| Шүүх | Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Аюурзанын Энхтөр |
| Хэргийн индекс | 151/2017/00217/И |
| Дугаар | 847 |
| Огноо | 2017-08-08 |
| Маргааны төрөл | Бусад хуулиар, |
Төв аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2017 оны 08 сарын 08 өдөр
Дугаар 847
| 2017 оны 08 сарын 08 өдөр | Дугаар 151/ШШ2017/00847 |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Төв аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч А.Энхтөр даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Багануур дүүрэг, 3 дугаар хороо, наран хороолол, 44-р байр, 29 тоотод оршин суух, Хирхаруул овогт Бадамын Түмэн-Өлзий /НЧ73020303/-ын нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Төв аймаг, Баяндэлгэр сум, 2-р баг, Галуут гэх газар оршин суух, Боржигин овогт Баттогтохын Эрдэнэбаатар /УГ74011930/-д холбогдох,
17 000 000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг 2017 оны 07 дугаар сарын 18-ны өдөр хүлээн авчхянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Цэцэгээ, хариуцагч Б.Эрдэнэбаатар, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар О.Нямдорж нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:
Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие Б.Эрдэнэбаатартай 1994 онд гэр бүл болсон бөгөөд гэр бүлийн хамтын амьдарлын явцад бидний дундаас 1995 онд охин Э.Сайханцэцэг, 1997 онд хүү Э.Яндагбаян нар төрсөн. Дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны 3 дугаар шүүхийн 2014 оны 2 дугаар сарын 18-ны өдрийн 36б тоот шийдвэрээр Б.Эрдэнэбаатар бид хоёрын гэрлэлтийг цуцалж тухайн үед насанд хүрээгүй байсан хүү Э.Яндагбаянг миний асрамжид үлдээсэн. Миний охин Э.Сайханцэцэг нь 2014 оны 9 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн Орсын холбооны Улсын Санктпетербургийн Уул уурхайн их сургуульд тэтгэлэгээр суралцаж эхэлсэн бөгөөд одоо уул уурхайн тэнхимийн 3 дугаар курсэд суралцдаг болно. Энэ хугацаанд би охин Э.Сайханцэцэгийн амьжиргааны бүхий л зардлыг өөрөө хариуцаж байнга хэрэглээний мөнгө явуулж ирсэн. Миний хүү Э.Яндагбаян 2015 оноос Монголын Үндэсний Их сургуульд суралцаж эхэлсэн бөгөөд одоо Уул уурхайн ашиглалтын технологи мэргэжлээр 3 дугаар курсэд суралцдаг. Хүү Э.Яндагбаянгийн их сургуулийн сургалтын төлбөр жилд 2.400.000 төгрөг, Баримтаар нийт гарсан зардал нь 22 000 000 төгрөг болсон. Би нэхэмжлэлийн шаардлагаа багасгаад охин Э.Сайханцэцэгт зориулсан 6 000 000 төгрөг, хүү Э.Яндагбаянд зориулсан 5 000 000 төгрөг гээд нийт 11 000 000 төгрөг болгосон. Үүнийг задлавал Э.Сайханцэцэгт хаан банкны дансаар шилжүүлсэн мөнгө нь 9 432 470 төгрөгийг, Голомт банкаар шилжүүлсэн мөнгө гээд нийт шилжүүлсэн мөнгөө нэмбэл 12 000 000 төгрөг болж байгаа ба үүний тал хувь болох 6 000 000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Б.Эрдэнэбаатараас шилжүүлсэн мөнгийг хассан. Хүү Э.Яндагбаянд ахуйн хэрэглээнд нь зориулж 300 000 төгрөг, кредит цагийн мөнгө гэж 239 400 төгрөг, 2016 оны 12 сарын 16-ны өдөр 1 200 000 төгрөг, 2016 оны 04 сарын 25-нд 1 880 000 төгрөг, мөн оны 02 сарын 02-нд 1 880 000 төгрөг, 2 сарын 28-нд 1 880 000 төгрөг, 5 сарын 18-нд дадлагын ажлын 250 000 төгрөг, 2015 оны 05 сарын 15-ны өдөр 989 500 төгрөгийг гээд нийт 10.000.000 гаруй төгрөг болсон. Үүнээс 5.000.000 төгрөгийг гаргуулж, нийт Б.Эрдэнэбаатараас 11 000 000 төгрөгийг гагуулж өгнө үү гэв.
Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Цэцэгээ шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Анх нэхэмжлэл гаргахдаа өмгөөлөгч аваагүй байсан учраас 2013 оны мөнгө шилжүүлсэн баримтуудаа аваагүй юм байна. Одоо хүүхэд нь ирэх гээд цаг хугацаа тулчихаад байна. Тйим учраас нэхэмжлэлийн шаардлагаа 11.000.000 төгрөг болгон бууруулсан. Миний үйлчлүүлэгч амьдралын тухай болсон зүйлээ ярьлаа. Нэхэмжлэгч нь ээжээсээ мөнгө зээлээд хүүхдүүд рүүгээ мөнгө явуулдаг байсан. Ахиад нотлох баримт олж ирье гэтэл 17 000 000 төгрөг төлж чадахгүй байгаа хүнээс ахиад мөнгө нэхээд яахавдээ. Хөдөлмөрийн чадвараа тодорхой хэмжээгээр алдсан учраас 11 000 000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Гэр бүлийн тухай хуулийн зүйлд зааснаар үр хүүхдээ сургах, боловсрох талаар шүүхэд хэрэгжээд эхэлсэн. Азийн бусад орнуудад хүүхдүүд нь тодорхой хэмжээгээр ажил хийж сургалтын төлбөрөөс багахан хэмжээгээр төлдөг юм билээ. Манай улс болон Орос улсад ийм зүйл байдаггүй болохоор маш хэцүү. Тиймээс Гэр бүлийн тухай хуулийн 48-р зүйлд зааснаар одоо нийт гаргасан зардлынхаа 50 хувь буюу 11 000 000 төгрөгөө нэхэмжилж байгаа. Б.Эрдэнэбаатарын хувьд өнөөдөр 11 000 000 төгрөг өгөөд ахиад мөнгө өгөх юм шиг бодоод байна. Манай үйлчлүүлэгч дараа нь мөнгө авна гэсэн зүйл ярихгүй байгаа. Тиймээс Гэр бүлийн тухайн хуулийн 48 дугаар зүйлд зааснаар 11.000.000 төгрөгийг Б.Эрдэнэбаатараас гаргуулж өгнө үү гэв.
Хариуцагч Б.Эрдэнэбаатар шүүхэд гаргасан тайлбартаа: Анх салахдаа би 2 хүүхдээ өөрөө дааж явна гэж хэлээд салсан. Тухайн үед би гэрээсээ хувцсаа аваад гараад явсан. Хүүхдүүдийгээ ирэх болгонд нь гар дээр байсан мөнгөө өгдөг байсан. Тухайн үед өгсөн зүйлээ баримт болгож аваагүй. Охиндоо шилжүүлсэн мөнгө баримттай байна. Надаас бүх зүйлийг минь авч үлдсэн. Шүүхээр орохдоо хамаг юмыг аваад явсан байдаг. Тиймээс хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэв.
Шүүх хуралдаанаар зохигчдын тайлбарууд болон бусад бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад
ҮНДЭСЛЭХ нь:
Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий нь хариуцагч Б.Эрдэнэбаатарт холбогдуулан 17 000 000 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасныг хариуцагч төлөхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргана.
Нэхэмжлэгчийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж заримыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.
Нэг талаас
гэрээ гэж үзэх үндэстэй байна.
гэж заасныг зөрчөөгүй байна.
Хариуцагчийн төлөөлөгч шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт
гэх тайлбараар няцаагдаж байна.
нотлох баримтаар үнэлж шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болголоо.
шаардлагыг хангахгүй байх тул шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгоогүй болно.
Шүүх хуралдаанд хэлэлцсэн нотлох баримтуудаас үзэхэд дараах байдал тогтоогдож байна.
Э.Даваанансал нь Ц.Цэрэндоржтой 2012 оны 5 сард танилцаж 2016 оны 5 сар хүртэл хамтранамьдарсан болох нь зохигчдын өөрсдийн тайлбар, хариуцагчийн аав Д.Цогтбаяр, ээж Н.Энхтуяа, / хх 44-45 /, нэхэмжлэгчийн эгч , Сумъяажавын нарын тайлбар мэдүүлгээр тогтоогдож байна.
Э.Даваанансал, Ц.Цэрэндорж нар гэрлэлтээ бүртгүүлэлгүйгээр хамт амьдарч байх хугацаанд гэрбүлийн хэрэгцээний амьдрах хашаа, 2657CYA улсын дугаартай KIA BONGOFRONTIER маркийнKN3HAP534YK700731 арлын дугаартай тээврийн хэрэгсэл , 4493 ХOY улсын дугаартай SSANGYONG маркийн ISTANA зэрэг машин эзэмшиж байсан зэрэг дундын өмчлөлийн эд зүйлс бий болсон нь Автотээврийн үндэсний төвийн лавлагаа /хх7/,8/ гэрч Д.Цогтбаярын ... хоёр хүүхэд хашааны банз авчирчбайсан, мөнгө орсон үгүйг мэдэхгүй гэх мэдүүлэг /хх 44 дахь талын доороос 3 дахь мөр/ зэргээртогтоогдож байна.
Зохигчид нь хамтын амьдралтай байх хугацаанд буюу 2012-2016 онуудад дээрх өмч хөрөнгө бийболсон талаар талууд маргаагүй байна. Харин уг эд хөрөнгийн дундын өмч мөн эсэх түүнийг бий болоходхувь нэмэр орсон эсэх дээр маргаж байгаа болно.
Гэрлэлтээ бүртгүүлэлгүйгээр хамт амьдарч байсан 2 талын хүсэл зориг нь анхнаасаа гэр бүлийнхарилцаатай байж хамт амьдрах зорилго байсан гэж үзвэл энэ хүсэл зорилгоо баталгаажуулаагүй буюу гэрлэлтээ эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлэлгүйгээр амьдарч байсныг гэрлэлт хүчин төгөлдөр бус гэжтооцсонтой адилтган үзэх боломжтой юм.
Харин энэ тохиолдолд хамтын амьдралтай буюу гэр бүлийн харилцаатай байсан хүмүүсийнхооронд үүссэн эд хөрөнгийн маргааныг Иргэний хуулийн 108, 119, 487 дугаар зүйлүүдэд зааснаарзохицуулагдах хуулийн үндэслэлтэй байна.
Түүнчлэн нэхэмжлэгч Э.Даваанансал нь дундын хөрөнгө бий болоход төрсөн ах, эгч нараасаа мөнгөзээлж дундын өмч бий болгосон гэж тайлбарласан ба энэ талаарх нотлох баримтаар банкны депозит дансны хуулга /хх 10-25/, Э.Батбилэгийн тодорхойлолт /хх-46/ мөн хариуцагчийн ээж н.Энхтуяагийн дансанд 1 800 000 төгрөг шилжүүлсэн. Үүний тал хувийг нэхэмжилнэ гэж нотлох баримтаар н.Энхтуяагийн депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулгыг /хх 59-62/ тус тус ирүүлсэн байна. Эдгээр баримтууд нь талуудынхооронд дундын хөрөнгө бий болгоход хувь нэмэр оруулсныг нотолж байна гэж дүгнэлээ.
Мөн зохигчид нь гэр бүлийн харилцаатай хамт амьдарч байх хугацаанд бий болсон хөрөнгө буюу 2ширхэг авто машиныг эзэмших эрхийн гэрчилгээг ямар нэгэн ашиг сонирхолгүйгээр тухайн үед нэхэмжлэгчЭ.Даваанансалын нэр дээр бүртгүүлж байсан талаар аль аль нь тайлбарлаж байна.
Иргэний хуулийн 126 дугаар зүйлийн 126.2.4-д гэр бүлийн харилцаатай хамт амьдарч эхэлснээсхойш бий болсон хөрөнгө гэр бүлийн гишүүний хэн нэгний нэр дээр байгаагаас үл шалтгаалан хамтранөмчлөх дундын эд хөрөнгөнд хамаарна гэж зааснаар талуудын хооронд дундын эд хөрөнгө бий болсонбайгаа ба хариуцагчийн татгалзал нь дээрх хуулийн зохицуулалтаар няцаагдаж байна.
Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.8-д заасан дагуу хамтын амьдралтай байхүед бий болсон хөрөнгөөс өөрт ногдох хэсгийг буюу үнийг гаргуулахаар шаардсан байна.
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Хариуцагчийн цалингаас нэхэмжлэгч 13-14 сая төгрөг хэрэглэсэн байдаг. Хэн нь хэдэн төгрөг төлсөн талаарх баримт байхгүй тул төлөх үндэслэлгүй гэж маргажбайгаа боловч татгалзах үндэслэлээ баримтаар нотлохгүй байна гэж дүгнэлээ.
Нэхэмжлэгч нь төрсөн эгч Э.Сумъяажаваас зээл авсан түүний өмнөөс нэхэмжлэл гаргасан гэхболовч түүнийг шүүх хуралд гэрчээр оруулж ирсэн нь хуулийн зарчимд нийцэхгүй байх тул Э.Сумъяажаваас зээлсэн гэх 2 700 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухайд: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэлд хангагдсан үнийг дүнгээс тооцож зохих улсын тэмдэгтийн хураамж 82 150 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчидолгуулахаар, үлдэх 44 000 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэв.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2, 116, 118-д заасныг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
тус тус баримтлан хариуцагч Ц.Цэрэндоржоос дундын өмчлөлийн зүйлээс өөрт ногдох хэсгийн үнэ 4 200 000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Даваанансалд олгож, 2 750 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн243.950 төгрөгийг Төрийн сан-ийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан хэсэгт ногдох тэмдэгтийн хураамж 99 502.21
төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзийд олгосугай.
3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-д зааснаар энэ шийдвэрийг танилцуулан сонсгож, 7 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүх хуралдаанд оролцсон тал шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй болохыг дурдсугай.
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар нэхэмжлэгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Төв аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ А.ЭНХТӨР
| 2017 оны 08 сарын 08 өдөр | Дугаар 151/ШШ2017/00847 |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Төв аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч А.Энхтөр даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Багануур дүүрэг, 3 дугаар хороо, наран хороолол, 44-р байр, 29 тоотод оршин суух, Хирхаруул овогт Бадамын Түмэн-Өлзий /НЧ73020303/-ын нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Төв аймаг, Баяндэлгэр сум, 2-р баг, Галуут гэх газар оршин суух, Боржигин овогт Баттогтохын Эрдэнэбаатар /УГ74011930/-д холбогдох,
17 000 000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг 2017 оны 07 дугаар сарын 18-ны өдөр хүлээн авчхянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Цэцэгээ, хариуцагч Б.Эрдэнэбаатар, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар О.Нямдорж нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:
Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие Б.Эрдэнэбаатартай 1994 онд гэр бүл болсон бөгөөд гэр бүлийн хамтын амьдарлын явцад бидний дундаас 1995 онд охин Э.Сайханцэцэг, 1997 онд хүү Э.Яндагбаян нар төрсөн. Дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны 3 дугаар шүүхийн 2014 оны 2 дугаар сарын 18-ны өдрийн 36б тоот шийдвэрээр Б.Эрдэнэбаатар бид хоёрын гэрлэлтийг цуцалж тухайн үед насанд хүрээгүй байсан хүү Э.Яндагбаянг миний асрамжид үлдээсэн. Миний охин Э.Сайханцэцэг нь 2014 оны 9 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн Орсын холбооны Улсын Санктпетербургийн Уул уурхайн их сургуульд тэтгэлэгээр суралцаж эхэлсэн бөгөөд одоо уул уурхайн тэнхимийн 3 дугаар курсэд суралцдаг болно. Энэ хугацаанд би охин Э.Сайханцэцэгийн амьжиргааны бүхий л зардлыг өөрөө хариуцаж байнга хэрэглээний мөнгө явуулж ирсэн. Миний хүү Э.Яндагбаян 2015 оноос Монголын Үндэсний Их сургуульд суралцаж эхэлсэн бөгөөд одоо Уул уурхайн ашиглалтын технологи мэргэжлээр 3 дугаар курсэд суралцдаг. Хүү Э.Яндагбаянгийн их сургуулийн сургалтын төлбөр жилд 2.400.000 төгрөг, Баримтаар нийт гарсан зардал нь 22 000 000 төгрөг болсон. Би нэхэмжлэлийн шаардлагаа багасгаад охин Э.Сайханцэцэгт зориулсан 6 000 000 төгрөг, хүү Э.Яндагбаянд зориулсан 5 000 000 төгрөг гээд нийт 11 000 000 төгрөг болгосон. Үүнийг задлавал Э.Сайханцэцэгт хаан банкны дансаар шилжүүлсэн мөнгө нь 9 432 470 төгрөгийг, Голомт банкаар шилжүүлсэн мөнгө гээд нийт шилжүүлсэн мөнгөө нэмбэл 12 000 000 төгрөг болж байгаа ба үүний тал хувь болох 6 000 000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Б.Эрдэнэбаатараас шилжүүлсэн мөнгийг хассан. Хүү Э.Яндагбаянд ахуйн хэрэглээнд нь зориулж 300 000 төгрөг, кредит цагийн мөнгө гэж 239 400 төгрөг, 2016 оны 12 сарын 16-ны өдөр 1 200 000 төгрөг, 2016 оны 04 сарын 25-нд 1 880 000 төгрөг, мөн оны 02 сарын 02-нд 1 880 000 төгрөг, 2 сарын 28-нд 1 880 000 төгрөг, 5 сарын 18-нд дадлагын ажлын 250 000 төгрөг, 2015 оны 05 сарын 15-ны өдөр 989 500 төгрөгийг гээд нийт 10.000.000 гаруй төгрөг болсон. Үүнээс 5.000.000 төгрөгийг гаргуулж, нийт Б.Эрдэнэбаатараас 11 000 000 төгрөгийг гагуулж өгнө үү гэв.
Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Цэцэгээ шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Анх нэхэмжлэл гаргахдаа өмгөөлөгч аваагүй байсан учраас 2013 оны мөнгө шилжүүлсэн баримтуудаа аваагүй юм байна. Одоо хүүхэд нь ирэх гээд цаг хугацаа тулчихаад байна. Тйим учраас нэхэмжлэлийн шаардлагаа 11.000.000 төгрөг болгон бууруулсан. Миний үйлчлүүлэгч амьдралын тухай болсон зүйлээ ярьлаа. Нэхэмжлэгч нь ээжээсээ мөнгө зээлээд хүүхдүүд рүүгээ мөнгө явуулдаг байсан. Ахиад нотлох баримт олж ирье гэтэл 17 000 000 төгрөг төлж чадахгүй байгаа хүнээс ахиад мөнгө нэхээд яахавдээ. Хөдөлмөрийн чадвараа тодорхой хэмжээгээр алдсан учраас 11 000 000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Гэр бүлийн тухай хуулийн зүйлд зааснаар үр хүүхдээ сургах, боловсрох талаар шүүхэд хэрэгжээд эхэлсэн. Азийн бусад орнуудад хүүхдүүд нь тодорхой хэмжээгээр ажил хийж сургалтын төлбөрөөс багахан хэмжээгээр төлдөг юм билээ. Манай улс болон Орос улсад ийм зүйл байдаггүй болохоор маш хэцүү. Тиймээс Гэр бүлийн тухай хуулийн 48-р зүйлд зааснаар одоо нийт гаргасан зардлынхаа 50 хувь буюу 11 000 000 төгрөгөө нэхэмжилж байгаа. Б.Эрдэнэбаатарын хувьд өнөөдөр 11 000 000 төгрөг өгөөд ахиад мөнгө өгөх юм шиг бодоод байна. Манай үйлчлүүлэгч дараа нь мөнгө авна гэсэн зүйл ярихгүй байгаа. Тиймээс Гэр бүлийн тухайн хуулийн 48 дугаар зүйлд зааснаар 11.000.000 төгрөгийг Б.Эрдэнэбаатараас гаргуулж өгнө үү гэв.
Хариуцагч Б.Эрдэнэбаатар шүүхэд гаргасан тайлбартаа: Анх салахдаа би 2 хүүхдээ өөрөө дааж явна гэж хэлээд салсан. Тухайн үед би гэрээсээ хувцсаа аваад гараад явсан. Хүүхдүүдийгээ ирэх болгонд нь гар дээр байсан мөнгөө өгдөг байсан. Тухайн үед өгсөн зүйлээ баримт болгож аваагүй. Охиндоо шилжүүлсэн мөнгө баримттай байна. Надаас бүх зүйлийг минь авч үлдсэн. Шүүхээр орохдоо хамаг юмыг аваад явсан байдаг. Тиймээс хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэв.
Шүүх хуралдаанаар зохигчдын тайлбарууд болон бусад бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад
ҮНДЭСЛЭХ нь:
Нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзий нь хариуцагч Б.Эрдэнэбаатарт холбогдуулан 17 000 000 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасныг хариуцагч төлөхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргана.
Нэхэмжлэгчийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж заримыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.
Нэг талаас
гэрээ гэж үзэх үндэстэй байна.
гэж заасныг зөрчөөгүй байна.
Хариуцагчийн төлөөлөгч шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт
гэх тайлбараар няцаагдаж байна.
нотлох баримтаар үнэлж шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болголоо.
шаардлагыг хангахгүй байх тул шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгоогүй болно.
Шүүх хуралдаанд хэлэлцсэн нотлох баримтуудаас үзэхэд дараах байдал тогтоогдож байна.
Э.Даваанансал нь Ц.Цэрэндоржтой 2012 оны 5 сард танилцаж 2016 оны 5 сар хүртэл хамтранамьдарсан болох нь зохигчдын өөрсдийн тайлбар, хариуцагчийн аав Д.Цогтбаяр, ээж Н.Энхтуяа, / хх 44-45 /, нэхэмжлэгчийн эгч , Сумъяажавын нарын тайлбар мэдүүлгээр тогтоогдож байна.
Э.Даваанансал, Ц.Цэрэндорж нар гэрлэлтээ бүртгүүлэлгүйгээр хамт амьдарч байх хугацаанд гэрбүлийн хэрэгцээний амьдрах хашаа, 2657CYA улсын дугаартай KIA BONGOFRONTIER маркийнKN3HAP534YK700731 арлын дугаартай тээврийн хэрэгсэл , 4493 ХOY улсын дугаартай SSANGYONG маркийн ISTANA зэрэг машин эзэмшиж байсан зэрэг дундын өмчлөлийн эд зүйлс бий болсон нь Автотээврийн үндэсний төвийн лавлагаа /хх7/,8/ гэрч Д.Цогтбаярын ... хоёр хүүхэд хашааны банз авчирчбайсан, мөнгө орсон үгүйг мэдэхгүй гэх мэдүүлэг /хх 44 дахь талын доороос 3 дахь мөр/ зэргээртогтоогдож байна.
Зохигчид нь хамтын амьдралтай байх хугацаанд буюу 2012-2016 онуудад дээрх өмч хөрөнгө бийболсон талаар талууд маргаагүй байна. Харин уг эд хөрөнгийн дундын өмч мөн эсэх түүнийг бий болоходхувь нэмэр орсон эсэх дээр маргаж байгаа болно.
Гэрлэлтээ бүртгүүлэлгүйгээр хамт амьдарч байсан 2 талын хүсэл зориг нь анхнаасаа гэр бүлийнхарилцаатай байж хамт амьдрах зорилго байсан гэж үзвэл энэ хүсэл зорилгоо баталгаажуулаагүй буюу гэрлэлтээ эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлэлгүйгээр амьдарч байсныг гэрлэлт хүчин төгөлдөр бус гэжтооцсонтой адилтган үзэх боломжтой юм.
Харин энэ тохиолдолд хамтын амьдралтай буюу гэр бүлийн харилцаатай байсан хүмүүсийнхооронд үүссэн эд хөрөнгийн маргааныг Иргэний хуулийн 108, 119, 487 дугаар зүйлүүдэд зааснаарзохицуулагдах хуулийн үндэслэлтэй байна.
Түүнчлэн нэхэмжлэгч Э.Даваанансал нь дундын хөрөнгө бий болоход төрсөн ах, эгч нараасаа мөнгөзээлж дундын өмч бий болгосон гэж тайлбарласан ба энэ талаарх нотлох баримтаар банкны депозит дансны хуулга /хх 10-25/, Э.Батбилэгийн тодорхойлолт /хх-46/ мөн хариуцагчийн ээж н.Энхтуяагийн дансанд 1 800 000 төгрөг шилжүүлсэн. Үүний тал хувийг нэхэмжилнэ гэж нотлох баримтаар н.Энхтуяагийн депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулгыг /хх 59-62/ тус тус ирүүлсэн байна. Эдгээр баримтууд нь талуудынхооронд дундын хөрөнгө бий болгоход хувь нэмэр оруулсныг нотолж байна гэж дүгнэлээ.
Мөн зохигчид нь гэр бүлийн харилцаатай хамт амьдарч байх хугацаанд бий болсон хөрөнгө буюу 2ширхэг авто машиныг эзэмших эрхийн гэрчилгээг ямар нэгэн ашиг сонирхолгүйгээр тухайн үед нэхэмжлэгчЭ.Даваанансалын нэр дээр бүртгүүлж байсан талаар аль аль нь тайлбарлаж байна.
Иргэний хуулийн 126 дугаар зүйлийн 126.2.4-д гэр бүлийн харилцаатай хамт амьдарч эхэлснээсхойш бий болсон хөрөнгө гэр бүлийн гишүүний хэн нэгний нэр дээр байгаагаас үл шалтгаалан хамтранөмчлөх дундын эд хөрөнгөнд хамаарна гэж зааснаар талуудын хооронд дундын эд хөрөнгө бий болсонбайгаа ба хариуцагчийн татгалзал нь дээрх хуулийн зохицуулалтаар няцаагдаж байна.
Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.8-д заасан дагуу хамтын амьдралтай байхүед бий болсон хөрөнгөөс өөрт ногдох хэсгийг буюу үнийг гаргуулахаар шаардсан байна.
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Хариуцагчийн цалингаас нэхэмжлэгч 13-14 сая төгрөг хэрэглэсэн байдаг. Хэн нь хэдэн төгрөг төлсөн талаарх баримт байхгүй тул төлөх үндэслэлгүй гэж маргажбайгаа боловч татгалзах үндэслэлээ баримтаар нотлохгүй байна гэж дүгнэлээ.
Нэхэмжлэгч нь төрсөн эгч Э.Сумъяажаваас зээл авсан түүний өмнөөс нэхэмжлэл гаргасан гэхболовч түүнийг шүүх хуралд гэрчээр оруулж ирсэн нь хуулийн зарчимд нийцэхгүй байх тул Э.Сумъяажаваас зээлсэн гэх 2 700 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухайд: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэлд хангагдсан үнийг дүнгээс тооцож зохих улсын тэмдэгтийн хураамж 82 150 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчидолгуулахаар, үлдэх 44 000 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэв.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2, 116, 118-д заасныг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
тус тус баримтлан хариуцагч Ц.Цэрэндоржоос дундын өмчлөлийн зүйлээс өөрт ногдох хэсгийн үнэ 4 200 000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Даваанансалд олгож, 2 750 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн243.950 төгрөгийг Төрийн сан-ийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан хэсэгт ногдох тэмдэгтийн хураамж 99 502.21
төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.Түмэн-Өлзийд олгосугай.
3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-д зааснаар энэ шийдвэрийг танилцуулан сонсгож, 7 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүх хуралдаанд оролцсон тал шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй болохыг дурдсугай.
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар нэхэмжлэгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Төв аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ А.ЭНХТӨР