Завхан  аймаг  дахь  Сум  дундын  иргэний  хэргийн  анхан  шатны  шүүхийн  шүүх  хуралдааныг  шүүгч  Л.Эхлэлт  даргалж  нарийн  бичгийн  дарга  Т.Чулуунхүү,  нэхэмжлэгч    Ч.О-,  хариуцагч  Р.С-  нарыг  оролцуулан  тус  шүүхийн  шүүх  хуралдааны  танхимд  хаалттай  хийж    Ч.О-ын  нэхэмжлэлтэй  Р.С-ад  холбогдох  гэрлэлт  цуцлуулж,  хүүхдээ  асрамждаа  авах,  хүүхдийн  тэтгэлэг  гаргуулах,  дундын  эд  хөрөнгө  хуваалгах  тухай  иргэний  хэргийг  хянан  хэлэлцээд 

ТОДОРХОЙЛОХ  нь:

Завхан  аймгийн  *******  сумын  *****  багийн  ****** айл  **-**  тоотод  оршин  суух  *******  овогт  Ч-ын  О  шүүхэд  ирүүлсэн  нэхэмжлэлдээ:  Миний  бие  С-тай  2008  онд  танилцан  найз  нөхдийн  хувьд  нөхөрлөж  байгаад 2010  онд  гэр  бүл  болж  бие  биедээ  хайр  халамжтай  сайхан  амьдарч  байсан.  Энэ  хугацаанд  хүү  Т-г  2009  онд  төрүүлсэн.  Гэтэл С-  сүүлийн  4  жилийн  хугацаанд  сэтгэл  санаа  нь  өөрчлөгдсөн.  2015  онд  2  сарын  хугацаанд  тус  тусдаа  амьдарсан,  тусдаа амьдрах  шалтгаан  нь  архи  ууж  агсан  тавьж  ална  гэж  сүрдүүлсэн.  Архи  ууж  агсам  согтуу  тавьсан  учраас  Цагдаагийн  байгууллагад хандахад  тухайн  үед  2  цагдаа  авч  явсан.  2015  оны  3-р  сард  хутга  барьж  ална  гэж  сүрдүүлсэн  хөл,  гар  хөхрүүлээд  цагдаад мэдэгдсэн  энэ  үед  агсан  тавьж  зурагтаа  хагалсан.  Энэ  үйлдэл  хүүхдийн  дэргэд  болдог  учраас  хүүхдийн  хүмүүжилд  сөргөөр нөлөөлдөг.  Хүүхэд  аймхай  болох,  эцгээсээ  аль  болох  тусдаа  байхыг  надаас  гуйдаг.  Аав  согтуу  байвал  битгийн  ирээсэй,  ирээд  ээж таныг  зодвол  яах  вэ  гэх  мэтээр  ярьдаг.  Энэ  нь  маш  их  хүндээр  тусдаг.  Өөрөөсөө  гадна  хүүхдээ  ийм  дарамтанд  амьдруулахыг хүсэхгүй  байна.  Иймээс  гэрлэлтээ  цуцлуулж,  хүү  Т-д  тэтгэлэг  тогтоолгох,  мөн  асран  хамгаалах  эрхийг  авахыг  хүсч  байна.  Бид  гурвын  хөрөнгийг  хуулийн  дагуу  шийдвэрлэж  өгнө  үү  гэжээ.

Хариуцагч  Завхан  аймгийн  *******  сумын  Богдын  гол  багийн  *****  айл  **-**  тоотод  оршин  суух  ***** овогт  Р-ийн  С-  шүүхэд  ирүүлсэн  тайлбартаа:  Р.С-  миний  бие  эхнэр  болох    Ч.О-ыг  гэр  бүл цуцлуулах  өргөдөл  гаргаснаас  хойш  52  хоногийн  дотор  1  удаа  гэртээ  орж  ярилцсан  тэгэхдээ  ямар  нэгэн  дарамт  шахалт  үзүүлээгүй болно  гэжээ.

 Нэхэмжлэгч    Ч.О-  шүүх  хуралдаанд  гаргасан  тайлбартаа:  Бид  2  2008  оноос  үерхэж  байгаад  2009  онд  гэрлэлтээ батлуулж,  2009  оны  12  сарын  27-нд  хүү  Т-  төрсөн.  Би  энэ  хүнтэй  9  жил  гаран  буюу  бараг  10  жил  хамт  амьдарсан.  Энэ хүнтэй  амьдрах  хугацаанд  их  урт  замыг  тууллаа.  Бид  2  анх  2  оюутан  танилцаж  байсан.  2013  оноос  энэ  хүний  зан  ааш  нь  эвдэрчэхэлсэн.  Би  2012-2013  оны  хооронд  мулти  медиа  үндэсний  төвийн  сургагч  багшаар  бүсийн  төвд  ажилд  орж  06  сарын  хугацаатай Улаанбаатар  хот  руу  сургалтанд  явсан.  Тэр  хойгуур  архидан  согтуурч,  гэр  орныхоо  эд  хогшлыг  барьцаанд  тавьж  архи  уудаг  болж намайг  барьж  авч  зоддог  болсон.  Өөрийг  нь  архи  уулгахгүй,  гаргахгүй  гэх  бүрт  намайг  зоддог  болсон.  Би  энэ  хүнд  архи  уухаар  их муухай  ааштай  болж  намайг  зодож  нүдэж  байна  гэж  ойлгуулах  гэж,  зан  аашыг  нь  засахыг  маш  их  хичээж  байсан.  Гэртээ  орж  ирээд аягатай  хоолоо  надруу  шидээд,  намайг  боож  багалзуурдаад  байхаар  нь  цагдаа  дуудаад  миний  амийг  аврахыг  гуйж  байсан.  Тэгээд  цагдаа  аваад  явсан.  Маргааш  нь  энэ  хүнийг  ирэхээр  нь  гэртээ  оруулаагүй.  Тэрнээс  хойш  бид  2-ын  амьдрал  2  тийшээ  болж  эхэлсэн.  Би  2  сарын  хугацаанд  гэрээсээ  хол  байж  байр  түрээслэж  амьдарч  байсан.  Тэгэхэд  энэ  хүн  надаас  уучлалт  гуйгаад  дахиж  тийм  ааш  араншин  гаргахгүй  гээд  байхаар  нь  боломж  олгоод,  хүүхдийнхээ  ирээдүйг  бодоод  уучилсан.  Тэгээд  20  хоног  архи  уухгүй  сайхан байж  байгаад  дахиад  архи  дарсаа  ууж  шөнө  дунд  ирж  хаалга  үүд  нүдээд  байдаг  байсан.  Тэгээд  гэрт  орж  ирэхээрээ  зодож  нүдээд байнгын  дарамтанд  байдаг  байсан.  Тухайн  үедээ  гэр  бүлийн  хүчирхийлэл  гэдгийг  мэддэггүй  байсан.  Тэгээд  цагдаа  дууддаг.  Тэгэхээр  найз  нь  цагдаа  болохоор  нэг  их  тоодоггүй.  Сүүлд  нь  гэр  бүлийн  хүчирхийлэлтэй  тэмцэх  тухай  хууль  батлагдсанаас  хойш  гар  хүрэхээ  больчихсон.  Тэгсэн  хэрнээ  ам  хэлээрээ  байнга  доромжилдог  болсон.  Сүүлдээ  хонон  өнжин  архи  уудаг  болж  хүүхэнтэй нэр  холбогдож  найз  нөхөдтэйгөө  нийлж  намайг  доромжилж  эхэлсэн.  Би  энэ  хүнтэй  эвлэрэх  байсан  бол  өнөөдөр  энэ  шүүхийн танхимд  орж  ирж  энэ  хүмүүсийн  дэргэд  амьдралаа  дэлгэж  яриад  байх  сонирхол  надад  байхгүй.  Энэ  хүнтэй  хамт  амьдрах  надад  маш  их  дарамт  ачаа  болж  байсан.  Би  цалингаасаа  өөртөө  ганц  гутал  ч  аваад  өмсөх  боломж  байгаагүй.  Энэ  хүн  надад  хэлэлгүйгээр 11.000.000  төгрөгийн  өр  тавьсан  байсан.  Гэрт  байгаа  өнгөтэй  өөдтэй  бүх  зүйлээ  бүгдийг  нь  барьцаалан  зээлдэх  газар  аваачижөгсөн  байдаг.

Намайг  саяхан  1  удаа  сургалтанд  явчихаад  ирсэн  чинь  гэрт  очиж  усанд  орсон  бололтой  угаалгын  өрөөнд  эмэгтэй  хүний үсний  боолт  үлдээсэн  байсан.  Тэгээд  гэрт  байсан  ганц  хөрөнгө  болох  зурагтыг  аваад  явсан  байсан.  Тиймээс  би  энэ  амьдралыг таслан  зогсооё  гэж  бодсоны  үндсэн  дээр  шүүхэд  нэхэмжлэл  гаргасан  юм.  Би  дахиж  энэ  хүнтэй  нийлж  өөрийгөө  болон  энэ  хүнийгзовоохгүй.  Нэг  талаараа  би  энэ  хүний  боломжийг  нь  хааж  байгаа  юм.  Залуу  хүн  дахиад  өөр  гэр  бүлтэй  болоод  хамт  амьдрах боломж  байгаа.  Би  тэр  боломжийг  нь  хааж  болохгүй.  Би  энэ  хүнтэй  сайн  ч  муу  ч  10  жил  хамт  амьдарсан  учраас  энэ  хүнд  сайнсайхныг  л  хүснэ.  Түүнээс  биш  би  энэ  хүнийг  хэзээ  ч  муу  муухай  яваасай  гэж  бодохгүй.  Бид  2-ын  амьдрал  өнөөдрөөр  дуусах  ёстой.  Энэ  хүн  надтай  хамт  амьдрах  сонирхолгүй  байгаа  учраас  ийм  ааш  араншин  гаргаад  байдаг  байх  гэж  бодож  байна.  Шүүх  минийгаргасан  нэхэмжлэлийг  үнэн  зөвөөр  нь  шийдвэрлэж  өгөх  байх  гэж  бодож  байна  гэв.

Хариуцагч  Р.С-  шүүх  хуралдаанд  гаргасан  тайлбартаа:  Энэ  хүн  надаас  юу  хүсч,  юу  шаардаж  байна  тэр  бүгдийг  нь биелүүлье  гэж  бодож  байна.  Би  залуу  учраас  цаашид  өөрийгөө  болгоод  амьдарч  чадах  байх.  Өөр  хэлэх  зүйл  алга.  Би  өнөөдөр сонсох  ёстой  юм  аа  энэ  хүнээс  сонслоо.  Нэхэмжлэлийн  шаардлагыг  бүхэлд  нь  хүлээн  зөвшөөрч  байна  гэв.

Шүүх  хуралдаанаар  хэрэгт  цугларсан  бичгийн  нотлох  баримтуудыг  шинжлэн  судлаад  ҮНДЭСЛЭХ  нь:

Ч.О-  нь  Р.С-ад  холбогдуулж,  гэрлэлт  цуцлуулж,  хүүхдийн  асрамж  тогтоолгох,  хүүхдийн  тэтгэлэг гаргуулах,  эд  хөрөнгийн  маргаан  шийдвэрлүүлэхийг  хүссэн  нэхэмжлэлийг  шүүхэд  ирүүлжээ.

Ч.О-,  Р.С-  нар  2008  оны  06-р  сарын  15-ны  өдөр  гэр  бүл  болсон  болох  нь  0152923  дугаартай  гэрлэгсэдийн  гэрчилгээгээр,  С-ын  Т-  2009  оны  12-р  сарын  27-нд  төрсөн  болох  нь  0000262031  дугаартай  төрснийгэрчилгээгээр  тус  тус  тогтоогдож  байна.

Шүүх  Ч.*******,  Р.С-  нарт  холбогдох  хэргийг  2017  оны  10-р  сарын  17-ны  өдөр  шүүх  хуралдаанаар  хэлэлцээд  Монгол  улсын  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  14-р  зүйлийн  14.2  дахь  хэсэгт  заасны  дагуу  хэрэг  хянан  шийдвэрлэх  ажиллагааг  2  сарын  хугацаагаар  түдгэлзүүлж,  энэ  хугацаанд  гэрлэгчдийг  эвлэрүүлэх  бүх  талын  арга  хэмжээ  авахыг  эвлэрүүлэн  зуучлагчид  даалгаж  байсан.

Гэтэл  заасан  хугацаанд  эвлэрээгүйн  зэрэгцээ  зохигчид  цаашид  хамтран  амьдрах  боломжгүй  болсон  болох  нь  тэдгээрийн  тайлбараар  тогтоогдож  байна  гэж  үзлээ.

Иргэний  хэрэг  шүүхэд  хянан  шийдвэрлэх  тухай  хуулийн  132-р  зүйлийн  132.2-т  гэрлэгчдийн  эвлэрүүлэх  арга  хэмжээг  зөвхөн  нэг  удаа  хэрэглэхээр,  мөн  хуулийн  132-р  зүйлийн  132.5-д  эвлэрүүрэх  арга  хэмжээ  авсан  хугацаанд  эвлэрээгүй  бол  гэрлэлтийг  цуцлахаар  тус  тус  заажээ.

Түүнчлэн  хариуцагч  Р.С-  гэрийн  доторх  эд  хогшилоо  барьцаалан  зээлдүүлэх  газар  тавьж  архи  уудаг,  хэл  амаараа  байнга  доромжилдог  болсон  гэж  нэхэмжлэгч  тайлбарлан,  эвдсэн  эд  хөрөнгийн  гэх  зураг  хэрэгт  хавсаргаж  ирүүлсэн  бөгөөд  хариуцагч  үүнийг  үгүйсгээгүйн  зэрэгцээ  уг  зурагтыг  өөрөө  хагаласнаа  хүлээн  зөвшөөрдөг.

Мөн  хариуцагч  Р.С-  нэхэмжлэлийн  бүх  шаардлагыг  хүлээн  зөвшөөрч  дундын  эд  хөрөнгөөс  авах  зүйл  байхгүй  эхнэр  хүүхэддээ  өгнө  харин  өөрийн  солих  хувцас,  ээжээсээ  уламжилж  ирсэн  бурханаа  авахыг  хүсч  байна  гэсэн  бөгөөд  нэхэмжлэгч  энэ  талаар  маргаангүй  гэж  тайлбарлаж  байх  тул  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  14-р  зүйлийн  14.5-д  заасны  дагуу  хүүхдийн  асрамж  болон  эд  хөрөнгийн  талаар  зохигчдыг  харилцан  тохиролцсон  гэж  үзлээ.

Иймд    Ч.О-,  Р.С-  нарын  гэрлэлтийг  цуцлаж  хүү  С.Т-г  эх    Ч.О-ын  асрамжид  үлдээж,  Гэрбүлийн  тухай  хуульд  заасан  хувь  хэмжээгээр  хүүхдийн  тэтгэлэгийг  эцгээс  нь  сар  бүр  гаргуулж  С.Т-г  тэжээн  тэтгүүлэхүндэстэй  байна.

Шүүхийн  шийдвэрийг  биелүүлэхдээ  тухайн  бүс  нутагт  тогтоогдсон  амжиргааны  доод  түвшингийн  хэмжээний  өөрчлөлтийг  харгалзаж  гүйцэтгэхийг  шийдвэр  гүйцэтгэгчид  даалгах  нь  зүйтэй.

Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  26-р  зүйлийн  26.1  дэх  хэсэгт  зааснаар  эцэг  эх  хүүхдээ  хүмүүжүүлэхдээ  тэгш  эрх  эдэлж  үүрэгхүлээхээр,  Хүүхдийн  эрхийг  хамгаалах  тухай  хуулийн  5-р  зүйлийн  3-т  эцэг  эхээсээ  тусдаа  амьдрах  үед  тэдэнтэйгээ  байнгынхарилцаатай  байх  талаар  тус  тус  хуульчилж  өгсөн  тул  эцэг  Р.С-ыг  дээрхи  хуулиудад  заасан  эрхийг  эдлүүлж,  хүүхэдтэйгээуулзаж,  байнгын  харилцаатай  байх  боломжоор  хангахыг  эх    Ч.О-д  даалгах  үндэстэй  байна.

Улсын  тэмдэгтийн  хураамжийн  тухай  хуулийн  7-р  зүйлийн  7.1.1,  7.1.2,  Иргэний  хэрэг  шүүхэд  хянан  шийдвэрлэх  тухайхуулийн  56-р  зүйлийн  56.1,  60-р  зүйлийн  60.1  дэх  хэсгүүдэд  зааснаар  нэхэмжлэгчийн  тэмдэгтийн  хураамжид  төлсөн  70200  төгрөгийг  улсын  орлогод  хэвээр  үлдээж,  хариуцагчаас  нэхэмжлэгчийн  тэмдэгтийн  хураамжид  төлсөн  70200  төгрөг  болон  нэг  жилд  төлөх  хүүхдийн  тэтгэлгийн  хэмжээнээс  тооцож  тэмдэгтийн  хураамж  гаргуулах  үндэстэй  байна.

Монгол  Улсын  Иргэний  хэрэг  шүүхэд  хянан  шийдвэрлэх  тухай  хуулийн  132-р  зүйлийн  132.6,  115  дугаар  зүйлийн  115.2.1,  116,  118  дахь  хэсгүүдийг  удирдлага  болгон 

ТОГТООХ  нь

1.  Монгол  улсын  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  14-р  зүйлийг  14.3,  14.6  дахь  хэсгүүдэд  зааснаар  Ч****-н  О  Р  С-  нарын  гэрлэлтийг  цуцлаж,  хүү  С.Т-г  эх  Ч.О-ын  асрамжид  үлдээсүгэй.

 2.  Монгол  улсын  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  40  дүгээр  зүйлийн  40.1.1,  40.1.2  дахь  хэсгүүдэд  зааснаар  2009  оны  12-р  сарын  27-ны  өдөр  төрсөн  хүү  С.Т-г  11  нас  хүртэл  тухайн  бүс  нутагт  тогтоогдсон  амжиргааны  доод  түвшингийн  50  хувиар,  11-16  нас  /суралцаж  байгаа  бол  18  нас/  хүртэл  амжиргааны  доод  түвшингийн  хэмжээгээр  эцэг  Р****-ийн  С-аас  нь  сар  бүртэтгэлэг  гаргуулж  тэжээн  тэтгүүлсүгэй.

3.  Нэхэмжлэгч  дундын  эд  хөрөнгө  болох  *******  сумын  ***** багийн  *****  айлын  *** тоот  28.8  мкв  талбайтай 000207229  дугаар  гэрчилгээтэй  орон  сууцаа  эхнэр  хүүхэддээ  өгөхөөр,  хүүхдээ  ээжийнх  нь  асрамжид  үлдээхээр  харилцан  тохиролцсон  болохыг  тус  тус  дурдсугай.

4.  Монгол  Улсын  Гэр  бүлийн  хуулийн  38-р  зүйлийн  38.6-д  зааснаар  тэтгэлгийг

хүүхдийн  хэрэгцээнд  зарцуулагдаагүй  байдал  тогтоогдвол  тэтгэлэг  төлөгч  түүнийг  зориулалтаар  нь  зарцуулуулахаар  шүүхэд  нэхэмжлэл  гаргаж  болохыг  дурдсугай.

5.  Монгол  улсын  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  14-р  зүйлийн  14.9,  38-р  зүйлийн  38.4  дэх  хэсгүүдэд  зааснаар  шүүхийн  шийдвэрийн  хувийг  хүчин  төгөлдөр  болсноос  хойш  гурван  өдрийн  дотор  гэрлэлт  бүртгэсэн  иргэний  гэр  бүлийн  бүртгэлийн  болон  иргэний  гэр  бүлийн  бүртгэлийн  төв  байгууллагад  тус  тус  хүргүүлэхийг  шүүгчийн  туслах  О.Түвшинжаргалд  даалгасугай.

6.  Шийдвэрийг  биелүүлэхдээ  тухайн  бүс  нутагт  тогтоогдсон  амжиргааны  доод  түвшингийн  хэмжээний  өөрчлөлтийг  харгалзаж  гүйцэтгэхийг  шүүхийн  шийдвэр  гүйцэтгэх  байгууллагад,  эцэг  Р.С-ыг  хүүхэдтэйгээ  уулзаж,  байнгын  харилцаатай  байх  боломжоор  хангахыг  эх    Ч.О-д  тус  тус  даалгасугай.

7. Монгол  улсын  Гэр  бүлийн  тухай  хуулийн  40-р  зүйлийн  40.2-т  зааснаар  зөвхөн  цалин  хөлснөөс  өөр  орлогогүй  хариуцагчаас гаргуулах  хүүхдийн  тэтгэлгийн  хэмжээ  нь  түүний  сарын  цалин  хөлс  түүнтэй  адилтгах  орлогын  50%-иас  хэтэрч  болохгүй  болохыгдурдсугай.

8.  Монгол  улсын  тэмдэгтийн  хураамжийн  тухай  хуулийн  7  дугаар  зүйлийн  7.1.1,  7.1.2,  Монгол  Улсын  Иргэний  хэрэг  шүүхэдхянан  шийдвэрлэх  тухай  хуулийн  56-р  зүйлийн  56.1,  60-р  зүйлийн  60.1  дэх  хэсгүүдэд  зааснаар  нэхэмжлэгчийн  тэмдэгтийн  хураамжид  төлсөн  70200  төгрөгийг  улсын  орлогод  хэвээр  үлдээж,  хариуцагчаас  98726  төгрөг  гаргуулж,  70200  төгрөгийг  гаргуулжнэхэмжлэгчид  олгож,  28526  төгрөгийг  улсын  орлого  болгосугай.

9.  Шийдвэр  танилцуулан  сонсгомогц  хүчинтэй  болох  бөгөөд  зохигчид  шийдвэрийг  эс  зөвшөөрвөл  түүнийг  гардаж  авсан  өдрөөс  хойш  14  хоногийн  дотор  Завхан  аймгийн  Эрүү,  Иргэний  хэргийн  давж  заалдах  шатны  шүүхэд  гомдол  гаргах  эрхтэй.

 

ДАРГАЛАГЧ  Л.ЭХЛЭЛТ