МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч .Мөнхаяр даргалж,

Нарийн ичгийн дарга М.Оргилтунгалаг,

Улсын яллагч С.Оюунжаргал,

Шүүгдэгч С.С

Иргэний нэхэмжлэгч ., Д.Б нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Тээврийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 216 дугаар зүйлийн 216.2, мөн хуулийн тусгай ангийн 261 дүгээр зүйлийн 261.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт хологдуулж яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн С.Сд хологдох, эрүүгийн 000000000 дугаартай хэргийг 2017 оны 03 сарын 17-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгч: 1978 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдөр Улаанаатар хотод төрсөн, эрэгтэй, 48 настай, үрэн ус дунд оловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, ажилгүй, ам үл 1, ганцаараа амьдардаг Сонгинохайрхан дүүргийн 00 дугаар хороо Тахилт 0 дугаар гудамж 00 тоотод оршин суух хаягтай оловч тэр хаяган дээрээ оршин суудаггүй, /Налайх дүүрэг 0 хороо аман оломын 0 тоотод оршин сууж айгаа/, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, урьд ял шийтгэлгүй, ие эрүүл, ухаан мэдрэл үрэн

 

Шүүгдэгч С.С /яллах дүгнэлтэнд тэмдэглэснээр/ нь 2016 оны 07 сарын 24-ний орой 21 цагийн орчим Чингэлтэй дүүргийн 00 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр, Шадивлангийн зуслангийн замд Монгол улсын замын хөдөлгөөний дүрмийн 2.7-д “Жолооч дор дурдсан зүйлийг хориглоно: а/ согтууруулах ундаа, …хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох”, гэсэн заалтыг зөрчин 1.80 хувийн согтолттой /драйгер агажаар/, үедээ Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг жолоодож яваад мөн 8.2” Эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх уюу тойрон гарахаас усад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно. 9.2-д заасан “Жолооч хөдөлгөөнд аюул, саад ий олохыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгслийн хурдыг хасаж, зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжэ авна” гэсэн заалтуудыг зөрчсөний улмаас Д.Б-гийн жолоодож явсан 00-00 УЦ улсын дугаартай Тоёота Raw 4 маркийн тээврийн хэрэгслийг мөргөж 473.000 төгрөгний шууд, 703.000 төгрөгийн нийт хохирол, .ы жолоодож явсан 00-00 УНҮ улсын дугаартай Тоёота Приус маркийн машиныг мөргөж 863.000 төгрөгний шууд, 1.378.000 төгрөгийн нийт хохирол учруулж, иргэн .ий иед хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулж, зам тээврийн осол гаргаад, мөн дүрмийн 2.5-д заасан “Зам тээврийн осолд хологдсон жолооч дор дурьдсан үүрэг хүлээнэ” а/Тээврийн хэрэгслээ нэн даруй зогсоож, ослын дохио асаах а ослын зогсолтын тэмдэгийг энэ дүрмийн 6.3-т заасан шаардлагын дагуу тавьж, тээврийн хэрэгсэл олон осолд хологдол үхий эд юмсыг айрнаас нь хөдөлгөхгүй айх, / зам тээврийн осолд нэрвэгдсэн хүнд эмнэлгийн анхны тусламж үзүүлж, түргэн тусламж дуудах, хэрэв ололцоогүй ол уг хүнийг ойр айгаа эмнэлгийн айгууллагад аль тааралдсан тээврийн хэрэгслээр хүргүүлэх уюу зайлшгүй тохиолдолд өөрийн жолоодож яваа тээврийн хэрэгслээр хүргэж, эмнэлгийн ажилтанд өөрийн овог нэр, тээврийн хэрэгслийн марк, улсын дугаар, гэрчилгээг үзүүлж тэмдэглүүлээд уг газартаа уцаж ирэх”, в/ зам тээврийн ослын тухай цагдаагийн айгууллага /ажилтан/-д мэдэгдэж, түүнийг үзсэн хүмүүсийн овог нэр, хаягийг мэдэж аваад осолд хологдол үхий эд мөрийн аримтын зүйлийг хамгаалан цагдаагийн айгууллагын ажилтанг иртэл хүлээх” гэсэн заалтуудыг зөрчиж зам тээврийн осол гарсан газрыг санаатай орхиж зугтаасан,

2016 оны 08 дугаар сарын 02-ны өдөр гадагш явж олохгүй тухай мөрдөн айцаагчийн тогтоолоор таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдсан айхдаа 2016 оны 09 сарын 21-ны өдрөөс хойг 2016 оны 11 сарын 19-ний өдөр хүртэл хугацаанд мөрдөн айцаалтын ажиллагаанаас зориуд зайлсхийсэн гэмт хэрэгт тус тус хологджээ.

 

Шүүх хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу хэрэгт авагдаж шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдаж, хэлэлцэгдсэн аримтуудыг үндэслэн ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүгдэгч С.Сгээс мөрдөн айцаалтад мэдүүлсэн: ..2016 оны 07 сарын 24-ний өдөр найз У, А, А, ой 5 сартай хүүхдийн хамт Шарга морьтын наад талд айрладаг Сэлийн гол дээр очсон үгдээрээ усанд орчихоод 0.75-тай Хараа хувааж уусан. Улмаар А ид 2 үл ойлголцлоос олоод хоорондоо муудалцсан. Тэгээд и уурлаад А хүүхдийнх нь хамт хот руу уцах замдаа Шадивлангийн замаар хойноос урагшаа чиглэлтэй 2 дугаар эгнээгээр явж айтал Аын өвөр дээр сууж явсан хүүхэд машины гэрлийг оролдож айгаад унтраачихсан юм, и гарыг цохиод асаатал урд талд машин ороод ирсэн тэгээд аруун тал руу дарах гэж айгаад мөргөчихсөн, дахин урд машин таарсан хажуу тийшээ дарах гэж айгаад ас мөргөчихсөн тэгж мөргөх үед зүүн талын дугуй хагараад ослын газраас 20-30 м яваад автоусны уудлын арканд ороод зогссон удалгүй цагдаа ирээд намайг үлээлгээд "та согтуу айна, эрүү нь хугаралтай эмнэлэг яваад маргааш ир" гэж явуулсан. и яг 2 машин мөргөөд зогсолгүй явсан нь уруу юм. Учир нь эхний машин мөргөснөө мэдсэн. и зогсоох гэж тоормос гишгээгүй, надад эхний машин мөргөөд зогсох оломж айсан. и машинаараа мөнгө олж эхнэр хүүхдээ тэжээдэг тэгээд архи уучихсан согтуу айсан, эхний машин мөргөөд зогсвол эрхээ цаашаа тэр чигтээ давхичихсан юм. Тэгээд өөрийнхөө эгнээнд орох гэтэл 2 машин ар араасаа ойрхон явж айсан, эсрэг урсгалд замын голын цагаан зураасыг давчихсан явж айтал ахиад машин ороод ирсэн дарж амжилгүй мөргөчихсөн. Тэгтэл зүүн урд дугуй хагараад руль зүүн гар тийш улаагаад ахиад Ланд машин шүргэчихсэн хэрвээ дугуй хагараагүй ол Ланд машиныг шүргэхгүй айсан юм. Тэгээд дугуй хагараад цаашаа явах оломжгүй тэр чигтээ автоусны уудлын тэнд очиж зогссон. и осол хэргийн газраас санаатай зугтааснаа хүлээн зөвшөөрч айна. Мөн 2016 оны 9 сарын 21-ний өдрөөс мөрдөн айцаалтанд шалгагдаж айхдаа айцаагчдаа хэлэлгүй 1 сар гаруй Хэнтийн ага ноён нуруу Майргат гэсэн газарлуу самранд явсан учруулсан хохирлоо төлж арагдуулья гэж одсон юм. Тэр хооронд ямар нэгэн захиргааны зөрчил гаргаагүй, хэлэлгүй алга олсон уруугаа хүлээн зөвшөөрч айна. Ойрын хугацаанд хүмүүст учруулсан хохирлоо төлж арагдуулна" гэсэн мэдүүлэг/1хх 85-86,126, 165,168 хуудас/

шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлсэн: и мөрдөн айцаалтад үнэн зөв мэдүүлсэн. и ., Д.Б- нарын машиныг мөргөөд цааш явж дугуй хагараад автоусны уудлын тэнд очиж зогссон нь үнэн. Мөн ахмад Төгсаяр “утсаар яръя” гэж хэлсэн өгөөд утсаар ярихгүй айхаар нь ууланд самарт явсан нь үнэн. Гэмшиж айна. Тэр машиныг и Д ахаас худалдаж авсан юм. Мөнгийг нь төлж дуусгаагүй. Надад төлсөн аримт айхгүй. гэсэн мэдүүлэг.

 

Иргэний нэхэмжлэгч .а мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: "2016 оны 07 сарын 24-ний өдөр хотын төвөөс Яргайтын зуслан орох гээд Шадивлангийн замаар урдаас хойшоо чиглэлд 2 дугаар эгнээгээр явж айтал өөдөөс ирж явсан Тоёота Марк-2 маркийн автомашин огцом өөдөөс далилзаж орж ирээд миний машины урд олон хойд хэсгийг мөргөчихөөд зогсолгүй, шууд чигээрээ яваад өгсөн. Удалгүй цаашаа яваад 1 хар өнгийн машин мөргүүлчихсөн зогсож айсан. Ингээд цагдаа ирээд "мөргөсөн машиныг чинь олсон" гэж хэлээд хэмжилт хийгээд явсан. Ослын улмаас миний иед хөнгөн гэмтэл учирсан эмчилгээний зардлаа нэхэмжилнэ, мөн автомашины төлөрөө нэхэмжилнэ" гэсэн мэдүүлэг /1 хх 15-16/

шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлсэн: Гомдолтой айна. и аримтуудаа гэртээ орхисон. Уг нь хэрэгт хавсаргасан оловч тэр нь хуулар материал айгаа. Дараа нэхэмжлэх эрхтэй үлдээж өгнө үү. гэсэн мэдүүлэг.

 

Иргэний нэхэмжлэгч Д.о мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: Тэр өдөр Шадивлангийн замаар урдаас хойшоо чиглэлд 2 дугаар эгнээгээр Тоёота Рав-4 автомашинтайгаа явж айтал өөдөөс уюу эсрэг урсгалд Тоёота Марк-2 автомашин 2 талруугаа далилзаад яваад айсан и харангуут 1-р эгнээрүүгээ шилжих гэсэн оловч нөгөө машин миний зүүн урд хэсэг рүү мөргөөд хажуугаар гарсан. и машинаа зогсоотол хойно пис гэх чимээ гарсан. Миний хойно явсан Приус машиныг мөргөчихөөд зогсолгүй чигээрээ яваад өгсөн. Тухайн үед зогсох оломж айсан оловч зогсоогүй зугтсан. Уг жолооч тухайн үедээ согтуу айсан олохоор санаа зорилго нь зугатаах сэдэлттэй айсан. Хэрвээ зугтаах зорилгогүй ол эхний машин мөргөөд зогсох айсан. Автомашинд үнэлгээнд тусгагдаагүй эд ангийн эвдрэлүүд 560.000 төгрөг олж айна. Гомдолтой айна гэсэн мэдүүлэг /1 хх 42-43,114/

шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлсэн: Рав-4 маркийн машины урд гар 80.000 төгрөг, 2 ширхэг амортизатор худалдаж авсан 120.000 төгрөг, засвар үйлчилгээ 100.000 төгрөг, үнэлгээ 30.000 төгрөг, оношлогоо 30.000 төгрөг, ачилт 60.000 төгрөг, оношлогооны тодорхойлолт 60.000 төгрөг, вьетнам засварт 300.000 төгрөг, шайраг авсан 55.000 төгрөг, засвар үйлчилгээ 120.000 төгрөг уюу нийт 895.000 төгрөг дээр машины цапп солиулах мөнгөө нэмж нэхэмжилнэ гэв.  

 

Гэрч Л.Ааас мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: иСтэй 2 жилийн өмнөөс хамтран амьдарч айгаа, и 3 хүүхэдтэй хамгийн ага охинСгийн хүүхэд юм. Осол олдог өдөр хамт ажилладаг А "хамт гол орьё" гээд Шарга морьтын зуслангийн хажууд гол дээр 4 үүлээ хамт очсон. Тэнд очоод А тэр хоёр 1 шил 500 грам архи хувааж уусан, тэгээд хоорондоо муудалцаад айхаар нь "явья" гээд охиноо аваад машинтайгаа явсан. Ингээд замаар хойноос урагшаа чиглэлтэй 2 дугаар эгнээгээр явж айтал охин Ммашины гэрлийг оролдож айгаад унтраачихсан. Тэгээд гэрлээ эргүүлээд асаатал эгц өөдөөс машин ороод ирсэн, тэгэхэд нь машинаа аруун гар тийш дарж мөргөөд хажуугаар нь гарсан аруун гар талруугаа дараад эхний машиныг гаргатал араас нь дахиад нэг машин тулчихсан дараад аруун гар талруугаа дараад хажуугаар гарах гэсэн оловч мөргөчихсөн. Тэгээд мөргөсний дараа дугуй хагараад замаа чөлөөлөөд зогссон удалгүй цагдаа ирээд драгер үлээлгээд согтуу олохыг мэдсэн. Тухайн үед эрүү нь хугархай айсан олохоор цагдаа ид 2-г явуулчихсан юм. Маргааш нь ие нь өвдөөд цагдаа дээр очоогүй юм. Тухайн өдөр и машин арихыг хориглосон оловч миний үгэнд ороогүй юм.С урд 7 сард хүний айшин засаж айгаад 2 давхараас унаад эрүүгээ хугалсан юм, и олон охин гэмтээгүй гэсэн мэдүүлэг /1 хх 60-61/

 

Гэрч Э.Ц-гоос мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: Осол олсон өдөр эхнэр машинаа ариад 2 дугаар эгнээгээр явж айтал өөдөөс ирж явсан Тоёота Марк-2 машин урсгал сөрж манай машины зүүн урд хэсгийг мөргөөд хажуугаар гарсан. Эхнэр машинаа зогсоогоод араас нь харсан чинь тас гээд явчихсан. Манай машины араас явж айсан нэг машин мөргөөд зугатаагаад явчихсан хүн гэмтсэн асуудал айхгүй гэсэн мэдүүлэг /1 хх 63-61/

 

Гэрч .Эаас мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: Чингэлтэй дүүргийн нутагт үүрэг гүйцэтгэсэн. Үүрэг гүйцэтгэх хугацаанд 21.18 цагийн үед Чингэлтэй дүүргийн 00 дүгээр хороо Шадивлангийн зуслангийн замд "осол олсон" гэх дуудлага 3 өөр утаснаас, 3 өөр хүн 102-т дуудлага өгсний дагуу очиж шалгахад 00-00 УЦ улсын дугаартай Тоёота Марк-2 маркийн автомашин замын аруун тал руу шахаад зогсчихсон, дугуй нь хагарчихсан, жолооч ньС /согтууруулах ундаа хэрэглэсэн/ гэх хүн айсан а эхнэр хүүхдийн хамт явж айсан, харин уг автомашины харалдаа эсрэг урсгал дээр Тоёота Ланд-200 маркийн автомашин зүүн урд хэсэгтээ шүргэгдсэн айдалтай зогсож айсан, уг ослын газраас ертөнцийн зүгээр хойшоо 150 орчим метр зайд очиход Тоёота Приус маркийн 00-00 УНҮ улсын дугаартай, . жолоочтой машин, уг машинаас цааш 100 орчим метр зайд Тоёота Рав-4 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай Д.Б- жолоочтой автомашинууд мөн зүүн урд хэсэгтээ шүргэгдэж мөргөлдсөн айдалтай зогсож айсан гэсэн мэдүүлэг /1 хх 110-111/

 

Гэрч Т.Моос мөрдөн айцаалтанд мэдүүлсэн: "2016 оны 07 дугаар сарын 24-ний орой 19 цагийн орчим өөрийн Лексус 470 автомашинтайгаа Гоодойн амнаас хотын төв явж айтал араас нэг машин мөргөчихөөд зогсолгүй яваад өгсөн, тэгээд араас нь 200 метр явж гүйцэд түрүүлээд хашиж зогсоогоод осол гаргасан машин дээр очиход жолооч нь согтуу хажууд нь нэг эмэгтэй айсан. Тэр үед цагдаагийн хүмүүс ирсэн, миний машин жаахан зураас гарсан айсан олохоор и яваад өгсөн, өмнө машин мөргөөд явж айсныг мэдээгүй сая л өөр машинууд мөргөснийг мэдсэн, и хашиж зогсоогоогүй ол төвлөрсөн газар орж аюул хийх айсан, миний машины аруун хойд талд жижигхэн зураас л гарсан, надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл айхгүй гэсэн мэдүүлэг. /1 хх 141/

 

2016 оны 08 дугаар сарын 04-ний өдрийн 418 дугаартай шинжээчийн дүгнэлт: 00-00 УЦ улсын дугаартай Тоуоtа mагк-2 маркийн тээврийн хэрэгслийн жолооч С.С нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүриийн 8.2 "Эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх уюу тойрон гарахаас усад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно" мөн дүрмийн 2.5 "Зам тээврийн осолд хологдсон жолооч дор дурьдсан үүрэг хүлээнэ" а/ Тээврийн
хэрэгслэлээ нэн даруй зогсоож, ослын дохио асаах а ослын зогсолтын тэмдэгийг
энэ дүрмийн 6.3-т заасан шаардлагын дагуу тавьж, тээврийн хэрэгсэл олон осолд
хологдол үхий эд юмсыг айрнаас нь хөдөлгөхгүй айх" / зам тээврийн осолд
нэрвэгдсэн хүнд эмнэлгийн анхны тусламж үзүүлж, түргэн тусламж дуудах, хэрэв
ололцоогүй ол уг хүнийг ойр айгаа эмнэлгийн айгууллагад аль тааралдсан
тээврийн хэрэгслээр хүргүүлэх уюу зайлшгүй тохиолдолд өөрийн жолоодож яваа
тээврийн хэрэгслээр хүргэж, эмнэлгийн ажилтанд өөрийн овог нэр, тээврийн
хэрэгслийн марк, улсын дугаар, гэрчилгээг үзүүлж тэмдэглүүлээд уг газартаа
уцаж ирэх", /в "зам тээврийн ослын тухай цагдаагийн айгууллага /ажилтан-д/
мэдэгдэж, түүнийг үзсэн хүмүүсийн овог нэр, хаягийг мэдэж аваад осолд
хологдол үхий эд мөрийн аримтын зүйлийг хамгаалан цагдаагийн
айгууллагын ажилтанг иртэл хүлээх", 2.7. "Жолоочид дор дурдсан зүйлийг
хориглоно: а/ согтууруулах ундаа ... хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох" гэсэн заалтууд зөрчсөн айх үндэслэлтэй айна. 2.00-00 УЦ улсын дугаартай Тоуоtа Raw-4 маркийн тээврийн хэрэгслийн жолооч Д.Б- нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүриийн ямар нэгэн заалт зөрчсөн айх үндэслэлгүй айна. 00-00 УНҮ улсын дугаартай Тоуоtа Рrius маркийн тээврийн хэрэгслийн жолооч . нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн ямар нэгэн заалт зөрчсөн айх үндэслэлгүй айна гэсэн дүгнэлт /1 хх 78-79/

 

2016 оны 09 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 379 дугаартай давтан гаргасан техникийн шинжээчийн дүгнэлт: ...хэргийн газрын үзлэг, схем зураг, оролцогч нарын айцаалттай танилцахад Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ дугаарын автомашины жолооч Сарантуяа овогтойС нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүриийн 2.7-ийн /а/ "Жолоочид дор дурдсан зүйлийг хориглоно: а/ согтууруулах ундаа, мансууруулах одис, сэтгэцэд нөлөөлөх эм, элдмэл хэрэглэсэн, мөн хөдөлгөөний аюулгүй айдлыг хангаж чадахааргүй өвчтэй уюу ядарсан үедээ үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохыг хориглоно, 8.2-р заалт "Эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх уюу тойрон гарахаас усад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно", 9.2-р заалт "Жолооч хөдөлгөөнд аюул, саад ий олохыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгслийн хурдыг хасаж, зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжээ авна", 2.5-ийн а/ Тээврийн хэрэгслэлээ нэн даруй зогсоож, ослын дохио асаах а ослын зогсолтын тэмдэгийг энэ дүрмийн 6.3-т заасан шаардлагын дагуу тавьж, тээврийн хэрэгсэл олон осолд хологдол үхий эд юмсыг айрнаас нь хөдөлгөхгүй айх" / зам тээврийн осолд нэрвэгдсэн хүнд эмнэлгийн анхны тусламж үзүүлж, түргэн тусламж дуудах, хэрэв ололцоогүй ол уг хүнийг ойр айгаа эмнэлгийн айгууллагад аль тааралдсан тээврийн хэрэгслээр хүргүүлэх уюу зайлшгүй тохиолдолд өөрийн жолоодож яваа тээврийн хэрэгслээр хүргэж, эмнэлгийн ажилтанд өөрийн овог нэр, тээврийн хэрэгслийн марк, улсын дугаар, гэрчилгээг үзүүлж тэмдэглүүлээд уг газартаа уцаж ирэх", /в "зам тээврийн ослын тухай цагдаагийн айгууллага /ажилтан-д/ мэдэгдэж, түүнийг үзсэн хүмүүсийн овог нэр, хаягийг мэдэж аваад осолд хологдол үхий эд мөрийн аримтын зүйлийг хамгаалан цагдаагийн айгууллагын ажилтанг иртэл хүлээх" гэснийг тус тус зөрчсөн айна. 2.Тоёота Рав-4 маркийн 00-00 УЦ дугаарын автомашины жолооч Д.Б- нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүриийн ямар нэгэн зүйл заалт зөрчөөгүй. Тоёота Приус маркийн 00-00 УНҮ дугаарын автомашины жолооч . нь Монгол улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн ямар нэг зүйл заалт зөрчөөгүй. 2016 оны 08 дугаар сарын 04-ний өдрийн №418 дугаарын техникийн шинжээчийн дүгнэлт үндэслэлтэй оловч учир дутагдалтай айна гэсэн дүгнэлт /1 хх 129-130/

 

Шүүгдэгч С.Сгийн иргэний үнэмлэхний хуулар /хх 92/, ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хх 101/, 2016 оны 08 дугаар сарын 08-ны өдөр "Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасах шийтгэвэр" С.Сд 1 жилийн хугацаагаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг нь хасаж, 384.000 төгрөгөөр торгож шийдвэрлэсэн /1 хх 96-97/, гэрэл зургийн үзүүлэлт /1 хх 71, 103/, 2016 оны 09 сарын 27-ны өдрийн ¹379 дугаартай дүгнэлт, Хөрөнгө, даатгалын хохирлын үнэлгээ "МЕГА МАРЗ" ХХК-ны автомашин техникийн үнэлгээний №5865/0716 дугаартай тайлан /2 хх 70-71/, Хөрөнгийн үнэлгээний "Ашид илгүүн" ХХК-ны автомашин техникийн үнэлгээний №940 дугаартай тайлан /2 хх 74-75/ хохиролыг аримт зэрэг нотлох аримтуудыг шинжлэн судлав.

 

Шүүгдэгч С.С нь 2016 оны 07 дугаар сарын 24-ний орой 21 цагийн орчим Чингэлтэй дүүргийн 00 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр, Шадивлангийн зуслангийн замд архи ууж согтуурсан үедээ Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг жолоодож яваад иргэний нэхэмжлэгч Д.Б-гийн жолоодож явсан 00-00 УЦ улсын дугаартай Тоёота Рав 4 маркийн тээврийн хэрэгслийг, иргэний нэхэмжлэгч .ы жолоодож явсан 00-00 УНҮ улсын дугаартай Тоёота Приус маркийн машиныг мөргөж, зам тээврийн осол гаргаад зогсолгүй цааш явж зам тээврийн осол гарсан газрыг санаатай орхиж зугтаасан нь шүүгдэгч олон иргэний нэхэмжлэгч нар, гэрчүүдийн мэдүүлгүүдээр,

 

Шүүгдэгч нь Монгол улсын замын хөдөлгөөний дүрмийн 2.7-ын “Жолооч дор дурдсан зүйлийг хориглоно: а/ согтууруулах ундаа, …хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох”, мөн 8.2” Эсрэг хөдөлгөөнтэй хоёр эгнээгээр зорчдог замд гүйцэж түрүүлэх уюу тойрон гарахаас усад тохиолдолд эсрэг урсгал сөрөхийг хориглоно, 9.2-д заасан “Жолооч хөдөлгөөнд аюул, саад ий олохыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгслийн хурдыг хасаж, зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжэ авна” 2.5-ын а/ Тээврийн хэрэгслээ нэн даруй зогсоож, ослын дохио асаах а ослын зогсолтын тэмдэгийг энэ дүрмийн 6.3-т заасан шаардлагын дагуу тавьж, тээврийн хэрэгсэл олон осолд хологдол үхий эд юмсыг айрнаас нь хөдөлгөхгүй айх, в/ зам тээврийн ослын тухай цагдаагийн айгууллага /ажилтан/-д мэдэгдэж, түүнийг үзсэн хүмүүсийн овог нэр, хаягийг мэдэж аваад осолд хологдол үхий эд мөрийн аримтын зүйлийг хамгаалан цагдаагийн айгууллагын ажилтанг иртэл хүлээх” гэсэн заалтуудыг зөрчсөн олох нь техникын шинжээчийн дүгнэлтээр тус тус тогтоогдож айна.

 

Мөн 2016 оны 08 сарын 02-ны өдөр мөрдөн айцаагчийн тогтоолоор шүүгдэгч С.Сд гадагш явж олохгүй тухай таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдсан оловч тэрээр 2016 оны 09 сарын 21-ны өдрөөс хойш 2016 оны 11 сарын 19-ний өдөр хүртэл хугацаанд мөрдөн айцаалтын ажиллагаанаас зориуд зайлсхийсэн гэмт хэрэг үйлдсэн олох нь тогтоогдсон айна.

 

Хэргийн үрдэл хангагдсан, прокуророос зүйлчилсэн хуулийн зүйл заалт тохирсон айх тул С.Сг зам тээврийн осол гарсан газрыг санаатай орхиж зугтаасан, мөрдөн айцаалтаас зориуд зайлсхийсэн гэмт хэргүүдийг үйлдсэн гэм уруутайд тооцож Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 216 дугаар зүйлийн 216.2, мөн хуулийн тусгай ангийн 261 дүгээр зүйлийн 261.1 дэх хэсэгт зааснаар тус тус хорих ял шийтгэл оногдуулах хууль зүйн үндэслэлтэй айна.

Шүүгдэгч С.Сгийн зам тээврийн осол гаргасны улмаас .ы ие маходид хөнгөн зэргийн гэмтэл учирч, түүний унаж явсан авто машинд үнэлгээгээр шууд 863.000,  шууд ус 515.000 нийт 1.378.000 төгрөгийн, Д.Б-гийн унаж явсан авто машинд үнэлгээгээр шууд 473.000, шууд ус 230.000 нийт 703.000 төгрөгийн хохирол тус тус учирсан өгөөд тэднийг мөрдөн айцаалтын шатанд иргэний нэхэмжлэгчээр тогтоосон айна.

Шүүгдэгч С.Сгийн унаж яван зам тээврийн осол гаргасан Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэл нь .Дийн эзэмшлийнх олох нь тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хуулар, удаа дараалан авсан тээврийн хэрэгслийн лавлагаагаар тогтоогдсон өгөөд шүүгдэгч олон иргэний нэхэмжлэгч нар уг авто машиныг “С.Сд зарсан, үлдэгдэл мөнгийг аваагүй айгаа” гэж мэдүүлэх оловч энэ нь ямар нэг гэрээ хэлцэл, мөнгө шилжүүлсэн олон хүлээлгэж өгсөн, хүлээн авсан зэрэг ичгийн аримтаар нотлогдохгүй айна. Иймд .Дийг иргэний хариуцагчаар татсан нь үндэслэлтэй айна гэж үзлээ.

Шүүгдэгч С.С нь иргэний нэхэмжлэлээс төлж арагдуулаагүй өгөөд иргэний нэхэмжлэгч .аас ирүүлж хэрэгт хавсаргасан нэхэмжлэлийн аримт нь нотлох аримтын шаардлага хангахгүй айх тул автомашины эвдрэл, үнэлгээний тайланд тусгагдсан шууд зардал олох 863.000 төгрөгийг, иргэний нэхэмжлэгч Д.Б-гаас ирүүлж хэрэгт хавсаргасан аримтыг үндэслэж 895.000 төгрөгийг иргэний хариуцагч .Доос /РД:ЧМ............/ гаргуулан тэдэнд тус тус олгохоор шийдвэрлэв. Иргэний нэхэмжлэгч Д.Б-гаас гаргаж өгсөн аримт нь үнэлгээний үнийн дүнгээс зөрүүтэй өгөөд үүнийгээ шүүх хуралдаанд тайларлахдаа “тийм агаар засварлах оломжгүй айсан” гэсэн нь үндэслэлтэй өгөөд төлөрийн аримтуудаар нотлогдож айна. Иргэний нэхэмжлэгч . нь хохиролыг аримтаа үрдүүлж үнийн дүн нь энэ тогтоолоор олгосон 863.000 төргөрөөс их ол зөрүүг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмын дагуу иргэний хариуцагчаас нэхэмжлэх эрхтэй.

Хэрэгт иргэний нэхэмжлэлийг хангах зорилгоор итүүмжилсэн аатархүүгийн Дийн эзэмшлийн Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай *********** арлын дугаартай, цагаан өнгийн автомашиныг Нийслэлийн шийдвэр гүйцэтгэх аланд шилжүүлж хохиролд тооцуулахаар шийдвэрлэлээ.

 

Шүүгдэгч С.С нь шүүх хуралдаанд өмгөөлөгчгүй өөрийгөө өмгөөлж оролцоно гэснийг, иргэний хариуцагч .Д нь шүүх хуралдааны товыг мэдэгдэхэд “хөдөө явж айх тул оролцох оломжгүй” гэснийг тус тус тэмдэглэх нь зүйтэй.

 

Шүүгдэгч С.Сгийн 2016 оны 11 сарын 19-нөөс 2017 оны 02 сарын 16-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 88 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд нь оруулан тооцож, хэрэгт эд мөрийн аримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй олохыг дурдав.

 

Монгол Улсын Эрүүгийн айцаан шийтгэх хуулийн 122 дугаар зүйлийн 122.1, 283, 286, 294, 297, 298  дугаар зүйлүүдийг удирдлага олгон ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч С.С Зам тээврийн осол гаргасан газрыг санаатай орхиж зугтаасан, мөрдөн айцаалтын ажиллагаанаас зориуд зайлсхийсэн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм уруутайд тус тус тооцсугай.

 

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 216 дугаар зүйлийн 216.2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч С.Сг 1 жил 1 сарын хугацаагаар хорих ялаар, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 261 дүгээр зүйлийн 261.1 дэх хэсэгт зааснаар 1 жилийн хугацаагаар хорих ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

 

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 57 дугаар зүйлийн 57.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч С.Сд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 216 дугаар зүйлийн 216.2 дахь хэсэгт зааснаар оногдуулсан 1 жил 1 сарын хугацаагаар хорих ял дээр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 261 дүгээр зүйлийн 261.1 дэх хэсэгт зааснаар оногдуулсан 1 жилийн хугацаагаар хорих ялыг нэмж нэгтгэн, иечлэн эдлэх ялыг 2 жил 1 сарын хугацаагаар тогтоосугай.

 

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч С.Сд оногдуулсан 2 жил 1 сарын хугацаагаар хорих ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсүгэй.

 

5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 59.2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч С.Сгийн цагдан хоригдсон 88 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд нь оруулан тооцсугай.

 

6. Энэ хэрэгт эд мөрийн аримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй дурдсугай.

 

7. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 499 дүгээр зүйлийн 499.3, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт зааснаар иргэний хариуцагч .Д /РД:ЧМ................/ 1.758.000 төгрөгийг гаргуулж иргэний нэхэмжлэгч Д. 863.000 төгрөг, . 895.000 төгрөгийг тус тус олгосугай

 

8. Иргэний нэхэмжлэгч Д. нь аримтаа үрдүүлж гэм хорын зөрүүг иргэний хариуцагч .Да иргэний хариуцагч .Д нь шүүгдэгч С.Сгээс гэм хорд төлсөн нийт төлөрийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмын дагуу тус тус нэхэмжлэх эрхтэй.

 

9. Хэрэгт итүүмжилсэн аатархүүгийн Дийн эзэмшлийн Тоёота Марк-2 маркийн 00-00 УЦ улсын дугаартай *********** арлын дугаартай, цагаан өнгийн автомашиныг Нийслэлийн шийдвэр гүйцэтгэх аланд хүргүүлсүгэй.

 

10. Шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй олох өгөөд шүүгдэгчид урьд авсан усдын атлан даалтанд өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчлөн цагдан хорьж, ял эдлэх хугацааг энэ өдрөөс эхлэн тоолсугай.

 

11. Шүүгдэгч С.С нь тогтоолыг эс зөвшөөрвөл үхэлд нь, иргэний нэхэмжлэгч Д., .Б-, иргэний хариуцагч .Д нар нь иргэний нэхэмжлэлтэй хологдох хэрэгт хэсэгт тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор мөн хугацаанд эсэргүүцэл ичих эрхтэйг тайларласугай.

 

12. Давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл ичигдсэн тохиолдолд тогтоолын иелэлтийг түдгэлзүүлсүгэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,

ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                .МӨНХАЯР