МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Багахангай, Налайх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч З.Түвшинтөгс даргалж, тус шүүхийн хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар

Нэхэмжлэгч: ******* суманд төрсөн, ******* настай, *******,******* боловсролтой, *******, ******* мэргэжилтэй, тэтгэвэрт, ам бүл *******, *******,*******,, ******* тоотод оршин суух, овгийн ийн   /РД:УЕ*******082803/

Ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох тухай хүсэлтийг 20*******7 оны 6 дугаар сарын *******2-ны өдөр хүлээн авч, 20*******7 оны 6 дугаар сарын *******9-ний өдөр иргэний хэрэг үүсгэснээр хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч И., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Ихэрбаяр нар оролцов. ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч И. шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдаанд тайлбарлахдаа: Би ******* суманд төрсөн. *******974 онд 8 дугаар анги төгсөөд, *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдөр н сумын ажилд орсон. Тухайн үед залуу байсан болохоор эмнэлэгт асрагч хийхгүй гээд *******976 оны 0******* дүгээр сарын 30-ны өдөр ажлаасаа гарсан.

*******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдөр тус эмнэлэгт асрагчаар буцаж ороод *******0 сарын *******ийн курст явсан. Сувилагчийн курсээ *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр төгсөж, *******977 оны 0******* дүгээр сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн н сумын Хүн эмнэлэгт *******аар ажилласан.

Тухайн үед хөдөлмөрийн дэвтэр олддоггүй байсан учир *******975 онд хөдөлмөрийн дэвтэр нээгээгүй. Мөн би хүүхэд байсан болохоор асрагч хийж байсан гэдгээ нуугаад *******976 онд нээлгэсэн хөдөлмөрийн дэвтэрт бичилт хийлгээгүй.

Би тус эмнэлэгт 3 жил *******аар ажиллаж байгаад *******980 оны 8 дугаар сарын 20-ны өдөр Улаанбаатар хотын анагаах ухааны сургуульд эх баригч бага эмчийн ангид элсэн орж, *******983 онд төгссөнөөс хойш Налайх дүүргийн эмнэлэгт 30 жил ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарсан ч дээрх ажилласан жил тооцогдоогүй. Учир нь: Асрагч хийж байсан үеийн тушаал олдоогүй. Гэхдээ намайг асрагч хийж байхад *******аар ажиллаж байсан гэрч Т., хамт асрагч хийж байсан гэрч Ч. нар гэрчилсэн.

Иймд н сумын Хүн эмнэлэгт *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны 0******* дүгээр сарын 30-ны өдөр, *******976 оны 03 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл асрагчаар ажиллаж байсныг тогтоож өгнө үү гэв. 

Шүүх хэрэгт хуульд заасан журмын дагуу цугларсан бичмэл нотлох баримтууд болон нэхэмжлэгчийн тайлбарыг шинжлэн судлаад ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч И. нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлд заасны дагуу өндөр насны тэтгэвэрээ тогтоолгохдоо ажилласан жилээ бүрэн тооцуулаагүй гэсэн үндэслэлээр *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны 0******* дүгээр сарын 30-ны өдөр, *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл н сумын ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох тухай нэхэмжлэл гаргасан.

Налайх дүүргийн Нийгмийн даатгалын хэлтэс нэхэмжлэгч И.гийн бичиг баримтын бүрдэл дутуу гэсэн шалтгаанаар дээрх хугацааг ажилласан жилд оруулан тооцоогүй байна.

Иймд нэхэмжлэгч И. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 65 дугаар зүйлийн 65.*******.3.-т заасан шүүхээс гадуур урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмыг хэрэгжүүлсэн гэж үзлээ.

Шүүх нэхэмжлэгч И.гийн нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэхдээ хэргийн үйл баримтыг хууль зүйн үндэслэлтэй харьцуулан дараах дүгнэлтийг хийлээ.

Нэхэмжлэгч И. Үндсэн хуулийн Арван долдугаар зүйлийн 2-т заасан хөдөлмөрлөх журамт үүргээ биелүүлсэн болохоо эрх олгосон баримт бичгээр нотлох боломжгүй болсон тохиолдолд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******35 дугаар зүйлийн *******35.2.6.-д заасны дагуу шүүхэд хүсэлт гарган эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл баримтыг тогтоолгох эрхтэй.

Нэхэмжлэгч И. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.*******., 38.6.-д зааснаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа баримтаар нотлох, шүүхэд хүсэлт гарган нотлох баримт бүрдүүлэх эрх, үүрэгтэй ч өөрөө хэрэгт авагдсан баримтын хэмжээнд хэргийг шийдвэрлүүлэх боломжтой гэсэн.

Хавтаст хэргийн 5-*******3 дахь хуудсанд авагдсан баримт болох Нийслэлийн архивын 20*******7 оны 5 дугаар сарын сарын 02-ны өдрийн 60 тоот албан бичиг, Үндэсний төв архивын 20*******7 оны 4 дүгээр сарын сарын *******2-ны өдрийн 536 тоот албан бичигт “...н сумын Хүн эмнэлэг байгууллагын /компанийн/ бүгд баримт шилжиж ирээгүй тул ийн -т холбогдох баримтыг шүүн үзэж лавлагаа гаргах боломжгүй”, н сумын засаг даргын 20*******7 оны 5 дугаар сарын *******0-ны өдрийн 4 тоот албан бичигт “...ийн нь *******975-*******976 онд тус сумын ажиллаж байсан цалингийн холбогдолтой материал огт байхгүй...” гэж байгаа ч түүнийг нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлох үүргээс чөлөөлөхгүй.

Мөн гэрч Х.ийн “...И. *******973 онд намайг ажилд орсны дараа *******974 онд билүү яг хэдэн онд гэдгийг нь сайн санахгүй байна. н сумын хүний бага эмчийн салбарт асрагчаар ажилд орсон. *******976 онд Дундговь аймгийн төвд *******0 сарын *******ийн курсст суралцаад эргэж ирээд *******аар ажилласан. Яг хэдэн он хүртэл ажилласан талаар нь би одоо санахгүй байна...” гэсэн мэдүүлэг, гэрч Т.ийн “...Би *******973 онд цэргээс халагдаж ирээд н сумын хүн эмнэлэгт ажиллаж эхлэхэд Цэрмаа гэдэг ******* байсан. Дараа нь асрагч болж ирсэн. Асрагчаар ажиллаж байгаад Цэрмаатай цуг Дундговь аймгийн төвд хэдэн сарын курсст явсан....Курссээ төгсөж ирээд Баянжаргалан сумын хүн эмнэлэгт үргэжлүүлээд ******* хийсэн. Сувилагчаар их удаан ажиллаагүй...” гэсэн мэдүүлэг, *******975 оны 40 дугаар тушаалд “....Дадлагын сурагчдаар бэлдүүлж их ялалтын 30 жил, сумын 50  жилийн ойгоор тоглох концертонд оролцох хүмүүсийн нэрсэд И. Э/У” гэсэн баримт, н сумын Эрүүл мэндийн төвийн 20*******7 оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн *******5 тоот албан бичигт “... овогтой нь хүн эмнэлэгт *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн асрагчаар ажиллаж байгаад *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-нд Дундговь аймгийн ЭХГазарт *******0 сарын *******ийн түр курсст суралцаж төгссөн. Ингээд *******977 оны 0******* дүгээр сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн *******аар ажилласан. Энэ онуудад ажиллаж байхад бага эмч Т., ******* Г.Цэрмаа, Ч. нартай хамт ажиллаж байсан” гэж тодорхойлсон тодорхойлолт нь тухайн үеийн үйл явдлыг тогтоох шууд нотлох баримт болж чадахгүй байна гэж үзлээ.

Иймд нэхэмжлэгч И. *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны 0******* дүгээр сарын 30-ны өдөр хүртэл н сумын ажиллаж байсан байдлаа баримтаар нотлоогүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагаас холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.

Харин нэхэмжлэгч И. н сумын Хүн эмнэлэгт *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл асрагчаар ажиллаж байснаа *******976 онд нээлгэсэн цагаан цэнхэр өнгийн хөдөлмөрийн дэвтрийн 4, 5-р хуудсанд “...Эрүүлийг хамгаалах газрын даргын *******977 оны 0******* дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн *******-р тушаалаар И.гийг Баянжаргалан сумын хүн эмнэлэгт *******аар ажиллуулав” гэсэн, н сумын ардын их хурлын депутатуудын хурлын гүйцэтгэх захиргааны *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрийн ************** дугаар захирамжаар “...Хүн эмнэлгийн асрагчаар овогтой г *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн ажиллуулсугай” гэсэн баримт, *******976 оны 3 дугаар сарын *******0-ны өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл *******ийн курст суралцаж төгссөнийг нотлох 225 дугаартай *******ийн мэргэжил олгох үнэмлэх, *******976 онд н сумын Хүн эмнэлэгийн хамт олонтой авахуулсан гэрэл зураг зэргээр нотолсон.

Иймээс шүүх нэхэмжлэгч И.г *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл н сумын ажиллаж байсныг тогтоож шийдвэрлэлээ.

Нэхэмжлэгч И. нь хууль зөрчин хуурамч баримт бичиг бүрдүүлсэн, уг баримт нь шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон, гэрч нар санаатайгаар худал мэдүүлэг өгсөн нь тогтоогдвол Эрүүгийн хуульд заасан хариуцлага хүлээхийг дурдав.

Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70.200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.

Монгол Улсын Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.2., **************6., **************8., *******33 дугаар зүйлийн *******33.*******.*******.-д заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******35 дугаар зүйлийн *******35.2.6.-д зааснаар овгийн ийн г *******976 оны 3 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны *******2 дугаар сарын 3*******-ний өдөр хүртэл н сумын ажиллаж байсныг тогтоож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас *******975 оны 02 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс *******976 оны 0******* дүгээр сарын 30-ны өдөр хүртэл н сумын ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.*******., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.2.-т зааснаар нэхэмжлэгч И.гийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70.200 /далан мянга хоёр зуу/ төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.4., **************9.7.-д зааснаар шийдвэрийг танилцуулан сонсгож, 7 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах шатны журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.        

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2.-т зааснаар нэхэмжлэгч шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргаж болохыг заасугай.

 

                           ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                              З.ТҮВШИНТӨГС