2022        04          11                                       2022/ШЦТ/270

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС   

 

 

Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Б.Батболор даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ц.Баасанцэрэн,   

улсын яллагч Ц.Гэрэлчимэг /томилолтоор/,

хохирогч Г.Т, түүний өмгөөлөгч Р.Мөнхтариа,

шүүгдэгч Р.Э, түүний өмгөөлөгч Г.Баттогтох нарыг оролцуулан тус шүүхийн “В” танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Р.Эд холбогдох эрүүгийн 2210001920115 дугаартай хэргийг 2022 оны 3 дугаар сарын 28-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, 1985 оны 8 дугаар сарын 24-ний өдөр Дархан-Уул аймагт төрсөн, 37 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, багш дасгалжуулагч мэргэжилтэй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, ам бүл 6, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт .....................тоотод оршин суух хаягтай, урьд  

-Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2015 оны 5 дугаар сарын 26-ны өдрийн 135 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.2-т зааснаар 260 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял,

-Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2017 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн 10 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700.000 төгрөгөөр торгох ял тус тус шийтгүүлж байсан, Р.Э /РД:............./.

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч Р.Э нь 2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр ................... тоотод Г.Тийг зодож эрүүл мэндэд нь баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт улсын яллагч, оролцогч нарын зүгээс дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

1. Шүүгдэгч Р.Эын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад үнэн зөв мэдүүлэг өгсөн тул нэмж мэдүүлэг өгөхгүй. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэсэн мэдүүлэг (шүүх хуралдааны тэмдэглэл)
2. Хохирогч Г.Тийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “2021 оны 12 дугаар сарын 23-аас 24-нд шилжих шөнө шинэ жилийн цэнгүүн болж байхад очсон. Цэнгүүн дуусаад дуудлагын жолооч болон хамт олонтойгоо явж байгаад нэг газар очсон. Дуудлагын жолоочоо явуулчхаад түлхүүр өгөх гэж ороод цохиулсан. Тэр даруйдаа цагдаа дуудсан” гэсэн мэдүүлэг (шүүх хуралдааны тэмдэглэл)
3. Хохирогч Г.Тийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр би Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт байлах Сөүл плаза төвийн 8 давхрын ресторанд би өөрийн ажиллаж байсан Кол центр байгууллагын шинэ жилийн арга хэмжээнд оролцоод орой 23 цагийн орчимд тараад хамт ажилладаг Р.Эын гэрт нь очихоор болсон юм шиг байсан. Тэрийг яаж мэдсэн гэхээр хамт ажилладаг Баянмөнх, Нэргүй, Болороо нарын хамтаар дуудлагын жолооч дуудаад бид нар Р.Эын гэр болох Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш гарден хотхоны 7 дугаар байрны 9 тоотод орохоор болоод бид нар гадна байж байхад Баянмөнх нэрийг нь санахгүй байна хамт ажилладаг ахын хамтаар Р.Эын гэр лүү орцгоосон. Би гадна хамт ажилладаг Болороог нөхөрт нь хүлээлгэж өгөөд би дуудлагын жолооч болон Нэргүй эгчийн хамтаар машинд сууж байсан чинь Баянмөнхийн машины түлхүүр надад байсан болохоор би Нэргүй эгчээс энэ машины түлхүүрийг яах вэ гээд асуусан чинь Нэргүй эгч оруулаад өгчих гэж хэлэхээр нь б за гэж хэлэхэд Энглиш гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоот руу орсон чинь Р.Э танихгүй хүмүүсийн хамтаар сууж байхаар нь манай ажлын газрын Баянмөнх ах хаанаа байгаа юм гээд асуусан чинь Р.Э чи зүгээр зайл гэж хэлэхээр нь чи яагаад байгаа юм гэсэн чинь Р.Э босож ирээд чи намайг зайл гэж хэлдэг хэн бэ гээд миний нүүрэн тус газар гараараа 1 удаа цохиод хөлөөрөө жийж унагахад нь би Р.Эын хамтаар газар унасан чинь үл таних залуу Р.Эыг татаж аваад босгосон чинь бас хамт байсан залуу намайг татаж босгоод ...би цагдаагийн байгууллагад дуудлага өгсөн...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 11-12 дахь тал)
4. Гэрч Д.Бат-Ирээдүйгийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 00 цан 30 минут болж байхад манай хуурай ах Р.Эыг шинэ жилээс авах гээд Хан-Уул дүүргийн хооронд байрлах байранд ирсэн. Тэгээд гэрт нь ороод ахтайгаа юм яриад явах уу гээд сууж байсан чинь гаднаас нэг танихгүй залуу нилээн согтуу орж ирээд манайхан явчихсан юм уу хөгшөөн гээд манай ахыг хэлсэн. тэгсэн чинь манай ах тэр залууд хандаж чи хэдэн оных юм чи бид хоёр чацуу юм уу гэсэн нөгөө залуу чи яагаад байгаа юм бэ хөгшөөн гэхээр нь манай ах би чамайг танихгүй юм байна чи ер нь яв яв гэж хэлсэн. тэгээд босож ирээд маргалдаад Р.Э ах нэг удаа дус хэсэг рүү цохиод хоёулаа газарт унасан. Тэгэхээр нь би ахыг тэвэрч татаад буйдан руу суулгасан. Харин тэр залууг манай найз Санчир салгаад угаалгын өрөө рүү оруулаад хөмсөг орчмоос нь гарсан цусыг угаагаад үлдсэн. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 20-21 дэх тал)
5. Гэрч Ц.Батболдын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны орой өөрийн танил дүү Гансүхийн түрээсээр амьдарч байсан Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш Гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоот гэрт нь унтаж байхад шөнө найз Р.Э над руу утсаар яриад би хэдэн хүмүүстэй наана чинь очиж суух гэсэн юм гэж асуухаар нь би тэг тэг гэж хэлсэн. ...удалгүй чанга дуу чимээ гарахаар нь би доошоо буусан чинь үүдэнд Р.Э үл таних залуутай маргалдаж байгаад нүүрэн тус газар нь нэг удаа цохих шиг болоод хоёулаа газар унасан. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 33-34 дэх тал)
6. Гэрч Э.Санчирын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны орой 23 цагийн орчимд Р.Э над руу утсаар яриад ирээд машин бариад өгөөч гэхээр нь би та хаана байгаа юм гээд асуусан чинь Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш Гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоотод хүрээд ир гэхээр нь би найз Бат-Ирээдүйн хамтаар зааж өгсөн газар нь очсон чинь танихгүй 1-2 хүн Бат-Ирээдүй бид хоёртой зөрөөд гарч байсан. ...Р.Э чи намайг чи гэж дууддаг хэн бэ гээд очоод нүүрэн тус газар нь гараараа нэг удаа цохьсон чинь үл таних залуу газар унасан чинь Р.Э ах эрчиндээ газар унасан. ...зодуулж газар унасан залууг татаж босгосон чинь баруун талын хөмсөгнөөс нь цус гарсан байдалтай байхаар нь би тэр залуугийн хамтаар ариун цэврийн өрөө лүү ороод зүгээр үү гээд асуусан чинь зүгээр гэж хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 41-42 дахь тал)
7. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2021 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн Хүний биед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээ №890 дугаартай:

“-Г.Тийн биед баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо.

-Дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг гарсан гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой.

-Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.

-Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.

-Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна” гэсэн дүгнэлт (хавтаст хэргийн 45-46 дахь тал

8. Шүүгдэгч Р.Эын мөрдөн шалгах ажиллагаанд яллагдагчаар өгсөн: “...би өөрийнхөө гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч байна. Би согтуудаа хүний биед гэмтэл учруулсан нь миний буруу. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 66 дахь тал)

 

            Хавтаст хэрэгт авагдсан шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой болон бусад нотлох баримтууд:

Шүүгдэгчийн эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас (хавтаст хэргийн 69 дэх тал), иргэний үнэмлэхийн лавлагаа (хавтаст хэргийн 70 дахь тал), оршин суугаа хаягийн тодорхойлолт (хавтаст хэргийн 72 дахь тал), нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх лавлагаа (хавтаст хэргийн 73 дахь тал), шийтгэх тогтоолын хуулбар (хавтаст хэргийн 84-88, 158-162 дахь тал) зэрэг болно.

 

1. Гэм буруугийн талаар:

 

            Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл баримт:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Р.Э нь 2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр ................... тоотод Г.Тийг зодож эрүүл мэндэд нь баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйл баримт тогтоогдлоо.

Прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь шүүгдэгчийн үйлдэлд тохирсон байна.  

Учир нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг бөгөөд гэмт этгээд нь хохирогчийн бие махбод буюу эрүүл мэндэд Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн гэмтлийг санаатай учруулсан байх гэмт хэргийн субьектив болон объектив шинжийг хангахыг шаарддаг.

Харин гэмт хэргийн санаатай гэх субъектив талыг хууль тогтоогчоос Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “өөрийн үйлдэл, эс үйлдэхүйг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсч үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн бол санаатай гэмт хэрэгт тооцно” гэж тодорхойлсон.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримтууд болон хэргийн үйл баримтад хууль зүйн дүгнэлт хийвэл шүүгдэгч Р.Э нь бусдын биед халдаж болохгүй гэдгийг мэдсээр байж үл ялих зүйлээр шалтаглан хохирогч Г.Тийн нүүр хэсэгт гараараа цохиж гэмтэл учруулсан болох нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан хохирогч, шүүгдэгч нарын мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэргээр хангалттай нотлогдон тогтоогдож байна.

Өөрөөр хэлбэл шүүгдэгч нь хохирогчид гэмтэл учруулах санаа зорилгыг хэрэгжүүлэхийн тулд өшиглөх, гараараа цохих идэвхитэй үйлдэл хийсэн бөгөөд уг үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан болох нь шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 890 дугаартай дүгнэлтээр тогтоогдлоо.

Хууль зүйн хувьд шүүгдэгчийн үйлдэл нь идэвхтэй, ухамсартай үйлдэл бөгөөд хохирогчийн эрүүл мэндэд хохирол учруулж, хор уршигт зориуд хүргэсэн байх тул түүнийг гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр дээрх гэмт хэргийг үйлдсэнд тооцно.

Хэдийгээр мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нарын зүгээс шүүх эмнэлгийн шинжээчийн 890 дугаартай дүгнэлтэд дурдагдсан гэмтлийн хөнгөн зэргийг хүлээн зөвшөөрдөггүй боловч шүүх хуралдаанд хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нар дээрх дүгнэлтийн хүрээнд хэргийг эцэслэн шийдвэрлүүлэхэд татгалзах зүйлгүй талаараа мэдүүлсэн болохыг дурдах нь зүйтэй.

Шүүгдэгчийн гэм буруутайг нотолсон дээрх баримтууд нь хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоосон, нотлох баримт цуглуулах, бэхжүүлэх талаарх журам шаардлагыг зөрчсөн, хэргийн оролцогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн, хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй тул хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж үнэлж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгосон болно.

Иймд шүүгдэгч Р.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэв.

Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудад тулгуурлан хэргийн газар болсон гэх үйл баримтад дүгнэлт хийхэд гэмт хэрэг гарсан байдал, гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан, хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт, гэм буруугийн хэлбэр зэргийг хангалттай тогтоож ирүүлсэн гэж үзэж хэргийг шийдвэрлэлээ.

 

            Хохирол, хор уршгийн тухай:

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.5 дугаар зүйлд “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохирол гэж, ...гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршиг гэж тодорхойлсон бөгөөд Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэг, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, ийнхүү эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдон гарсан асарч сувилах, нэмэгдэл хоол өгөх, хиймэл эрхтэн хийлгэх, сувиллын газар сувилуулах зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг хохирогчид төлөх” хуулийн зохицуулалттай.

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч Г.Тийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан бөгөөд шүүхийн хэлэлцүүлгийн шатанд шүүгдэгч нь хохирогч нь 1.000.000 /нэг сая/ төгрөгийг төлж барагдуулсан болох нь хохирогч, түүний өмгөөлөгч нарын мэдүүлгээр тогтоогдож байх тул шүүгдэгчийг энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

Харин шүүх хуралдаанд хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нар цаашид гарах эмчилгээний зардлаа жич нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээлгэх саналыг гаргасан тул хохирогч гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хортой холбоотой болон цаашид гарах эмчилгээний зардалтай холбоотой баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар жич нэхэмжлэх эрхтэйг тайлбарлав.

 

2. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

              Шүүхээс ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ” гэж заасныг тус тус баримтлан шүүгдэгч Р.Э нь анх удаа хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг сайн дураараа нөхөн төлсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн хувийн байдал /...37 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, багш дасгалжуулагч мэргэжилтэй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, ам бүл 6, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт амьдардаг.../ зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эыг 1350 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1.350.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, уг ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар 4 /дөрөв/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх нь зохимжтой гэж үзсэн болно.

Харин шүүгдэгч Р.Эын үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

 

3. Бусад асуудлаар:

            Хэрэгт эд мөрийн баримтаар 1 ширхэг сиди хураагдан ирсэн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болмогц хэргийн хадгалах хугацаа дуустал хэрэгт хавсаргаж шийдвэрлэв.

Шүүгдэгч Р.Эд холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй болохыг тус тус дурдъя.

 

Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.5, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч Р.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.   
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эыг 1350 /нэг мянга гурван зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1.350.000 /нэг сая гурван зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эд оногдуулсан 1.350.000 /нэг сая гурван зуун тавин мянга/ төгрөгийн торгох ялыг 4 /дөрөв/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосугай.
4. Р.Эд холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй болохыг дурдсугай.
5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч Р.Эаас нийт 1.000.000 /нэг сая/ төгрөгийг хохирогч Г.Тид нөхөн төлснийг тэмдэглэсүгэй.
6. Хохирогч нь цаашид гарах эмчилгээний болон бусад зардлаа нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар жич нэхэмжлэх эрхтэйг тайлбарласугай.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн сиди 1 ширхэгийг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болмогц хэргийн хадгалах хугацаа дуустал хэрэгт хавсаргасугай.
8. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар ялтан торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол хорих ялаар сольж эдлүүлдэг болохыг Р.Эд сануулсугай.
9. Шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг мэдэгдсүгэй.
10. Шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл өөрөө гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, түүний дээд шатны прокурор мөн хугацаанд эсэргүүцэл бичих эрхтэйг танилцуулсугай.
11. Эрх бүхий этгээд давж заалдах журмаар гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болох хүртэлх хугацаанд Р.Эд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

           ДАРГАЛАГЧ,

                                    ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                     Б.БАТБОЛОР

 

 

 

 

 

 

 

    2022        04          11                                       2022/ШЦТ/270

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС   

 

 

Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Б.Батболор даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ц.Баасанцэрэн,   

улсын яллагч Ц.Гэрэлчимэг /томилолтоор/,

хохирогч Г.Т, түүний өмгөөлөгч Р.Мөнхтариа,

шүүгдэгч Р.Э, түүний өмгөөлөгч Г.Баттогтох нарыг оролцуулан тус шүүхийн “В” танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Р.Эд холбогдох эрүүгийн 2210001920115 дугаартай хэргийг 2022 оны 3 дугаар сарын 28-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, 1985 оны 8 дугаар сарын 24-ний өдөр Дархан-Уул аймагт төрсөн, 37 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, багш дасгалжуулагч мэргэжилтэй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, ам бүл 6, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт .....................тоотод оршин суух хаягтай, урьд  

-Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2015 оны 5 дугаар сарын 26-ны өдрийн 135 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.2-т зааснаар 260 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял,

-Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2017 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн 10 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700.000 төгрөгөөр торгох ял тус тус шийтгүүлж байсан, Р.Э /РД:............./.

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч Р.Э нь 2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр ................... тоотод Г.Тийг зодож эрүүл мэндэд нь баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт улсын яллагч, оролцогч нарын зүгээс дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

1. Шүүгдэгч Р.Эын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад үнэн зөв мэдүүлэг өгсөн тул нэмж мэдүүлэг өгөхгүй. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэсэн мэдүүлэг (шүүх хуралдааны тэмдэглэл)
2. Хохирогч Г.Тийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “2021 оны 12 дугаар сарын 23-аас 24-нд шилжих шөнө шинэ жилийн цэнгүүн болж байхад очсон. Цэнгүүн дуусаад дуудлагын жолооч болон хамт олонтойгоо явж байгаад нэг газар очсон. Дуудлагын жолоочоо явуулчхаад түлхүүр өгөх гэж ороод цохиулсан. Тэр даруйдаа цагдаа дуудсан” гэсэн мэдүүлэг (шүүх хуралдааны тэмдэглэл)
3. Хохирогч Г.Тийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр би Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт байлах Сөүл плаза төвийн 8 давхрын ресторанд би өөрийн ажиллаж байсан Кол центр байгууллагын шинэ жилийн арга хэмжээнд оролцоод орой 23 цагийн орчимд тараад хамт ажилладаг Р.Эын гэрт нь очихоор болсон юм шиг байсан. Тэрийг яаж мэдсэн гэхээр хамт ажилладаг Баянмөнх, Нэргүй, Болороо нарын хамтаар дуудлагын жолооч дуудаад бид нар Р.Эын гэр болох Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш гарден хотхоны 7 дугаар байрны 9 тоотод орохоор болоод бид нар гадна байж байхад Баянмөнх нэрийг нь санахгүй байна хамт ажилладаг ахын хамтаар Р.Эын гэр лүү орцгоосон. Би гадна хамт ажилладаг Болороог нөхөрт нь хүлээлгэж өгөөд би дуудлагын жолооч болон Нэргүй эгчийн хамтаар машинд сууж байсан чинь Баянмөнхийн машины түлхүүр надад байсан болохоор би Нэргүй эгчээс энэ машины түлхүүрийг яах вэ гээд асуусан чинь Нэргүй эгч оруулаад өгчих гэж хэлэхээр нь б за гэж хэлэхэд Энглиш гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоот руу орсон чинь Р.Э танихгүй хүмүүсийн хамтаар сууж байхаар нь манай ажлын газрын Баянмөнх ах хаанаа байгаа юм гээд асуусан чинь Р.Э чи зүгээр зайл гэж хэлэхээр нь чи яагаад байгаа юм гэсэн чинь Р.Э босож ирээд чи намайг зайл гэж хэлдэг хэн бэ гээд миний нүүрэн тус газар гараараа 1 удаа цохиод хөлөөрөө жийж унагахад нь би Р.Эын хамтаар газар унасан чинь үл таних залуу Р.Эыг татаж аваад босгосон чинь бас хамт байсан залуу намайг татаж босгоод ...би цагдаагийн байгууллагад дуудлага өгсөн...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 11-12 дахь тал)
4. Гэрч Д.Бат-Ирээдүйгийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 00 цан 30 минут болж байхад манай хуурай ах Р.Эыг шинэ жилээс авах гээд Хан-Уул дүүргийн хооронд байрлах байранд ирсэн. Тэгээд гэрт нь ороод ахтайгаа юм яриад явах уу гээд сууж байсан чинь гаднаас нэг танихгүй залуу нилээн согтуу орж ирээд манайхан явчихсан юм уу хөгшөөн гээд манай ахыг хэлсэн. тэгсэн чинь манай ах тэр залууд хандаж чи хэдэн оных юм чи бид хоёр чацуу юм уу гэсэн нөгөө залуу чи яагаад байгаа юм бэ хөгшөөн гэхээр нь манай ах би чамайг танихгүй юм байна чи ер нь яв яв гэж хэлсэн. тэгээд босож ирээд маргалдаад Р.Э ах нэг удаа дус хэсэг рүү цохиод хоёулаа газарт унасан. Тэгэхээр нь би ахыг тэвэрч татаад буйдан руу суулгасан. Харин тэр залууг манай найз Санчир салгаад угаалгын өрөө рүү оруулаад хөмсөг орчмоос нь гарсан цусыг угаагаад үлдсэн. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 20-21 дэх тал)
5. Гэрч Ц.Батболдын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны орой өөрийн танил дүү Гансүхийн түрээсээр амьдарч байсан Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш Гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоот гэрт нь унтаж байхад шөнө найз Р.Э над руу утсаар яриад би хэдэн хүмүүстэй наана чинь очиж суух гэсэн юм гэж асуухаар нь би тэг тэг гэж хэлсэн. ...удалгүй чанга дуу чимээ гарахаар нь би доошоо буусан чинь үүдэнд Р.Э үл таних залуутай маргалдаж байгаад нүүрэн тус газар нь нэг удаа цохих шиг болоод хоёулаа газар унасан. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 33-34 дэх тал)
6. Гэрч Э.Санчирын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны орой 23 цагийн орчимд Р.Э над руу утсаар яриад ирээд машин бариад өгөөч гэхээр нь би та хаана байгаа юм гээд асуусан чинь Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Энглиш Гарден хотхоны 7 дугаар байрны 09 тоотод хүрээд ир гэхээр нь би найз Бат-Ирээдүйн хамтаар зааж өгсөн газар нь очсон чинь танихгүй 1-2 хүн Бат-Ирээдүй бид хоёртой зөрөөд гарч байсан. ...Р.Э чи намайг чи гэж дууддаг хэн бэ гээд очоод нүүрэн тус газар нь гараараа нэг удаа цохьсон чинь үл таних залуу газар унасан чинь Р.Э ах эрчиндээ газар унасан. ...зодуулж газар унасан залууг татаж босгосон чинь баруун талын хөмсөгнөөс нь цус гарсан байдалтай байхаар нь би тэр залуугийн хамтаар ариун цэврийн өрөө лүү ороод зүгээр үү гээд асуусан чинь зүгээр гэж хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 41-42 дахь тал)
7. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2021 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн Хүний биед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээ №890 дугаартай:

“-Г.Тийн биед баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо.

-Дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг гарсан гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой.

-Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.

-Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.

-Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна” гэсэн дүгнэлт (хавтаст хэргийн 45-46 дахь тал

8. Шүүгдэгч Р.Эын мөрдөн шалгах ажиллагаанд яллагдагчаар өгсөн: “...би өөрийнхөө гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч байна. Би согтуудаа хүний биед гэмтэл учруулсан нь миний буруу. ...” гэсэн мэдүүлэг (хавтаст хэргийн 66 дахь тал)

 

            Хавтаст хэрэгт авагдсан шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой болон бусад нотлох баримтууд:

Шүүгдэгчийн эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас (хавтаст хэргийн 69 дэх тал), иргэний үнэмлэхийн лавлагаа (хавтаст хэргийн 70 дахь тал), оршин суугаа хаягийн тодорхойлолт (хавтаст хэргийн 72 дахь тал), нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх лавлагаа (хавтаст хэргийн 73 дахь тал), шийтгэх тогтоолын хуулбар (хавтаст хэргийн 84-88, 158-162 дахь тал) зэрэг болно.

 

1. Гэм буруугийн талаар:

 

            Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл баримт:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Р.Э нь 2021 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр ................... тоотод Г.Тийг зодож эрүүл мэндэд нь баруун нүдний дээд зовхинд шарх, цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал, хамрын нуруунд зулгаралт, дагзны хуйханд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйл баримт тогтоогдлоо.

Прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь шүүгдэгчийн үйлдэлд тохирсон байна.  

Учир нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг бөгөөд гэмт этгээд нь хохирогчийн бие махбод буюу эрүүл мэндэд Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн гэмтлийг санаатай учруулсан байх гэмт хэргийн субьектив болон объектив шинжийг хангахыг шаарддаг.

Харин гэмт хэргийн санаатай гэх субъектив талыг хууль тогтоогчоос Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “өөрийн үйлдэл, эс үйлдэхүйг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсч үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн бол санаатай гэмт хэрэгт тооцно” гэж тодорхойлсон.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримтууд болон хэргийн үйл баримтад хууль зүйн дүгнэлт хийвэл шүүгдэгч Р.Э нь бусдын биед халдаж болохгүй гэдгийг мэдсээр байж үл ялих зүйлээр шалтаглан хохирогч Г.Тийн нүүр хэсэгт гараараа цохиж гэмтэл учруулсан болох нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан хохирогч, шүүгдэгч нарын мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэргээр хангалттай нотлогдон тогтоогдож байна.

Өөрөөр хэлбэл шүүгдэгч нь хохирогчид гэмтэл учруулах санаа зорилгыг хэрэгжүүлэхийн тулд өшиглөх, гараараа цохих идэвхитэй үйлдэл хийсэн бөгөөд уг үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан болох нь шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 890 дугаартай дүгнэлтээр тогтоогдлоо.

Хууль зүйн хувьд шүүгдэгчийн үйлдэл нь идэвхтэй, ухамсартай үйлдэл бөгөөд хохирогчийн эрүүл мэндэд хохирол учруулж, хор уршигт зориуд хүргэсэн байх тул түүнийг гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр дээрх гэмт хэргийг үйлдсэнд тооцно.

Хэдийгээр мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нарын зүгээс шүүх эмнэлгийн шинжээчийн 890 дугаартай дүгнэлтэд дурдагдсан гэмтлийн хөнгөн зэргийг хүлээн зөвшөөрдөггүй боловч шүүх хуралдаанд хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нар дээрх дүгнэлтийн хүрээнд хэргийг эцэслэн шийдвэрлүүлэхэд татгалзах зүйлгүй талаараа мэдүүлсэн болохыг дурдах нь зүйтэй.

Шүүгдэгчийн гэм буруутайг нотолсон дээрх баримтууд нь хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоосон, нотлох баримт цуглуулах, бэхжүүлэх талаарх журам шаардлагыг зөрчсөн, хэргийн оролцогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн, хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй тул хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж үнэлж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгосон болно.

Иймд шүүгдэгч Р.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэв.

Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудад тулгуурлан хэргийн газар болсон гэх үйл баримтад дүгнэлт хийхэд гэмт хэрэг гарсан байдал, гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан, хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт, гэм буруугийн хэлбэр зэргийг хангалттай тогтоож ирүүлсэн гэж үзэж хэргийг шийдвэрлэлээ.

 

            Хохирол, хор уршгийн тухай:

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.5 дугаар зүйлд “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохирол гэж, ...гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршиг гэж тодорхойлсон бөгөөд Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэг, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, ийнхүү эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдон гарсан асарч сувилах, нэмэгдэл хоол өгөх, хиймэл эрхтэн хийлгэх, сувиллын газар сувилуулах зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг хохирогчид төлөх” хуулийн зохицуулалттай.

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч Г.Тийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан бөгөөд шүүхийн хэлэлцүүлгийн шатанд шүүгдэгч нь хохирогч нь 1.000.000 /нэг сая/ төгрөгийг төлж барагдуулсан болох нь хохирогч, түүний өмгөөлөгч нарын мэдүүлгээр тогтоогдож байх тул шүүгдэгчийг энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

Харин шүүх хуралдаанд хохирогч болон түүний өмгөөлөгч нар цаашид гарах эмчилгээний зардлаа жич нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээлгэх саналыг гаргасан тул хохирогч гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хортой холбоотой болон цаашид гарах эмчилгээний зардалтай холбоотой баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар жич нэхэмжлэх эрхтэйг тайлбарлав.

 

2. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

              Шүүхээс ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ” гэж заасныг тус тус баримтлан шүүгдэгч Р.Э нь анх удаа хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг сайн дураараа нөхөн төлсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн хувийн байдал /...37 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, багш дасгалжуулагч мэргэжилтэй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, ам бүл 6, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт амьдардаг.../ зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эыг 1350 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1.350.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, уг ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар 4 /дөрөв/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх нь зохимжтой гэж үзсэн болно.

Харин шүүгдэгч Р.Эын үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

 

3. Бусад асуудлаар:

            Хэрэгт эд мөрийн баримтаар 1 ширхэг сиди хураагдан ирсэн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болмогц хэргийн хадгалах хугацаа дуустал хэрэгт хавсаргаж шийдвэрлэв.

Шүүгдэгч Р.Эд холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй болохыг тус тус дурдъя.

 

Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.5, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч Р.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.   
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эыг 1350 /нэг мянга гурван зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1.350.000 /нэг сая гурван зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар Р.Эд оногдуулсан 1.350.000 /нэг сая гурван зуун тавин мянга/ төгрөгийн торгох ялыг 4 /дөрөв/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосугай.
4. Р.Эд холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй болохыг дурдсугай.
5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч Р.Эаас нийт 1.000.000 /нэг сая/ төгрөгийг хохирогч Г.Тид нөхөн төлснийг тэмдэглэсүгэй.
6. Хохирогч нь цаашид гарах эмчилгээний болон бусад зардлаа нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар жич нэхэмжлэх эрхтэйг тайлбарласугай.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн сиди 1 ширхэгийг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болмогц хэргийн хадгалах хугацаа дуустал хэрэгт хавсаргасугай.
8. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар ялтан торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол хорих ялаар сольж эдлүүлдэг болохыг Р.Эд сануулсугай.
9. Шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг мэдэгдсүгэй.
10. Шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл өөрөө гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, түүний дээд шатны прокурор мөн хугацаанд эсэргүүцэл бичих эрхтэйг танилцуулсугай.
11. Эрх бүхий этгээд давж заалдах журмаар гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болох хүртэлх хугацаанд Р.Эд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

           ДАРГАЛАГЧ,

                                    ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                     Б.БАТБОЛОР