МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Хэргийн индекс: 166/2021/0188/Э

 

Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Я.Туул даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Мөнхбат,

Улсын яллагчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Ч.Мядагбадам,

Шүүгдэгч Н.Н.У- /өөрөө өөрийгөө өмгөөлөх хүсэлт гаргасан учир өмгөөлөгч оролцоогүй/ нарыг оролцуулан тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Н.У-д холбогдох эрүүгийн 2118000740194 дугаартай хэргийг 2021 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцлээ.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 

Монгол Улсын иргэн, Н.У-, 1996 оны 07 дугаар сарын 20-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Хонгор суманд төрсөн, 25 настай эмэгтэй, дээд боловсролтой, Гааль, татварын мэргэжилтэй, Дархан-Уул аймгийн Хонгор сумын 16 дугаар цэцэрлэгт багш ажилтай, ам бүл 4, нөхөр, хүүхдүүдийн хамт оршин суух хаягтай, улсаас авсан гавьяа шагналгүй, урьд ял шийтгэлгүй.

 

Холбогдсон хэргийн талаар: /Яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

 

Шүүгдэгч Н.Н.У- нь 2021 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр 12 цагийн орчим цахим орчинд '‘Ирээдүй Бүүвэй” нэртэй фейсбүүк хаяг ашиглан ашиг олох зорилгоор хөзөр ашиглан үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглох мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж 29.760 төгрөгийн ашиг олсон гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

            ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Гэм буруугийн талаар:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын хүсэлтээр:

 

-Шүүгдэгч Н.Н.У-гийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “…2021 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдрийн орой манай эгч ирсэн. Тэр үед фэйсбүүкээр их тоглоом болдог байсан. Тэгээд хэдэн төгрөг хэрэг болсон байсан учир эгчийнхээ дансыг ашиглан цахимаар мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан. Олон хүн хамрагдаагүй учир дахин тоглуулаагүй.” гэх мэдүүлэг,

 

-Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээллийг хүлээн авсан тэмдэглэл /хавтаст хэргийн 5/,

 

-“...цахим орчинд бооцоот тоглоом зохион байгуулсан иргэдийн мэдээллийг хүргүүлэв.” гэх Цагдаагийн Ерөнхий газрын Эрүүгийн цагдаагийн албаны 2021 оны 01 дүгээр сарын 14-ний өдрийн 11/324 дугаартай албан бичиг, түүний хавсралтууд /хавтаст хэргийн 8/,

 

            -Хаан банкны 50171801** дугаартай дансанд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /хавтаст хэргийн 10-11/,

 

            -Иргэний нэхэмжлэгч О.Д- мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн:”... Би Дархан-Уул аймгийн Цагдаагийн газрын нягтлан бодогчоор ажилладаг юм. Манай цагдаагийн газарт 2021 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн “Пийк ом аудит” ХХК-ийн шинжээч нарын гаргасан 21/227 дугаартай дүгнэлтийн төлбөр болох 500000 төгрөгийг нэхэмжилсэн нэхэмжлэл ирсэн. Тухайн “Пийк ом аудит” ХХК-ний нэхэмжилсэн 500000 төгрөгийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардлаас 2021 оны 07 дугаар сарын 14-ний өдөр “Пийк ом аудит” ХХК-ны Хаан банкны 5046476956 тоот данс руу шилжүүлсэн байгаа. Манай байгууллагад мөрдөн шалгах ажиллагаанд төрөөс хуваарилж өгсөн мөнгө учраас манайх энэ мөнгийг яллагдагч Н.Н.У-гаас нэхэмжилж байна.” гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 13/,

  

-Гэрч Ч.М- мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2021 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 12 цагийн үед хамаатны Н.У-гийн гэрт ороод яриад сууж байсан чинь Н.У- гар усаараа юм үзэж байгаад Мөнхзул эгчээ танд ямар нэгэн интернэт банк байгаа юу гэж асуухаар нь байгаа гэж хэлсэн чинь цахим орчинд мөрийтэй тоглоом тоглуулж мөнгө олох гэсэн юм гэхээр нь сайн ойлгоогүй дансаа хэлсэн. Тэгтэл миний данс руу хүмүүс 10.000 төгрөгүүд хийгээд байсан. Би тэр тоглоомыг сайн мэдэхгүй. Н.У-д интернэт банкныхаа нууц дугаарыг хэлж өгсөн байсан. Н.У- миний Хаан банкны интернэт банкийг ашиглаад байсан тэр үед би хажууд нь байх нь байсан яг юу хийгээд байгааг сайн ойлгоогүй.” гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 18/,

 

-Гэрч Г.П- мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...би өөрийнхөө “Purewsuren Ganbaatar” гэх фейсбүүк хаягаар орж л мөрийтэй тоглосон. Би он, сарыг нь сайн санахгүй байна 2021 оны өвлөөр өөрийнхөө “Purewsuren Ganbaatar” гэх хаягаас нэг групп орж муушиг тоглосон. Би эхлээд 5000 төгрөгөөр тоглож байсан. Харин дараа нь 2 удаа шиг санаж байна 10000 төгрөгөөр тоглож байсан.” гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 22-23/,

 

-Пийк Ом аудит” ХХК-ны гаргасан шинжээчийн дүгнэлт /хавтаст хэргийн 27-30/,

 

-Капитал зууч” ХХК-ны гаргасан хөрөнгийн үнэлгээний тайлан /хавтаст хэргийн 80-81/,

 

-Ч.М- ХААН банкны 50171801** тоот дансны хуулга /хавтаст хэргийн 41-43/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бичгийн нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан байгаа бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад эдгээр нотлох баримтуудыг цуглуулах, бэхжүүлэхдээ хуульд заасан журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, хэргийн оролцогчдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хязгаарласан нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байх тул дээрх нотлох баримтуудыг хууль ёсны, үнэн зөв, тухайн хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэж үнэлэв.

 

Шүүгдэгч Н.Н.У- нь нь 2021 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр 12 цагийн үед '‘Ирээдүй Бүүвэй” нэртэй фейсбүүк хаяг ашиглан ашиг олох зорилгоор хөзөр ашиглан үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглох мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан гэмт хэрэгт холбогдсон бөгөөд түүний үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангаж байна.

 

Иймд шүүгдэгч Н.Н.У-г мэдээллийн технологи ашиглан ашиг олох
зорилгоор хөзөр ашиглан үр дүнг нь урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж
тоглодог мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17
дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

 

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад иргэний нэхэмжлэгч О.Д- шинжээчийн дүгнэлт гаргуулсны ажлын хөлс 500000 төгрөгийг шүүгдэгч Н.Н.У-гаас нэхэмжилжээ.

 

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал гэдэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-д заасан  “хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, гэрч, хөндлөнгийн гэрч, шинжээч, мэргэжилтэн, орчуулагч, хэлмэрч, өмгөөлөгчид төлөх зардал”-ыг ойлгоно, мөн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүгдэгч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болохыг шүүх тогтоовол түүнээс эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардлыг холбогдох баримтыг үндэслэн гаргуулна” гэж тус тус заасан ба энэ нь хавтаст хэргийн 12 дугаар хуудсанд авагдсан “Пийк Ом Аудит” ХХК-ийн нэхэмжлэх хуудсаар тогтоогдож байна.

 

Иймд шүүгдэгч Н.У-хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал 500000 төгрөгийг гаргуулан Дархан-Уул аймаг дахь Цагдаагийн газарт олгохоор шийдвэрлэв.

 

2. Эрүүгийн хариуцлага, бусад асуудлын талаар:

 

Эрүүгийн хариуцлага нь эрүүгийн хуульд заасан ял, албадлагын арга хэмжээнээс бүрддэг ба шүүгдэгч Н.Н.У- нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх насанд хүрсэн, хэрэг хариуцах чадвартай этгээд байна.

 

Шүүгдэгч Н.Н.У- нь анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураар хүлээн зөвшөөрч үйлдсэн хэрэгтээ гэмшиж байгаа зэрэг байдлыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн  1.1 дэх хэсэгт зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцох үндэслэлтэй байх ба эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдсонгүй.

 

Шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэм буруугаа хүлээн сайн дураар хүлээн зөвшөөрч гэмшиж байгаа, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан шүүгдэгч Н.Н.У-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 450000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, торгох ялыг 5 сарын хугацаанд сар бүр 90000 төгрөгөөр тооцон хэсэгчлэн төлж барагдуулахыг шүүгдэгч Н.Н.У-д анхааруулж шийдвэрлэлээ.

 

“Капитал зууч” ХХК-ний 2021 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдрийн хөрөнгийн үнэлгээ хийсэн “...Huawei Y6 маркийн 16 GB багтаамжтай хуучин гар утас 1 ширхэг, ... эд зүйлийн зах зээлийн өнөөгийн үнэ цэнэ нь 2021 оны 01 дүгээр сарын 13-ны байдлаар 120000 төгрөг.” гэж үнэлсэн байна.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангид “гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлого, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан эд зүйл эсхүл түүний нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийн хувьд ногдох хөрөнгө, орлогоос албадан гаргуулах”-аар заасан тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.2 дугаар зүйлийн 1.3, 7.5 дугаар зүйлийн 1, 3, 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан  Huawei Y6 маркийн 16 GB багтаамжтай хуучин гар утасны үнэ 120000 төгрөг, гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлого болох 29760 төгрөг, нийт 149760 төгрөгийг шүүгдэгч Н.Н.У-гаас гаргуулж, улсын орлогод оруулах нь зүйтэй.

 

Энэ хэрэгт шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй, хураасан болон
битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй болохыг дурдаж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгчид авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэв.

 

Шүүхээс шүүгдэгчийг өмгөөлүүлэх эрхээр нь хангасан боловч өмгөөлөгч аваагүй, шүүх хуралдаанд өөрөө өөрийгөө өмгөөлж оролцох хүсэлтээ шүүх хуралдаанд гаргасан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 1-т заасан заавал өмгөөлөгчтэй оролцох хуулийн заалтад хамаарахгүй тул түүний хүсэлтийг хүлээн авч өмгөөлөгч оролцуулалгүйгээр хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2, 36.3, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүгдэгч Н.У-г мэдээллийн технологи ашиглан ашиг олох зорилгоор хөзөр ашиглан үр дүнг нь  урьдчилан төсөөлөх боломжгүй, аз туршиж тоглодог мөрийтэй тоглоом зохион байгуулж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.17 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Н.У-г 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.

 

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5.3 дугаар зүйлийн 5, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.6 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Н.Н.У-д оногдуулсан торгох ялын 450000 төгрөгийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс хойш 5 сарын хугацаанд сар бүр 90000 /ерэн мянга/ төгрөгөөр тооцон хэсэгчлэн төлж барагдуулахыг шүүгдэгч Н.Н.У-д үүрэг болгож, торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоног хорих ялаар тооцож солихыг шүүгдэгч Н.Н.У-д анхааруулсугай.

 

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.2 дугаар зүйлийн 1.3, 7.5 дугаар зүйлийн 1, 3, 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Н.Урргахнарангийн гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан  Huawei Y6 маркийн 16 GB багтаамжтай хуучин гар утасны үнэ 120000 төгрөг, гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлого болох 29760 төгрөг, нийт 149760 /нэг зуун дөчин есөн ямнга долоон зуун жар/ төгрөгийг гаргуулж, улсын орлогод оруулсугай.

 

5.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4, 1.7, 1.8, 1.9 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал 500000 төгрөгийг шүүгдэгч Н.Н.У-гаас гаргуулан Дархан-Уул аймаг дахь Цагдаагийн газарт олгосугай.

 

 6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.5 дахь хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Н.Н.У-д хувийн баталгаа гаргахаар авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч тогтоолыг эс зөвшөөрвөл тогтоолыг гардуулсан буюу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Дархан-Уул аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

8.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлсүгэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                Я.ТУУЛ