Сэлэнгэ аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Б.Мөнхзул даргалж, Ерөнхий шүүгч Л.Э, шүүгч Л.Соёлмаа нарын бүрэлдхүүнтэйгээр тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: аймгийн ******* сумын ******* дугаар ******* ******* дугаар ******* *******4 ******* ******* сууцны ******* тоотод оршин суух, ******* настай, , М овогт Ж Дгийн /ЧВ-5*******01500/ нэхэмжлэлтэй;

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Улаанбаатар хотын ************** дугаар *******8 гудамж тоотод оршин суух цахим үнэмлэхний хаягтай, одоо аймгийн ******* сумын ******* дугаар ******* дугаар ******* тоотод түр оршин суух, *******8 настай, , аймгийн ,, нөөцийн мэргэжилтэн ажилтай Илжигэн овогт Октябрийн Т  /ЖИ-8907*******0*******/

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: аймгийн ******* сумын 5 дугаар ******* дугаар ******* 16 тоотод оршин суух, , 1 настай, аймгийн , хэлтэст ажилтай М овогт Хынмөрөн /МЮ-8610*******464/ /Сэлэнгэ аймгийн Нийгмийн хэлтэст/  холбогдох

  “Тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнийн хөнгөлөлт нийт  .00.000 төгрөг гаргуулах тухай“  иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв. 

Шүүх хуралдаанд; Нэхэмжлэгч Ж.Д, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч О.Т, Х.Сэ, иргэдийн төлөөлөгч Г.Ц, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар С.Э нар оролцов.

                                                

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Ж.Д шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

Сэлэнгэ аймгийн Нийгмийн хэлтсээс би тэтгэвэрийн 5 жилийн зөрүүгээ гаргуулж авсан. Би энэ тэтгэвэрийн зөрүүгээ гаргуулж авах гэж 50 гаруй хоног хөөцөлдөж байж гаргуулж авсан. Тус хэлтэст удаа дараа өргөдөлөө өгсөн боловч миний өргөдлийг шалгах хүн байхгүй гэсэнд гомдолтой байна. Нийгмийн хэлтсийн Э.Наранбаяр надад энэ зөрүүг 4 удаа бодож гаргасан. Тэгэхдээ миний хувьд дутуу гаргасан гэж үзэж байгаа. Харин Сонгинохайрхан хэлтсээс урьд оны тэтгэвэрийн зөрүүг гаргуулна гэснийг би хүлээн зөвшөөрөөгүй татгалзсан. Хөгшин настай, өвчтэй хүн хол явж чадахгүй. Нийгмийн хэлтэс нь миний *******01*******-*******017 оны тэтгэвэрийн зөрүүг гаргахдаа буруу гаргасан учраас тэтгэвэрийн зөрүү *******.000.000 гаруй төгрөг нэхэмжилж байна.

Элэгний С вирусын хөнгөлөлтийг би авах ёстой гэж үзэж байгаа. Хэрэгт авагдсан нотлох баримтаа би өөрөө аваад явна, гаргаж өгөөрэй гэх.

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: О.Т шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

-Хөдөлмөр хамгааллын сайдын *******016 оны 1******* дугаар сарын *******6-ны өдрийн “Аян зохион байгуулах” А/19 дугаар тушаал, ерөнхий газрын даргын *******017 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн “Аян зохион байгуулах тухай” А/11 дүгээр тушаалын дагуу *******017 оны 1 дүгээр улиралд тэтгэвэрийн тогтоолт, олголтыг шалгах аяны хүрээнд аймгийн , хэлтсээс тэтгэвэр авч буй иргэд болон тэтгэвэрээ шалгуулах хүсэлт гаргасан тэтгэвэр авагчийн тэтгэвэр тогтоолтыг шалгасан юм. Шалгалтаар Ж.Д гуайн дундаж цалинг зөрүүлж тогтоосон зөрчил илэрсэн байсан. Ж.Д гуай *******00******* оны 05 дугаар сарын 10-ны өдөр Улаанбаатар хотын Сонгинохайрхан даатгалаар тэтгэвэрээ тогтоолгосон бөгөөд *******01******* оны 01 дүгээр сард аймагт тэтгэвэрийн материалаа шилжүүлж ирсэн байсан. Энэ хүний тэтгэвэрийг анх тогтоохдоо Сонгинохайрхан хэлтсээс 1996 оноос *******000 оны цалингийн тодорхойлолт өгсөн байхад тэтгэвэрийг 1997-*******001 оны цалингаар тогтоон олгосон байсан.

Сэлэнгэ аймгийн , хэлтсийн улсын ийн *******017 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 5 тоот актаар Ж.Д гуайг аймагт шилжин ирснээс хойшхи тэтгэвэрийн зөрүү 1.950.40 төгрөгийг олгосон. аймагт шилжин ирснээс өмнөх тэтгэвэрийн зөрүүг Сонгинохайрхан , хэлтсээс гаргуулах нь зүйтэй. Түүнээс биш манай хэлтсээс *******01******* оноос өмнөх тэтгэвэрийн зөрүүг гаргах боломжгүй юм.

Ж.Д гуай шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: С вирусын эсрэг эмийн үнийн тодорхой хэсгийг ийн сангаас хөнгөлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан байна. Гэтэл үндэсний зөвлөлийн *******016 оны 1******* дугаар сарын 15-ны өдрийн ******* тоот тогтоолоор баталсан бөгөөд уг тогтоолын -т зааснаар *******016 оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдрөөс хойш элэгний С вирусын эсрэг эм авсан даатгуулагчдад тухайн эмийн хайрцаг тутамд ийн сангаас хөнгөлж байгаа *******10.000 төгрөгийг тухайн эмийг нийлүүлсэн компаниар дамжуулан даатгуулагчдын хувийн данс руу нь шилжүүлж олгосон. Харин Ж.Д гуайн элэгний С вирусын эсрэг эмийг *******016 оны 04 дүгээр сарын 01, *******016 оны 04 дүгээр сарын *******5,  *******016 оны 05 дугаар сарын *******-ны өдрүүдэд авсан нь тухайн  ******* тоот тогтоолд заасан хугацаанаас өмнө авсан учраас хөнгөлөлтөнд хамрагдах боломжгүй юм. Иймд Ж.Д гуайн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн авах боломжгүй гэж үзэж байна гэх.    

           Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Х.Сэ шүүх хуралдаанд гарагсан тайлбартаа:

Манай хэлтсийн н.Энхт бодлого шийдвэрлэлтийн улсын хийдэг. Харин Э.Наранбаяр нь тэтгэврийн аар ажилладаг байсан. Хэрвээ тэтгэврийн асуудлаар асуух зүйл байсан юм бол тай уулзах ёстой байсан гэж үзэж байна. Манай зүгээс засгийн газраас тогтоосон итгэлцүүрийн үндсэн дээр тэтгэвэр тэтгэмжээ тогтоодог болохоос өөрсдөө дур мэдэн тооцоолбор хийдэггүй. Ж.Д гуайн *******01*******-*******017 оны 0 дугаар сар хүртэлх тэтгэврийн мөнгийг манай байгууллага тооцооллынхоо дагуу тэтгэврийн улсын Э.Наранбаяраар бодуулан улсын болох миний бие өөрөө хянасаны үндсэн дээр *******017 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн улсын ийн 5 тоот актын дагуу тэтгэвэрийн зөрүүг нэг удаа олгосон. Энэ актыг нэхэмжлэгчийн *******017 оны 0 дугаар сарын 14-ний өдөр “Тэтгэвэр буруу бодож өгснийг шалгаж өгнө үү” гэсэн өргөдлийн үндсэн дээр нягталж акт үйлдсэн. Үүнээс илүү мөнгө олгох боломжгүй. Учир нь бид нар “Тэтгэвэр тогтоох хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын итгэлцүүр”-ээр бодож гаргадаг. Энэ итгэлцүүр нь хамгийн сүүлд *******015 онд гарсан итгэлцүүр одоо мөрдөгдөж байгаа гэх.

Шүүх хуралдаанд уншин сонсгосон аймгийн , хэлтсийн тэтгэвэрийн улсын ийн *******017 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 5 тоот “Дутуу олгосон тэтгэвэрийг нөхөн олгох тухай” актаас:

... , ерөнхий газрын даргын *******017 оны А/11 тоот тушаалын дагуу мөн Ж.Дгийн өргөдөлийн дагуу 4548 тоот тэтгэвэрийн хувийн хэргийг татан авч тогтоолт, олголтыг нэгдсэн өгөгдлийн мэдээллийн сангийн бүртгэлтэй тулган шалгалаа. Шалгалтаар:

“Нийгмийн сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай” хуулийн ************** дугаар зйүлийн **************.1, *******8 дугаар зүйлийн *******8.1.******* дахь заалтыг тус тус зөрчсөн /тэтгэвэр авагчийн анх тэтгэвэр тогтоолгоход бүрдүүлсэн баримтанд байх 60 сарын дундаж цалинг буруу оруулсан/ зөрчил илрэв.

 “Нийгмийн сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай” хуулийн *******9 дүгээр зүйлийн *******9.******* дахь заалтыг үндэслэн Тогтоох нь:

1.Ж.Дд *******01******* оны 01 дүгээр сарын 01-нээс хойшхи дутуу олгосон 1.950.40 төгрөгийг нэг удаа нөхөн олгосугай...гэжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Ж.Дгийн нэхэмжлэлтэй аймгийн , хэлтэст холбогдох “Тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнийн хөнгөлөлт .00.000 төгрөг гаргуулах тухай” нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэх нь үндэслэлтэй байна.

Нэхэмжлэгч Ж.Д нь аймгийн , хэлтэст холбогдуулан тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнийн хөнгөлөлт нийт .00.000 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан байна.

1.Нэхэмжлэгч Ж.Дгийн нэхэмжлэлийн шаардлага нь тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн хөнгөлөлт .00.000 төгрөг гэж байгаа боловч үүнээс хэдээс хэдэн оны тэтгэвэрийн зөрүү хэдэн төгрөг нэхэмжилж байгаа тодорхойгүй байгаа нь нэхэмжлэлийнхээ үндэслэлийг тодорхойлж чадаагүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1-д заасан “зохигч...өөрийн шаардлага...болж байгаа байдлын талаарх нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй” гэсэн заалтанд заасан үүргээ нэхэмжлэгч биелүүлээгүй  гэж үзнэ.

Мөн аймгийн , хэлтэс нь Ж.Дгийн тус хэлтэст гаргасан өргөдлийн дагуу Хөдөлмөр хамгааллын сайдын *******016 оны 1******* дугаар сарын *******6-ны өдрийн “Аян зохион байгуулах” А/19 дугаар тушаал, ерөнхий газрын даргын *******017 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн “Аян зохион байгуулах тухай” А/11 дүгээр тушаалын дагуу тэтгэвэрийн тогтоолт, олголтыг шалгах аяны хүрээнд тэтгэвэрийн олголтыг нь шалган тэтгэвэрийн улсын ийн *******017 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 5 тоот “Дутуу олгосон тэтгэвэрийг нөхөн олгох тухай” акт тогтоон нэхэмжлэгчид дутуу олгосон тэтгэвэрийн зөрүү 1.950.40 төгрөгийг нэг удаагийн олголтоор олгосон болох нь хэрэгт авагдсан тэтгэвэрийн улсын ийн *******017 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 5 тоот “Дутуу олгосон тэтгэвэрийг нөхөн олгох тухай” акт, аймгийн , хэлтэст *******011 оны 11 дүгээр сарын 19, *******017 оны 0 дугаар сарын *******0, *******017 оны 04 дүгээр сарын 0-ны өдөр тус тус гаргасан өргөдөлүүдийн хуулбар, тэтгэвэр олгох №57*******8 дугаартай хуудас, “Төрийн банк” салбарын , хэлтсийн тэтгэвэрийн сангийн “Депозит сангийн харилцагчийн монгол хуулга”, Ж.Дгийн *******00*******-*******011 оны тэтгэвэр олголтын тооцоолол, 1996-*******000 оны дундаж цалин /******* хуудас/, шүүх хуралдаанд зохигчдын гаргасан тайлбар зэргээр нотлогдож байгааг дурдах нь зүйтэй.

*******.Нэхэмжлэгч нь шүүхэд элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнэд хөнгөлөлт гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргасан байна. Хэрэгт авагдсан эм худалдан авсан гэх татварын хөнгөлөлтийн баримтаас үзэхэд нийт *******.7*******.400 төгрөгний эм худалдан авсан байх бөгөөд энэ нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханган шийдвэрлэх боломжгүй юм. Учир нь:

“Элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнэд хөнгөлөлт үзүүлэх тухай” Нийгмийн үндэсний зөвлөлийн *******016 оны 1******* дугаар сарын 15-ны өдрийн ******* дугаартай тогтоол, элэгний С вирусын эсрэг эмийн жагсаалт, үнийн дээд хязгаар, хөнгөлөх хэмжээг заасан хавсралтын хамт гарсан байна. Энэ тогтоолын дугаар заалтанд “Элэгний С вирусын эсрэг эмийг хэрэглэсэн даатгуулагчдад эрүүл ийн сангаас үзүүлэх үнийн хөнгөлөлтийг нийлүүлэгч компаниар дамжуулан *******016 оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдрөөс хойш нөхөн олгож...” гэж заасан байна. Гэтэл нэхэмжлэгчийн шүүхэд гаргасан эм худалдан авсан гэх нотлох баримт болох татварын хөнгөлөлтийн баримт  нь *******016 оны 04 дүгээр сарын 01, *******016 оны 04 дүгээр сарын *******5, *******016 оны 05 дугаар сарын *******-ны өдрүүдэд эм худалдан авсан нь дээрх ******* дугаартай тогтоолд хамрагдах боломжгүй байна.      

Иймд иргэн Ж.Дгийн нэхэмжлэлтэй аймгийн , хэлтэст холбогдох “Тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнийн хөнгөлөлт нийт .00.000 төгрөг гаргуулах тухай“  нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж шүүх дүгнэв.

Хэрэгт , ерөнхий газрын даргын *******016 оны 09 дүгээр сарын *******6-ны өдрийн Б/10 дугаартай “С.Отгонжаргалыг ажилд томилох тухай” тушаал, Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор тэтгэвэр авагч иргэдийн тэтгэвэрийг нэмэгдүүлсэн хэмжээ, тэтгэвэр тогтоох хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын итгэлцүүр, шинэчлэн тогтоосон тэтгэвэрийн доод хэмжээ зэрэг авагдсан болно.    

Нэхэмжлэгчийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.4-т зааснаар шүүгчийн *******018 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 104 дугаартай захирамжаар улсын тэмдэгтийн хураамж 67.750 төгрөгийг шүүхийн шийдвэр гарах хүртэл хугацаагаар хойшлуулсан болохыг дурдаж, мөн хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамж 67.750 төгрөг гаргуулан ******* нутгийн төсвийн орлогод оруулах нь зүйтэй гэж үзлээ. 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.*******., , 118 дугаар зүйлд  заасныг удирдлага болгон  ТОГТООХ нь:

1.Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 498 дугаар зүйлийн 498.*******-т тус тус зааснаар Ж.Дгийн нэхэмжлэлтэй аймгийн , хэлтэст холбогдох “Тэтгэвэрийн зөрүү болон элэгний С вирусын эсрэг эмийн үнийн хөнгөлөлт нийт .00.000 төгрөг гаргуулах тухай“  нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

*******.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.4-т зааснаар нэхэмжлэгчийг улсын тэмдэгтийн хураамж 67.750 төгрөгийг шүүхийн шийдвэр гарах хүртэл хугацаагаар хойшлуулсан болохыг дурдаж, мөн хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1.–д зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжинд 67.750 төгрөгийг гаргуулж ******* нутгийн төсвийн орлогод оруулсугай.  

.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.*******-д зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хуулийн хүчинтэй болохыг дурдсугай

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай  хуулийн  119 дүгээр  зүйлийн  119.4-д зааснаар  шүүх  хуралдаанд  оролцсон тал  энэ  хуулийн 119.-т заасан   хугацаа  өнгөрснөөс  хойш 14  хоногийн  дотор  шүүхэд  хүрэлцэн ирж шийдвэрийг  өөрөө  гардан  авахыг анхааруулсугай.

5.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.7-д зааснаар 119.4-т заасны дагуу шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүй болохыг дурьдсугай.

6.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1*******0 дугаар зүйлийн 1*******0.*******-д зааснаар зохигчид тэдгээрийн өмгөөлөгч шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн   шүүхэд давж заалдах эрхтэй .

 

                              ДАРГАЛАГЧ  ШҮҮГЧ                           Б.МӨНХЗУЛ

                                              ШҮҮГЧИД                            Л.ЭНХТАЙВАН

                                                                                           Л.СОЁЛМАА