| Шүүх | Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Юндэнгийн Энхмаа |
| Хэргийн индекс | 176/2020/0534/Э |
| Дугаар | 02/ШЦТ/2020 |
| Огноо | 2020-12-30 |
| Зүйл хэсэг | 11.4.1., |
| Улсын яллагч | Г.Энхбат |
Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол
2020 оны 12 сарын 30 өдөр
Дугаар 02/ШЦТ/2020
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Төв аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх хуралдааныг тус шүүхийн шүүгч Ю.Энхмаа даргалж,
Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Дөлгөөн
Улсын яллагчаар Г.Энхбат
Хохирогч Б.Б /онлайн/
Шүүгдэгч Ж.Э /онлайн/ нарыг оролцуулан нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Төв аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Ж.Эдод холбогдох эрүүгийн 2034000000578 дугаартай хэргийг 2020 оны 11 дүгээр сарын 05-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэцэв
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол Улсын иргэн, 62 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой тоотод оршин суух хаягтай, урьд нь ял шийтгүүлж байгаагүй, хэрэг хариуцах чадвартай, улаас авсан гавъяа шагнал байхгүй, Ж.Эд
Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлтэд дурдагдсанаар/
Яллагдагч Ж.Э нь Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Өгөөмөр 1 дүгээр баг Цонжинбодог гэх газар 2020 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрөөс 20-нд шилжих шөнө иргэн Б.Быг зодож эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:
Шүүгдэгч Ж.Э мэдүүлэхдээ: “Намайг яллаж байгаа Эрүүгийн хуулийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан зүйл ангийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Нэг талаараа би өөрийгөө өмөөрч байна. Батчулууны хувьд хүмүүсийг унтуулахгүй, ална зодно гэж дайрсан байсан учраас өөрийгөө хамгаалж нэг удаа л цохисон. Энэ нь аргагүй хамгаалалт байсан. Батчулууныг агсам тавиад байна гэж эхнэр, хүүхдэд нь хэлж байсан ч тэд тоогоогүй. Би Батчулууныг 1 удаа л цохисон, үүнийгээ аргагүй хамгаалалт байсан гэж үзэж байна. Батчулууныг зодсон зүйл ерөөсөө болоогүй, санаатай зодсон зүйл байхгүй. Миний хувьд хүнтэй зодолдож, таарамжгүй харилцаа үүсгэж байгаагүй, би олон нялх хүүхдүүдийнхээ өмнө Батчулууныг зодсон асуудал байхгүй. Батчулуун худлаа ярьж мэдүүлж байгааг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Хавтаст хэргийн 8 дугаар хуудсанд Батчулууны мэдүүлэгт согтуу байгаагүй гэж мэдүүлсэн байсан. Батчулуун нь архи уухаараа хамаатан садандаа байнга агсам тавьдаг. Тухайн хэрэг болсон өдөр ч гэсэн Батчулуун санаатайгаар агсам тавьсан. Миний хувьд эмчилгээний зардлыг нь төлж барагдуулж болно. Харин өөр нэхэмжилж байгаа мөнгийг би төлж барагдуулж чадахгүй. Эмчийн дүгнэлтийн гэмтлүүд нь дандаа хуучин гэмтэл байсан, би ганцхан нүд рүү нь цохисон, барьцалдаж, зодолдсон зүйл байхгүй. Би Батчулууны эгчтэй нь хамт амьдраад 40-50 жил болж байхад би нэг ч удаа эгчид нь болон хамаатан садандаа агсам тавьж үзээгүй, харин Батчулуун хамаатан садандаа агсам согтуу тавьж байсан. Өөр хэлэх зүйл байхгүй” гэв.
Хохирогч Б.Бы мэдүүлэхдээ: “Энхболд худлаа хэлж байна. Намайг зодож нүдэж байгааг эхнэр, хүүхдүүд нь мэдэж байгаа. Би гэрээс нь гараад тамхи татъя гэтэл намайг гаргахгүй байхаар нь би эхнэртэй нь маргалдаад байж байсан чинь Энхболдын хүргэн нь хүрч ирснээ намайг унагаасан. Гэтэл Энхболд миний хөлийг мушгиж, цохисон. Тэгээд би аргагүй эрхэнд гараад машинаа бариад явсан” гэв.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах болон цагаатгах талуудын хүсэлтээр дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.
Үүнд:
Хохирогч Б.Бы мэдүүлэг /хх-ийн 6-7 тал/, хохирогч Б.Бы гэрчээр өгсөн мэдүүлэг /хх-ийн 8 тал/, гэрч Э.Анхболдын мэдүүлэг /хх-ийн 9-10 тал/, гэрч Э.Хонгорзулын мэдүүлэг /хх-ийн 13 тал/, шүүгдэгч Ж.Эын гэрчээр өгсөн мэдүүлэг /хх-ийн 11-12 тал/, Төв аймаг дахь шүүхийн шинжилгээний албаны 2020 оны 09 дүгээр сарын 28-ны өдрийн №563 дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хх-ийн 15-16 тал/, шүүгдэгч Ж.Эын яллагдагчаар мэдүүлсэн мэдүүлсэн /хх-ийн 22-23 тал/ зэрэг болон шүүгдэгч Ж.Эын хувийн байдлыг тодорхойлсон баримтууд болно.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, хууль ёсны, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна гэж үзлээ.
Шүүгдэгч Ж.Э нь Төв аймгийн Эрдэнэ сумын Өгөөмөр 1 дүгээр баг Цонжинбодог гэх газар 2020 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрөөс 20-нд шилжих шөнө иргэн Б.Быг зодож эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан болох нь:
Бусдын эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн нөхцөл байдалд хийсэн хууль зүйн дүгнэлт болон гэм буруугийн талаар:
Хохирогч Б.Бы биед “зүүн тахилзуур ясны хугарал, зүүн нүдний ухархайн хананы хугарал, зүүн нүдний дээд, доод зовхи, цээж, зүүн бугалганд цус хуралт, зүүн нүдний зовхи, цээж, зүүн бугалганд цус хуралт, зүүн нүдний зовхи, зүүн хөлийн шагайд зөөлөн эдийн няцралт” гэмтэл учруулсан шүүгдэгч Ж.Эын үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн объектив талын шинжүүдийг хангасан, прокуророос ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон байна.
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан 2010 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдрийн 189/385 дугаартай тушаалаар баталсан “Гэмтлийн зэрэг тогтоох журам”-ын 2.3.1-д ” гэмтэл, түүнээс үүссэн эд эрхтний бүтэц, үйл ажиллагааны хямрал нь эрүүл мэндийг дөрвөн долоо хоногоос дээш буюу удаан хугацаагаар сарниулсан” мөн журмын 2.3.2-т “ерөнхий хөдөлмөрийн чадвар үлэмж хэмжээгээр /15-30 хувь/ тогтонги алдагдсан” бол гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамааруулахаар шалгуур шинжийг тодорхойлсон байх тул хохирогч Б.Бы биед учирсан гэмтлийг хүндэвтэр хохирол учирсан гэж үзнэ.
Шүүгдэгч Ж.Э нь өөрийн үйлдлийг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарласан түүний улмаас үүдэн гарах үр дагаврыг урьдчилан мэдсэн байх тул гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр үйлдсэн, гэм буруутай байна.
Иймд энэ хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотловол зохих асуудлыг хангалттай шалгаж тогтоосон, Ж.Эын бусдын эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан, Төв аймгийн Прокурорын газраас ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон байх тул шүүгдэгч Ж.Эын бусдын эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, хуульд зааснаар ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй байна.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч Б.Б нь “...Ж.Э намайг ганцаараа зодоогүй, 2-лаа нйлж намайг зодсон...Ж.Энхбодын хүргэн нь намайг унагаасан...” гэж мэдүүлдэг боловч энэ талаарх нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй байх тул шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1-д “ анхан шатны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд явагдана “ гэсний дагуу хянан шийдвэрлэсэн болно.
Мөн шүүгдэгч Ж.Э нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт “...Би өөрийгөө хамгаалахаар Батчулууны нэг удаа цохисон. Хүнд гэмтэл учруулаагүй нэг удаа нүд рүү нь цохисон...Нүдний гэмтлийг учруулсан...Бусад гэмтлийг би учруулаагүй...” гэж мэдүүлдэг бөгөөд шүүгдэгч Ж.Э нь хохирогч Б.Бы биед хүндэвтэр хохирол учруулсан болох нь 2020 оны 09 дүгээр сарын 28-ний өдрийн №563 дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хх-ийн 15-16 тал/ болон хохирогч Б.Бы мэдүүлгээр нотлогдож байх тул Төв аймгийн Прокурорын газраас ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон байна.
Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн талаар:
Хохирогч Б.Б нь мөрдөн байцаалтын шатанд 4.653.700 төгрөгийн, шүүхийн шатанд 346.300 төгрөгийн нийт 5.000.000 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан бөгөөд шүүх нотлох баримтын шаардлага хангасан 1.955.235 төгрөгийг хангаж, нотлох баримтын шаардлага хангаагүй 3.044.765 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, цаашил гарах эмчилгээний зардалаа нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэргийн журмаар жич нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээж шийдвэрлэлээ.
Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:
-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцсон улсын яллагчаас “Шүүгдэгч Ж.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 600.000 төгрөгөөр торгох” ялын дүгнэлтийг гаргасан байна.
Шүүгдэгч Ж.Эын холбогдсон Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь “Хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс таван мянга дөрвөн зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр зуун дөчин цагаас долоон зуун хорин цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэнэ” гэж заасан нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын дээд хэмжээг таван жил, түүнээс доош хугацаагаар оногдуулахаар тогтоосон, эсхүл хорих ял оногдуулахаар заагаагүй гэмт хэргийг хөнгөн гэмт хэрэг гэнэ” гэж зааснаар хөнгөн гэмт хэргийн ангилалд хамаарч байна.
Шүүгдэгч Ж.Эыг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болохыг шүүх тогтоосон учир Эрүүгийн хариуцлага гарцаагүй байх, хариуцлага нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх гэм буруугийн болон шударга ёсны зарчимд нийцүүлж, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хохирлоо нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн зэрэг хувийн байдлыг харгалзан шүүгдэгч Ж.Эыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулахаар шийдвэрлэлээ.
Бусад асуудлаар:
Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, шүүгдэгч Ж.Э нь бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.
Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.1, 31.3 дугаар зүйлийн 31.3.1, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10, 37.1 дүгээр зүйлийн 2, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ю.ЭНХМААГ