МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Төв аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх хуралдааныг тус шүүхийн шүүгч Ю.Энхмаа даргалж,

-шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ж.Эрдэнэсувд

-улсын яллагчаар Т.Төмөртулга

-шүүгдэгч Б.Э нарыг оролцуулан нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Төв аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Б.Ээгт холбогдох эрүүгийн 1934003930081 дугаартай хэргийг 2020 оны 04 дүгээр сарын 28-ны өдөр хүлээн авч, 2020 оны 05 дугаар сарын 25-ны өдөр хянан хэлэлцэв.

 

 

Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлтэд дурдагдсанаар/

Яллагдагч Б.Э нь 2019 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Цэцэгт нуга амралтын газарт иргэн В.Ууганцэцэгийг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

Шүүгдэгч Б.Э мэдүүлэхдээ: “Мөрдөн байцаалтын шатанд үнэн зөв мэдүүлэг өгсөн тул дахин мэдүүлэг өгөхгүй. Гэм буруу дээрээ маргахгүй, хохирогчтой ярилцаад эвлэрсэн байгаа” гэв.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах болон цагаатгах талуудын хүсэлтээр дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

Үүнд:

Хохирогч В.Ууганцэцэгийн мэдүүлэг /хх-ийн 10, 12 тал/, гэрч Т.Нямсамбуугийн мэдүүлэг /хх-ийн 15-16 тал/, гэрч Х.Баянжаргалын мэдүүлэг /хх-ийн 26 тал/, шинжээчийн 6084 дүгнэлт /хх-ийн 32 тал/, яллагдагч Б.Эийн мэдүүлэг /хх-ийн 40 тал/ зэрэг болно.

Шүүгдэгч Б.Э нь 2019 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Цэцэгт нуга амралтын газарт иргэн В.Ууганцэцэгийг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан болох нь:

• Гэмт хэргийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл /хх-ийн 2 тал/
• Эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах тухай Прокурорын тогтоол /хх-ийн 39 тал/
• Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн №6084 дугаартай “В.Ууганцэцэгийн биед тархи доргилт, хамрын уг нуруу, дээд доод уруулын баруун хэсэг, зүүн гуяны гадна дунд хэсэг, зүүн шилбэ, 2 өвдөг нэлэнхийдээ, баруун хянганд цус хуралт, хөх өнгийн цус хуралттай, зүүн 3.4-р хурууны зөөлөн эдийн гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн тус бүр нэг удаагийн үйлчлэлээр хэрэг болсон гэх тухайн цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой. Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. Цаашид гэмтэл нь ерөнхий хөдөлмөрийн чадварт нөлөөлөхгүй” гэх дүгнэлт /хх-ийн 32 тал/
• Хохирогч В.Ууганцэцэгийн мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн: “...Тэгээд амралтын байранд Нэмсамбуутай хоорондоо юм яриад зогсож байтал гэнэт араас дагз хэсэг рүү гараараа нэг хүн цохиод авсан эргээд хартал Нэмсамбуугийн эхнэр болох Эрдэнэчимэг түүний найз хамт ажилдаг Ганбаатар хоёр зогсож байсан би Эрдэнэчимэгийг яаж байгаа юм гэхэд юу ч хэлэлгүйгээр миний зүүн гарын ядам хурууг гараараа атгаад мушгиж эргүүлсэн би гараа мушгиулаад өвдөлтдөө дийлэгдээд газар унатал миний зүүн хөлийн гуя руу болон шилбэ рүү 2-3 удаа өшиглөсөн...нөхөртэйгээ хардаад намайг зодсон байх гэж бодож байна...надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй Б.Этэй сайн дураараа эвлэрч байна .” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 10, 12 тал/,
• Гэрч Т.Нямсамбуугийн мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн: “...Ууганцэцэг миний толгой руу цохисноос болоод манай эхнэр уурлаад маргалдсан...Манай эхнэртэй маргалдаж байсан. Тэгээд түүнээсээ болоод 2 удаа алгадсан байсан.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 15-16 тал/,
• Гэрч Н.Амгалангийн мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн: “миний сонсоход Ууганцэцэг, Эрдэнэчимэгийн нөхөр Нямсамбуугийн толгой тархи руу цохиод байхаар нь уурлаад маргалдсан гэж байсан...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 19 тал/
• Гэрч Х.Баянжаргалын мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн: “...Миний мэдэж байгаагаар Ууганцэцэгийн гарыг Эрдэнэчимэг гэмтээсэн гэж л мэдсэн.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 26 тал/,
• Шинжээч эмч Б.Ариунзулын мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн: “...В.Ууганцэцэг нь тархи доргилт, хамрын уг нуруу, дээд доод уруулын баруун хэсэг, зүүн гуяны гадна хэсэг, зүүн шилбэ, хоёр өвдөг нэлэнхийдээ, баруун хянганд цус хуралт, хөх өнгийн цус хуралттай, зүүн 3, 4 дүгээр хурууны зөөлөн эдийн гэмтэл тогтоогдсон...тархи доргилт, зүүн 3, 4 дүгээр хурууны зөөлөн эдийн гэмтэл, нүүрэнд учирсан гэмтэл нь гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 35 тал/
• Шүүгдэгч Б.Эийн мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар мэдүүлсэн: “...Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Цэцэгт нуга амралтын газарт иргэн В.Ууганцэцэгийг зодож эрүүл мэндэд нь хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулснаа...хүлээн зөвшөөрч байна.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 40 тал/ зэрэг болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу бэхжүүлж авсан бусад бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

 

Шүүгдэгч Б.Эийн ял шийтгэлийн тэмдэглэл, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа болон бусад хувийн байдлыг тогтоосон баримтуудыг шүүхийн хэлэлцүүлэгт судалсан болно.

Шүүхээс шүүгдэгчид холбогдох хэргийн нотлох баримтуудыг үнэлж мэтгэлцэгч талуудын дүгнэлтийг сонсоод дараах дүгнэлтийг хийв.

 

Бусдын эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэргийн нөхцөл байдалд хийсэн хууль зүйн дүгнэлтийн талаар:

Хохирогч В.Ууганцэцэгийн биед “тархи доргилт, хамрын уг нуруу, дээд доод уруулын баруун хэсэг, зүүн гуяны гадна дунд хэсэг, зүүн шилбэ, 2 өвдөг нэлэнхийдээ, баруун хянганд цус хуралт, хөх өнгийн цус хуралттай, зүүн 3, 4-р хурууны зөөлөн эдийн” гэмтэл учруулсан Б.Эийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн объектив талын шинжүүдийг хангасан.

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан 2010 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдрийн 189/385 дугаартай тушаалаар баталсан “Гэмтлийн зэрэг тогтоох журам”-ын 2.4.1-д” гэмтэл түүнээс үүссэн эд эрхтний үйл ажиллагааны хямрал нь нь эрүүл мэндийг дөрвөн долоо хоногоос доош хугацаагаар сарниулсан /түр/” мөн журмын 2.4.2-т “хөдөлмөрийн ерөнхий чадвар бага хэмжээгээр /5-15%/ тогтонги байдлаар алдагдсан” бол гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамааруулахаар шалгуур шинжийг тодорхойлсон байх тул хохирогч В.Ууганцэцэгийн биед учирсан гэмтлийг хөнгөн хохирол учирсан гэж үзнэ.

Уг гэмт хэрэг нь гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр үйлдэгдсэн.

Эрүүгийн хуулийн 2.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт ззааснаар санаатай гэдэгт өөрийн үйлдлийн хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсч үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэснийг ойлгоно.

Шүүгдэгч Б.Э нь өөрийн үйлдлийг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарласан түүний улмаас үүдэн гарах үр дагаврыг урьдчилан мэдсэн байх хангалттай нөхцөлд байжээ гэж үзэх үндэслэлтэй.

Иймд энэ хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотловол зохих асуудлыг хангалттай шалгаж тогтоосон, Б.Эийн бусдын эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан, Төв аймгийн Прокурорын газраас ирүүлсэн хэргийн зүйл, хэсэг, заалт тохирсон байна.

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн талаар:

Хохирогч В.Ууганцэцэг нь мөрдөн байцаалтын шатанд бичгээр гаргасан “миний бие В.Ууганцэцэг нь 2019.05.13-ны өдөр хүнд зодуулж Төв аймгийн Цагдаагийн газарт гомдол гаргасан. Миний бие ямар нэгэн гомдол байхгүй, эвлэрсэн тул нэхэмжлэх зүйлгүй” гэх хүсэлт /хх-ийн 76 тал/, шүүхээс хохирогч В.Ууганцэцэгт шүүх хуралдааны товыг мэдэгдэхэд “гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй тул шүүх хуралдаанд оролцохгүй” гэсэн байх тул энэ шүүх хуралдаанаар хэлэлцүүлэх хохирлын асуудал байхгүй бөгөөд шүүгдэгч Б.Э нь бусдад төлөх төлбөргүй байна.

 

Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

-улсын яллагчаас шүүгдэгч Б.Эийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах” ялын дүгнэлтийг гаргасан байна.  

Шүүгдэгч Б.Эийн холбогдсон Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс нэг мянга гурван зуун тавин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр зуун дөчин цагаас долоон зуун хорин цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас гурван сар хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэнэ” гэж заасан нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын дээд хэмжээг таван жил, түүнээс доош хугацаагаар оногдуулахаар тогтоосон, эсхүл хорих ял оногдуулахаар заагаагүй гэмт хэргийг хөнгөн гэмт хэрэг гэнэ” гэж зааснаар хөнгөн гэмт хэргийн ангилалд хамаарч байна.

 

Шүүгдэгч Б.Эийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болохыг шүүх тогтоосон учир Эрүүгийн хариуцлага гарцаагүй байх, хариуцлага нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх гэм буруугийн болон шударга ёсны зарчимд нийцүүлж, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэх нь зүйтэй байна.

            

             Бусад асуудлаар:

Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн болон иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, шүүгдэгч Б.Э нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төдөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

            Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.1, 31.3, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10, 37.1 дүгээр зүйлийн 2, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч Б.Ээгийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Шүүгдэгч Б.Ээгийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар дөрвөн зуун тавин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

 

3. Эрүүгийн хуулийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Б.Эийг дөрвөн зуун тавин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 160 дугаар зүйлийн 160.1 дэх хэсэгт заасан хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 15.000 /арван таван мянга/ төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг сануулсугай.

 

4. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Б.Эт авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй. 

 

5. Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, шүүгдэгч Б.Э нь цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1, 38.2 дугаар
   зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоолд ялтан, хохирогч, тэдгээрийн
   өмгөөлөгч нар шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор Төв аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

7. Шийтгэх тогтоолд гомдол эсэргүүцэл гаргасан тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлсүгэй.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,  ШҮҮГЧ                         Ю.ЭНХМАА