МÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Áàÿíç¿ðõ ä¿¿ðãèéí Эð¿¿ãèéí õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ С.*******сөхбаяр äàðãàëæ,

Шүүх хуралдааны нàðèéí áè÷ãèéí äàðãà А.Цэнд-Очир,

Уëñûí ÿëëàã÷ Э.Гэрэлмаа,

Хохирогч С.Төмөрпүрэв,

Ш¿¿ãäýã÷ Г.******* нàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí хуралдааны “А” òàíõèìä íýýëòòýé õèéñýí шүүх õóðàëäààíààð:

Баянзүрх дүүргийн Пðîêóðîðûí ãàçðààñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 äэх хэсэгт çààñàí ãýìò õýðýãò ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ, хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай èð¿¿лсэн Г.*******д õîëáîãäîõ 1706 02694 0651 дóãààðòàé 1 хавтаст ýð¿¿ãèéí õýðãèéã харъяаллын дагуу 2018 îíû 04 äүгээð ñàðûí 24-íий өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалтын товч мэдээлэл:

Монгол Улсын иргэн, Улаанбаатар хотод 1972 оны 07 дугаар сарын 15-ны өдөр төрсөн, 45 настай, эмэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, тогооч мэргэжилтэй, тодорхой эрхэлсэн ажилгүй, ам бүл 4, охин, 2 зээгийн хамт Баянзүрх дүүргийн 17 дугаар хороо, Эрдэнэтолгойн 29 дүгээр гудамжны 745Ж тоотод оршин суух, ял шийтгүүлж байгаагүй, Б овогт Гын ******* /РД: /,

Шүүгдэгчийн холбогдсон гэмт хэргийн товч агуулга:

Г.******* нь 2017 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдөр Баянзүрх дүүргийн 17 дугаар хороо, Эрдэнэтолгойн 29 дүгээр гудамжны 745 тоотод хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас хүргэн С.Төмөрпүрэвийг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /Прокурорын яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò яллах болон өмгөөлөх талын хүсэлтээр äàðààõ íîòëîõ áàðèìòóóäûã òàë á¿ðýýñ íü á¿ðýí гүйцэд, áîäèò байдлаар нь харьцуулж øèíæëýí ñóäëààä ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ш¿¿ãäýã÷ Г.*******ийн өгсөн: “... ãýì áóðóóãàà õ¿ëýýí çºâøººð÷ áàéãàà, ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ¿íýí çºâ ìýä¿¿ëýã ºãñºí, íýìæ ìýä¿¿ëýã ºãºõã¿é” гэх мэдүүлэг,

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò õîõèðîã÷ Ñ.Òºìºðï¿ðýâèéí өгсөн: “...íàäàä ãîìäîë ñàíàë áàéõã¿é, òóõàéí ¿åä áè ýõíýðòýéãýý ìóóäàëöñàí. Ìàíàé ìàíàé ãýðò õàäàì îðæ èðýýä þó áîëîîä áàéíà âý? ãýæ àñóóñàí. Òýãýõýýð íü áè ãàðëàà, ÿâëàà ãýæ õýëñýí. Ìàíàé õàäàì ÿâóóëàõã¿é ãýñýí. Áè õàäàì ýýæèéã ãàçàð óíàãààñàí íü ¿íýí ” гэх мэдүүлэг,

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогч С.Төмөрпүрэвийн өгсөн: “... 2019 оны 09 дүгээр сарын 14-ний өдөр хадам ээж намайг галын дэгээгээр нүүр лүү 3 удаа, гар луу 2 удаа цохисон. 2017 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдөр буцаж гэртээ ирээд бичиг баримтаа авья гэхэд хадам ээж би бичиг баримтыг чинь шатаасан гээд намайг гэрээсээ хөөж дахиад хувцас урж намайг маажаад модоор цохисон. Миний биед нуруу, цээж, гар гээд биеийн цээжин хэсгийг бүгдийг маажсан. Эмчилгээ хийлгээгүй, ямар нэгэн зардал гараагүй тиймээс нэхэмжлэх зүйл байхгүй. Гомдол санал алга байна...” гэх мэдүүлэг /хх.20-24/,

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч Ц.Цэрэнсугарын өгсөн: “... 2017 оны 09 дүгээр сарын 14-ний өдөр бид 2 хэрэлдэж маргалдаад нэлээн ширүүн хэрүүл болж машин тэргээ булаацалдсан. Тэр үед ээж гаднаас орж ирээд намайг өмөөрч нөхөртэй маргалдаад 1 удаа алгадсан. Нөхөр гэрээс гарч машиндаа суугаад хөдлөх үед ээж бариулаас нь барьсан чинь машинаа хөдөлгөөд чирээд байсан чинь ээж төмрөөр цохиод зогсоосон... маргааш нь би ажилдаа явсан хойгуур дахиж ирээд гэрийн хаалга эвдэж ороод гэрээс бичиг баримтаа хайж байхад ээж ороод дахин хэрэлдэж ээжид зодуулсан байсан...” гэх мэдүүлэг /хх.25/, 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч Б.Алтанбаганын өгсөн: “... *******ийнд орж ирэхэд хүргэнийхээ нуруу хэсэгт гараараа хэд цохисон чинь намайг зод гээд мөрөө өгөөд байгаа харагдсан...” гэх мэдүүлэг /хх.27/,

Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн Шүүх эмнэлгийн шинжилгээний газрын шинжээчийн 2017 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 11731 дугаартай дүгнэлтэд:

“1. С.Төмөрпүрэвийн биед хүзүү, нуруу, баруун мөр, цээж, баруун шуу, баруун зүүн хацарт зулгаралт, баруун бугалганд цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтэл нь ìохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдсэн байх боломжтой.

3. Шүүх эмнэлэгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.

4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй

5. Дээрх гэмтэл нь хэрэг учрал болсон гэх хугацаанд үүссэн байх боломжтой” гэх дүгнэлт /хх.29/,

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд Г.*******ийн сэжигтэн, яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэг /хх.49-50/ çýðýã болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан эдгээр нотлох баримтыг уг хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, нөхцөл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлж авагдсан, тус хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэж шүүх үнэлэв.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэргийн талаар нотолбол зохих байдлыг бүрэн шалгаж тогтоосон, хэргийн оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хязгаарлах замаар эсхүл бусад хэлбэрээр ø¿¿õýýñ õýðãèéã á¿õ òàëààð õýëýëöýõ ÿâäàëä ñààä áîëæ, õóóëü ¸ñíû áà ¿íäýñëýë á¿õèé òîãòîîë ãàðãàõàä ñºð㺺ð íºëººëæ áîëîõóéöààð Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí øààðäëàãûã íîöòîé çºð÷ººã¿é, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéã áóðóó õýðýãëýýã¿é байна.

Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар анхан шатны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг тухайн шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд явуулсан болно.

Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар:

Г.******* нь 2017 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдөр Баянзүрх дүүргийн 17 дугаар хороо, Эрдэнэтолгойн 29 дүгээр гудамжны 745 тоотод хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас хүргэн С.Төмөрпүрэвийг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь:

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогч С.Төмөрпүрэвийн өгсөн: “... 2019 оны 09 дүгээр сарын 14-ний өдөр хадам ээж намайг галын дэгээгээр нүүр лүү 3 удаа, гар луу 2 удаа цохисон. 2017 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдөр буцаж гэртээ ирээд бичиг баримтаа авья гэхэд хадам ээж би бичиг баримтыг чинь шатаасан гээд намайг гэрээсээ хөөж дахиад хувцас урж намайг маажаад модоор цохисон. Миний биед нуруу, цээж, гар гээд биеийн цээжин хэсгийг бүгдийг маажсан. Эмчилгээ хийлгээгүй, ямар нэгэн зардал гараагүй тиймээс нэхэмжлэх зүйл байхгүй. Гомдол санал алга байна...” гэх мэдүүлэг /хх.20-24/,

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч Ц.Цэрэнсугарын өгсөн: “... Тэр үед ээж гаднаас орж ирээд намайг өмөөрч нөхөртэй маргалдаад 1 удаа алгадсан. Нөхөр гэрээс гарч машиндаа суугаад хөдлөх үед ээж бариулаас нь барьсан чинь машинаа хөдөлгөөд чирээд байсан чинь ээж төмрөөр цохиод зогсоосон... маргааш нь би ажилдаа явсан хойгуур дахиж ирээд гэрийн хаалга эвдэж ороод гэрээс бичиг баримтаа хайж байхад ээж ороод дахин хэрэлдэж ээжид зодуулсан байсан...” гэх мэдүүлэг /хх.25/, 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч Б.Алтанбаганын өгсөн: “... *******ийнд орж ирэхэд хүргэнийхээ нуруу хэсэгт гараараа хэд цохисон чинь намайг зод гээд мөрөө өгөөд байгаа харагдсан...” гэх мэдүүлэг /хх.27/,

Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн Шүүх эмнэлгийн шинжилгээний газрын шинжээчийн 2017 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 11731 дугаартай дүгнэлт /хх.29/,

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд Г.*******ийн сэжигтэн, яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэг /хх.49-50/,

Шүүгдэгч Г.*******ийн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн мэдүүлэг зэрэг хавтаст хэрэгт авагдаж, шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан íîòëîõ áàðèìòóóäààð тогтоогдлоо.

Г.*******ийн үйлдсэн дээрх гэмт хэрэг нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар өөрийн үйлдлийг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсч үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн гэм буруугийн санаатай хэлбэртэй байна.

Прокуророос Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дóãààð зүйлийн 1 äэх хэсэгт çààñан гэмт хэрэгт Г.*******ийг õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ, түүнд 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох ял оногдуулах ñàíàëòàé, õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð хянан øèéäâýðë¿¿ëýõýýð хэргийг шүүхэд èð¿¿ëжээ.

Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 17.4 дүгээр зүйлд зааснаар Г.*******ийн гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон, шүүгдэгч хэргийг õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð хянан øèéäâýðëүүлэх хүсэлтийг прокурорт гаргасан, ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóãàà болон ïðîêóðîðûí ñîíñãîñîí ÿë, õ¿ëýýëãýõ ýð¿¿ãèéí õàðèóöëàãыг сайн дураар хүлээн зөвшөөрсөн, хохирогчтой эвлэрсэн, ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóãàà õ¿ëýýí çºâøººðñºíèé óëìààñ ¿¿ñýõ õóóëü ç¿éí ¿ð äàãàâàðûã îéëãîñîí áàéõ òóë түүнд ïðîêóðîðûí ñàíàëûí õ¿ðýýíä ýð¿¿ãèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýж, хэргийг õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð хянан øèéäâýðëэх боломжтой, хэргийн зүйлчлэл зөв байна.

Иймд Г.*******ийг Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дóãààð зүйлийн 1 äэх хэсэгт çààñан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэргийн үндсэн шинжийг агуулсан үйлдэлд нь ãýì áóðóóòàéд тооцсон болно.

Хохирогч С.Төмөрпүрэв нь гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн, шүүгдэгч Г.******* нь бусдад төлөх төлбөргүй байна.

             Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Г.*******ийн “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь тогтоогдож байх тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан ялын төрөл, хэмжээний дотор шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлага түүнд хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.          

Шүүхээс эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Г.*******ийн үйлдсэн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэр хэмжээ, ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал, түүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаарх прокурорын санал зэргийг тал бүрээс нь харгалзан үзэж, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 äэх õýñýãò çààñíààð шүүгдэгчид 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох ял оногдуулахаар øèéдвэрлэв.

Г.*******д эрүүгийн хариуцлага оногдуулахад ял хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй бөгөөд Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 6.5 äóãààð ç¿éëèéí 1 дэх хэсгийн 1.1, 1.2, 1.4 дэх заалтад тус тус çààñаí тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, хохирогчийн зүй бус үйлдлээс шалтгаалан гэмт хэрэг үйлдсэн зэргийг ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцлоо.

Шүүгдэгч Г.*******д оногдуулсан 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр òîðãîõ ÿëûã 6 сарын хугацаанд, сар тутамд хувь тэнцүүлж хэсэгчлэн төлүүлэхээð òîãòîîж, торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг шүүгдэгчид сануулах нь зүйтэй.

Г.******* нь öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, шүүгдэгчээñ гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, áèò¿¿ìæëýãäсýí õºðºíãºã¿é болохыг тус тус äóðäвал зохино.

Ìîíãîë Óëñûí Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3.1 дэх заалт, Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 17.4 дүгээр зүйлийн 2, 5 дахь хэсэг, 36.2 дóãààр зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 äóãààð з¿éëд тус тус заасныг óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

1. Б овогт Гын *******ийг Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 äэх хэсэгт çààñан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах” ãýìò õýðэã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä тооцсугай.

2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 äэх хэсэгт çààñíààð шүүгдэгч Г.*******д 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450,000 төгрөгөөр торгох ял øèéòãýñ¿ãýé.

3. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 5.3 äóãààð ç¿éëèéí 4 дэх хэсэгт çààñíààð Г.*******д оногдуулсан 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450,000 òºãðºãººð òîðãîõ ÿëûã 6 сарын хугацаанд, сар тутамд хувь тэнцүүлж хэсэгчлэн төлүүлэхээð òîãòîîñóãàé.

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар, Г.*******д оногдуулсан 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450,000 òºãðºãººð òîðãîõ ÿëûã шүүхээс тогтоосон 6 сарын хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг шүүгдэгчид сануулсугай.

5. Г.******* нü öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч С.Төмөрпүрэв нь гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн, шүүгдэгчээñ гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, áèò¿¿ìæëýãäсýí õºðºíãºã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.

6. Ýð¿¿ãèéí хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай õóóëèéí 38.1 дүãээр зүйлд заасан äàâæ çààëäàõ ýðõ á¿õèé ýòãýýä нь шийтгэх тогтоолыг ãàðäàí àâñаí, ýñõ¿ë õ¿ðã¿¿ëñэíýýñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Íèéñëýëèéí Ýð¿¿ãèéí õýðãèéí äàâæ çààëäàõ øàòíû ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàõ, ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéг мэдэгдсүгэй.

7. Шийтгэх тогтоол уншин сонсгосноор хүчинтэй болох ба давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн бол шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, Г.*******д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

  ÄÀÐÃÀËÀÃ×,

د¯Ã×                                             С.*******С*******ХБАЯР