохирогч О.М.............тын эрүүл мэндэд халдаж, гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийн шинжийг *******үрэн хангасан *******айна.

Тиймээс шүүгдэгч Б.Б..........рыг гэм *******уруутайд тооцуулах талаар прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл зөв *******айх тул улсын яллагчийн дүгнэлтийг хүлээн авч дээрх зүйл, хэсэгт зааснаар гэм *******уруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй *******айна гэж шүүх дүгнэв.

Шүүгдэгч нь улсын яллагчийн гэм *******уруугийн дүгнэлттэй мэтгэлцээгүй *******олно.

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч О.М.............т нь эмчилгээний зардалд *******аримтаар нэхэмжилсэн зүйлгүй *******оловч Шүүгдэгч Б.Б..........р  нь хохирогчид 200.000 төгрөг төлсөн *******айх тул шүүгдэгчийг нь энэ тогтоолоор *******усдад төлөх төл*******өргүй гэж шүүх үзэв.

II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар

Улсын яллагчаас шүүгдэгч Б.Б..........рыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан *******уюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний *******уюу 500.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах дүгнэлтийг гаргасан *******а шүүгдэгч нь улсын яллагчийн эрүүгийн хариуцлагын дүгнэлттэй мэтгэлцээгүй *******олно.

Шүүх шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ гэм *******уруутайд тооцсон нотлох *******аримтад үндэслэн түүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл *******айдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн *******айдал, эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл *******айдал зэргийг харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй *******айна.

Шүүгдэгч Б.Б..........р нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалтад заасан “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл *******айдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн”, мөн хэсгийн 1.2 дахь заалтад заасан “гэмт хэрэг үйлдсэний дараа хохирогчид учруулсан хохирлыг төлсөн” *******айгааг эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл *******айдалд тооцсон *******а түүнд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл *******айдал тогтоогдоогүй *******олно.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шүүгдэгч Б.Б..........р нь хохирогч О.М.............т нар нь хоорондоо эвлэрч, хэн аль нь гомдол саналгүй гэх хүсэлт гаргасныг улсын яллагч хуульд заасны дагуу шийдвэрлэж хэргийг хял*******аршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ.

Иймд шүүгдэгч Б.Б..........рын гэм *******уруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирогчид учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн, эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх нөхцөл *******айдлыг үндэслэн улсын яллагчийн санал *******олгосон 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний *******уюу 500.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах нь зүйтэй гэж үзэв.

Шүүгдэгч Б.Б..........рт торгох ял оногдуулсантай хол*******огдуулан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлд зааснаар оногдуулсан торгох ялыг 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг тогтоож, тэрээр торгох ялыг *******иелүүлээгүй *******ол оногдуулсан ялыг хорих ялаар сольж *******олохыг анхааруулах нь зүйтэй. 

Эрүүгийн 2108 0000 00399 дугаар хэрэгт *******итүүмжлэгдсэн *******олон эд мөрийн *******аримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдэгч нь энэ хэрэгт цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдаагүй, түүний иргэний хувийн *******ичиг *******аримт шүүхэд шилжиж ирээгүй *******олохыг тус тус дурдав.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 2, 5 дахь хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.10 дугаар зүйлийн 4, 36.13 дугаар зүйлийн 1, 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт тус тус заасныг удирдлага *******олгон ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч Боржигин овогт Б..........ны Б..........рыг Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан *******уюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм *******уруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.Б..........рыг 500 (таван зуун) нэгж *******уюу 500.000 (таван зуун мянга) төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй. 

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар Б.Б..........рт оногдуулсан торгох ялыг 3 (гурав) сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосугай.

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3  дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.Б..........р нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд *******иелүүлээгүй *******ол шүүх *******иелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар сольж *******олохыг түүнд анхааруулсугай.

5. Энэ хэрэгт *******итүүмжлэгдсэн *******олон эд мөрийн *******аримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч нь гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй, шүүгдэгч нь энэ тогтоолоор *******усдад төлөх төл*******өргүй, тэрээр энэ хэрэгт цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдаагүй, түүний иргэний хувийн *******ичиг *******аримт шүүхэд шилжиж ирээгүй *******олохыг тус тус дурдсугай.

6. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй *******олохыг мэдэгдсүгэй.

7. Шийтгэх тогтоолыг шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, улсын яллагч, дээд шатны прокурор өөрөө гардан авсан эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, эсэргүүцэл *******ичих эрхтэйг мэдэгдсүгэй.

8 Шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл *******ичигдсэн тохиолдолд тогтоолын *******иелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр *******олтол шүүгдэгчид авсан хувийн *******аталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                     Г.МӨНХЗУЛ