Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

2022 оны 04 сарын 27 өдөр

Дугаар 2022/ШЦТ/449

 

 

 

 

   2022          04         27                                    2022/ШЦТ/449

 

 

 

   МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааны “В” танхимд Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх хуралдааныг шүүгч Б.Дуламсүрэн даргалж, шүүгч Д.Дарьсүрэн, шүүгч Д.Азжаргал нарын бүрэлдэхүүнтэй,

 

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга: Г.Дуламрагчаа,

Улсын яллагч: Ц.Шагдар,

Иргэдийн төлөөлөгч: Ц.Э,

Хохирогч: Т.Ц, түүний өмгөөлөгч Б.Гэршихбөртэ,

Хохирогч: Ж.Б,

Гэрч: Д.Б, Б.М,

Шүүгдэгч: Б.Ч, түүний өмгөөлөгч С.Пүрэвдорж нар оролцсон эрүүгийн 2109002210418 дугаартай хэргийг нээлттэй хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

  Б.Ч /РД: /,

1964 оны 11 дүгээр сарын 04-ний өдөр Завхан аймагт төрсөн, 57 настай, эрэгтэй, ам бүл 2 эхнэрийн хамт амьдардаг, иргэний үнэмлэхийн лавлагаагаар Орхон, ............ тоотод оршин суух бүртгэлтэй боловч Баянгол дүүргийн .......... тоотод оршин суух хаягтай, Тусгай дунд боловсролтой, малын эмч мэргэжилтэй, ............ ХХК-д харуулын дарга ажилтай, урьд:

- 1992 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдөр Эрдэнэт хотын шүүхийн 05 дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолоор 1986 оны Эрүүгийн хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 3 жил 6 сарын хугацаагаар хорих ялаар,

- 2009 оны 8 дугаар сарын 20-ний өдөр Баянгол дүүргийн шүүхийн 307 дугаартай шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 148 дугаар зүйлийн 148.3-т зааснаар 100.000 төгрөгийн эд хөрөнгийг хурааж, 5 жил 6 сарын хугацаагаар хорих ялаар тус тус шийтгүүлсэн.

 

 

           Холбогдсон гэмт­ хэргийн талаар:

Шүүгдэгч Б.Ч нь 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “И" амралтын газарт согтуурсан үедээ “хаалга онгойлгосонгүй” гэх шалтгаанаас болж иргэн Ж.Б-г татаж унагааж ширээний булан мөргүүлж, мөн Т.Ц-той маргалдаж, улмаар ширээн дээр байсан хар өнгийн иштэй хутгыг авч түүнтэй ноцолдож байх үед салгах зорилгоор дундуур нь орсон Ж.Б-гийн биед дахин халдаж түүний биед “...зүүн гуяны зүсэгдсэн шарх, зулайн хуйх, зүүн шууны зөөлөн эдийн няцрал, цус хуралт, шарх...” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт,

 

Мөн 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “И” амралтын газарт согтуурсан үедээ хохирогч Т.Ц-той “согтуугаар гэр рүүгээ машин барьж явна гэх шалтгааны улмаас болж маргалдаж, улмаар ширээн дээр байсан ажлын хэсгийн урт 8 см, бариулын хэсэг 10 см нийт 18 см урттай хар өнгийн иштэй хутгыг зэвсгийн чанартай ашиглаж хохирогчийн хэвлий хэсэгт хоёр удаа, баруун хөлний шилбэ хэсэгт нэг удаа хутгалж түүний биед “...хэвлийн хөндий рүү нэвтэрч нарийн гэдэс, нарийн гэдэсний салтас бүрхүүлийг гэмтээсэн хатгагдаж зүсэгдсэн шарх, хэвлийн зүүн хажуу хэсгийн өнгөц зүсэгдсэн шарх, шилбэний урд дээд хэсгийн зүсэгдсэн шарх, цус хуралт...” бүхий хүнд хохирлыг санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ.

 

Шүүх талуудын гаргасан нотлох баримтуудыг шүүх хуралдааны үед тал бүрээс нь бүрэн, бодитой шинжлэн судлаад

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

 

Шүүгдэгч Б.Ч шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ “...Би “И” амралтын газар харуул хамгаалалтын албаны даргаар ажиллаж байсан. Бид 24, 24 цагийн ээлжээр ажиллаж эхэлсэн. 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдөр 9 цагийн үед Хандгайт хайрханыг тахихаар Э даргын хамт гарсан. 12-13 цагийн үед бид бууж ирэхэд Б хоол цайгаа бэлдчихээд харуулуудаа цай уулга гэсэн. Тэгээд манай харуулууд цувж орж ирсээр 15 цаг болгосон. И-ынхан орж ирж золгоод хамгийн сүүлд 21 цагт гагнуурчин М гэр бүлийнхээ хүнтэй орж ирж золголт хийж байхад Ц эхнэр О-тэй видео калл хийгээд манай харуулын дарга, Б эгч, М гэр бүлийнхээ хүмүүстэй орж ирсэн байна гэхэд О нь “ямар банзал юмнуудтайгаа банзалдаад байгаа юм бэ” гэсэн. Тэгээд М 22 цаг 10 минутын үед гэр бүлийнхээ хүнтэй гараад явсан. Тэгсэн удалгүй Ц би гэр рүүгээ явлаа эхнэр дуудаад байна, QR код оо өгчих гээд байсан. Би харьчихаад өглөө хүрээд ирье гэхээр нь би “согтуу машин барьж болохгүй” гэсэн. Тэгэхэд миний нүүр рүү шидээд би таниар заалгахгүй гээд гараад явсан. Харуул Б-д явуулчих гээд станцаар хэлсэн. Тэгсэн чинь удалгүй Б Ц чинь гаражид машинаа асаачихаад явж чадахгүй байна гэхээр нь би “өнөөдөр ээлжгүй шүү дээ та нар өөрсдөө асуудлаа зохицуул” гэж хэлсэн. Б 10 цаг 35 минутын үед “ахаа би Ц-ыг унтуулчихлаа шүү” гэсэн. Ц хаалга цохиод эвдчих гээд байсан. Би эхнэр болох Ж.Б-гийн толгойг хагалсан үйлдлээ хүлээн зөвшөөрч байгаа. Ц орж ирээд намайг орон дээр унагаад хоолойноос боосон. Би Ц “намайг алах гэж байгаа юм байна” гэж бодсон. Манай эхнэр Б бид хоёрыг салгасан. Би 21, 22 дугаар постуудаас Т, Б хоёрыг “Ц намайг алчих гээд байна” гээд дуудсан. Тэгэхэд Бы пост 70 метр зайтай болохоор удалгүй орж ирсэн. Тэр үед манай эхнэр “Ц намайг хутгалчихлаа” гэсэн. Тэгэхээр нь би эхнэр рүүгээ харахад гуянаас нь цус гоожиж байсан. Тэгээд би Цоо “чи яаж байгаа юм бэ” гээд хутгыг нь булааж авах гэж ноцолдсон. Би эхнэрийнхээ гуянд парацетомол үйрүүлж тавьж өгч байхад над руу дайрч байсан. Үйрүүлж хийчихээд шатан дээр зогсож байсан чинь О-г ирэхээр би хутгыг нь аваад хөргөгч рүү шидсэн. Коридорын хаалга дугарахад Ц хутгаа хаясан. Тэгэхээр нь би хутгыг нь аваад хөргөгч рүү шидсэн...” гэв.

 

Хохирогч Т.Ц шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ “...2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны урд өдөр хамгаалалтад гараад өглөө буусан. Бид нар овоон дээр гараад нэлээн удсан. Тэгээд буцаж орж ирээд байж байхад харуулын дарга “орж ирж цай уу” гэхээр нь 12 цагийн үед орж цай уусан. Тэгээд Б.Ч-ын гэрт өдөр орж цай уусан. Орой 6 цагийн үед станцаар хоолондоо гэж дуудсан. Би хүмүүстэй араас нь явж байхад манай эхнэр над руу залгасан. Би утсаа асаасан чинь, Ч ах Б эгч хоёр гэртээ байна гэж байсан. Унтаж байхад эмэгтэй хүн “амь авраарай” гээд орилоод байсан. Харуул Ш миний хажууд хэвтэж байсан. Би коридороор гараад хаалгыг нь онгойлгосон чинь Б.Ч нь гартаа хутга барьсан байсан, эхнэрээ дараад баруун гартаа хутга барьсан байсан. Б эгч тэр үед “эгчийг чинь аллаа амь авраач ээ” гээд байсан. Намайг 2 удаа хутгалсан. Тэгээд цааш юу болсныг санахгүй байна. Ухаан алдаад унасан. Би эвэрхийтэй болсон. Тийм болохоор дахин хагалгаанд орох ёстой болсон бөгөөд цаашдаа эмнэлэгт хэвтэнэ. 5.536.000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Манай эхнэрт 300.000 төгрөг төлсөн байсан. Дахин хагалгаанд орох ёстой учраас цаашид гарах эмчилгээний зардлаа нэхэмжилнэ....” гэв.

 

Хохирогч Ж.Б шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ “...Манай нөхөр И амралтын газарт хамгаалалтын албаны даргаар ажиллаж байсан. Тухайн үед 3 хоног байрлаж ажиллуулж байгаад дахин сунгасан....Шинийн нэгний өглөө энэ хүн согтуу ажлаасаа буусан. 2 дугаар сарын 12-ны өдөр ажилчдыг нь бүгдийг нь орж ирж цай уу гэсэн...Тэнд эрүүл хүн ер нь ховор байсан. Өдөр 15 цагийн үеэс, Ц нь олон удаа агсам тавьсан. Манай нөхрөөс QR код нэхэж орж ирсэн. 9 цаг 30 минутын үед эхнэр дуудаад байна гэсэн. Энэ хүн өөрөө байнга пизда гэж хэлдэг. Явна гээд байхаар нь согтуу явж яах гээд байгаа юм бэ гэж хэлсэн. Тэгсэн чинь манай хүн рүү дайраад байсан. Бичиг өгсөн чинь буцаагаад нүүр рүү нь шидсэн. Манай хашаанаас ч нүүгээрэй, ажлаас ч гараарай гэсэн. Тэгээд удалгүй орж ирээд 22 цаг өнгөрч байхад “та хоёр боль” гэсэн чинь манай хүн уурлаад энэ албан байгууллагын хаалгыг эвдвэл би л хариуцлага хүлээнэ гэсэн, баруун  гарнаас татаад түлхсэн. Унахдаа ширээний булан мөргөөд унасан. Тэгэхэд Ц манай нөхрийг 2 гараараа багалзуурдаад орон дээр унагаасан. Тэгээд би татсаар байгаад, ширээ ор хоёрын хооронд хаагаад зогсож байсан. Манай нөхөр станцаараа тусламж дуудсан. Тэгсэн чинь Ц ширээн дээрээс хутга авчихсан зогсож байсан. Энэ хүнийг би хутгалчихна гэж санаагүй. Хутгаа доошлуул гэсэн нь чинь хөлнөөс бүлээн оргиод явсан. Харсан чинь миний гуянаас цус урсаж байсан. Энэ хоёр ноцолдоод үлдсэн. Би орны буланд хөлнийхөө цусыг салфеткаар тогтоох гээд зогсож байсан. Тэгээд Б орж ирээд салгасан. Эм үйрүүлээд тавьж байхад Т орж ирсэн. Ц тэр хооронд манай нөхөр рүү 2 удаа дайрсан. Айлын амгалан тайван байдлыг алдагдуулж хүний эхнэрийг хутгалсан. Миний биед учирсан гэмтлийг Ц учруулсан....” гэв.

 

Эрүүгийн 2109002210418 дугаартай хэргээс:

 

Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл /1хх-н 4 дүгээр хуудас/,

 

Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /1хх-н 5-9 дүгээр хуудас/,

 

Хэргийн газарт нөхөн үзлэг хийсэн тэмдэглэл /2хх-н 4-11 дүгээр хуудас/,

 

Мөрдөн шалгах туршилт хийсэн гэх тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд /2хх-н 12-19 дүгээр хуудас/,

 

Хохирогч Ж.Б-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 17-22, 23-24, 27-31 дүгээр хуудас/,

 

Хохирогч Т.Ц-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 36-38 дугаар хуудас/,

 

Хохирогч нарыг нүүрэлдүүлж мэдүүлэг авсан тэмдэглэл /1хх-н 45-46 дугаар хуудас/,

 

Гэрч Д.Б-ы мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 48-50, 52-54 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Б.М-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 55-58, 77-79 дүгээр хуудас/,

                                

Гэрч Б.О-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 60-62, 64-65 дугаар хуудас/,

 

Гэрч С.Эын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 71-72 дугаар хуудас/,

 

Насанд хүрээгүй гэрч Ц.Н-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 74-75 дугаар хуудас/,

           

Гэрч Д.Ш-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 81-83 дугаар хуудас/,

 

Гэрч П.М-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 85-86 дугаар хуудас/,

 

Гэрч М.О-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 88-90 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч М.Х-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 92-93 дугаар хуудас/,

 

Гэрч И.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 247-248 дугаар хуудас/,

 

Гэрч Ж.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 27-28 дугаар хуудас/,

 

Гэрч Д.Б-н мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 30-31 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Б.М-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 33-34 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Б.Т-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 36-38 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Б.Б- мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 40-42 дугаар хуудас/,

 

Гэрч С.Э-н мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 108-109 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Б.-ны мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 111-112 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч Д.О-н мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 114-115 дугаар хуудас/,

 

Гэрч Ч.Б-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 119-120 дугаар хуудас/,

 

Шинжээч Э.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 111-113 дугаар хуудас/,

 

Шинжээч Ц.О-н мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /2хх-н 23-25 дугаар хуудас/,

 

Яллагдагч Б.Ч-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн мэдүүлэг /1хх-н 129-132, 2хх-н 79-81 дүгээр хуудас/,

 

Түргэн тусламжийн дуудлагын хуудас /2хх-н 46 дугаар хуудас/,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №1536 дугаартай дүгнэлт /хохирогч Ж.Б/ /1хх-н 97-98 дугаар хуудас/,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №1731 дугаартай дүгнэлт /хохирогч Т.Ц/ /1хх-н 104-107 дугаар хуудас/,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №1682 дугаартай дүгнэлт /1хх-н 116-117 дугаар хуудас/,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №2751 дугаартай дүгнэлт /2хх-н 48-49 дугаар хуудас/,

 

Хохирогч Т.Ц-ын цагдаагийн хэлтэст гаргасан нэхэмжлэл, хохирлын баримтууд /1хх-н 195-203 дугаар хуудас/,

 

Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ний өдрийн хохирогч Т.Ц-ын өвчний түүх /1хх-н 205-222 дугаар хуудас/,

 

            Жи мобайл, Юнител үүрэн телефоний ХХК-ийн 9, 8, 86 дугаартай эзэмшигчийн болон дуудлагын дэлгэрэнгүй мэдээлэл /1хх-н 225-235 дугаар хуудас/,

 

            Хохирогч Т.Ц-ын гар утсанд үзлэг хийсэн мөрдөгчийн тэмдэглэл /1хх-н 236-237 дугаар хуудас/,

 

            Шүүгдэгч Б.Ч-ын иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /1хх-н 156, 165 дугаар хуудас/, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /1хх-н 133 дугаар хуудас/, шийтгэх тогтоолын хуулбар /1хх-н 135-152 дугаар хуудас/, гэрлэлт цуцлалтын бүртгэлийн лавлагаа /1хх-н 155 дугаар хуудас/,  жолоочийн үнэмлэхийн хуулбар /1хх-н 166 дугаар хуудас/, гэрлэлт бүртгэлгүй тухай лавлагаа /1хх-н 169 дүгээр хуудас/, ажлын байрны  тодорхойлолт /1хх-н 172 дугаар хуудас/ зэрэг нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

 

Нэг. Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар:

 

            Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн талаар:

 

Шүүгдэгч Б.Ч нь 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “И" амралтын газарт өөрийн эхнэр Ж.Б-д согтуурхаж агсам тавьж маргаан үүсгэн улмаар биед нь хүч хэрэглэн түлхэж, улмаар хутгаар зүсч түүний эрүүл мэндэд “зүүн гуяны зүсэгдсэн шарх, зулайн хуйх, зүүн шууны зөөлөн эдийн няцрал, цус хуралт, шарх” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан болох нь дараах нотлох баримтуудаар тогтоогджээ. Үүнд:

 

Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл,

 

Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт,

 

Хэргийн газарт нөхөн үзлэг хийсэн тэмдэглэл,

 

Хохирогч Ж.Б-гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр Ц манай нөхөр Ч бид гурав сар шинэ болж байна гээд архи уусан юм. Ц болон манай нөхөр хоёр И амралтын газар байрлаж ажиллаж байгаа юм...Ц гаднаас хаалга нүдсэн тэгтэл манай нөхөр хаалга онгойлгох гээд байхаар нь хаалга онгойлгохгүй гээд хөндөлдөөд зогстол манай нөхөр “та хоёр ямар учиртай болоод чи Цыг өмөөрөөд байгаа юм бэ” гэж хэлээд намайг заамдаж аваад түлхтэл би унахдаа юм мөргөөд миний толгойноос цус гарсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Т.Ц-ын хохирогчоор мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Намайг унтаж байгаад сэрэхэд эмэгтэй хүн “амь авраарай, хүн байна уу” гээд орилоод байхаар нь гар утасныхаа цагийг харахад оройны 18 цаг өнгөрч байсан. Би өрөөнөөс ганцаараа гараад Ч ахын өрөөний үүдэнд очоод хаалгыг нь гаднаас нь татаж онгойлгоход Ч ах үүдэндээ эхнэр Б эгчийг нэг гараар үснээс нь зулгаасан, нөгөө гартаа хутга барьчихсан байсан. Б эгчийн толгойны дээд хэсэг болон хөлнөөс нь цус гарчихсан байдалтай “эгчийг нь хутгалчихлаа, амь авраарай” гэж хэлсэн.

 

Гэрч Д.Б-ы мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Ч-ын эхнэр Б өрөөний хаалганы баруун талын хананд хөлөө жийгээд сууж байсан Бгийн толгой, зүүн гуянаас цус урсаад гарчихсан уйлаад сууж байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Насанд хүрээгүй гэрч Ц.Н-ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...ойролцоогоор 22-23 цагийн орчимд Б эгч залгаад “ээж чинь байгаа юу, ээжтэй чинь яръя” гээд Б эгч “...Ч ах чинь аниаг нь зодож байсан чинь аав чинь орж ирээд салгах үед Ч аавыг чинь хутгалчихсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Б.Б-н мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Манай төв Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хороо И амралтын газарт 45 орчим насны эмэгтэй хүн хутгалуулсан гэсэн дуудлага мэдээлэл ирсэн дуудлагын дагуу очиход амралтын өрөөн дотор 40 гаран насны эмэгтэй өмдөө тайлсан, зүүн гуянаас цус гоожсон мөн толгойноос цус гоожсон байдалтай байсан, асуумж асуухад тухайн эмэгтэй согтуу манай ажилчин намайг хутгалчихлаа гэж хэлж байсан. Шархыг үзэхэд зүүн гуянд 6 см орчим зүсэгдсэн шарх, тэр шархны хажуу талд 4 см орчим зүсэгдсэн шархтай толгойд 3 см орчим язарсан шархтай байсан...нийт 9 оёдол тавьж шарханд цэвэр боолт хийж дараагийн эмчилгээг тайлбарлаж хэлсэн..Миний бодлоор давтамжтай буюу хоёр удаа зүссэн байх бололцоотой харагдаж байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Шинжээч Ц.О-н мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Ж.Б-гийн биед тогтоогдсон гэмтлүүдээс зүүн шууны зөөлөн эдийн няцрал гэмтлүүдээс бусад гэмтлүүд нь эрүүл мэндийг түр хугацаанд сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт, шууны зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл нь эрүүл мэндийг сарниулахгүй тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.6-д зааснаар гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй. Хурц ир үзүүртэй зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой... Босоо байрлалд хутгатай гарыг доошлуулах үед зүүн гуяны дотор дээд хэсэгт зүсэгдсэн шарх үүсэх боломж багатай. Дээрх гэмтлүүд нь хүн хоорондоо таталцах түлхэх үед үүсэх боломжгүй...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №1536 дугаартай: 1. Ж.Б-гийн биед зүүн гуяны зүсэгдсэн шарх, зулайн хуйх, зүүн шууны зөөлөн эдийн няцрал, цус хуралт, шарх бүхий гэмтлүүд тогтоогдлоо. 2. Дээрх гэмтэл нь мохоо болон хурц ир үзүүртэй зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдсэн шинэ гэмтлүүд байна. 3. Дээрх гэмтэл нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. 4. Цаашид гэмтэл нь ерөнхий хөдөлмөрийн чадварт нөлөөлөхгүй...” гэсэн дүгнэлт,

 

Яллагдагч Б.Ч-ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Би эхнэр болох Ж.Б-гийн толгойг хагалсан үйлдлээ хүлээн зөвшөөрч байгаа...” гэсэн мэдүүлэг зэрэг хэрэгт авагдсан шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэгдсэн нотлох баримтууд болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан эдгээр нотлох баримтууд нь хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн, энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна. 

 

Дээрх нотлох баримтуудаар шүүгдэгч Б.Ч нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ өөрийн эхнэр Ж.Б-д согтуурхаж агсам тавьж маргаан үүсгэн улмаар биед нь хүч хэрэглэх үед Т.Ц маргааныг сонсож зогсоох зорилгоор гэрийн хаалгыг цохиж хаалгыг онгойлгосноор шүүгдэгчээс хохирогчыг биед хүч хэрэглэсэн үйлдэл таслан зогсоогдсон нөхцөл байдал тогтоогдсон.

 

Б.Ч нь хохирогчийн биед хүч хэрэглэж буй үйлдлээ хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлан ойлгож, хүч хэрэглэх үед хохирогчийн эрүүл мэндэд хохирол учрах боломжтойг мэдсээр байж тэрхүү үйлдлийг хүсэж биеэр үйлдсэний улмаас Ж.Б-гийн биед хөнгөн гэмтэл учруулан эрүүл мэндэд нь хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн санаатай үйлдэл гэж үзэхээр байна.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.1 дүгээр зүйлийн 1-т “Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцно” гэж, мөн хууль, зүйлийн 2-т “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан тохиолдолд гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас хохирол, хор уршиг учирсныг гэмт хэрэгт тооцно” гэж гэмт хэргийн ойлголт, шинжийг хуульчлан тодорхойлсон байдаг.

 

“Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг гэж Үндсэн хууль, Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан хүний “халдашгүй байх” эрхийг зөрчиж буюу хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр халдсан тохиолдолд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлд заасан гэмт хэрэг гэж хуульчлан тодорхойлж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл юм.

 

 Ийнхүү шүүгдэгчийн гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр, түүний гэмт үйлдлийн улмаас үүссэн үр дагавар болох хохирогчид учирсан гэмтэл хоёрын хооронд шалтгаант холбоотой гэж дүгнэж Эрүүгийн хуульд заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан гэж үзэхээр байна.

 

Иймд шүүх шүүгдэгч Б.Ч-ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

 

Шүүх хуралдаанд улсын яллагчаас шинжлэн судалсан нотлох баримтуудыг үндэслэн шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар “..шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцох нь зүйтэй” гэж, хохирогчийн өмгөөлөгчөөс улсын яллагчтай ижил агуулга бүхий дүгнэлт гаргасан ба харин шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс “....Б.Ч нь эхнэр болох хохирогч Ж.Б-г хутгалаагүй, хохирогч Ж.Б-гаас “...намайг Т.Ц хутгалсан...” гэж шууд зааж мэдүүлж байх тул уг хэргийг прокурорт буцааж өгнө үү..” гэсэн санал тус тус гаргажээ.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч Ж.Б нь өөрт нь учирсан гэмтлээс “зүүн гуяны зүсэгдсэн шарх” гэмтлийг Т.Ц учруулсан гэх боловч хэрэгт цугларсан шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон баримтуудаар үгүйсгэгдсэн.

 

Тодруулбал Т.Ц-ын шүүхийн хэлэлцүүлэг болон мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогчоор өгсөн “...Намайг унтаж байгаад сэрэхэд эмэгтэй хүн “амь авраарай, хүн байна уу” гээд орилоод байхаар нь гар утасныхаа цагийг харахад оройны 18 цаг өнгөрч байсан. Би өрөөнөөс ганцаараа гараад Ч ахын өрөөний үүдэнд очоод хаалгыг нь гаднаас нь татаж онгойлгоход Ч ах үүдэндээ эхнэр Б эгчийг нэг гараар үснээс нь зулгаасан, нөгөө гартаа хутга барьчихсан байсан...” гэж, насанд хүрээгүй гэрч Ц.Н-ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...ойролцоогоор 22-23 цагийн орчимд Б эгч залгаад “ээж чинь байгаа юу, ээжтэй чинь яръя” гээд Б эгч “...Ч ах чинь аниаг нь зодож байсан чинь аав чинь орж ирээд салгах үед Ч аавыг чинь хутгалчихсан...” гэж, шинжээч Ц.О-н мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Босоо байрлалд хутгатай гарыг доошлуулах үед зүүн гуяны дотор дээд хэсэгт зүсэгдсэн шарх үүсэх боломж багатай. Дээрх гэмтлүүд нь хүн хоорондоо таталцах түлхэх үед үүсэх боломжгүй...” гэж тус тус мэдүүлж, хэрэг болсны дараа хэргийн газарт очсон гэрч нараас дамжмал байдлаар Т.Ц-оос Ж.Б-гийн гуяан тус газарт хутгаар зүссэн талаар мэдүүлээгүй.

 

Түүнчлэн Т.Ц Ж.Б нарын хооронд таарамжгүй харьцаа үүсээгүй, Б.Ч, Ж.Б нарын амьдардаг өрөөнд Т.Ц орж ширээн дээр байсан хутгыг авах нөхцөл үүсээгүй тэр байтугай тэрээр өөрөө Д.Ч-ын гэмт халдлагад өртсөн байсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдсон тул шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс гаргасан саналыг хүлээн авах үндэслэлгүй гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэлээ.

 

Харин энэ хэргийн нөхцөл байдал нь хэрэгт авагдсан хангалттай баримтуудаар тогтоогдсон ба ийнхүү шүүхээс хэргийн нөхцөл байдлыг тогтоож шийдвэрлэсэн нь хохирогч Ж.Б-гаас Т.Ц-ыг өөрт нь гэмтэл учруулсан талаар худал мэдүүлэг өгсөн байж болзошгүй үйлдлийг шалгах ажиллагаа явуулахыг хязгаарлаагүй болохыг дурьдах нь зүйтэй.                  

 

 Хохирол төлбөрийн талаар:

 

 Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрх, амь нас, эрүүл мэнд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй” гэж, Иргэний хуулийн 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, ийнхүү эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдон гарсан асарч сувилах, нэмэгдэл хоол өгөх, хиймэл эрхтэн хийлгэх, сувиллын газар сувилуулах зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг хохирогчид төлөх үүрэгтэй” гэж тус тус заасан.

 

Хохирогч Ж.Б-гаас “...нэхэмжлэх зүйлгүй...” гэсэн тул шүүгдэгч Б.Ч нь хохирогч Ж.Б-д төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

 

Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн талаар:

Шүүгдэгч Б.Ч нь согтуурсан үедээ 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн орой Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “И” амралтын газарт өөрийн эхнэр Ж.Б-д согтуурхаж агсам тавьж маргаан үүсгэсэн асуудлыг таслан зогсоох зорилгоор хохирогч Т.Ц өрөөнд нь очиход Б.Ч-аас согтуурхаж зүй зохисгүй харьцаж маргалдаж, улмаар ширээн дээр байсан ажлын хэсгийн урт 8 см, бариулын хэсэг 10 см нийт 18 см урттай хар өнгийн иштэй хутгыг зэвсгийн чанартай ашиглаж хохирогч Т.Ц-ын хэвлий хэсэгт хоёр удаа, баруун хөлний шилбэ хэсэгт нэг удаа хутгалж, хутгаар зүсч түүний биед “...хэвлийн хөндий рүү нэвтэрч нарийн гэдэс, нарийн гэдэсний салст бүрхүүлийг гэмтээсэн хатгагдаж зүсэгдсэн шарх, хэвлийн зүүн хажуу хэсгийн өнгөц зүсэгдсэн шарх, баруун шилбэний урд дээд хэсгийн зүсэгдсэн шарх, цус хуралт...” бүхий хүнд хохирол санаатай учруулсан болох нь дараах нотлох баримтуудаар тогтоогджээ. Үүнд:

 

Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл,

 

Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт,

 

Хэргийн газарт нөхөн үзлэг хийсэн тэмдэглэл,

 

Түргэн тусламжийн дуудлагын хуудас,

 

Хохирогч Т.Ц-ын цагдаагийн хэлтэст гаргасан нэхэмжлэл, хохирлын баримтууд,

 

Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ний өдрийн хохирогч Т.Ц-ын өвчний түүх,

 

            Хохирогч Т.Ц-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Намайг унтаж байгаад сэрэхэд эмэгтэй хүн “амь авраарай, хүн байна уу” гээд орилоод байхаар нь гар утасныхаа цагийг харахад оройны 18 цаг өнгөрч байсан. Би өрөөнөөс ганцаараа гараад Ч ахын өрөөний үүдэнд очоод хаалгыг нь гаднаас нь татаж онгойлгоход Ч ах үүдэндээ эхнэр Б эгчийг нэг гараар үснээс нь зулгаасан, нөгөө гартаа хутга барьчихсан байсан. Б эгчийн толгойны дээд хэсэг болон хөлнөөс нь цус гарчихсан байдалтай “эгчийг нь хутгалчихлаа, амь авраарай” гэж хэлсэн. Ч ах над руу эргэж хараад шууд баруун гартаа байсан хутгаараа хутгалах гэж дайрах үед хойшоо болтол хананд тулсан. Ч ах гартаа байсан хутгаараа эхлээд миний баруун талын хэвлийнд нэг 1 удаа хутгалсан. Дахиад хутгаараа хутгалах гэхээр би баруун талын хөлөөрөө хамгаалах гэсэн боловч баруун хөлний шилбэн дээр 1 удаа хутгалсан...Миний биед учирсан гэмтэл шархыг Ч ах учруулсан. Өөр хүн учруулсан зүйл байхгүй... Миний биеийн байдал нээх сайн биш байна, өдөр болгон боолтоо солиулж, тариагаа хийлгэж байгаа. Одоо маш их гомдолтой байна. Хуулийн дагуу шийдвэрлэж өгнө үү. Ч гэх хүнээс эмчилгээний мөнгө гэж 300.000 төгрөг өгсөн гэж эхнэр хэлж байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Д.Б-ы мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Намайг түрүүлээд ороход Ц нь Ч-ын өрөөний хаалганы үүдэнд баруун гараараа тулаад зогсож байсан. Ц нь ажлын хувцастай гадуураа харуул хамгаалалтын өвлийн куртиктай байсан. Тухайн үед Ц нь их согтолттой биеэ авч явах чадваргүй байсан ба надад Ц “намайг хутгалчихлаа” гэж хэлэхээр нь би Цын биеийг харахад хутгалуулсан зүйл харагдаагүй. Ц-ын гарыг холдуулаад Чын өрөөнд ороход Ч нь өрөөнийхөө голд цээж нүцгэн доогуураа хар өмдтэй зогсож байсан....би “та нар юу болчихвоо гэж асуухад Ц миний ард зогсож байснаа гэнэт Ч руу зодолдохоор ухасхийхээр би Цыг цээжээр тэврээд авсан. Тэр үед Т орж ирээд Цын 2 талаас нь зуураад коридорын хананд шахаад зогсож байтал Ц “миний дотор эвгүй байна” гээд ухаан алдаад уначихсан. Тэгээд Т бид 2 өргөөд оруулах гээд дийлэхгүй байсан учраас Б, Э-ыг унтаж байхаар нь дуудсаар байгаад гаргаж ирээд 4-лээ болоод Цыг өргөж өрөөнд нь оруулж орон дээр нь хэвтүүлэн өргөх үед хамаг хувцас нь дээшлэх үед бэлхүүс нь гарахад хутгалуулсан шархтай шархнаас нь цус гарч байсан. Тэгээд Цыг хутгалуулсан гэдгийг мэдсэн. Анх ороход Ц, Ч 2 нь нилээн өндөр амьсгаатай хутгалчихлаа гэхээр Ц, Ч 2 луу хаширлаад харсан чинь алиныхан ч гарт хутга байгаагүй. Тухайн үед би “цагдаа дуудлаа” гэж хэлэхэд Ч нь “одоохондоо дуудаад яахав, ингээд зүгээр болчих байхаа, чи миний албан тушаалд шунаад байна уу” гэхээр би “ тийм юм байхгүй энэ хүний бие хүндрээд нас барвал яах юм иргэний үүргээ биелүүлнэ” гэж хэлээд гарсан...” гэсэн мэдүүлэг, 

                                

Насанд хүрээгүй гэрч Ц.Н-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...ойролцоогоор 22-23 цагийн орчимд Б эгч залгаад “ээж чинь байгаа юу, ээжтэй чинь яръя” гээд Б эгч “..Ч ах чинь аниаг нь зодож байсан чинь аав чинь орж ирээд салгах үед Ч аавыг чинь хутгалчихсан, ээждээ гялс хэлээрэй, эмнэлэг явсан шүү.” гэж хэлсэн. Тэгээд ээжийг гэрт орж ирэхээр нь би хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Б.О-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Орой 21-22 цагийн орчим манай том охин Нэ рүү Чын эхнэр Б залгаад “Ч ах чинь намайг хутгалчихаад дахиад аавыг чинь хутгалчихлаа, ээжийгээ гэмтлийн эмнэлэг рүү яв гэж хэлээрэй” гэж хэлүүлсэн байсан. Т.Ц нь миний нөхөр байгаа юм...Манай нөхөр Ц хэлэхдээ өрөөндөө ороод унтаж байтал амь авраарай гэж орилохоор нь очиход Ч ах гартаа хутга барьчихсан, эхнэр Б эгчийг хутгалчихсан, эхнэрээ зодох гээд дайрч байхаар нь очоод болиулах гэтэл миний зүүн хөлний өвдөг руу нь хутгаараа дүрээд дахин хутгаараа миний гэдэс рүү хутгалсан тэрнээс хойш юу болсон талаар мэдэхгүй байна гэж надад хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч С.Э-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Тэгээд маргааш нь буюу 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн 09 цагт ээлжнээсээ буусан...22-23 цагийн орчимд Т, Б 2 манай өрөөнд орж ирээд Б бид 2-ыг сэрээсэн. Тэгтэл Б, Т 2 хэлэхдээ “энд зодоон болоод нэгнээ алах гэж байна” гэж хэлэхээр би хувцасаа өмсөөд өрөөнөөс гараад Ч даргын өрөөнд ороход Ч ахын эхнэрийн толгойноос цус гарч байсан мөн гуянаас цус гараад уйлаад сууж байсан. Ц нь Ч даргын өрөөний үүдэнд доошоо хараад уначихсан, ухаан санаа нь нилээн муу байсан. Ч нь “шөвгөний асуудал боллоо” гээд зогсож байсан. Ц-ыг Б, Т, Б бид 4 өргөж өрөөнд оруулаад хэвтүүлээд 103-т дуудлага өгсөн. Тухайн үед Ц-ын гэдэснээс цус урссан байдалтай гарч байсан. Чын эхнэр бид нарыг гарч орж байх хооронд байнга утсаар ярьж байсан. Цын хувьд юу болоод байгааг мэдэхгүй ухаангүй, ярих тэнхэлгүй байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Д.Ш-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...үйлчлэгч эгч М сэрээгээд *бие биенээ энд алж байна ш дээ чи сэрээч* гэж хэлэхээр 22-23 цагийн үед байхаа босоод Ч даргын өрөө рүү очиход өрөөн дотор нь нил цус болчихсон байсан... Ч ах нилээн согтуу байсан ба *ах нь хүн хутгалчихлаа ш дээ, одоо ингээд л ах нь шоронд явах нь* гэж хэлж байсан. Тэгтэл гаднаас цагдаа нар ороод ирсэн. Харин Ц ах нилээн согтуу өөрийнхөө орон дээрээ дээшээ хараад хэвтсэн байдалтай *пиздаа би шээж болохгүй байна ш дээ* гээд байсан. Цагдаа нарыг орж ирсний дараа Ц ах ухаан орсон уу яасан хутгалуулсан мэдсэн...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч М.О-гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Би И амралтын газарт 2017 оноос хойш ажиллаж байна. Тухайн өдөр буюу 2021 оны 02 дугаар сарын 12-оос13- нд шилжих шөнө 24 цагийн хугацаанд И амралтын газарт ээлжийн зохис- байгуулагчаар ажиллаж байна... Намайг И амралтын газрын  байрны В1 давхрын 201 тоот өрөөндөө ганцаараа байж байтал 22-23 цагийн орчимд байхаа цагийг нь одоо санахгүй байна. Хамаалагч Б шинэ хамгаалагч Э байхаа уурын зуухны ажилтан Б ах байхаа 3 хүн ирээд “Цаана Ч-ын өрөөнд болохоо байлаа шүү, чи очоорой” гэж хэлсэн. Тэгээд тэр 3-н хамт байгаа байрны 2 давхар луу шатаар гарахад Ч шатан дээр өөдөөс хараад зогсож байсан. Би “юу болоод байгаа” талаар асуухад Ч нь “чи орох          шаардлагагүй, би            өөрөө зохицуулна"   гэж хэлээд оруулах шинжгүй байхаар нь би “би ээлж хариуцаж байгаа” гэж хэлээд шууд Чын өрөө рүү ороход түүний эхнэр Б нь орон дээр суучихсан, үс задгай сэгсийсэн, тэр эмэгтэйгээс цус гарсан харагдсан. Тэгээд өрөөнөөс гарахад харуулын нэг нь намайг “О, О наашаа энийг хараа гэхээр би дагуулж орсон өрөө рүү ороход Ц орон дээр дээшээ хараад хэвтчихсэн хэвлий хэсгээс нь цус гарч байсан...Ц надад “О түргэн дуудаад өгөөч” гэхээр нь би “дуудчихсан гэж хэлсэн Мөн “Ч намайг хутгалчихлаа” гэж өөрөө хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч И.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Түхайн өдөр буюу 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр ээлжнээс буүгаад амарч байсан Ц, Э, Ш гэх залуу бид 4 байсан. Манай ажлынхан уул руу гараад бууж ирээд 'Ч гэх харуул хамгаалалтын албаны даргын байрлаж байсан гэрт нь найз Э хамт    орж цагаан  сарын золгуут хийж хоол,     унд идсэн. Э бид 2-ыг ороход Ч, эхнэртэйгээ байсан. Тэгээд Э бид 2 шинэ ажилчид байсан. Тэгээд Чын гэрээс гараад өрөөндөө ороод өдрийн хоолны цаг хүртэл амарсан...намайг унтаж байхад хамгаалагч Т дуудаж сэрээгээд *босоочээ, энэ 2 бие биеэ алах гээд байна* гэж , хэлэхээр нь орноосоо босож хувцсаа өмсөөд коридорт гарахад Ц нь нилээн согтуу тасарсан байдалтай газар хэвтэж байсан. Тэгээд Э, Т, Б бид 4 Ц-ыг 4 талаас нь өргөөд Цын амардаг ор нь дээр дээш харуулаад хэвтүүлсэн. Тэгтэл Ц-ын гэдэсний урд хэсэгт жаахан шарх байхаар дээр салфетка тавьсан. Тэндээсээ гараад Э, Б бид 3 “И” амралтын газрын зохион байгуулагчаар гарч байсан О-д очиж, *харуулын албаны дарга, харуул 2 архи уугаад хоорондоо зодолдсон байна, нэгнээс нь цус гарч байна, цагдаагаа дуудаарай* гэж хэлсэн. Тэгээд удаагүй яаралтай түргэн тусламжийн эмч нар ирээд Ц, Ч-ын эхнэр 2-т үзлэг хийж, анхан шатны тусламж үзүүлсэн...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Д.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “....2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн 23 цагийн орчим хүлээн аваад бүрэлдэхүүний хамт тухайн газар очиход хутгалуулсан гэх Ц гэгчийг хувийн машинаар Гэмтлийн эмнэлэг рүү авч явж байсан, цааш орж хэргийн газрын үзлэгийг эхлүүлэхэд хоёр давхар байшин байсан гадна талын шатаар ороход хамгийн эхний хаалганд хэрэг учрал болсон үл таних эмэгтэй зааж байсан хэрэг учрал болсон гэх газар нь 5x4 м хэмжээтэй өрөөний хоймор хэсгийн орон дээр эмэгтэй хүн би хутгалуулсан гэсэн байдалтай сууж байсан хэргийн газрын үзлэг хийгээд уг эмэгтэйгээс мэдүүлэг аваад хэргийн газрын үзлэгийг дуусгасан... Уг байгууллагын тэр байранд байрлан ажиллаж байгаа гэх 10 орчим хүн байсан... Хэрэг учрал болсон гэх өрөөнөөс коридороор яваад 10 орчим метрийн зайнд байрлах өрөөнд бусад хүмүүс унтаж амарч байсан гэж ярьж байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Б.Т-ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр И амралтын газарт 22-р постон дээр үүрэг гүйцэтгэж байсан. Тэгсэн харуулын ахлах Ч станцаар 18 цаг 30 минутын үед дуудсан тэгэхээр нь яваад очтол шатны довжоон дээр Б, Ц хоёр зогсож байсан тэгсэн Б надад наадахыгаа өрөө рүү оруулчих гэсэн..амралтын өрөөнд 2 галч унтаж байсан. Би тэр хоёрын хамт Цыг өрөөнд оруулчхаад гараад явсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч Б.Б-н мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...дараагийн хутгалуулсан гэх эрэгтэйд үзлэг хийхэд хэвлий хүйсний баруун талд 1 см орчим хатгагдсан шархтай байсан, шарханд анхдагч цэгцэглэгээ хийж нэг оёдол тавьсан., шархыг шалгахад цус шүүрч байсан тул яаралтай гэмтлийн эмнэлэг рүү явуулсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Гэрч С.Э-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “....Б.Ч гэх хүнийг зүс танина. Найз нөхөд, хамаатан садангийн харилцаа холбоо байхгүй. “Б” ХХК-д 2018 онд албаны даргаар ажилд орсон Тэгээд 2021 оны 03 дугаар сард ажлаасаа хариуцлага алдсан гээд ажлаасаа халагдсан.... Би 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр нь цагаан сарын шинийн нэгний өдөр байсан. Өмнөх өдрийн оройноос эхлэн 14 хоногийн хугацаанд хөл хорио тогтоосон байсан учраас гэртээ байсан. 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ноос 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн шилжих шөнө 02 цагийн орчимд И амралтын газрын үйл ажиллагаа хариуцсан менежер Б над руу залгаад           *Танай ахлах Ч нь хамгаалалтын албаны ажилтангаа хутгалчихлаа, энэ асуудлаа зохицуул, ирэх арга байна уу, эмнэлэг явах ажил байна, яах вэ* гэж асуухаар би *цагдаагийн байгууллагад мэдэгдээ* гэж хэлсэн. Тэгээд би тухайн үед хэргийн газар дээр очоогүй. Харин тэнд ажиллаж байсан Т, Б гэх хамгаалагч нартайгаа утсаар холбогдож тодорхой мэдээллийг авч байсан. Би Чын гар утас руу удаа дараа залгасан боловч гар утсаа авахгүй байсан. Тэгэхээр би эхнэр Бгийн гар тус руу нь залгаж “юу болсон бэ” гэж асуухад Б “Ц миний хөл рүү хутгалчихлаа, манай нөхөр уурандаа Ц-ыг эргүүлээд хутгалчихлаа, цагдаа нар ирчихсэн мэдүүлэг авч байна” гэж хэлж байсан. Тэрнээс хойш дахин залгаж холбогдоогүй. Тэгээд 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 14-15 цагийн орчимд Ч Б нартай Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт байрлах 7 буудлын тэнд уулзсан. Би Ч-д *та нас намбатай хүн байж яаж байгаа юм бэ* гэж асуухад Ч нь *одоо миний буруу* гэж хэлж байсан...” гэсэн  мэдүүлэг, 

 

Гэрч Б.Б-ы мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн Би 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр буюу Цагаан сарын шинийн нэгний өдөр Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах хандгайтын зусландаа гэр бүлийн хамт баяр ёслолоо тэмдэглэж байсан. Тэгээд 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрөөс 2021 оны 02 дугаар сарын 13-нд шилжих шөнө 00 цаг 30 минутын орчимд манай зохион байгуулагч О над руу залгаад *харуул хамгаалалтын ажилчид нэг нэгнээ хутгалсан байна* гэж хэлэхээр би гэрээсээ ганцаараа гараад И амралтын газарт очсон. Намайг очиход цагдаагийн ажилчид болон, түргэн тусламжийн эмч нар ирчихсэн байсан. Тухайн үед хатуу хөл хорио тогтоосон байсан учраас ээлжээр ажилладаг ажилчдыг амралтынхаа байранд байрлуулсан байсан. намайг амралтын байрны шатаар дээшээ 2 давхарт гарахад Ч-ын байрлаж байсан өрөө рүү очиход Ч, түний эхнэр Б 2 цагдаагийн хамт байсан. Тэгээд “юу болсон бэ” гэж Ч-аас асуухад Ч “Ийм юм болчихлоо” гээд сууж байсан. Тэгтэл түргэний эмч эрэгтэй “та Ц гэдэг хүнийг эмнэлэг рүү хүргэж өгөх хүн мөн үү” гэж асуухаар би “за би хүргэж өгье” гэж хэлээд харуул хамгаалалтын ажилтан М, манай жолооч Б 2-т “аваад гараад ир” гэж хэлэхэд М, Б нар Ц-ын 2 талаас нь түшээд гарч ирж байсан...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Шинжээч Э.Б-ын мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...хохирогч Т.Ц-ын өвчний түүхээс үзэхэд тухайн гэмтлийг авсан даруйдаа эмнэлэгт хэвтэж анхны тусламж авсан байх боломжтой байна. Т.Ц-ын биед учирсан хэвлийн шарх гэмтэл нь хурц ир үзүүр бүхий зүйлийн нэг удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой...Тухайн гэмтлийг өөртөө учруулах боломжгүй. Мөн өөр буюу хүний гэмтээгч хүчин зүйлийн нөлөөллөөр үүсэх боломжтой. Хохирогчийг хутгалагдсан даруйд биед үзлэг хийж хутганы ир болон мөр аль чиглэлд байгаа эсэхийг тогтоох боломжтой. Хохирогчид 2021 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 06 цаг 15 минутад хэвлийн хөндийг нээж, гэмтсэн эрхтнийг оёж цэгцлэх, хэвлийн хөндийг цэвэрлэх мэс засалд орсон байна. 2021 оны 02 дугаар сарын 26-ны өдөр Т.Цын биед хийсэн үзлэгээр хэвлийн баруун хажуу доод хэсгийн нэвтэрсэн шарх, зүүн хажуу доод хэсгийн шарх нь мэс заслын оёдол тавигдсан байсан тул хутганы ир болон мөр талыг тогтоох боломжгүй...” гэсэн мэдүүлэг,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №1731 дугаартай:  1. Т.Цын биед хэвлийн хөндий рүү нэвтэрч нарийн гэдэс, нарийн гэдэсний салст бүрхүүлийг гэмтээсэн хатгагдаж зүсэгдэн шарх, хэвлий зүүн хажуу хэсгийн өнгөц зүсэгдсэн шарх, баруун шилбэний урд дээд хэсгийн зүсэгдсэн шарх, цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. 2. Дээрх гэмтэл нь ир үзүүр бүхий зүйлийн тус бүр нэг удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ. 3. Дээрх гэмтэл нь учрах үедээ амь насанд аюултай гэмтэл тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 3.1.11-д зааснаар гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна. 4. Дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг гарсан гэх хугацаанд үүссэн байх боломжтой. 5.Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөх эсэх нь эмчилгээ эдгэрэлтийн байдлаас хамаарна..” гэсэн дүгнэлт,

 

Шүүхийн шинжилгээний Үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн №2751 дугаартай: “....1. Шинжилгээнд ирүүлсэн 19, 5 см урттай хар өнгийн хуванцар иштэй хутган дээр цус илэрсэн. Уг илэрсэн цусны бүлгийн харьяалал болон хүн мал амьтны аль нь болохыг тогтоох боломжгүй...” гэсэн дүгнэлт,

 

Жи мобайл, Юнител үүрэн телефоний ХХК-ийн 9, 8, 86 дугаартай эзэмшигчийн болон дуудлагын дэлгэрэнгүй мэдээлэл зэрэг хэрэгт авагдсан шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэгдсэн нотлох баримтууд болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан эдгээр нотлох баримтууд нь хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн, энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна. 

 

Дээрх нотлох баримтуудаар шүүгдэгч Б.Ч нь 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн орой Сүхбаатар дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах “И” амралтын газарт өөрийн эхнэр Ж.Б-д согтуурхаж агсам тавьж маргаан үүсгэсэн асуудлыг таслан зогсоох зорилгоор хохирогч Т.Ц өрөөнд нь очиход Б.Чаас согтуурхаж зүй зохисгүй харьцаж улмаар хутгаар хохирогч Т.Ц-ын  биеийн олон хэсэг газарт хүч хэрэглэсэн үйл баримт тогтоогдсон байна.

 

Хэрэг болсон өдөр шүүгдэгч Б.Ч нь И амралтын газарт харуул хамгаалалтын ахлахаар ажиллаж амьдарч байсан ба тухайн өдөр нь сар шинийн баярын өдөр тохиож, ажилчиддаа гэрээрээ оруулан шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нараас согтууруулах ундааны зүйлийг тодорхой хэмжээгээр хэрэглэж байсан үйл явдал болсон ба шүүгдэгчээс ширээн дээр байсан мах идэх зорилгоор тавган дээр байсан өөрийн гэрийн хутгыг авч улмаар хохирогчийн биед хүч хэрэглэсэн байна.   

 

Ийнхүү Б.Ч нь хохирогчийн биед хүч хэрэглэж буй үйлдлээ хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлан ойлгож, хүч хэрэглэх үед хохирогчийн эрүүл мэндэд хохирол учрах боломжтойг мэдсээр байж тэрхүү үйлдлийг хүсэж биеэр үйлдсэний улмаас Т.Цын биед хүнд хохирол санаатай учруулан эрүүл мэндэд нь хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн гэж үзэхээр байна.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.1 дүгээр зүйлийн 1-т “Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцно” гэж, мөн хууль, зүйлийн 2-т “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан тохиолдолд гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас хохирол, хор уршиг учирсныг гэмт хэрэгт тооцно” гэж гэмт хэргийн ойлголт, шинжийг хуульчлан тодорхойлсон байдаг.

 

“Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг гэж Үндсэн хууль, Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан хүний “халдашгүй байх” эрхийг зөрчиж буюу хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр халдсан тохиолдолд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэрэг гэж хуульчлан тодорхойлж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл юм.

 

Шүүгдэгчээс хохирогчийн биед гэмтэл учруулахдаа хэрэглэсэн хутга нь аливаа биетийг устгах, гэмтээх чадвартай эд зүйл тул “Зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл” гэдэг ойлголтонд хамааруулж авч үзнэ.        

 

 Ийнхүү шүүгдэгчийн гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр, түүний гэмт үйлдлийн улмаас үүссэн үр дагавар болох хохирогчид учирсан гэмтэл хоёрын хооронд шалтгаант холбоотой гэж дүгнэж Эрүүгийн хуульд заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан гэж үзэхээр байна.

 

Прокуророос зүйлчилж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан “нотолбол зохих байдал” нотлогдсон байна.

 

Иймд шүүх шүүгдэгч Б.Ч-ыг “хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан” гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж үйлдсэн буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

 

Шүүх хуралдаанд улсын яллагчаас шинжлэн судалсан нотлох баримтуудыг үндэслэн шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т хэсэгт зааснаар “..шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцох нь зүйтэй” гэж, хохирогчийн өмгөөлөгчөөс улсын яллагчтай ижил агуулга бүхий дүгнэлт гаргасан ба харин шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс “...Ч нь хөгжлийн бэрхшээлтэй ба өөр рүү нь Ц хутгатай дайрсан хутгыг авах зорилгоор салгах үед ноцолдож байхад хутгалагдсан байх боломжтой тул аргагүй хамгаалалт хийсэн гэж үзнэ. Иймд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэж өгнө үү, эсвэл хэргийг прокурорт буцааж өгнө үү...” гэсэн санал тус тус гаргажээ.

 

Тус хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгчөөс “...Б.Ч-ыг гэм буруутай эсэхэд эргэлзэж байх тул гэм буруугүй гэж үзэж байна...” гэсэн дүгнэлт гаргасан.

Хэргийн нөхцөл байдлаас үзвэл “И” амралтын газарт шүүгдэгч Б.Ч-ын амьдардаг өрөөнд хохирогч Т.Ц-оос маргаан болж байгаа асуудлыг зогсоохоор очиход Б.Ч нь эхнэртээ хүч хэрэглэсэн байдалтай гартаа хутга барин зогсож байсан ба улмаар хоорондоо маргалдаж тухайн өрөөний үүдэнд Т.Ц-ын хэвлийн хөндий рүү нэвтэрч нарийн гэдэс, нарийн гэдэсний салст бүрхүүлийг гэмтээсэн хатгагдаж зүсэгдэн шарх, хэвлий зүүн хажуу хэсгийн өнгөц зүсэгдсэн шарх, баруун шилбэний урд дээд хэсгийн зүсэгдсэн шарх, цус хуралт зэрэг олон тооны гэмтлийг учруулсан болох нь тогтоогдсон.

 

Хохирогч Т.Ц-ыг Б.Ч руу хутга барин довтолсон гэх нөхцөл байдал нь шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон баримтуудаар үгүйсгэгдэж, Б.Чын биед үүссэн ямар нэг гэмтэлгүй, түүний зүүн гар хөдөлмөрийн чадвар алдалттай ч гэсэн баруун гартаа хутга барьж хохирогчид гэмтэл учруулсан болох нь тогтоогдсон.

 

Аргагүй хамгаалалтын шинж нь өөрийн, ойр дотны хүний амь нас, эрүүл мэндийн эсрэг тулгарсан довтолгооны эсрэг хийсэн гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлийг илэрхийлдэг бол энэ тохиолдолд Б.Ч-аас Т.Ц руу довтолж, түүний биеийн олон хэсэг газарт хүч хэрэглэсэн үйлдлийг энэ ойлголтоор авч үзэх үндэслэлгүй тул шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн саналыг хүлээж авах үндэслэлгүй.

 

Шүүгдэгч нь өөрт хуулиар олгогдсон эрхийн хүрээнд мэдүүлгийг хэрхэн өгөх эсэх нь түүнд хуулиар олгогдсон эрх ба түүний мэдүүлэг эх сурвалжгүй, нотолгооны чадваргүй болох нь шүүгдэгчийг гэмт хэрэгт гэм буруутайг нотолж буй нотлох баримтаар илэрч няцаагдсан тул иргэдийн төлөөлөгчөөс “...Б.Чыг гэм буруугүй гэж үзэж байна...” гэж гаргасан дүгнэлт үндэслэлгүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.

 

              Шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэрч Б.М нь мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлгээсээ зөрүүтэй мэдүүлэг өгсөн байх ба шүүгдэгч Б.Чын гэмт үйлдэл нь хэрэгт цугларсан шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон хангалттай нотлох баримтуудаар нотлогдсон тул түүний мэдүүлгийг шүүх нотлох баримтаар тооцоогүйгээс гадна хэрэгт нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа гүйцэтгүүлэх шаардлагагүй гэж үзсэн болохыг дурьдах нь зүйтэй.

 

              Шүүгдэгч Б.Ч-д холбогдох тус хэргийг шийдвэрлэснээр Б.М-н гэрчээр өгсөн мэдүүлэг зөрүүтэй асуудлыг шалгахад хязгаарлалт болохгүйг дурдав. 

 

Хохирол төлбөрийн талаар:

 

 Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрх, амь нас, эрүүл мэнд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй” гэж, Иргэний хуулийн 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, ийнхүү эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдон гарсан асарч сувилах, нэмэгдэл хоол өгөх, хиймэл эрхтэн хийлгэх, сувиллын газар сувилуулах зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг хохирогчид төлөх үүрэгтэй” гэж тус тус заасан.

 

            Шүүх шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцсон тул шүүх хуралдаанаар шинжлэн судалсан баримтуудад үндэслэн хохирогч Т.Ц-оос 1.546.700 төгрөгийн гэм хорын хохирлын баримт гаргаж өгсөн байх бөгөөд уг хохирлоос шүүгдэгч Б.Ч нь 300.000 төгрөгийг төлсөн байх тул үлдэгдэл 1.246.700 төгрөгийг шүүгдэгчээс гаргуулж хохирогч Т.Ц-д олгохоор шийдвэрлэсэн.

 

Шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгчөөс хохирол төлөхтэй холбоотойгоор хүсэлт гаргаж эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх асуудлыг хэлэлцэх хуралдааныг завсарлуулсан хугацаанд шүүгдэгч Б.Ч нь 1.246.700 төгрөгийг хохирогчид төлж барагдуулсан байх тул шүүгдэгч Б.Чыг хохирогч Т.Цд баримтаар төлөх төлбөргүй гэж шүүх үзлээ.

 

            Харин хохирогч Т.Ц нь “...би цаашид хагалгаанд орох бөгөөд эмчилгээний зардал болох 5.536.000 төгрөгөө нэхэмжилж байна...” гэсэн ба энэ талаарх нотлох баримт байхгүй тул нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж хохирогчоос гэм хорын хохирлын талаарх нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу шүүгдэгчээс жич нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээж шийдвэрлэв.

 

 

Хоёр. Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

 

Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн талаар:

 

Шүүх шүүгдэгч Б.Ч-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...Гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийг Өршөөл үзүүлэх тухай хуулиар ...эдлэх ялыг бүрэн болон хэсэгчилэн чөлөөлөх, эсхүл хорихоос өөр төрлийн ялаар дүйцүүлэн сольж болно...” гэж заасан.

 

2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1-т “Энэ хуулийн 6.1, 6.2, 6.3, 7.1, 7.2, 7.3, 9.1, 9.2-т зааснаас бусад гэмт хэрэг үйлдсэн яллагдагч мөрдөн байцаалтын шатанд гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, энэ хуулийн 4.2-т заасан шаардлагыг хангаж байгаа бол эрүүгийн хэргийг өршөөн хэрэгсэхгүй болгоно” гэж, мөн хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2-т “Энэ хуулийн 4.1-д заасны дагуу ялаас өршөөн хэлтрүүлэхэд ялтан, энэ хуулийн 5.1-д заасны дагуу эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгоход яллагдагч гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, эсхүл нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байна.” гэж, мөн хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1-т “Энэ хуулийн үйлчлэлд дараах хүн, хуулийн этгээд хамаарна” гэж, мөн хууль зүйлийн 3.1.2-т “2021 оны 6 дугаар сарын 24-ний өдрийн 24 цаг 00 минутаас өмнө 2015 оны 12 дугаар сарын 3-ны өдөр баталсан Эрүүгийн хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн” гэж тус тус зохицуулсан.

 

Шүүх шүүгдэгч Б.Ч-ыг 2015 оны 12 дугаар сарын 3-ны өдөр баталсан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1-т заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон ба шүүгдэгч Б.Ч-ын үйлдсэн гэмт хэрэг 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр үйлдэгдсэн байх тул 2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн үйлчлэлд хамаарч, нөхцөл журмыг хангасан гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч Б.Ч нь гэмт хэргийн улмаас төлөх төлбөргүй болох нь тогтоогдсон.

 

Иймд шүүх шүүгдэгч Б.Ч-ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон гэмт хэргийг 2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсэгт зааснаар өршөөн хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. 

 

Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн талаар:

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1-т “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заасан.

 

Шүүх шүүгдэгч Б.Чыг гэм буруутайд тооцсон тул түүнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дахь хэсэгт зааснаар эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1-т “Эрүүгийн хариуцлагын зорилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийг цээрлүүлэх, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргээх, хохирлыг нөхөн төлүүлэх, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэхэд оршино” гэж заасан.

 

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлагыг хүлээлгэхэд хохирогчоос баримтаар нэхэмжилсэн гэм хорын хохирлыг төлсөн, цаашид гарах хохирлыг нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байдлыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд, харин Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн нэг бүлэгт заасан санаатай гэмт хэргийг хоёр удаа үйлдсэнийг  хүндрүүлэх нөхцөл байдалд тус тус тооцох үндэслэлтэй гэж үзлээ.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан нотлох баримтыг үндэслэн шүүгдэгч Б.Ч нь оршин суух тодорхой хаягтай, малын эмч мэргэжилтэй, жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй, “Б” ХХК-нд харуулын дарга ажилтай, 1997 онд гэрлэлтээ цуцлуулснаас хойш дахин гэрлэлт бүртгэлгүй боловч хамтран амьдрагчийн хамт амьдардаг, үл хөдлөх хөрөнгөгүй, зүүн гартаа хөдөлмөрийн чадвар тодорхой хэмжээгээр алдалттай, урьд 2 удаа ял шийтгүүлж байсан /1992 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдөр Эрдэнэт хотын шүүхийн 05 дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолоор 1986 оны Эрүүгийн хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хүний эрүүл мэндэд амь насанд аюултай хүнд гэмтэл учруулсан хэрэгт ял шийтгэгдсэн/ зэрэг хувийн байдлыг тогтоов.

 

Шүүх шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар /хохирогч Т.Ц-д учирсан гэм хорын хохирол бүрэн арилаагүй/ түүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзсэний үндсэнд Б.Ч-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэхээр шийдвэрлэв.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...Гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийг Өршөөл үзүүлэх тухай хуулиар ...эдлэх ялыг бүрэн болон хэсэгчилэн чөлөөлөх, эсхүл хорихоос өөр төрлийн ялаар дүйцүүлэн сольж болно...” гэж заасан.

 

Шүүгдэгчийн 2021 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр үйлдсэн 2015 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр баталсан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг нь 2021 оны 07 сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.2 дахь хэсэгт заасан хууль үйлчлэх цаг хугацаанд буюу “2021 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдрийн 24 цаг 00 минутаас өмнө 2015 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр баталсан Эрүүгийн хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн”-д хамаарч байна.

 

2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.2 дахь хэсэгт “2015 оны 12 дугаар сарын 3-ны өдөр баталсан Эрүүгийн хуульд заасан…“Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” /Эрүүгийн хуулийн 11.1 дүгээр зүйл/,… гэмт хэрэг үйлдэж эрүүгийн хариуцлага хүлээсэн ялтны шүүхээс оногдуулсан, эсхүл эдлээгүй үлдсэн хорих ялаас хоёр жилийг хасна...” гэж, мөн хууль, зүйлийн 6.5 дахь хэсэгт “Энэ хуулийн 6.1, 6.2, 6.3, 6.4-т заасны дагуу ялаас хасуулах ялтан энэ хуулийн 4.2-т заасан шаардлагыг хангасан байна.” гэж, мөн хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2-т “Энэ хуулийн 4.1-д заасны дагуу ялаас өршөөн хэлтрүүлэхэд ялтан, энэ хуулийн 5.1-д заасны дагуу эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгоход яллагдагч гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, эсхүл нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байна.” гэж тус тус зохицуулсан.

 

Шүүгдэгч Б.Ч-аас хохирогч Т.Ц-ын баримтаар нэхэмжилсэн гэм хорын хохирлыг төлсөн ба цаашид нэхэмжлэлийн шаардлага хангасан гэм хорын хохирлыг нөхөн төлөхөө илэрхийлж тайлбар, мэдүүлгээ гаргасан байх тул шүүх шүүгдэгчийг “хохирлоо нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн” гэж үзлээ.

 

Ийнхүү шүүгдэгч Б.Ч-ын үйлдсэн гэмт хэрэг нь 2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн үйлчлэлд хамаарч, нөхцөл журмыг хангасан байх тул 2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.2 дахь хэсэгт зааснаар түүнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар оногдуулсан 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаас 2 жилийн хугацаагаар хорих ялыг хасч түүний эдлэх хорих ялын хэмжээг 3 жилийн хугацаагаар тогтоов. 

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан түүнд оногдуулсан хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Улсын яллагчаас “...шүүгдэгч Б.Чад Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 240 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар 7 жил хорих ял оногдуулах саналтай байна. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.8 дугаар зүйл, 6.9 дүгээр зүйлд тус тус зааснаар ялуудыг нэмж нэгтгэн нийт эдлэх ялын хэмжээг 7 жил 1 сарын хугацаагаар тогтоож өгнө үү гэсэн саналтай байна...” гэж, хохирогчийн өмгөөлөгчөөс “...шүүгдэгчид хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаар тусгайлан гаргах саналгүй...” гэж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс “...Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 240 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг хүлээн зөвшөөрч байна. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар ялын доод хэмжээ болох 5 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулах саналтай байна..Миний үйлчлүүлэгч Б.Ч нь урьд Өршөөл Үзүүлэх тухай хуульд хамрагдаж байгаагүй. Иймд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийг, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан гэмт хэрэгт оногдуулсан ялаас Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд хамруулж хорих ялаас 2 жилийг өршөөн хасч өгнө үү...” гэсэн санал тус тус гаргажээ.

 

Шүүх шүүгдэгч Б.Чын гэм буруутайд тооцогдсон Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1-т заасан хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, мөн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан гэмт хэрэгт оногдуулсан хорих ялаас 2 жилийг хасч 2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд хамруулах үндэслэл тогтоогдсон гэж дүгнэсэн.

 

Шүүгдэгч Б.Чаас хохирогчид цаашид гарах гэм хорын хохирлыг нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байдал, түүний эрүүл мэндийн байдал, нас зэргийг харгалзан тухайн зүйл хэсэгт заасан хорих ялын доод хэмжээгээр ял оногдуулах нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэсэн болно.        

 

Бусад асуудлын талаар:

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...шүүх баривчлагдсан, цагдан хоригдсон хугацааг ялтны эдлэх ялд оруулан тооцно...” гэж  заасны дагуу шүүгдэгч Б.Чын 2022 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдрөөс 2022 оны 04 дүгээр сарын 27-ны өдөр хүртэл цагдан хоригдсон 6 хоногийн хугацааг түүний эдлэх ялд оруулан тооцов.

 

Хэрэгт шийдвэрлэвэл зохих битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн ажлын хэсгийн урт 8 см, бариулын хэсэг 10 см нийт 18 см урттай хар өнгийн иштэй хутгыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны гаргуулах зардалгүй болохыг дурьдлаа.

Дээрх гэмт хэрэг гарахад шүүгдэгчээс нийгэмд тогтсон ёс суртахууны хэм хэмжээг зөрчиж бусадтай архидан согтуурах нөхцөл байдлыг үүсгэж, хоорондоо зүй зохистой харьцах, биеэ зөв боловсон авч явах зан харилцааны түвшин дутагдсан нөхцөл байдал нөлөөлсөн гэж үзэхээр байна.

 

2021 оны 7 дугаар сарын 02-ны өдрийн Өршөөл Үзүүлэх тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.5, 12.8, Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 3, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10, 37.1 дүгээр зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон

     

ТОГТООХ НЬ:

 

1. Шүүгдэгч  Б.Ч-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутайд,

 

Мөн шүүгдэгч  Б.Ч-г “хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан” гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж үйлдсэн буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

 

2. 2021 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл Үзүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсэгт зааснаар  шүүгдэгч Б.Чын гэм буруутайд тооцогдсон Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийг өршөөн хэрэгсэхгүй болгосугай.

3. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр  зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар Б.Ч-г 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй.

4. 2021 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн Монгол Улсын Өршөөл Үзүүлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Б.Ч-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр  зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар оногдуулсан 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаас 2 жилийн хугацаагаар хорих ялыг өршөөн хасч, түүний биечлэн эдлэх хорих ялын хэмжээг 3 жилийн хугацаагаар тогтоосугай.

5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 3, 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.Ч-д оногдуулж тогтоосон 3 жилийн хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоосугай.

 

6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.Ч-н цагдан хоригдсон 6 хоногийг түүний эдлэх ялд оруулан тооцсугай.

 

7.  Энэ хэрэгт шийдвэрлэвэл зохих битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгчээс хохирогч Ж.Б-д төлөх төлбөргүй, хохирогч Т.Ц-д нэхэмжилсэн баримтаар төлөх төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны гаргуулах зардалгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт заасан хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн ажлын хэсгийн урт 8 см, бариулын хэсэг 10 см нийт 18 см урттай хар өнгийн иштэй хутгыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг тус шүүхийн Эд мөрийн баримт шийдвэрлэх комисст даалгасугай.

 

            9.  Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар хохирогч Т.Ц-ын нэхэмжлэлээс 5.536.000 төгрөг төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхисныг нэхэмжлэгч /Т.Ц/ иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар дахин нэхэмжлэл гаргах эрхтэй болохыг дурьдсугай.

10. Шийтгэх тогтоолыг уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгчид авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, түүний эдлэх ялыг энэ өдрөөс эхлэн тоолсугай.

 

11. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 4, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч өөрөө, улсын яллагч, дээд шатны прокурор шийдвэрийг гардан авснаас хойш, эсхүл Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

12. Давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Б.Ч-д урьд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.     

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                          Б.ДУЛАМСҮРЭН

                       

                                                            Д.ДАРЬСҮРЭН

           

                                                        Д.АЗЖАРГАЛ