ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ  

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2017/0295/Ý

 

Äàðõàí-Óóë àéìàã äàõü Сóì äóíäûí Эрүүгийн хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí Åðºíõèé ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ,

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Б.Тэмүүжин,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын ахлах прокурор Б.Сүрмандах,

Хохирогч Ч.Ч

Ø¿¿ãäýã÷ О.Л /өөрөө өөрийгөө өмгөөлөх хүсэлт гаргасан тул өмгөөлөгч оролцоогүй/ íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí òàíõèìä íýýëòòýé хèéсэн шүүх хуралдаанаар Дархан-Уул аймгийн Пðîêóðîðын газрааñ Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 2 äàõü õýñãèéí 2.4-ò çààñàí гэмт хэрэгт холбогдуулан ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí Б îâîãò О.Л õîëáîãäîõ 1718001640095 дугаартай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлтэй ирүүлснийг 2017 îíû 10 äóãààð ñàðûí 20-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

Ø¿¿ãäýã÷èéí биеийн áàéöààëò:

 

Монгол Улсын иргэн, Б îâîãò О.Л ñóìàíä òºðñºí, 58 íàñòàé, ýðýãòýé, á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé, засварчин ìýðãýæèëтэé, àì á¿ë 2, ýõíýðèéí õàìò òîîòîä îðøèí ñóóõ, óëñààñ àâñàí ãàâüÿà øàãíàëгүй, ÿë øèéòãýëã¿é,

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

 

Шүүгдэгч О.Л íü 2017 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 9 дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “Дархан-Сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ” ХК-ны ТП-61 хуваарилах байгууламжийн гаднаас 7 ширхэг хаалгыг иргэн П.ө эзэмшлийн  улсын дугаартай автомашинаар тээвэрлэн авч явж, бусдын ýä õºðºíãèéã õóëãàéëæ, 304000 òºãðºãèéí õîõèðîë ó÷ðóóëñàí гэмт хэрэгò холбогджээ. /Яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

   ТÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

1.Гэм буруугийн талаар:

 

Шүүгдэгч О.Л íü 2017 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 9 дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “Дархан-Сэлэнгийн цахилгаан

 

 

түгээх сүлжээ” ХК-ны ТП-61 хуваарилах байгууламжийн гаднаас 7 ширхэг хаалгыг õóëãàéëæ, 304000 òºãðºãèéí õîõèðîë ó÷ðóóëñàí гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь:

 

-Шүүгдэгч О.Л ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò өгсөн: “…Би санаандгүй тэнд явж байтал хогын савны тэнд хэдэн хаалга газраар тараагаад хаясан байсан байхаар нь зараад мөнгө болгоё л гэж бодсон. Анх хаалга гэж бодоогүй хэрэглэж болохоор мод л гэж бодсон. Ө машин байрныхаа гадаа байхаар нь тэнд хог түүж явсан залуутай нийлж Ө машинд нөгөө хаалгануудыг ачсан. Гэтэл Ө гэрээсээ гарч ирээд “та юун хаалга ачсан юм бэ?” гэхээр нь зарж мөнгө болгоё гэхэд “би наадах хаалгануудыг чинь авъя” гээд хадмынхаа хашаанд аваачиж буулгасан.

...хөнгөн ял оногдуулж өгнө үү.” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Õîõèðîã÷ Ч.Ч шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “2017 оны 9 сарын 7-ны өдөр диспетчерээс над руу залгаад солиод орхисон байсан 7 ширхэг хаалга алга болсон талаар хэлсэн.

...гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй.“ ãýõ ìýä¿¿ëýã

 

-Õýðãèéí ãàçðûí ¿çëýã õèéñýí òýìäýãëýë, ãýðýë çóðãèéí ¿ç¿¿ëýëò /õýðãèéí 4-7/,

 

-Ãýð÷ Н.Ө ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…гадаа гартал манай байрны ойр хавиар архи уугаад яваад байдаг Лха гэдэг ах нэг танихгүй хүнтэй хамт миний машин дээр 8 ширхэг гөлмөн төмөр дундаа банзтай хаалга ачиж байсан. Тэгэхээр нь би “юун хаалга ачаад байгаа юм бэ?” гэж асуухад “хүн өгсөн юм, бирж дээр очиж борлуулах хэрэгтэй байна.” гэж хэлсэн. Тэгээд би хаалгыг үзэхэд ашиглаж болохоор хаалга байхаар нь “би худалдаж авъя” гээд Дархан сумын 15 дугаар баг Мангирт 9 дүгээр хэсэгт байх өөрийн хадам ээж Г хашаанд аваачиж буулгасан. Тэгээд би “хаалгануудыг хэдэн төгрөгөөр зарах юм бэ?” гэж асуухад Лха ах “1 шил архи аваад өгөхөд болно” гэж хэлж байсан.

... ДАХ улсын дугаартай хонда маркийн жижиг ачааны машин нь миний эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 27-28/,

 

-Гэрч Б.Б ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…30 жилийн турш ашигласан. Одоо бол ашиглах боломжтой. Элэгдэл хорогдлын хувьд цаашид ашиглах боломжтой.

...нийт 7 ширхэг хаалга байсан. 4 ширхэг хаалга нь 2 хавтастай, том хэмжээтэй хаалга байсан. Тэгээд тус том хаалгануудын 1 хаалганых нь хавтас нугасаараа салаад 2 тусдаа болчихсон байсан болохоор 8 гэж тоологдсон.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 29/,

 

-Хөрөнгийн үнэлгээний тайлан /хэргийн 36-37/,

-Дархан Сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ” ХК-ны хөрөнгийн үнэлгээ /хэргийн 63-64/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад нотлох баримтуудаар тогтоогдож байх ба шүүгдэгч нь ямар нэгэн дарамт шахалтгүйгээр хэргээ хүлээн мэдүүлж, хэргийн зүйлчлэл, гэм буруугийн талаар маргаагүй байна.

 

Гэвч Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч О.Л Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь үндэслэлгүй юм.

 

Учир нь шүүгдэгч О.Л нь хулгайлж авсан 7 ширхэг хаалгыг “зарж мөнгө болгох санаа зорилготойгоор иргэн Н.Ө ... ДАХ улсын дугаартай хонда маркийн ачааны машинд ачихдаа уг машины эзэн Н.Ө хэлж зөвшөөрөл аваагүй бөгөөд тухайн хаалгыг олсон учир зарж мөнгө болгох зорилготой байгаагаа Н.Ө хэлж, улмаар тухайн хаалгыг Н.Ө худалдан авахаар тохирч, Дархан сумын 15 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт өөрийн машинаар хүргэсэн болох нь гýð÷ Н.Ө ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…хүн өгсөн юм, бирж дээр очиж борлуулах хэрэгтэй байна.” гэж хэлсэн. Тэгээд би хаалгыг үзэхэд ашиглаж болохоор хаалга байхаар нь “би худалдаж авъя” гээд Дархан сумын 15 дугаар баг Мангирт 9 дүгээр хэсэгт байх өөрийн хадам ээж Г хашаанд аваачиж буулгасан.” ãýõ ìýä¿¿ëýãээр /õýðãèéí 27-28/ нотлогдож байна.

 

Хулгайлах гэмт хэргийг үйлдэхдээ машин механизм ашигласан гэдгийг хулгайлах үйлдлээ хөнгөвчилж түргэтгэх, тухайн эд хөрөнгийг зөөж тээвэрлэх зорилгоор машин механизмаа урьдчилан бэлтгэж ашигласан үйлдлийг ойлгох бөгөөд хулгайлах үйлдэл төгссөний дараа хулгайлж авсан эд хөрөнгөө зөөж тээвэрлэх, хэргийн газраас зайлуулах зэрэгт машин механизм ашигласныг машин механизм ашиглаж гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх хууль зүйн үндэслэлгүй юм.

 

Иймд Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч О.Л Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлснийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг болгон хөнгөрүүлэн өөрчлөх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

 

Гэмт хэргийн улмаас 304000 төгрөгийн хохирол учирсан бөгөөд “хаалгыг буцаан авсан тул нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй” гэх мэдүүлэг хохирогч шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгч байх тул шийтгэх тогтоол гарах үед шүүгдэгчээс гаргуулах төлбөргүй байна.

 

2.Ял, эрүүгийн хариуцлагын талаар:

 

Шүүгдэгч О.Л íü 2017 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 9 дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “Дархан-Сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ” ХК-ны ТП-61 хуваарилах байгууламжийн гаднаас 7 ширхэг хаалгыг иргэн П.Ө эзэмшлийн .. ДАХ улсын дугаартай автомашинаар тээвэрлэн авч явж, бусдын ýä õºðºíãèéã õóëãàéëæ, 304000 òºãðºãèéí õîõèðîë ó÷ðóóëñàí гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь шүүгдэгч, хохирогч нарын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн мэдүүлэг, хýðãèéí ãàçðûí ¿çëýã õèéñýí òýìäýãëýë, ãýðýë çóðãèéí ¿ç¿¿ëýëò /õýðãèéí 4-7/, гýð÷ Н.Ө ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…хүн өгсөн юм, бирж дээр очиж борлуулах хэрэгтэй байна.” гэж хэлсэн. Тэгээд би хаалгыг үзэхэд ашиглаж болохоор хаалга байхаар нь “би худалдаж авъя” гээд Дархан сумын 15 дугаар баг Мангирт 9 дүгээр хэсэгт байх өөрийн хадам ээж Г хашаанд аваачиж буулгасан.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 27-28/, гэрч Б.Б ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…нийт 7 ширхэг хаалга байсан. 4 ширхэг хаалга нь 2 хавтастай, том хэмжээтэй хаалга байсан. Тэгээд тус том хаалгануудын 1 хаалганых нь хавтас нугасаараа салаад 2 тусдаа болчихсон байсан болохоор 8 гэж тоологдсон.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 29/, хөрөнгийн үнэлгээний тайлан /хэргийн 36-37/, Дархан Сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ” ХК-ны хөрөнгийн үнэлгээ /хэргийн 63-64/ болон бусад бичгийн баримтуудаар нотлогдож байх тул шүүгдэгчид хуульд заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

 

Иймд шүүгдэгч О.Л Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 д¿ãýýр зүйлийн 1 дэх õýñэãт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн эд хөрөнгөө хамгаалах үүрэгтээ хайнга хандсан үйлдэл нөлөөлсөн, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулахаар шийдвэрлэв.

Шүүгдэгч нь анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, бусдад төлөх төлбөргүй байгаа нь эрүүгийн хариуцлага хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болж байна.

Шүүгдэгч нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаæ èðñýí зүйлгүй болохыг дурдаж, иргэн Н.Ө өмчлөлийн .........ДАХ улсын дугаартай Honda acty маркын автомашин битүүмжилсэн прокурорын тогтоолыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц хүчингүй болгож, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч О.Л хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээ авахаар шийдвэрлэснийг дурдаад

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасíыг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:1. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлий дахь хэсэгт зааснаар Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч О.Л Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлснийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг болгон хөнгөрүүлэн өөрчилсүгэй.

 

2.Шүүгдэгч Б îâîãò О.Л Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 17.1 д¿ãýýр зүйлийн 1 äэх хэсэгò заасан “õóëãàéëàõ” ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä òîîöñóãàé.

 

 3.Эð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 17.1 д¿ãýýр зүйлийн 1 дэх хэсэгт çààñíààð ø¿¿ãäýã÷ Б îâîãò О.Л 250 /õî¸ð çóóí òàâь/ öàãèéí õóãàöààãààð íèéòýä òóñòàé àæèë õèéëãýõ ÿë øèéòãýñ¿ãýé.

4.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí åðºíõèé àíãèéí 5.4 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 4 äýõ õýñýãò çààñíààð ø¿¿ãäýã÷ О.Л íü íèéòýä òóñòàé àæèë õèéëãýõ ÿëûã áèåë¿¿ëýýã¿é áîë íèéòýä òóñòàé àæèë õèéëãýõ ÿëûí 8 öàãèéí àæëûã 1 õîíîãоор òîîöîæ õîðèõ ÿëààð ñîëèõûã ø¿¿ãäýã÷ О.Л àíõààðóóëñóãàé.

5.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4, 1.7, 1.8-т зааснаар шүүгдэгч О.Л нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хохирогчид төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдаж, Н.Ө өмчлөлийн ........ДАХ улсын дугаартай Honda acty маркын автомашин битүүмжилсэн прокурорын тогтоолыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц хүчингүй болгосугай.

6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч,  өмгөөлөгч òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë тогтоолыг ãàðäóóëñан буюу хүргүүлснээс õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бè÷èõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар дàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàñàí, ýñýðã¿¿öýë áè÷èãäñýí òîõèîëäîëä шийтгэх òîãòîîëûí áèåëýëòèéã ò¿äãýëç¿¿лж, О.Л авсан õóâèéí áàòàëãàà ãàðãàõ òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã õýâýýð ¿ðãýëæë¿¿ëñ¿ãýé.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ÅЪÍÕÈÉ ШҮҮГЧ                                       ß.ÒÓÓË