МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг  ерөнхий шүүгч Д.Оюунбат даргалан шүүх  хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж, Нийслэлийн дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн дугаар зүйлийн .2 дахь хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ******* холбогдох 2****************************2 дугаартай эрүүгийн хэргийг 2************** оны ******* дугаар сарын *******-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд:

           Нарийн бичгийн дарга:               *******

           Улсын яллагч:                             *******

           Хохирогч                                      *******

           Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч              *******

            Шүүгдэгч:                                     ******* нар оролцов.                                     

Шүүгдэгч: Монгол улсын иргэн, ******* оны ******* дугаар сарын *******-ний өдөр төрсөн, настай, , боловсролтой,  , ам бүл *******, , - насны нарын хамт амьдрах, энэ хэрэгт татагдах үедээ байсан, дүүргийн дүгээр хороо, ******* дугаар гудамжны тоот хашаанд оршин суух,

Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны дугаар шүүхийн 2******* оны ******* дугаар сарын 7-ний өдрийн ******* дугаартай шийтгэх  тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн дугаар зүйлийн .2 дахь хэсэгт зааснаар жилийн хорих ял шийтгүүлж уг ялыг тэнсэж жилийн хугацаагаар хянан харгалзаж байсан, овгийн /РД:**************/

******* нь 2******* оны -р сар, 2******* оны 2-р сар, 2************** оны -р сарын -ны өдөр тус тус дын орон байр, агуулах саванд хууль аар нэвтэрч нийт 2 төгрөгийн эд хөрөнгийг хулгайлж бага хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

         Шүүгдэгч шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн мэдүүлэг

              “ Би хохирогч гэрийг харж байхдаа 2******* оны дүгээр сард авдар дотор нь байсан том улаан шигтгээтэй монетон бөгж,  морины хоёр толгой бүхий алтан бөгж зэргийг авч төгрөгөөр зарж байсан.  Би 2************** оны дугаар сарын эхээр цас ордог өдрийн урд өдөр 2 цагийн үед ахын байшингийн том өрөөний цонхыг төмрөөр хөшин онгойлгож ороод том өрөөний хойд талын эрээн хээтэй модон авдар дотор байсан цагаан хайрцагнаас алтан кальцо, цонхон талын жижиг авдарнаас цагаан өнгийн цүнхэн дотор байсан ******* төгрөг зэргийг аваад цонхоор гарч явсан. Би эхнэртээ алтан бөгж олсон гэж хэлээд “” ломбардад төгрөгийн барьцаанд тавиулсан гэжээ./шүүх хуралдааны тэмдэглэл /

            Хохирогч *******ийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн мэдүүлэг

         “2******* онд ээжийн бие муудах үед ар гэрээ харуулж үлдээсэн. Энэ үед авдар дотроос нэг бөгж алга болсон. Дараа нь дахин явахдаа мөн л ар гэрээ харуулаад үлдээсэн. Гэтэл дахин нэг бөгж авдар дотроос алга болсон. Тухайн үед хэн авсныг мэдээгүй ба сүүлд мэдсэн боловч садан төрөл гэдгээ бодоод цагдаад хэлээгүй. Гэтэл 2************** оны 2 дугаар сарын 27-ны өдөр Улаанбаатар хот руу яваад 2************** оны дугаар сарын 7-ны өдөр гэртээ ирэхэд том өрөөний салхивч түгжээгүй онгорхой байсан. ...Авдарт байсан ******* төгрөг бэлнээр, .******* граммтай алтан бөгж ширхэг тус тус алга болсон байхаар нь цагдаад мэдэгдсэн.

           нь манайхаас удаа дараа хулгай хийсэнд гомдолтой байна. ас сүүлийн алтан бөгжийг буцааж авсан ба бэлэн мөнгө ******* төгрөгийг нэхэмжилж байна. Мөн  2******* онд алдсан монетон бөгжний үнэ төгрөг, алтан бөгжний үнэ төгрөг нийт 2 төгрөгийг ас гаргуулж өгнө үү гэв. 

2************** оны дугаар сарын 8-ны өдөр хэргийн  газарт  үзлэг хийсэн тухай тэмдэглэл

“...уг байшингийн үүдний хаалга эвдрэл гэмтэлгүй байв. Байшин дотор том өрөө рүү ороход баруун хойд буланд байрлах хээтэй улаан өнгийн авдар байх ба авдарны хаалга, цоожинд ямар нэгэн гэмтэл байхгүй байв. Мөнгө, бөгж байсан гэх цүнх болон хайрцгийг гэрэл зургаар бэхжүүлж харуулав” гэсэн тэмдэглэл, фото зургийн хавсралт  /хх-ийн -8-р хуудас/

Мэдүүлгийг газар дээр нь шалгасан тухай тэмдэглэл

Сэжигтэн ******* нь дүүргийн дугаар хороо, дугаар гудамжны 2 тоотод байрлах 9 үе саарал өнгийн блокон хашаа заав. Хашаан дотор хойд хэсэгт ногоон өнгөтэй, төмөр дээвэртэй, ургаш харсан вакум цонхтой байшин байв. Байшингийн баруун талын цонхыг заан уг цонхыг төмрөөр хөшиж онгойлгож байшин руу орсон гэв. Том өрөөний баруун урд буланд байх эвтэй амьтны зурагтай цоохор авдар дотор цагаан цүнхнээс ******* төгрөг авсан. Би цоожийг нь нарийн төмрөөр онгойлгоод буцааж цааш нь дарж түгжсэн. Мөн уг өрөөний баруун хойд талд байрлах бор цоохор авдарны цоожийг хөшиж онгойлгож дотор талд байсан цагаан өнгийн хайрцагнаас алтан бөгж авсан гэжээ. /хх -р хуудас, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд /хх *******-2 хуудас/

 Таньж олуулах үйл ажиллагааны тэмдэглэл

  “2************** оны дүгээр сарын -ны өдөр таньж олуулах ажиллагааг хохирогч *******ийн эхнэр гэрч таньж олуулахаар “Амозон” ломбарднаас хураан авсан .******* граммтай алтан бөгжийг “2” дугаарт байрлуулан - хүртэл дугаарласан ширхэг бөгжийг харуулахад “2” дугаартай бөгжийг зааж нэг бүрийн шинжээр нь таньж олов гэжээ /хх22-2 хуудас/

Иргэний нэхэмжлэгч мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэг

 “2************** оны дугаар сарын -ны өдөр О. гэдэг хүн .******* граммтай алтан бөгжийг  манай барьцаалан зээлдүүлэх газрын барьцаанд тавьж төгрөг авсан. 2************** оны дугаар сарын -ний өдөр цагдаагийн ажилтан уг бөгжийг хураан авсан. О. зээлсэн мөнгийг хүүгийн хамт ******* төгрөгийг 2************** оны сарын -ний өдөр төлсөн. Нэхэмжлэх зүйлгүй гэжээ. /хх 7, 2******* хуудас/                                                                                                                               

  Эд  хөрөнгийн хохирлын үнэлгээ

 “.******* граммын алтан бөгж төгрөгийн үнэтэй” гэжээ.  /хх- хуудас//

“ граммын алтан бөгж ш төгрөгийн үнэтэй, 2 граммын монетон бөгж төгрөгийн үнэтэй” гэжээ /хх- хуудас/

Гэрч мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэг

“2************** оны 2 дугаар сарын 27-ны өдөр Улаанбаатар хот руу яваад 2************** оны дугаар сарын 7-ны өдөр гэртээ ирсэн. Том өрөөний цонх онгорхой байсан. ...Гэрийнхээ авдар доторхийг үзсэн чинь алт мөнгөн эдлэл хийдэг саван дотор байсан .******* граммтай алтан бөгж, ******* төгрөг тус тус алга болсон байсан. 2*******-2******* оны өвөл гэрээс 2ш бөгж алга болсон. Нэг нь улаан шигтгээтэй монетон бөгж, нөгөө нь нөхөр зүүдэг хоёр морины толгойтой- орчим граммтай цутгамал алтан бөгж байсан юм. Тухайн үед хайж байгаад цагдаад мэдэгдээгүй орхисон юм гэжээ. /хх-2- хуудас/

Мөрдөн байцаалтын үе шатанд сэжигтнээр болон яллагдагчаар байцааж авсан тэмдэглэлүүд / хх *******-*******9, хуудас/ зэрэг болно.

Шүүхээс хэргийн талаар тогтоосон байдал болон тэдгээрт өгсөн дүгнэлтийн талаар:

       ******* нь дүүргийн -р хороо дугаар гудамжны 2 тоот хашаанд оршин суух иргэн *******ийн эзгүй гэрийг харж хамгаалж байхдаа 2******* оны , 2-р саруудад төгрөгийн үнэтэй, граммын алтан бөгж ширхэг, төгрөгийн үнэтэй 2 граммын монетон бөгж ширхэгийг тус тус цоожтой авдарнаас нь хулгайлсан, 2************** оны дугаар сарын -ны өдөр *******ийн сууцны цонхийг хөшиж онгойлгон гэрт нь орж   төгрөгийн үнэтэй .******* граммын алтан бөгж ш, ******* төгрөг бэлнээр хулгайлсан зэрэг нь хохирогчийн “2******* онд гэрээ харж хамгаалуулахаар 2 удаа гэртээ үлдээсэн үед алтан болон монетан бөгж алдсан, 2************** оны дугаар сард нь эзгүй үед нь байшингийн цонхоор орж хоёр авдрыг нь онгойлгож алтан бөгж болон ******* төгрөгийг авсан тухай” мэдүүлэг, шүүгдэгч 2******* оны -р сард ахын гэрийг харж байхдаа 2 бөгжийг нь авсан нь үнэн, мөн 2************** оны -р сард эзгүйд нь байшингийнх нь цонхоор орж 2 авдрыг нь онгойлгон нэгнээс нь монетан бөгж нөгөөгөөс нь ******* төгрөг авсан” гэж хэргээ хүлээн мэдүүлсэн мэдүүлэг, уг мэдүүлгийг газар дээр нь шалгасан тухай тэмдэглэл, гэрч “барьцаалан зээлдүүлэх газраас алдсан бөгжөө таньж олсон тухай тэмдэглэл, хэрэг гарсан газарт хийсэн тэмдэглэл зэрэг баримтуудаар хөдөлбөргүй тогтоогдож байна.

 Хохирогчийн мэдүүлгийг болон шүүгдэгчийн мэдүүлгүүдийг хуульд заасан журмын дагуу гаргуулж бэхжүүлсэн,  шүүгдэгчийн гэм буруугаа хүлээн мэдүүлсэн мэдүүлэг нь гэрчийн болон хохирогчийн мэдүүлэг, мэдүүлгийг газар дээр нь шалгасан тэмдэглэл, иргэний нэхэмжлэгчийн тайлбар зэргээр давхар батлагдсан. Үзлэгийн тэмдэглэлүүд болон эд хөрөнгийн үнэлгээ хийлгэсэн баримтууд нь хууль ёсны шаардлагыг хангасан байна.

Дээрх баримтууд нь хуульд нийцсэн, тухайн үйлдэлд хамааралтай, гэмт үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан байх тул нотлох баримтуудыг хэлэлцэгдэж байгаа хэрэгт хамааралтай, эргэлзээгүй, эх сурвалж нь тогтоогдсон,  хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж дүгнэв.

Шүүгдэгч гэмт үйлдэлдээ шунахай сэдэлтээр шууд санаатай хандсан байна.

Иймд дын эд хөрөнгийг хулгайлсны улмаас бага хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэргийг орон байр, агуулах саванд нэвтэрч   давтан үйлдсэн буюу Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн дугаар зүйлийн .2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн  гэм буруутайд тооцож ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй байна.

             Шүүгдэгч ******* Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны дугаар шүүхийн 2******* оны ******* дугаар сарын 7-ний өдрийн ******* дугаартай шийтгэх  тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн дугаар зүйлийн .2 дахь хэсэгт зааснаар жилийн хорих ял шийтгүүлж уг ялыг тэнсэж жилийн хугацаагаар хянан харгалзсан нь шийтгэх тогтоолын хуулбар /хх-82-/, ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудасны тэмдэглэл /хх-8/ зэргээр тогтоогдсон ба тэнсэж хянан харгалзсан хугацаа нь  2*******7 оны ******* дугаар сарын 7-нд дуусах байсан боловч Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 2 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******..2 дахь хэсэгт зааснаар хянан харгалзсан хугацаанаас үлдсэн хугацааг хэрэгсэхгүй болгосон нь дүүргийн цагдаагийн хэлтсийн хэсгийн байцаагчийн “захиргааны хяналт зогсоох тухай” тогтоолоор /хх-/ тогтоогджээ. Шүүгдэгчийн 2******* оны 2 удаагийн хулгайн үйлдэл нь өмнөх шийтгэх тогтоол гарахын өмнөх үйлдэл мөн боловч Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 2 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн . дахь  хэсэгт зааснаар “шүүгдэгчид энэ хуульд заасан эрх зүйн байдлыг нь дээрдүүлсэн аль ашигтай үндэслэлээр нэг удаа өршөөлд хамааруулна” гэж заасны дагуу Гантулгын ялыг тэнсэж хянан харгалзсан хугацааг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн байна.  2******* оны давтан хулгайлсан гэмт хэргийг өршөөлд хамааруулаагүй, улмаар өмнөх тогтоолоор оногдуулсан ялыг эдэлж дууссан, 2******* оны хулгайн үйлдлийг 2************** оны хулгайн үйлдэлтэй хамтруулан зүйлчилсэн нь хуулийн зүйл хэсэг өөрчлөгдөх үндэслэл болоогүй зэрэг нөхцөл байдлуудыг авч үзэхэд прокурорын яллах дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзэв.

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээ, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд нь бага насны дөрвөн хүүхдээ асран тэжээдэг, тогтмол орлогогүй  зэрэг  хувийн байдлыг харгалзан шүүгдэгчид хуульд заасан ялуудаас баривчлах ялыг сонгож оногдуулах нь зүйтэй.

Хохирогч 2************** онд алдагдсан төгрөгийн үнэтэй алтан бөгжийг буцаан авсан нь баримтаар /хх-/ тогтоогдсон ба ******* төгрөгийг болон 2******* онд алдсан монетон бөгжний үнэ төгрөг, алтан бөгжний үнэ төгрөгийг тус тус төлөөгүй тул нийт 2 төгрөгийг *******ас гаргуулж хохирогчид олговол зохино.

******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй ба түүнд холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй болно.

Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн дугаар зүйл, 29 дүгээр зүйлийн 29. дахь хэсэг,  29-298 дугаар зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.   овгийн дын эд хөрөнгийг хулгайлсны улмаас бага хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэргийг орон байранд нэвтэрч, давтан үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн дугаар зүйлийн .2 дахь хэсэгт зааснаар овгийн 2 төгрөгийн үнэ бүхий “Нокиа *******” маркийн гар утсыг хурааж зургаан /*******/ сарын хугацаагаар  баривчлах ял шийтгэсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн дүгээр зүйлийн . дэх хэсэгт зааснаар баривчлах ялыг нийгмээс тусгаарлан тодорхой дэглэм бүхий байранд ганцаарчлан байлгаж эдлүүлсүгэй.
4.  
5. Тогтоол хүчин төгөлдөр болтол *******т цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсугай.
6. Иргэний хуулийн 97 дугаар зүйлийн 97., дугаар зүйлийн . дэх хэсэгт зааснаар хохирогч ******* нь  ,******* граммтай алтан бөгжийг нэг бүрийн шинжээр нь буцаан авч, Иргэний хуулийн 92 дугаар зүйлийн 92.. дэх заалтад зааснаар ******* нь иргэний нэхэмжлэгч ад *******, төгрөг  төлснийг тус тус дурдсугай.
7. Иргэний хуулийн 97 дугаар зүйлийн 97., дугаар зүйлийн . дэх хэсэгт зааснаар *******ас 2 /хоёр сая/ төгрөгийг гаргуулж хохирогч *******т олгосугай. 
8. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн дүгээр зүйлийн . дахь хэсэгт зааснаар мөрдөн байцаагчийн “ эзэмшлийн 2************** оны сарын *******-ны өдрийн “ *******”  маркийн гар утас битүүмжлэх” тухай тогтоолыг хэвээр үлдээж гүйцэтгэх бичиг баримтад хавсарган гар утасны хамт Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албанд шилжүүлсүгэй.
9. *******т холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, энэ хэрэгт гарсан байцаан шийтгэх ажиллагааны зардал тодорхойлогдоогүй  зэргийг дурдсугай.
10. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн дугаар зүйлийн ., дүгээр зүйлийн . дэх хэсэгт тус тус зааснаар тогтоолыг ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар эс зөвшөөрвөл түүнийг гардуулснаас хойш хоногийн дотор Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах, улсын яллагч, түүний дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.
11. Тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах болон эсэргүүцэл бичигдвэл биелэлтийг түдгэлзүүлж *******т авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй. 

  ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                         Д.ОЮУНБАТ