МÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Áàÿíç¿ðõ ä¿¿ðãèéí Эð¿¿ãèéí õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ С.Өсөхбаяр äàðãàëæ,

Шүүх хуралдааны нàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Д.Тунгалаг,

Уëñûí ÿëëàã÷ Ч.Батбаяр,

Хохирогч Э.Золзаяа,

Ш¿¿ãäýã÷ Ц.Ж, Б.Бат-Ерөөлт /ҮД:1954/ íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí хуралдааны “Ж” òàíõèìä íýýëòòýé õèéñýí шүүх õóðàëäààíààð:

Баянзүрх дүүргийн Пðîêóðîðûí ãàçðààñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 äахь хэсэгт çààñàí ãýìò õýðýãò ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ, хялбаршуулсан *******урмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай èð¿¿лсэн Ц.Жид õîëáîãäîõ 1706018830063 äóãààðòàé 1 хавтаст ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2018 îíû 02 äугааð ñàðûí 06-íы өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалтын товч мэдээлэл:

Монгол Улсын иргэн, Архангай аймгийн Жаргалант суманд 1982 оны 01 сарын 14-ний өдөр төрсөн, 35 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэ*******илгүй, эрхэлсэн тодорхой а*******илгүй /хувиараа таксинд явдаг гэх/, ам бүл 1, Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хороо, Жан*******ины 3 дугаар гудам*******ны 79 тоотод оршин суух, Дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны 1 дүгээр шүүхийн 2015 оны 06 сарын 26-ны өдрийн 842 дугаартай шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцон, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.1 дэх хэсэгт зааснаар хэргийг хэрэгсэхгүй болго******* байсан, Б овогт Цийн Ж /РД: /,

  

Шүүгдэгчийн холбогдсон гэмт хэргийн товч агуулга:

Ц.Ж нь 2017 оны 08 дугаар сарын 31-нйй өдөр Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хороо, Жан*******ины 3 дугаар гудам*******ны 79 тоот гэртээ эхнэр Э.Золзаяаг зодон гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэ******* эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /Прокурорын яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò яллах болон өмгөөлөх талын хүсэлтээр äàðààõ íîòëîõ áàðèìòóóäûã òàë á¿ðýýñ íü á¿ðýí гүйцэд, áîäèò байдлаар нь харьцуул******* øèíæëýí ñóäëààä ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ш¿¿ãäýã÷ Ц.Жийн өгсөн: “...” гэх мэдүүлэг,

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò хохирогч Э.Золзаяагийн өгсөн: “...” гэх мэдүүлэг,

 

Мөрдөн байцаалтад гэрч Ө.Батбаярын өгсөн: “... Би 12 дугаар хорооны хэсгийн байцаагчаар 2014 оноос хойш а*******илла******* байна. Манай хороонд Золзаяа, Ж нар оршин суудаг, нэг гэр бүлийн хүмүүс байгаа юм. Ж нь 2015 оны 10 сарын үеэр эрүүл*******үүлэх байранд орчихсон байхаар нь би очи******* авсан. Тэгээд Жоос яагаад орсон болохыг нь асуухад “архи уучихаад гэртээ ортол эхнэр цагдаа дуудсан” гэ******* хэлсэн. Би эхнэрийг нь дуудахад хороон дээр зодуулсан байдалтай нүд нь хөхөрчихсөн ир******* байсан. Би нөхөртөө зодуулсан эсэхийг нь асуухад “зодуулаагүй, гомдол саналгүй” гээд байхаар нь торгоод явуулсан. Мөн дахиад нэг асуудлаар ир******* байсан Тэрнийг нь санахгүй байна. Ойролцоо айлын хүмүүс болон найз нөхөдөөс нь асуухад Ж гэртээ их пээдгэр, эхнэр хүүхдээ дарамталдаг гэ******* ярьдаг. Энэ талаар эхнэрээс нь асуухаар “үгүй” гээд нөхөрөө өмөөрдөг...” гэх мэдүүлэг /хх.14/,

 

Мөрдөн байцаалтад хохирогч Э.Золзаяагийн өгсөн: “... 2017 оны 08 сарын 31-ний өдөр гэртээ бай******* байхад нөхөр Ж “би гадагшаа гарлаа, наад цамцаа аваад өг” гэхээр нь цамц авч өгсөн чинь “буруу цамц авч өглөө” гээд цамцаараа гуядсан. Тэгэхээр нь уурласан чинь намайг үсдэ******* аваад байшингийн хана мөргүүл******* унагаагаад нүүр рүү дэвссэн. Би гарч зугатаад 00 ор******* нуугдаад цагдаа дуудах гэтэл араас хүрч ирээд “чи цагдаа дуудах гэ******* байна уу” гээд утас булаагаад газар руу савсан. Энэ явдлыг манай 3 настай охин хараад уйлсан чинь “чи дуугүй бай” гээд манай охиныг алгадсан. Тэгээд намайг явах гэсэн чинь хашааны хаалгыг биеэрээ хаа******* зогсчихоод гаргахгүй байхаар нь хашаагаа даваад зугатаасан. Урьд нь Ж намайг 2016 оны 08 сард согтуу ир******* агсам тавь******* барилгын хүмүүстэй харда******* 1 удаа, 2017 оны 12 дугаар сард согтуу ир******* “найз нар муулсан” гээд битоноор гар руу цохин зодо******* байсан. Надад Ж 2013 оноос эхэл******* гар хүрч эхэлсэн. Урьд нь хэсгийн байцаагчид өргөдөл өгч шалгуул******* байсан. Одоо намайг утсаар байнга дарамтал******* байгаа. Хүүхдүүдтэй минь уулзуулахгүй байна. Манай гэрт битгий ирээрэй, хувцасыг чинь шатаасан, би гэртээ шинэ эхнэрээ дагуулаад ирсэн гэ******* хэлсэн...” гэх мэдүүлэг /хх.22-23/,

 

Шүүхийн Шин*******илгээний Үндэсний Хүрээлэнгийн шин*******ээч эмчийн 2017 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 11420 дугаартай дүгнэлтэд:

“1. Э.Золзаяа -н биед тархи доргилт, зүүн зовхи, хацар, эрүү, баруун шагайн зөөлөн эдийн няцрал, цус хуралт баруун тохойд зулгаралт, цээ*******инд цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр хэрэг учрал болсон гэх хугацаанд үүсгэгдсэн байх болом*******той.

3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох *******урмын 2 4.1-т зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.

4. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй” гэх дүгнэлт /хх.19/,

 

Хохирогчийн аюулын зэргийн үнэлгээ /хх.9/

Урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хх.12/

Мөрдөн байцаалтад гэрч Дулмаагийн өгсөн мэдүүлэг /хх.33/,

Эрүүгийн хэрэг үүсгэ*******, яллагдагчаар татах тогтоол/ хх./ зýðýã болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шин*******лэн судалсан эдгээр нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, *******урмын дагуу цуглуул*******, бэх*******үүл******* авагдсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэ******* шүүх үнэлэв.

 

Мөрдөн байцаалтын явцад хэргийн талаар нотолбол зохих байдлыг бүрэн шалга******* тогтоосон, хэргийн оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хязгаарлах замаар эсхүл бусад хэлбэрээр ø¿¿õýýñ õýðãèéã á¿õ òàëààð õýëýëöýõ ÿâäàëä ñààä áîëæ, õóóëü ¸ñíû áà ¿íäýñëýë á¿õèé òîãòîîë ãàðãàõàä ñºð㺺ð íºëººëæ áîëîõóéöààð Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí øààðäëàãûã íîöòîé çºð÷ººã¿é, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéã áóðóó õýðýãëýýã¿é байна.

 

Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар:

Ц.Ж нь 2017 оны 08 дугаар сарын 31-нйй өдөр Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хороо, Жан*******ины 3 дугаар гудам*******ны 79 тоот гэртээ эхнэр Э.Золзаяаг зодон гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэ******* эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь:

Хохирогчийн аюулын зэргийн үнэлгээ /хх.9/

Мөрдөн байцаалтад гэрч Ө.Батбаярын өгсөн: “... Би 12 дугаар хорооны хэсгийн байцаагчаар 2014 оноос хойш а*******илла******* байна. Манай хороонд Золзаяа, Ж нар оршин суудаг, нэг гэр бүлийн хүмүүс байгаа юм. Ж нь 2015 оны 10 сарын үеэр эрүүл*******үүлэх байранд орчихсон байхаар нь би очи******* авсан. Тэгээд Жоос яагаад орсон болохыг нь асуухад “архи уучихаад гэртээ ортол эхнэр цагдаа дуудсан” гэ******* хэлсэн. Би эхнэрийг нь дуудахад хороон дээр зодуулсан байдалтай нүд нь хөхөрчихсөн ир******* байсан. Би нөхөртөө зодуулсан эсэхийг нь асуухад “зодуулаагүй, гомдол саналгуй” гээд байхаар нь торгоод явуулсан. Мөн дахиад нэг асуудлаар ир******* байсан Тэрнийг нь санахгүй байна. Ойролцоо айлын хүмүүс болон найз нөхөдөөс нь асуухад Ж гэртээ их пээдгэр, эхнэр хүүхдээ дарамталдаг гэ******* ярьдаг. Энэ талаар эхнэрээс нь асуухаар “үгүй” гээд нөхөрөө өмөөрдөг...” гэх мэдүүлэг /хх.14/,

Мөрдөн байцаалтад хохирогч Э.Золзаяагийн өгсөн: “... 2017 оны 08 сарын 31-ний өдөр гэртээ бай******* байхад нөхөр Ж “би гадагшаа гарлаа, наад цамцаа аваад өг” гэхээр нь цамц авч өгсөн чинь “буруу цамц авч өглөө” гээд цамцаараа гуядсан. Тэгэхээр нь уурласан чинь намайг үсдэ******* аваад байшингийн хана мөргүүл******* унагаагаад нүүр рүү дэвссэн. Би гарч зугатаад 00 ор******* нуугдаад цагдаа дуудах гэтэл араас хүрч ирээд “чи цагдаа дуудах гэ******* байна уу” гээд утас булаагаад газар руу савсан. Энэ явдлыг манай 3 настай охин хараад уйлсан чинь “чи дуугүй бай” гээд манай охиныг алгадсан. Тэгээд намайг явах гэсэн чинь хашааны хаалгыг биеэрээ хаа******* зогсчихоод гаргахгүй байхаар нь хашаагаа даваад зугатаасан. Урьд нь Ж намайг 2016 оны 08 сард согтуу ир******* агсам тавь******* барилгын хүмүүстэй харда******* 1 удаа, 2017 оны 12 дугаар сард согтуу ир******* “найз нар муулсан” гээд битоноор гар руу цохин зодо******* байсан. Надад Ж 2013 оноос эхэл******* гар хүрч эхэлсэн. Урьд нь хэсгийн байцаагчид өргөдөл өгч шалгуул******* байсан. Одоо намайг утсаар байнга дарамтал******* байгаа. Хүүхдүүдтэй минь уулзуулахгүй байна. Манай гэрт битгий ирээрэй, хувцасыг чинь шатаасан, би гэртээ шинэ эхнэрээ дагуулаад ирсэн гэ******* хэлсэн...” гэх мэдүүлэг /хх.22-23/,

Шүүхийн Шин*******илгээний Үндэсний Хүрээлэнгийн шин*******ээч эмчийн 2017 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 11420 дугаартай гэх дүгнэлт /хх.19/,

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò хохирогч Э.Золзаяагийн өгсөн: “...” гэх мэдүүлэг,

зэрэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт шин*******лэн судлагдсан íîòëîõ áàðèìòóóäààð тогтоогдлоо.

 

Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугийн талаар марга******* байгаа шүүгдэгч Ц.Жийн мэдүүлэг нь дээрх нотлох баримтуудаар үгүйсгэгдэн няцаагдах бөгөөд мөрдөн шалгах а*******иллагааг нэм******* хийлгэхээр прокурорт хэргийг буцаах тухай шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн хүсэлтийг хангах үндэслэлгүй байна.

 

Прокуророос Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 äахь хэсэгтт çààñан гэмт хэрэгт Ц.Жийг õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ, 450 нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний төгрөгөөр торгох ÿë îíîãäóóëàõ ñàíàëòàé, õýðãèéã õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð øèéäâýðë¿¿ëýõýýð хэргийг шүүхэд èð¿¿ë*******ээ.

 

Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 17.5 дугаар зүйлд зааснаар õýðãèéã õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð øèéäâýðëэх болом*******той, хэргийн зүйлчлэл зөв байна.

 

Иймд Ц.Жийг “хүний эрүүл мэндэд гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэ******* хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийн шин*******ийг агуулсан үйлдэлд нь ãýì áóðóóòàéд тооцсон болно.

 

            Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Ц.Жийн “хүний эрүүл мэндэд гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэ******* хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь тогтоогдо******* байх тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан ялын төрөл, хэм*******ээний дотор шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шин******* чанар, хэр хэм*******ээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлага түүнд хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.           

 

Шүүхээс эрүүгийн хариуцлага оногдуулахдаа Ц.Жийн үйлдсэн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хор уршгийн шин******* чанар, хэр хэм*******ээ, ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлууд, шүүгдэгчийн хувийн байдал, түүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаарх прокурорын санал зэргийг тал бүрээс нь харгалзан үзэ******* шүүгдэгчид Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 äахь õýñýãò çààñíààð 450 нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний төгрөгөөр торгох ял øèéòгэв.

 

Ц.Жид ял хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй бөгөөд тохиолдлын шин*******тэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэнийг ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцлоо.

 

Шүүгдэгч Ц.Жид оногдуулсан òîðãîõ ÿëûã 1 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээð òîãòîî*******, торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцо******* хорих ялаар солихыг шүүгдэгчид мэдэгдэх нь зүйтэй.

 

Ц.Ж нь öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч Э.Золзаяа нь гомдолгүй, нэхэм*******лэх зүйлгүй гэсэн, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх а*******иллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, áèò¿¿ìæëýãäсýí õºðºíãºã¿é болохыг тус тус äóðäвал зохино.

 

Ìîíãîë Óëñûí Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3.1 дэх заалт, Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 17.5 дугаар зүйлийн 1, 5, 9 дэх хэсэг, 36.2 дóãààр зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 äóãààð з¿éëä тус тус заасныг óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:         

 

1. Б овогт Цийн Жийг “хүний эрүүл мэндэд гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэ******* хөнгөн хохирол учруулах” ãýìò õýðэã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä тооцсугай.

 

2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 äахь хэсэгт çààñíààð шүүгдэгч Ц.Жид 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял øèéòãýñ¿ãýé.

 

3. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 5.3 äóãààð ç¿éëèéí 4 дэх хэсэгт çààñíààð Ц.Жид оногдуулсан 450 нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний буюу 450.000 òºãðºãººð òîðãîõ ÿëûã 1 /нэг/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээð òîãòîîñóãàé.         

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэг*******тэй тэнцэх хэм*******ээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцо******* хорих ялаар солихыг Ц.Жид мэдэгдсүгэй.

 

5. Ц.Ж нь öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч Э.Золзаяа нь гомдолгүй, нэхэм*******лэх зүйлгүй гэсэн, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх а*******иллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, áèò¿¿ìæëýãäсýí õºðºíãºã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.

 

6. Шийтгэх тогтоол уншин сонсгосноор хүчинтэй болох ба дав******* заалдах эрх бүхий этгээд нь шийтгэх тогтоолыг ãàðäàí àâñíààñ ýñõ¿ë õ¿ðã¿¿ëñíýýñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Íèéñëýëèéí Эð¿¿ãèéí õýðãèéí äàâæ çààëäàõ øàòíû ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàõ, ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéг дурдсугай.

 

7. Шийтгэх тогтоолд дав******* заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн бол шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүл*******, шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол Ц.Жид урьд нь авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэм*******ээг хэвээр үргэл*******лүүлсүгэй.

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ×,

د¯Ã×                                             С.ӨСӨХБАЯР